اشتادان Eshtadan

‍ بیست و سوم مردادماه سالروز درگذشت مظفر بختیارپس از درگذشت فخرالدوله آثار او به خواهرش توران‌آغا فروغ‌الدوله سپرده شد که چندی بعد ملقّب به ملکۀ ایران گردیده و لقب او هیچ تناسب و مصداقی با مفهوم آن نداشت. ملکۀ ایران نیز بانویی هنرمند و شاعر و دوستار هنر و ادب بود. هم خود او هم پسرش محمّدناصر ظهیرالسلطان و دخترانش از هنر نقّاشی و سوزنگری و ابریشم‌دوزی بهره داشتند. توران‌آغا در سال ۱۲۹۶ق. همسر علی‌خان ظهیرالدولۀ قاجار، وزیر درویش‌مسلک عهد ناصری و مظفّری شد. ظهیرالدوله از مریدان صفی‌علیشاه بود و لقب طریقتی صفاعلی داشت. در سال ۱۳۱۶ جانشین صفی شد و انجمن اخوّت را در سال ۱۳۲۶ بنا نهاد. ظهیرالدوله از آزادی‌خواهان و متجدّدان عصر خود بود و انجمن اخوّت او از پایگاههای نشر افکار آزادی‌خواهانه. رقّت و مردم‌دوستی او چنان بود که در حکومتهایی که داشت گاه در همدردی با دادخواهان و متظلّمان که از جور و ستم مأموران دولت و حکومت به ستوه آمده به حاکم شکایت برمی‌داشتند با شاکیان به ندبه و زاری می‌پرداخت و بر احوال آنان اشک می‌ریخت.در جریان تخریب و براندازی مجلس، عمارت ظهیرالدوله و انجمن اخوّت نیز به دست طرفداران استبداد و مخالفان مشروطه ویران و غارت شد و همۀ اموال و اثاثیۀ خانه و یادگارهای فخرالدوله و جواهرات ملکۀ ایران با کتابخانه و مجموعۀ عتیقه‌هایی که ظهیرالدوله با ذوق و سلیقه و شناخت طی سالها گرد آورده بود به تاراج رفت و نابود شد. گلستان سعدی به خط منسوب به یاقوت حموی که اینک در شمار نفیس‌ترین نسخه‌های خطی کتابخانۀ کاخ گلستان است ازجمله نسخه‌های به‌غارت‌رفتۀ کتابخانۀ ظهیرالدوله بود که بعداً محمّدعلی‌شاه آن را به بهای بیست هزار تومان خریداری کرد و به کتابخانۀ سلطنتی واگذار نمود.ملکۀ ایران ماجرای ویران‌سازی و تاراج خانه را که آثار فخرالدوله هم در آن بین از میان رفت برای ظهیرالدوله که در حکومت گیلان بود نگاشته است. این نوشتۀ گزارش‌وار در ضمن نشان‌دهندۀ مایۀ ادبی و قدرت انشاء نویسنده در آن پریشان‌حالی و درماندگی است. در گیرودار غارت و چپاول عمارت که به نوشتۀ خود ملکۀ ایران حتی چادر از سر بانوی خانه فروکشیدند و همه چیز را ربودند و بردند و سوختند و نابود کردند اگر چیزی از آثار و یادگارهای فخرالدوله باقی مانده بود «عجب که بوی گلی ماند و رنگ نسترنی». [نامۀ بختیار: مقالات، ترجمه‌ها و یادداشت‌های دکتر مظفّر بختیار، به کوشش دکتر حمید رضایی، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ دوم ۱۴۰۲، ۲۷۶-۲۷۷]بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی@AfsharFoundation ▪️ ۲۳ مرداد سالروز درگذشت مظفر بختیار استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران،، ایران‌شناس، نسخه‌شناس و مترجم.https://t.me/eshtadan  

#منصور_رستگار_فسایی :فردوسی سرشار از وطن پرستی بوده استمنطق فردوسی در نظم شاهنامه افتخار ساختن هویتی جعلی نبوده بلکه تمام داستان‌های شاهنامه از زیربنای مستحکمی برخوردار است که او با واقع‌بینی خاصی به این مسئله نظر داشته است. فردوسی سرشار از ایمان به خالق یگانه و وطن‌پرستی بوده و مردی است که گذشته‌ ایران را به خوبی می‌‌شناخته ولی به آینده‌ای چشم دوخته بود که به چشم هیچکس نیامده بود. فردوسی در فکر ساختن آینده‌ای بزرگ و باشکوه و درخور ملت ایران بود، فردوسی در روزگاری قلم به دست گرفته و تاریخ اساطیری ایران را به نظم درآورده بود که همه‌ افراد جامعه‌ آن روز گذشته‌ خود را از یاد برده بودند. فردوسی پس از ذکر نام و یاد خداوند بلافاصله از خرد سخن می‌گوید چراکه او خرد را برای شناخت خداوند ضروری دانسته و به کار می‌گیرد، همچنین به دادگری خداوند اندیشیده و عدل و داد خداوندی را متوازن‌کننده‌ی هستی می‌داند.@shahnamehpajohan🔹https://t.me/eshtadan

#ابوالفضل_خطیبی:در شاهنامه مسأله تنها جنگ نیست. کافی است داستان‌های شاهنامه را با کتاب‌هایی که به پیروی از شاهنامه به نظم درآمده،مانند گرشاسب‌نامه، فرامرز‌نامه،کوش‌نامه و منظومه‌های حماسی دیگر مقایسه کنید. چنین جاذبه‌هایی اصلا در آنها وجود ندارد.قهرمانان داستان، شخصیت‌پردازی نشده‌اند.فردوسی هر جا که لازم دیده وارد جزییات شده است. درست مانند رمان‌نویسان امروزی که بعضی از آنها با دقت فراوان همه چیز درباره شخصیت داستانی را توصیف می‌کنند، چرا که خواننده نیاز به شناخت آن شخصیت دارد. در داستان رستم و اسفندیار هنگامی که رستم استدلال می‌کند، فردوسی خود را جای رستم و شخصیت و اعتقادات رستم می‌گذارد. این شخصیت‌ها را در حالات روحی و روانی بسیار زیبا و مهیّج توصیف می‌کند. هنگامی که خواننده استدلال‌های رستم در مقابل اسفندیار را می‌خواند حق را به رستم می‌دهد و هنگامی که استدلال‌های اسفندیار را می‌خواند می‌پندارد که ممکن است حق با او هم باشد. تراژدی یعنی همین که حق‌ها تقسیم می‌شوند. و برای همین است که در پایان تراژدی بحران و حادثه به‌وجود می‌آید. این نتیجۀ توصیف دقیق فردوسی از حالات روحی قهرمانان است.@shahnamehpajohan🔹https://t.me/eshtadan

‍ دکتر عبّاس زریاب خویی[۲۰ مرداد ۱۲۹۸ خوی _ ۱۴ بهمن ۱۳۷۳ تهران] با جمع سه رشته از دانستگی در خود: تاریخ، ادب و معارف اسلامی. او نیز به دشواری بتوان گفت که جانشین‌پذیر باشد.زریاب تحصیل خود را از طلبگی شروع کرد، سپس به دانش جدید پرداخت و آن را چندسالی در آلمان ادامه داد تا به درجه‌ی دکتری در تاریخ نائل آمد. مدّتی در آمریکا، به دعوت دانشگاه «پرینستون» هم درس داد و هم آموخت و از این طریق، خزانه‌ای بود که قدیم و جدید و شرق و غرب را در خود جمع داشت و این معلومات، همراه با حدّتِ ذهن از او کسی می‌ساخت که می‌بایست نشست و به سخنش گوش داد.کسی بود که پختگیِ علمی به او سکینت خاطری بخشیده بود و چون «همه‌جا خانه‌ی عشق است چه مسجد، چه کِنِشت» هر جا بود وجود خود را مغتنم می‌ساخت و وسعت معلومات و حافظه‌ی قوی، از او سخنوری جذّاب ساخته بود که با ته‌لهجه‌ی آذربایجانی می‌توانست مجلس را به دست گیرد.زندگی‌دوست و روشن‌بین بود. چون تاریخ و ادب ایران را می‌شناخت، به درجه‌ای از آسان‌گیری رسیده بود که نقد را غنیمت شمارد و ناگواری‌ها چندان بر خاطرش سنگینی نکنند. با این حال، نمی‌توان گفت که زندگی او را در تنگنا نگذاشت، که به قول شهید بلخی:اگر غم را چو آتش دود بودیجهان تاریک بودی جاودانهبه جا خواهد بود که مقاله‌های پراکنده‌ی او که در مجلّه‌هایی چون یغما، سخن، راهنمای کتاب و یا جاهای دیگر انتشار یافته‌اند، گردآوری گردد. هر ورقی از نوشته‌های زریاب به دست آید ارزنده خواهد بود.زریاب لذّتِ بزرگش در یافتن و دانستن بود، و در قبالِ آن نوعی فرزانگیِ خیّامی به هم زده بود، که معتقد بود که شادی‌های ملموسِ زندگی را هم نباید خوار گرفت. #روزها_جلد_سوم_و_چهارم @dr_eslaminodoushan 🔹https://t.me/eshtadan

🔰«فردوسی درشاهنامه هوشیاری ملی و فرهنگی را از ایرانیان درخواست می‌کند»✍️منصور رستگار فسایی📗فردوسی و هویت‌شناسی ایرانی، مجموعه مقالات،‌ انتشارات طرح نو: ۱۳۸۱، ص ۲۱.  فردوسی به ایران تنها به عنوان یک جغرافیا نمی‌نگرد، بلکه آن را یک فرهنگ، یک معنویت، یک تمدن و یک سنت شناخته‌شده‌ی بدیهی می‌داند. به همین دلیل می‌کوشد تا در مرحله اول، کتابِ خود را به نماد این فرهنگ تبدیل کند.  او زندگی ملتِ ایران و تاریخ، افتخارات، سنت‌های دل‌بستنی و امتیازات رفتاری و اخلاقی مردم آن را بازگو می‌کند و آفت‌های غرور، خودبینی،‌ فریب، استبداد، هوسبازی و گمراهی‌های فردی و اجتماعی را برمی‌شمارد و در تفکرات و تاملات فلسفی خود در آغاز یا پایان دوران‌های متفاوت تاریخی و اساطیری شاهنامه، نتیجه‌گیری‌های روشنفکرانه، عمیق و خردورزانه‌ی خود را از هستی، مرگ، اختیار،‌ جبر و گرایش‌های نیک و بد انسانی و... ارائه می‌دهد و با کشف ارزش‌ها و ضدارزش‌هایی که در بقای فرهنگی و اجتماعی و سیاسی جامعه، صاحب‌ سهم هستند، هوشیاری ملی و انسانیِ مردمِ ایران را طلب می‌کند؛ آنان را از خودخواهی، حسادت، پیمان‌شکنی، آز و انحرافات اخلاقی برحذر می‌دارد و به پاکی، دادگری، شادی، مروّت و مهربانی، علایق خانوداگی و ملی، ترغیب و تشویق می‌کند.  «کجا آن سر و تاجِ شاهنشهان!کجا آن بزرگان و فرّخ‌مِهان!از ایشان سَخُن یادْگارست و بس!سرایِ سپنجی نماند به کس!...به راهِ خداوندِ خورشید و ماهز بُن دور کن دیو را دستگاه!»[نامه‌ی خسروانوشیروان به پسرش هرمز]   «از ایران و از ترک و از تازیاننژادی پدید آید اندر میان،نه دهقان، نه ترک و نه تازی بودسَخُن‌ها بکَردارِ بازی بود!...چو بسیار ازین داستان بگذردکسی سوی آزادگی ننگرد!»[نامه رستم فرخزاد به برادرش]@ThoughtAboutIRAN 🔹https://t.me/eshtadan

شاگرد اول دبستان ناصرخسروسخن‌گُزارِ ایرانِ فرهنگیایران را چند حوزهٔ تمدنی است که از جمله می‌توان حوزۀ خراسان بزرگ را نام برد و حوزهٔ فارس.یزد بر اساس مدارک موجود، جزو کورهٔ اصطخر فارس بوده است. کتاب‌های" احسن التّقاسیم..."  و "حدود العالم..."( سده چهارم، ه. ق) و یک نوشته از ریاضی‌دان، ملامحمد باقر یزدی( سده ۱۱) می گویدمان که یزد، به گفتهٔ پیشینیان از" اتباع" فارس بوده است.این دو حوزهٔ تمدنی، که می‌توان به یک اعتبار حوزهٔ ساسانی و اشکانی‌اش نامید، به خودی خود، از دیرباز، دو حوزهٔ زبانی و گویشی نیز تشکیل می‌داده‌اند. در سمت خراسان دو سخنگوی وجدان ایرانی(به تعبیر اسلامی ندوشن) پا به میدان گذاردند. نخستین آنها فردوسی، بعد به فاصلهٔ سه قرن (در سدهٔ هفتم) مولوی. امّا در این سو،گ(فارس) دو سخنگوی وجدان ایرانی (سعدی و حافظ) به فاصلهٔ یک قرن در تاریک‌ترین و بحرانی‌ترین برههٔ تاریخی ایران، سر برآوردند و آوازهٔ بی‌چون‌و‌چرا به هم رساندند. در حوزهٔ خراسان، یکی از زیباترین نثرهای فارسی از زیر قلم یک درباری خوش‌قلب و درست‌آئین (ابوالفضل بیهقی) بیرون آمد. و از این سو در حوزهٔ فارس، گونهٔ دیگری از زیبایی نثر فارسی، خوش‌آهنگ، نرم و سحرآمیز، در کتاب ده جلدی کشف‌الاسرار (رشیدالدین میبدی در قرن ششم) سر بر آورد.(اندیشه و معنی را اگر فرآورده بدانیم، بسته‌بندی آن (نثر زیبا با ضرب‌آهنگ مناسب گاه شاید مهم‌تر از اصل فرآورده باشد).خوش‌وقتم که گویم: در سدهٔ گذشته، استان یزد شخصیتی تحویل داد که میانگینِ متوازنِ حوزهٔ خراسان بود و حوزهٔ فارس. در او فردوسی و مولوی و حافظ و سعدی، سر به هم آورده بودند. طبع سازنده و سازگار او، ناسازان را سر یک خط می‌آورد و به یک نقطهٔ اشتراکی و راهبردی می‌رساند‌. عرفانی که در مولوی می‌دید، همان را با صفت زمینی برازندهٔ خیّام می‌دانست. زیبایی نثر فارسی که از نگاه زیباپسند و هنرورانه مایه می‌گیرد، دیگر بار بعد از هزار سال، به نام یک یزدی رقم خورد. و او کسی نبود و نیست جز سخن گزارِ ایرانِ فرهنگی، محمدعلی اسلامی ندوشن. از لحن و صدایش به قول پرفسور " فضل الله رضا" آرامش صوفیانه و به تعبیر مخلص، ایران اشراقی هویدا بود و نثر زیبا، شاعرانه و استخوان‌دارش، فردوسی‌وار، ایرانِ عفیف، ایران ریشه‌دار و درون‌زا را یاد می‌آورد. همان ایرانی که کودک‌آسا دل در گروِ رنگ و لعاب غرب نمی‌نهد و به تقلید میمون‌وار تن نمی‌دهد. با دل و جان گرامی می‌داریم، سوم شهریور صد سالگیِ چهرهٔ رخشان‌ و مانای فرهنگی، دغدغه‌مند، یک‌رو و یک‌رنگ، هم پیراسته و هم آراسته، محمدعلی اسلامی ندوشن.محمدحسین رافینویسنده و پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی ----------کانال دکتر اسلامی نُدوشن @dr_eslaminodoushan 🔹https://t.me/eshtadan

🔰علیرضا قیامتی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛شاهنامه؛ رگه‌ی جاری هویت ملی در مواجهه با موج «بلعیده شدن»🔸علیرضا قیامتی، پژوهشگر زبان فارسی گفت: کشوری که پیشینه کهنی دارد، نباید فرهنگ و هویت خود را از دست بدهد. به همین خاطر باور من این است که موج جهانی شدن نباید هویت ملی ما را تحت تأثیر قرار دهد. در این مسیر، شاهنامه و ادبیات پرافتخارمان یکی از بزرگ‌ترین برگ‌های برنده برای ماندگاری ماست.🔸️شاهنامه را نمی‌توان تنها با ایلیاد و اودیسه مقایسه کرد، بلکه باید آن را در کنار تمام حماسه‌های جهان دید؛ از «مهابهاراتا» و «رامایانا» در هند گرفته تا «گوگوریو» در شبه‌جزیره کره یا آثار ویرژیل. هیچ‌کدام از این‌ها نمی‌توانند با شاهنامه یکی یا هم‌تراز باشند، زیرا شاهنامه متفاوت است؛ چرا که رگه‌های هویت ملی را به‌طور کامل در آن می‌بینید. در اینجا، مفهوم «کشور» و «میهن» تنها به یک جغرافیای خاص خلاصه نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای است از پس‌زمینه‌های آرمانی، فرهنگ، اسطوره، تاریخ، خردورزی، نیک‌منشی، اخلاق، راستی، شیوه حکومتداری و شیوه زندگی. تمام این نمادها را می‌توانید در شاهنامه بیابید، در حالی که در ایلیاد و اودیسه به این شکل نیست. 🔸 بزرگ‌ترین شاخصه «ایران فرهنگی» و «ایرانشهر»، همین زبان و ادبیات فارسی است. اگر بخواهیم بهترین عامل برای گرد هم آمدن ملت‌ها را پیدا کنیم، بدون شک آن را در زبان و ادبیات فارسی می‌یابیم. زبان فارسی در قرن‌های گذشته، فراگیری و شمولی داشت که متأسفانه امروز به دلیل دشمنی‌ها، دیگر از آن شمول و فراگیری برخوردار نیست. زمانی ابن‌بطوطه، جهانگرد مراکشی، که از غربی‌ترین نقطه کشورهای اسلامی به شرقی‌ترین نقطه یعنی اندونزی سفر کرد، می‌گوید هر جایی که می‌رفتم و به هر شهری که می‌رسیدم، چون زبان‌های محلی را بلد نبودم، به زبان فارسی با مردم سخن می‌گفتیم؛ از جمله با حاکم قسطنطنیه (استانبول) به فارسی صحبت می‌کرد. او حتی با پادشاه سیام (تایلند کنونی) و در مالزی نیز به زبان فارسی سخن می‌گفت. این‌ها همگی نشان‌دهنده فراگیری و شمول زبان فارسی در آن دوران بود.@ibna_official 🔹https://t.me/eshtadan

🌲کشور عجیبی که ایران نام دارد🌲قسمت ۳بگذریم اینها را نگفتیم برای آنکه «حماسه خوانی» کرده باشیم، که به‌هیچ وجه جای آن نیست، یادآوریِ چند جریان بود که در این سرزمین روی داده، و تاریخ‌ها گواهِ آنند. هر ارزشی برایش قائل باشیم، بهایش به مردم ایران باز می‌گردد؛ چه، آنها بوده‌اند که این کشور را تا به امروز رسانیده‌اند. نمی‌توانیم شماره‌ کنیم تعداد کسانی را که در راهِ «شرفِ انسانی» جانِ خود را بر روی این خاک نثار کرده‌اند؛ و تعداد آنها که ماندند و کشورِ خود را صبورانه با خونِ دل از تنگناها گذراندند، صدها برابر بیشتر است.یک نقطه‌ی مرموز در کلّ تاریخ ایران است، و آن سِرّ بر جای ماندنِ اوست. چگونه بوده که وقتی همه‌ی درها به رویش بسته می‌نموده است، باز دریچه‌ی نامنتظری باز می‌شده که او بتواند خود را از طریق آن برهاند؟ چنین می‌نماید که هر گاه لازم می‌شده او ادامه‌ی حیاتِ ایرانی‌اَش را به بهای گرانی می‌خریده، این بها شکیبایی در مصائب بوده است؛ بدین گونه آنچه را که «مشی ایرانی» می‌توان خواند، به «نیروی نو شدن» و «بازآفرینی بر حسب مقتضیّات» تضمین می‌گردیده. منظورم از «بازآفرینی بر حسب مقتضیّات» آن است که اقتضای اوضاع و احوال جدیدی که عارض گردیده، پاس داشته شود، بی‌آنکه اصلِ «مشی» تغییر یابد. ظواهر تغییر می‌کرد ولی او آن را مهم نمی‌دانست، پس از چندی و پس از یک انحنای مختصر باز همان مسیرِ پیشین در پیش گرفته می‌شد. عمده‌ترین تغییر در ملّت ایران پس از آمدن اسلام صورت گرفت. وقتی اعتقاد دینی و زندگی اجتماعی تغییر کرد روحیّه نیز به همراهِ آن دگرگون می‌شود. ایرانِ بعد از اسلام تصمیمش را به این صورت گرفت که «ایرانِ فرهنگی» باشد، یعنی چون دیگر قدرتِ فائقِ سیاسی نبود، به "فرهنگ" روی برد. «غرورِ سیاسی» را که دیگر نبود، "غنای فرهنگ" به جایش نشاند.تاریخِ این دوران هر چه جلوتر آمده بر غلظتش افزوده شده. نخست ترک‌ها آمدند و سپس مغول‌ها. در تمام این مدّت، ایرانی با مهاجمانِ خود در کشاکش بوده. از این حیث آبدیدگی و تجربه اندوخته، که کتاب‌ها و امثال و حکم، رسوب‌هایش را در خود دارند. لیکن به بهای گرانی. هر یک از این اتّفاق‌ها مقداری از شخصیّتِ او را سابانده است، مانند سنگ که بر سر راهِ سیل، سائیده و نرم می‌شود. ولی نرمی در مقابل "درشتی" را نیز می‌آورد؛ بنا به اصلِ «غضب الْحَلیم»؛ بنابراین هرجا فرصت دست داده از ابراز خشونت نیز خودداری نشده.             #سخن‌ها_را_بشنویم 💎کانال دکتر محمّد‌علی اسلامی نُدوشنhttps://t.me/sarv_e_sokhangoo 🔸https://t.me/eshtadan

‍ شانزدهم مردادماه سالروز درگذشت غلامعلی رعدی آدرخشیسرایندۀ «نگاه» (من ندانم به نگاه تو چه رازی‌ست نهان) از نگاه کردن بازماند. به دیار نیستی رهسپار شد. آخرین جرقۀ حیات معنوی او سر و سامان دادن به مجموعۀ مقالات خود بود که به نام گفتارهای ادبی و اجتماعی در سال ۱۳۷۰ در سلسلۀ انتشارات موقوفۀ دکتر محمود افشار انتشار یافت. پدرم در سال‌های آخر عمر تمایل داشت که اگر جایزه‌ای خواهد داد به دکتر رعدی بدهد. می‌گفت آذربایجانی که به زیبایی رعدی در زبان فارسی می‌نویسد و می‌سراید شایستۀ دریافت جایزۀ موقوفۀ من می‌تواند باشد که این موقوفه برای تعمیم زبان فارسی ایجاد شده است. کتاب‌های دیگر او دیوان اشعار، پنج آینه است. بسیار می‌توانست ثمربخش باشد، ولی طالع آن نداشت که از کارهای اداری چشم بپوشد و ذوقیات و کمالات خود را عرضه دارد.غلامعلی رعدی آدرخشی (آن‌طور که خود می‌نوشت نه آذرخشی چنان‌که دیگران تمایل به نوشتن دارند) متولد تبریز به سال ۱۲۸۸ بود. در آنجا درس خواند. رعدی پس از آن به تهران آمد و دورۀ دانشکدۀ حقوق را به پایان رسانید. در وزارت معارف عضو شد. به ریاست ادارۀ انطباعات رسید. پس از تأسیس فرهنگستان ایران دبیری امور آنجا به عهده‌اش گذاشته شد. با رجالی چون محتشم‌السلطنۀ اسفندیاری، محمّدعلی فروغی ذکاء‌الملک، حسن وثوق‌الدوله، حسین ادیب‌السلطنۀ سمیعی که عضو فرهنگستان بودند و دیگر اعضای صاحب‌نام آنجا آشنایی و روابط علمی و فرهنگی پیدا کرد. ظاهراً حکمت بود که وسایل لازم رفتن او را به فرنگ برای ادامۀ تحصیل فراهم ساخت. در ژنو درس خواند و بازگشت. پس از جنگ به سمت نمایندۀ ایران در یونسکو به پاریس رفت. پس از چند سال خدمت در آنجا عنوان سفیری هم گرفت. مدت درازی در سمت نمایندگی در یونسکو ماند. بعد که به ایران احضار شد به سناتوری انتصابی انتخاب شد و چون مخالف‌خوانی کرد در دورۀ بعد منصوب نشد. چند سالی هم ریاست دانشکدۀ ادبیات دانشگاه ملّی آن روزگار را عهده‌دار شد و لوحۀ اعتباری برای آن مؤسسه بود.[نادره‌کاران، سوگنامۀ ناموران فرهنگی و ادبی (۱۳۰۴-۱۳۸۹)، ایرج افشار، زیر نظر بهرام، کوشیار و آرش افشار، به کوشش محمود نیکویه، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ سوم ۱۴۰۴، ج ۲، ص ۱۲۹۶-۱۲۹۷]بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی@AfsharFoundation 🔹https://t.me/eshtadan

#سجاد_آیدنلو :بسیاری از واژگان برای اولین بار در شاهنامه آمده است و بعد از آن وارد متون دیگر شده است. اشاره به آیین‌‌ها، مراسم‌ها و حتی ادیان نیز در شاهنامه وجود دارد. اما اینکه آذربایجان چه نسبتی با شاهنامه و هویت ملی دارد، باید بگویم در سال‌های اخیر برخی از دوستان که در مطبوعات و جراید قلم می‌زنند، از مفهومی به نام «هویت‌طلب» و «هویت‌طلبی» درباره آذربایجان استفاده می‌کنند که معنی منفی دارد. در حالی که باید بدانیم بخشی از هویت آذربایجان و آذربایجانی‌ها بر اساس معیارهایی که گفتیم، در شاهنامه تعریف می‌شود. وقتی متن شاهنامه را می‌خوانیم، آذربایجان با همین موقعیت جغرافیایی امروزی، با نام «آذرآبادگان» در شاهنامه وجود دارد. نام بسیاری از مکان‌های آذربایجان نیز در شاهنامه آمده است. این منطقه پایتخت معنوی ایران است و هم از نظر داستانی و هم از منظر دینی دارای اهمیت بسیاری است. حتی در داستان برخی از شخصیت‌ها مانند رستم فرخزاد آذری با حترام بسیاری از اهالی آذربایجان یاد شده است و آن را «جای بزرگان و آزادگان» می‌خوانند. آیا این تعریف و احترام نیست؟ @shahnamehpajohan🔹https://t.me/eshtadan

#محمدعلی_فروغی:بعقیده من وظیفه هر ایرانی است که اولا خود با #شاهنامه مانوس شود، ثانیا ابناء وطن را بموانست این کتاب ترغیب نماید و اسباب آن را فراهم آورد. مختصر، فردوسی قباله و سند نجابت ملت ایران را تنظیم فرموده، و همین کلمه مرا بی نیاز می کند از اینکه در توضیح مطلب و پافشاری در اثبات مقام فردوسی از این جهت بطول کلام بپردازم.گرامی باد زادروز زنده‌یاد #محمدعلی_فروغی (۱۰ امرداد ۱۲۵۴ تهران – ۵ آذر ۱۳۲۱ تهران) 🆔 @XeradsarayeFerdosiYazd 🔹https://t.me/eshtadan

‍ دهم امرداد - زادروز #محمدعلی_فروغی:تاجبخش دو پادشاه پهلوی مردی که دوبار ایران را از خطر فروپاشی رهانید. فرازهایی از سخنان بزرگمرد هم‌روزگار ایران، شادروان #محمدعلی_فروغی در روز سه‌شنبه ۱۶ مهر ۱۳۲۰؛ پس از رویدادهای شهریور ۱۳۲۰ و رفع خطر فروپاشی ایران👇«بحمدالله و به فضل خداوند بار دیگر پا به عرصه آزادی گذاشتید و می توانید از این نعمت برخوردار شوید. البته باید قدر این نعمت را بدانید و شکر خداوند را به جا آورید. از رنج و محنتی که در ظرف ۴۰ - ۳۰ سال گذشته به شما رسیده است امیدوارم تجربه آموخته و معنی آزادی را دریافته باشید. در این صورت می دانید که معنی آزادی این نیست که مردم خودسر باشند و هر کس هرچه می‌خواهد بکند. در عین آزادی قیود و حدود لازم است. ...کشوری که قانون ندارد و یا قانون در آن مجری و محترم نیست مردمش آزاد نخواهند بود و آسوده زیست نخواهند کرد. پس اولین سفارشی که در عالم خیرخواهی و میهن دوستی به شما می‌کنم این است که متوجه باشید که ملت آزاد آن است که جریان امورش و بر وفق قانون باشد. بنابراین هرکس به قانون بی اعتنایی کند و تخلف از آن را روا بدارد دشمن آزادی است یعنی دشمن آسایش ملت.... وجود قانون بسته به دو چیز است: یکی قانون‌گذار و یکی مجری قانون و جمع این دو چیز را حکومت یا دولت می‌گویند. چون ملت‌های مختلف را در زمان‌های مختلف در نظر بگیریم می‌بینیم که حکومت‌های آنها همه و همیشه یکسان نبوده و نیستند. گاهی از اوقات قانون‌گذار و مجری قانون یک نفر بوده و گاهی چند نفر بوده‌اند و بعضی از ملتها هم بوده و هستند که قانون‎گذاری و اجرای قانون را تمام ملت برعهده گرفته است. قسم اول حکومت انفرادی و استبدادی است. قسم دوم حکومت خاص و اشراف است. قسم سوم را حکومت ملی می‌گویند که اروپاییان دموکراسی می‌نامند. همین قدر می‌گویم ملتها هرچه داناتر و به رشد و بلوغ نزدیکتر می شوند به قسم سوم یعنی حکومت ملی متمایل‌تر می‌گردند. این جماعت‌ها علاوه بر آنکه تحت نظر هیات وزیران هستند، تحت ریاست عالیه یک نفر هستند که اگر او انتخابی باشد رئیس جمهور نامیده می‌شود و اگر دائمی و موروثی باشد پادشاه است. شما ملت ایران به موجب قانون اساسی که تقریباً ۳۵ سال پیش مقرر شده است دارای حکومت ملی مشروطه هستید. اما اگر درست توجه کنید تصدیق خواهید کرد که در مدت این ۳۵ سال کمتر وقتی بوده است که از نعمت آزادی حقیقی برخوردار بوده باشید و چندین مرتبه حکومت ملی یعنی اساس مشروطیت شما مختل شده است. شرایطی که در حکومت ملی باید ملحوظ باشد چیست؟ فراموش نکنید که معنی حکومت ملی این است که اختیار امور کشور با ملت باشد و البته می‌دانید که هر کس اختیاراتی دارد و در ازای آن اختیارات مسئولیتی متوجه او می‌شود. اما وظیفه روزنامه‌نگاران؛ وظیفه آنان این است که هادی افکار مردم شوند و ملت و دولت را به راه خیر دلالت کنند. وظیفه مستخدمین و کارکنان دولت این است که در اجرای قوانین از روی صحت و درستی وسیله پیشرفت کار وزیران باشند و موجبات آسایش اتباع نوع خود را که مخدومین ایشان هستند فراهم آورند. اما وظیفه پادشاه چیست؟ وظیفه پادشاه این است که حافظ قانون اساسی و ناظر افعال دولت باشد و افراد ملت را فرزندان خود بداند و به مقتضای مهر پدری با آنها رفتار کند و رفتار و کردار و گفتار خود را سرمشق مردم قرار دهد. .... اگر بنیاد حکومت استبدادی بر ترس و بیم است بنیاد حکومت ملی بر شرافت افراد ملت است ... اگر متصدیان امور عامه شرافت را نصب‌العین خویش نسازند کار حکومت ملی پیشرفت نمی‌کند... و اگر نمایندگان ملت (وکیلان مجلس) در قانون‌گذاری یا اجرای قانون اهتمام لازم ننمایند و نمایندگی ملت را وسیله تحصیل منافع شخصی بدانند و عوامفریبی را پیشه خود سازند و دسیسه‌کاری را شعار خود کنند یا معنی نمایندگی ملت را مدعی شدن با دولت بدانند و اگر وزیران وزارت را فقط مایه تشخص و جلب منافع فردی فرض کنند، اگر پادشاه حافظ قوانین نباشد و سلطنت را وسیله اجرای هوای نفس سازد و اگر طبقات ملت از طریق شرافت پا بیرون گذارند، باید حتم و یقین دانست که باز اوضاع این ۳۵ سال گذشته تجدید خواهد شد.»🕊 🕊 🕊پ.ن.سخنان تاریخی #ذکاءالملک به خوبی گویای آنچه که در ۳۵ سال پس از امضاء فرمان مشروطیت بر مشروطیت گذشت است!پیوست : روایت رنده‌یاد #محمد_امینی از زندگی و کوششهای #محمدعلی_فروغیروانش شاد - یاد و نامش جاوید🆔 @shahname_yazd

#جلال_ستاری : فرهنگ ایرانی به سوی آفرینش خواهد رفتفرهنگ ایرانی به سوی آفرینشی خواهد رفت که ما نمی‌دانیم، چیست، یعنی فرهنگ ایرانی در حال رکود نیست، در حال جهش به سوی آینده است که از بابت آفرینش درخشان خواهد بود و به هیچ وجه به عقب برنمی‌گردد، به کهنه پرستی اعتقاد ندارد، خیلی به حرف‌های دیگران هم ایمان ندارد، به سوی خلاقیتی می‌رودکه هنوز خیلی نمایان نیست، ولی در بسیاری موارد یک جرقه‌هایی از آن می‌بینید، آینده فرهنگی ایران را اگر بخواهیم خلاقیت ادبی تعریف کنیم، درخشان می‌بینم.@shahnamehpajohan https://t.me/eshtadan

‍ نهم مردادماه سالروز درگذشت جلال ستاریدر مورد فرهنگ ایرانی به گمانم می‌توان گفت که خصیصۀ اصلی یا هویت آن که در طول هزاره‌ها ثابت مانده حفظ و صیانت جوهر خویش و به تحلیل بردن عناصر بیگانه بوده است. به بیانی دیگر ذات فرهنگ ایرانی به خواری و زبونی تن در نداده است، سیطرۀ بیگانه (عرب و ترکان سلجوقی و مغول) را به ظاهر پذیرفته است و سپس اندک‌اندک آن را از درون خورده و تراشیده است و با این برون‌سازی و درون‌سازی توأمان، طرفه معجونی ساخته که کهنه و نو در آن چنان به هم بسته و پیوسته‌اند که تشخیصشان به نخستین نگاه امکان‌پذیر نیست. به گمان این بنده، «رندی» عالم‌سوز به معانی زیرکی و آزادی که از خصوصیات بارز خلق و خو و فرهنگ ایرانی است که به ظاهر مصلحت‌بین و صلاح‌اندیش است از همین سرشت و فطرت که عنصر غالب و بیگانه را به ظاهر، گردن نهاده و در باطن، خودی می‌کند مایه می‌گیرد. این فرایند استمرار و انقطاع در فرهنگ ایران خود از بینش کهن ایرانی که وجهی دیالکتیک دارد، یعنی خیر و شر و نور و ظلمت را در نزاع دائم می‌بیند، ولکن سرانجام قبول دارد که پیروزی با نیکویی و روشنایی است، آب می‌خورد. این نبرد و پیکار میان خیر و شر و روشنایی و تاریکی و خودی و بیگانه با این یقین که سرانجام اهورامزدا بر اهریمن پیروز می‌شود در فرهنگ ایرانی، خصیصه یا خصلتی ثابت است و به سخنی دیگر نقش‌پرداز هویت فرهنگی ماست و حاصلش موجب باروری و غنای فرهنگ بوده است. فرهنگ پویای ایرانی که چون آب رونده، همواره نو شده ولی به ظاهر ساکن می‌نموده، اولاً هیچ‌گاه در طول تاریخ از داد و ستد با دیگر فرهنگها بازنمانده، ولی گرفته‌ها را با جوهر خویش سازگار کرده و به تحلیل می‌برده است و ثانیاً خصیصۀ دیالکتیکی فرهنگ ایرانی موجب غنا و موزونی آن بوده است، نه باعث بی‌اندامی‌اش تا آنجا که فی‌المثل توجه به خالق و عقبی عامل تحقق وحدت در کثرت و یگانگی در عین چندگانگی بوده است، نه وسیلۀ گسیختگی و افتراق و دوپارچگی و دور افتادن آدمی از اصل خویش و یا غلبۀ فرهنگی بیگانه که ثمره‌اش بی‌خویشتنی است.«هویت ملی و هویت فرهنگی»، جلال ستاری، فصلنامۀ تئاتر، شمارۀ ۱۶، ۱۳۷۰، ص ۲۸-۳۰.بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی@AfsharFoundation 🔹https://t.me/eshtadan

🔰«پادشاهی راستی» حکومت ضحاک بر پایه‌ی «کژآگاهی» و«دروغ‌زنی» و «بدی» استوار است. در بند۳۷ زامیادیشت آمده است که ضحاک (=اژی‌دهاک) دروغ نیرومندی است که اهریمن بر ضد جهان مادی و برای نابودی جهان راستی آفریده است:«اژی‌دهاک سه‌پوزه، سه‌کله و شش‌چشم، هزارمکر دارنده، دیو دروغ بسیار قوی و خبیث و فریفتار جهان. این دروغ بسیار زورمند که اهریمن بر ضد جهان مادی بیافرید از برای فنای جهان راستی (Aša: نظم کیهانی)» (یشت‌ها،‌ پورداود، ۱۳۷۷: ۳۳۷/۲).  خویشکاری و مسئولیتی که بر دوش پادشاهان ایرانی است برخلاف ضحاک، که پادشاهی بیگانه بود، برپایی قانون هستی، اَشا (راستی، نظم کیهانی)، است که پیوسته در مقابل دروغ قرار می‌گیرد. پادشاهی که راستی را نشناسد از بهشت محروم است. از این رو فرجامِ پادشاهی که بر پایه‌ی دینِ ایرانی است آسایش و آرامش برای کشور ایران است. از این رو در حماسه ملی ما پادشاهان پاسداران ایران و ایرانی هستند و نسبت به کشور و مردم ایران خویشکاری دارند.حکومت ضحاک تا زمانی می‌تواند به حیات خود ادامه دهد که از اطاعت و فرمانبرداری مردم برخوردار باشد. اقدامات ردکننده‌ی نمادین و مبارزه‌طلبی مشروعیت اخلاقی و سیاسی و حقانیت‌ آن رژیم را تضعیف می‌کند. فردوسی می‌گوید زمانی که ضحاک از بزرگان کشور گواهی‌نامه می‌خواهد آنان از بیم ضحاک با او هم‌رای می‌شوند:«ز بیمِ سپهبَد همه راستانبدان کار گشتند همداستانبدان محضرِ اَژدها ناگزیرگوایی نبشتند بُرنا و پیر» در همین زمان کاوه‌ی آهنگر خروشان به درگاه شاه می‌آید و می‌گوید که اگر تو پادشاه جهان هستی چرا همه رنج و سختی بهره ما می‌شود؟ ضحاک از درِ دوستی درمی‌آید و پسرِ کاوه را باز می‌گرداند و از او می‌خواهد که گواهی‌نامه را امضا کند اما کاوه آن را پاره می‌کند و خروشان به سوی کوی و برزن می‌رود:خروشید کـ«ای پایمردانِ دیوبریده دل از ترسِ گیهان‌خَدیو،همه سوی دوزخ نِهادید رویسپردید دل‌ها به گفتار اوی» ضحاک از او در شگفت می‌شود و می‌گوید هنگامی که او در ایوان من آمد آوای او را شنیدم گویی کوهی از آهن در ایوان من پدید آمده است. در حالی که او با دو دست بر سر خود می‌زد در دلم احساسِ ضعف و سستی و ناتوانی کردم:«که چون کاوه آمد ز درگه پدیددو گوش من آوای او را شنید،میان من و او ز ایوان درستیکی کوه گفتی از آهن برُست!همیدن چُن او زد به سربر دو دستشِگِفتی مرا در دل آمد شکست!» در فرهنگ ایرانی زرتشتی هنگامی که آدمیان ستم می‌بینند نباید چشم بر آسمان بدوزند، رهاننده از آسمان نمی‌آید. فردوسی بنا بر باورهای زرتشتی خویش می‌گوید دادگری و بخشندگی موجب نامِ نیک می‌شود:«فریدونِ فرّخ فرشته نبودز مُشک و ز عنبر سرشته نبود،به داد و دِهِش یافت آن نیکُوْییتو داد و دِهِش کن، فریدون تُوْیی!»  @ThoughtAboutIRAN 🔹https://t.me/eshtadan

🔥 اندیشکده  آژفنداک هوَخشَتَره  🔥╔════ 💐 💎══╗@azhfandakhovaxshatare╚═💥💫═════╝

🔰«شاهان ایرانی مستبد نبودند»✍️ آمِلی کورت📗 هخامنشیان، ترجمه مرتضی ثاقب فر، انتشارات ققنوس ۱۴۰۳، ص ۸۹.  شاه شهریاری با قدرت مطلقه بود که همه می‌بایست تابع قدرت و قانون او باشند. اما این بدان معنا نیست که او قدرت خود را به نحوی مستبدانه اعمال می‌کرد. او در مقام نگاهبان آفریده‌های اهورامزدا و به یاری او بر زمین فرمان می‌راند و ملزم به رعایت حدود و قوانین اخلاقی-سیاسی خداوندی بود. او خود را مظهر و تجسم فضایل مثبتی می‌دانست که او را برای فرمانروایی شایسته کرده‌اند. دو سنگنبشته مشابه سلطنتی یکی به نام داریوش و دیگری به نام خشایارشا، بهترین نمونه برای بیان این آرمان‌های پادشاهی‌اند. این واقعیت که متن‌های به‌جای ماند از هر دو شاه کلمه ‌به‌ کلمه با هم همسان هستند نشان‌دهنده‌ی این است که احساسات و اعتقاد و ایمان مردم به پادشاهی، متوجه مفهوم مطلق پادشاهی بوده است نه شخصیت یک شاه خاص: «خدای بزرگ است اهورامزدا که این شکوهی را که دیده می‌شود آفریده، که شادی مردم را آفریده، که خرد و فعالیت را بر داریوش شاه فروفرستاد.داریوش شاه گوید:به خواست اهورامزدا من چنان کسی هستم که راستی را دوست هستم، بدی را دوست نیستم.نه مرا میل است که شخص ضعیف از طرف توانا به او بدی کرده شود. نه آن مرا میل بدی است که شخص توانایی از طرف ضعیف به او کرده باشد.آنچه راست است آن میل من است.مرد دروغگو را دوست نیستم.تندخو نیستم. آن چیزهایی را که هنگام خشم بر من وارد می‌شود سخت به اراده نگاه می‌دارم.سخت بر هوس خود فرمانروا هستم.مردی که همکاری می‌کند او را به جای همکار‌ی‌اش همانطور او را پاداش می‌دهم. آن‌که زیان می‌رساند او را به جای زیانش کیفر می‌دهم.نه مرا میل است که مردی زیان برساند. نه حتی مرا میل است اگر زیان برساند کیفر نبیند.مردی آنچه علیه مردی بگوید آن مرا باور نیاید، تا هنگامی که سوگند هر دو را نشنوم.مردی آنچه برابر قوایش کند یا به جا آورد خشنود هستم و میلم نسبت به او بسیار است نیک خشنود هستم.ورزیده هستم، چه با دو دست چه با هر دو پا، هنگام سواری خوب سواری می‌کنم. هنگام کشیدن کمان، چه پیاده چه سواره، خوب کمان‌کشی هستم. هنگام نیزه‌زنی، چه پیاده و چه سواره، خوب نیزه‌زنی هستم.و هنرهایی که اهورامزدا بر من فرو فرستاد، و توانستم آن‌ها را به کار برم، به خواست اهورامزدا آنچه به وسیله من کرده شده با این هنرهایی که اهورامزدا بر من فرو فرستاد کردم».(Kent 1953 DNb؛ Gharib 1968 XNb). @ThoughtAboutIRAN 🔹https://t.me/eshtadan

هفتم مرداد، سالگرد درگذشت بدرالزّمان قریب (۱۳۰۸-۱۳۹۹)زنده‌یاد دکتر بدرالزمان قریب، زادۀ ۱۳۰۸ در تهران بود و مدرک دکتری زبان‌های باستانی خود را از دانشگاه پنسیلوانیای امریکا دریافت کرده بود. وی که به خاندانی اصیل و فرهیخته تعلق داشت، در حوزۀ زبان‌های باستانی ایران صاحب شهرت و اعتبار جهانی بود و از مفاخر علمی کشور به شمار می‌آمد.دکتر قریب از جملۀ شخصیت‌های برجسته‌ای بود که در زمینه‌هایی از ایران‌شناسی فعالیت می‌کرد که کمتر کسی وارد آن حوزه‌ها شده بود. یکی از مهم‌ترین کارهای ایشان تألیف فرهنگ سُغدی بود که تمام متخصصان این زبان ناگزیر از مراجعۀ به آن هستند.برخی از آثار دکتر بدرالزمان قریب عبارت‌ است‌ از: تحلیل ساختاری فعل در زبان سُغدی؛ زبان‌های خاموش، یوهان فریدریش (ترجمه، با همکاری یداللّٰه ثمره)؛ وسنتره جاتکه، داستان تولد بودا به روایت سُغدی؛ فرهنگ سُغدی (سُغدی ـ فارسی ـ انگلیسی)؛ تاریخچۀ گویش‌شناسی در ایران؛ مطالعات سُغدی؛ پژوهش‌های ایرانی باستان و میانه. #بدرالزمان_قریب #زبان_های_باستانی#زبان_سغدی@kheradsarayeferdowsi 🔹https://t.me/eshtadan

#جلال_خالقی_مطلق: من هیچ نوع مخالفتی با فرهنگهای قومی ندارم . خدا نکند که از حرفهای من سوتفاهم بشود . زبانها و فرهنگهای قومی، در جای خودشان محترم هستند . اما زبان ملی و فرهنگ ملی حسابش جداست و در سرزمین ما تنها زبان فارسی می تواند زبان ملی باشد. زبان فارسی زمانی زبان ملی ما است که ما آن را از کودکی آموخته باشیم . بنابراین آموزش کودکان و نوجوانان ما با تاریخ و فرهنگمان در چارچوب زبان فارسی یک وظیفه ملی و فرهنگی همه جانبه است. در انجام این وظیفه شاهنامه فردوسی نقش مهمی دارد و آثار دیگر ادب فارسی هم بی نقش نیستند که باید به آنها هم پرداخت . من هیچ شکی ندارم که روان پاک فردوسی که بسیار به خانواده و زن و کودک اهمیت می دهد خرسند است از اینکه می بیند در کشورش از شاهنامه برای کودکان استفاده می شود و کودکان ما با اثر او اشنا می شوند و فرزندان ما  از کودکی با شاهنامه آشنا می شوند. نسل ما از کودکی با شاهنامه آشنا نشدند البته یک داستانهایی شنیده اند اما آنگونه که امروز می بینیم با شاهنامه آشنا نشدند . این آشنایی باید انجام گیرد و از راه درست هم انجام گیرد.@shahnamehpajohan⁣⁣⁣⁣ 🔹https://t.me/eshtadan

وجود چندین زبان و گویش در یک سرزمین، نه نشانهٔ چندپارگیِ هویتی، و نه امری استثنایی است؛ بلکه ویژگی سِرِشتیِ بسیاری از جوامع تاریخی است. ایران در مقام یکی از حوزه‌های تمدنی جهان، همواره زیست‌بوم زبانیِ چندلایه‌ داشته است؛ از فارسی به‌عنوان زبان ملی و زبان مشترک نوشتاری و ارتباطی، تا زبان‌ها و گویش‌های بومی که در مناطق گوناگون نسل‌به‌نسل منتقل شده‌اند.زبان فارسی در گذر سده‌ها نقشی فرامنطقه‌ای در تاریخ ایران ایفا کرده و به‌عنوان زبان ادبی، دیوانی و فرهنگی مشترک، یکی از پایه‌های مهم پیوستگی تاریخی ایران بوده است. در کنار آن، زبان‌هایی چون کردی، گیلکی، مازندرانی، بلوچی، لری، تالشی، ترکی، عربی، ترکمنی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایران، بخشی از میراث زبانی این سرزمین‌ و هرکدام حامل تاریخ، ادبیات شفاهی، دانش بومی و تجربهٔ فرهنگی گویشوران خود هستند.میان «زبان» و «هویت سیاسی» رابطهُ یک‌به‌یک وجود ندارد. داشتن زبانِ نخست (مادری) متفاوت، به‌خودی‌خود به معنای داشتن هویت ملی متفاوت نیست؛ همان‌گونه که داشتن زبان مشترک نیز همهٔ تفاوت‌های فرهنگی و زبانی را از میان نمی‌برد. هویت‌های ملی معمولاً برآیند برهم‌کنشِ عوامل گوناگون تاریخی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی‌ هستند و زبان تنها یکی از عناصر سازندهٔ آن‌ها است.از این دیدگاه، گرامیداشت زبان‌های مادری و پاسداشت زبان فارسی دو امر متضاد نیستند. برعکس، شناخت ارزش زبان‌های بومی می‌تواند به غنای فرهنگی یک جامعه بیفزاید و جایگاه زبان مشترک را نیز در مقام ابزار ارتباط میان همهٔ شهروندان استوارتر کند.ایران یک واقعیت تاریخی و فرهنگی است که در کنار زبان ملیِ فارسی، از گونه‌گونی زبانی ارزشمندی برخوردار است؛ این گونه‌گونی، نه تهدید، بلکه بخشی از میراث مشترک ایرانیان است. حفظ این گوناگونی، در کنار تقویت زبان مشترک، راهی برای پاسداشت هم‌زمانِ ریشه‌های بومی و پیوندهای فراگیر تاریخی است.#خورشید_صبوری @beyondlinguistics 🔹https://t.me/eshtadan

‍ معماری الموتشاهکاری از عظمت، تنوع کاربری و شکوه سازه‌ای/ تشریح ابعاد سیاسی، سازه‌ای و فرهنگی دژ افسانه‌ای اسماعیلیاناستاد و چهره ماندگار میراث‌فرهنگی با تشریح ابعاد گوناگون ثبت جهانی قلعه الموت، این اثر منحصربه‌فرد را تجلی‌گاه نبوغ معماری نظامی، زیست شرافتمندانه تاریخی و نماد پایداری ملی در برابر بیگانگان خواند و بر تداوم تأثیرات فرهنگی و مدنی اسماعیلیه تا روزگار معاصر تأکید کرد.هم‌زمان با ثبت جهانی پرونده «قلعهٔ الموت و استحکامات وابسته به آن»، رجبعلی لباف‌خانیکی، باستان‌شناس و پیشکسوت نام‌آشنای میراث‌فرهنگی ایران، در گفت‌وگو با میراث‌آریا به تبیین ارزش‌های برجسته و معیارهای ثبت جهانی این دژ باشکوه پرداخت.وی با اشاره به ماهیت و استانداردهای سخت‌گیرانه یونسکو برای ثبت آثار در فهرست میراث جهانی اظهار کرد: هر اثر یا بنایی که در فهرست یونسکو به ثبت می‌رسد، باید واجد ظرفیت‌ها و ارزش‌های منحصربه‌فردی باشد که از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و به تمام بشریت تعلق داشته باشد؛ ارزش‌هایی که نه تنها در گذشته هویت‌ساز بوده‌اند، بلکه در حال حاضر نیز الهام‌بخش بوده و در آینده نیز به عنوان نماینده فرهنگ و تمدن بشری شناخته می‌شوند.ابعاد سیاسی و تاریخی؛ ایستادگی در برابر حاکمیت‌های بیگانهلباف‌خانیکی در تحلیل جایگاه تاریخی و سیاسی قلعهٔ الموت و فرقه اسماعیلیه تصریح کرد: اسماعیلیان به محوریت دژ تسخیرناپذیر الموت، هم در زمانه خود و هم در قرون بعد، جریانی عمیقاً تأثیرگذار بودند. این گروه به دلایل گوناگون از جمله مطالبات دموکراتیک، انگیزه‌های مذهبی و اعتقادی، و همچنین رویکردهای ملی‌گرایانه و وطن‌دوستانه، با حاکمیت‌های زمانه خود زاویه داشتند.وی افزود: اهمیت تاریخی الموت در مبارزه بی‌امان با خلفای عباسی که نسبت به ایران بیگانه و با مذهب اسماعیلیه نامهربان بودند و نیز ایستادگی در برابر هجوم ویرانگر مغولان و ایلخانان تبلور می‌یابد. به گونه‌ای که هلاکوخان مغول در زمان عزیمت به ایران، دو مأموریت اصلی را دنبال می‌کرد؛ نخست براندازی و قلع‌وقمع نهضت اسماعیلیه و دوم نابودی دستگاه خلافت بغداد، که در هر دو مورد نیز با بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و دانشمندان ایرانی نظیر خواجه نصیر طوسی که در آن دوران به جهت مصالح ملی با مغولان همراه شده بود، به هدف خود رسید.معماری الموت؛ شاهکاری از عظمت، تنوع کاربری و شکوه سازه‌ایاین باستان‌شناس پیشکسوت با تبیین فلسفه معماری به عنوان ظرف زندگی انسان گفت: معماری ظرف زیست بشر است؛ انسان در آن متولد می‌شود، رشد می‌کند، می‌میرد و در نهایت در بستری معماری به خاک سپرده می‌شود. از این رو، معماری رابطه‌ای دوسویه و متقابل با عنصر انسان دارد. قلعه الموت فارغ از ارزش‌های سیاسی و مبارزاتی، به لحاظ کالبدی و سازه‌ای یک شاهکار تمام‌عیار معماری نظامی و مسکونی به شمار می‌رود.لباف خانیکی با برشمردن فضاهای متنوع موجود در این دژ کوهستانی تشریح کرد: ما در الموت با تعدد و تنوع شگفت‌انگیز فضاهای کاربری روبه‌رو هستیم. در این قلعه، هم فضاهای زندگی روزمره و عادی تعبیه شده است، هم فضاهای استراتژیک برای دوران مبارزه و محاصره، و هم بخش‌های اشرافی و اعیانی که در ابهت و عظمت ساختاری دست‌کمی از کاخ‌های حکومتی ندارند. شکوه، عظمت، نوع مصالح به کار رفته و تزئینات ظریف معماری در این دژ صخره‌ای، گواهی بر مهندسی حیرت‌انگیز ایرانیان در دل کوهستان است.تداوم پویایی فرهنگی و مدنی اسماعیلیه تا دوران معاصراستاد لباف خانیکی در بخش پایانی سخنان خود، به تداوم حیات فرهنگی و اجتماعی این جریان اشاره کرد و گفت: یکی از شگفتی‌های این گروه تاریخی آن است که شاید تنها جریان سیاسی- مذهبی کهن ایران هستند که پیوند خود را با دنیای امروز حفظ کرده و همچنان در پهنه فرهنگی فعال هستند. مشارکت مالی و حمایتی آنان در بازسازی و مرمت ابنیه تاریخی ارزشمندی همچون بازار بزرگ تبریز و برگزاری همایش‌ها، سمپوزیوم‌ها و نشست‌های تخصصی پیرامون معماری اسلامی و ایرانی، نمونه‌هایی از این پویایی مستمر است.وی در جمع‌بندی نهایی خاطرنشان کرد: مجموعه این ویژگی‌های برجسته اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و معماری و تأثیرات پایدار آن بر تمدن بشری، قلعه الموت را در زمره شایسته‌ترین آثاری قرار می‌دهد که با افتخار جایگاه خود را در فهرست میراث جهانی یونسکو تثبیت خواهد کرد. به قلم: مرضیه امیری#قلعه_الموت#ثبت_یونسکو#رجبعلی_لباف_خانیکی @kheradsarayeferdowsi

‍ با آرزوی دوام سربلندی و سرافرازی ایران، ثبت دژ الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو را به هم‌میهنان وطن‌دوست شادباش می‌گوییم.الموتواژۀ الموت از دو جزء ترکیب شده است، جزء اوّل «اله» و جزء دوم «اموت». واژۀ «اله» هنوز در زبان مردم رودبار الموت و همسایگان آنان، یعنی ساکنین گیلان و مازندران زنده است. اغلب کشاورزان الموتی در حقّ مرغانی که به صیفی و زراعت آسیب می‌رسانند گویند: «اله تره بزند»؛ یعنی عقاب ترا بزند. از این گذشته در ترکیب بعضی از نامهای محلها این واژه دیده می‌شود. از آنهاست «اله‌نشینی بند»؛ یعنی بند عقاب‌نشین که تپۀ بلندی نزدیک زوارک است. این واژه در نقاط مختلف مازندران به دو شکل «اله = ale» یا «اله = alle» شنیده می‌شود. در گیلان به شکلهای «الغ = aloq» یا «آلغ = āloq» مصطلح است و در لورا این پرنده را «اله = ale» خوانند (مطالعۀ نگارنده در محل). در متون قدیمی نیز «اله» به معنی عقاب ذکر شده است (التنبیه علی حدوث التصحیف حمزۀ اصفهانی، السامی فی الاسامی، التفهیم ابوریحان بیرونی). ‌جزء دوم این ترکیب یعنی واژۀ «اموت» را بیشتر مورّخین از مصدر آموختن دانسته‌اند. ابن‌الاثیر می‌نویسد: «الموت در مرز دیلم است. آلوه به معنی عقاب و جزء دوم این کلمه که آموت باشد به لهجۀ دیلمی به معنی آموزش است (کامل التواریخ در احوال اسمعیلیه) و زکریا بن محمّد قزوینی گوید: «الموت در ناحیۀ رودبار میان قزوین و دریای خزر است. آلوه در فارسی به معنی عقاب و آموت به معنی آموزش است. این قلعه به این علّت بدین نام خوانده شد که عقابی پادشاهی را در شکار به این قلعه که به سرزمینهای پیرامون خود مسلّط است متوجّه ساخت». حمدالله مستوفی گوید: «آن قلعه را در اوّل اله‌آموت گفته‌‌اند به معنی آشیانۀ عقاب که بچگان را بر او آموزش کردی، به مرور الموت شد». با این شرح می‌توان به این نتیجه رسید که الموت واژۀ مرکب و به معنی عقاب‌آموز یا عقاب‌آموخت است.دکتر منوچهر ستودهاز واقفان بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار و منتخب هشتمین جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار«قلعۀ الموت ـ بلدة الاقبال»، فرهنگ ایران‌زمین، ۱۳۳۴، شمارۀ ۳، ص ۶-۷.بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی@AfsharFoundation

اغراق دربارهٔ اشخاص هر انسانی که پای به زندگی می‌نهد، از دایرۀ سرشت انسانی خود خارج نیست. ما چون ذاتاً گرایش به افراط داریم، هر انسانی را که به علتی در زمانی مورد لطف قرار گرفت، عنان سخن را در حق او رها می‌کنیم و به کمک کلمات می‌کوشیم تا او را از زمین بکنیم و به صورت «فراانسان» درآوریم، که هرچه گفته است درست است و هرچه کرده است از آن بهتر نمی‌‌شده!«محمدعلی اسلامی ندوشن، رنگ و بی‌رنگی؛ گفتارهایی دربارهٔ مولوی، در دست انتشار توسط نشر سرو سخنگو»@dr_eslaminodoushan 🔹https://t.me/eshtadan

🌲 سلاحی که مردم امروز دارند 🌲اگر امروز مردم سلاح و زوری معادلِ زورِ حکومتها ندارند، در مقابل، چشمِ بینا و آگاهی دارند. هیچ حکومتی نمی‌تواند با خیال راحت فرمان براند و آرام بخوابد، در حالی که می‌بیند تعدادی چشم، نگرانِ کارِ اوست و درست می‌بیند.در گذشته، جز با حدس و گمان، مردم مطّلع نمی‌شدند که در چهاردیواریِ دستگاهِ قدرت چه می‌گذرد؛ اکنون چنین نیست، قدرت در قلعه‌ی شیشه‌ای زندگی می‌کند و پرده‌های تبلیغ هم نمی‌تواند آنچه را که در درون می‌گذرد، از چشم‌ها پنهان دارد. و از همه مهمّ‌تر آن است که زمان بیکار ننشسته است و واکنشهای طبیعی جای پای خود را محکم می‌کنند. اصل آن است که پختگیِ زمان همراه گردد با بیدارشُدگیِ مردم. وقتی آگاهی به نقطه‌ی شکفتن رسید، همه‌ی تعبیه‌ها به طرزِ حیرت‌آوری حکمِ «برف و آفتابِ تموز» پیدا می‌کنند. #ذکر_مناقب_حقوق‌بشر_در_جهان‌سوم 💎کانال دکتر محمّد‌علی اسلامی نُدوشن🆔 @sarv_e_sokhangoo 🔸https://t.me/eshtadan

امردادگان خجسته بادجشن #امردادگان هر سال روز امرداد از ماه امرداد در گاهشماری کهن ایران ، برابر با سوم امرداد در سالنامه کنونی، برگزار می‌شود.در بندهش پهلوی می‌خوانیم:امُردادِ بی‌مرگ، سَروَرِ گیاهانِ بی‌شمارست؛ زیرا او را به گیتی، گیاه، خویش است. گیاهان را رویانَد و رَمهِ گوسفندان را افزاید؛ زیرا همۀ دام‌ها از او خورند و زیست‌کنند. به فِرَشکردِ [/ نوگردانییِ جهان و زندگی در پایانِ کار ِ جهان به سالارییِ سوشیانت، رهاننده‌ای از تبارِ زرتشت]، نیز «انوش» [/ خوراکِ بی‌مرگی] را از امرداد آرایند. اگر کسی گیاه را رامش بخشد یا بیازارد، آن گاه امُرداد [از او] آسوده یا آزَرده بُوَد…هریک از فروزه‌های دوازده‌گانه که جشن‌های هم‌نامی‌ روز و ماه برایِ گرامی‌داشتِ آن‌ها برگزارمی‌شود، گلِ ویژه‌ای دارد. گلِ ویژهِ امُرداد، سوسن آزاد (= زنبق) است.بن‌مایه:گزارشِ دکتر مهرداد بهار در پژوهشی در اساطیرِ ایران، چاپ یکم، ص ۱۱۷).فرهنگ دهخدا.🛫 @historyandmyths🆔 @XeradsarayeFerdosiYazd 🔹https://t.me/eshtadan

.امردادگان، بی‌مرگی و دستیابی به شهریاری ایرانیسوم امرداد ۱۴۰۵#محمود_فاضلی_بیرجندی در فرهنگ باستان ایران امرداد و خرداد دو فرشته‌اند، هر دو از امشاسپندان. امشاسپندان همان فرشتگان بزرگ و نامیرا هستند به شمار هفت فرشته، که نمادهای اهورامزدایند و یاران او در آفرینش.امشاسپندان در آیین ایرانی جای‌هایی ویژه دارند و مرتبه­‌ای یا پله­‌ای که برتر است از پله پیشین. ایرانی با پیمودن این پلکان یا درنوشتن این مراحل به کمال می­‌رسد. امرداد به ماناک بی­‌مرگی است یا جاودانگی. آن آرزوی دیرینه هر هستنده. پاره­‌ای از همین اندیشه باستانی ایرانی است که در جاودانگان یا بیمرگان آشکار شده است. رهبرانی بزرگ چون کیخسرو، شاهنشاه ایران، که تا جاودان زنده­‌اند و زمانی در آینده بازخواهند گشت تا گره از کار فروبسته آدمی بگشایند. امرداد به نام بی‌مرگی تبلور چنین اندیشه­‌ای است. در گفتار ایرانیان باستان هم واژه­ «انوشه» را داریم به همین معنا که در آرزوها بر زبان می­‌آمده است: «انوشه باد شاه ایران!» نیایشی برای جاودانگی و بی‌مرگی شاه در ایران.امرداد همراه با خرداد، دو نماد کمال و پایندگی است. اما همگان نتوانند آن را آسان به دست آورند. کمال و جاودانگی بهره آن کس شود که در زندگی، راستی و درستی پیشه کند. امرداد در گیتی نگاهبان گیاهان است، و همراه با خرداد نماد کمال است و بیمرگی. بدین روی، دیو گرسنگی و دیو تشنگی، دشمنان خرداد و امرداد هستند. گل چمبک که نوعی زنبق است نشان ویژه امرداد است.استرابو، تاریخنگار کهن رومی گزارش کرده که نیایشگاهی به نام «نیایشگاه امرداد» را در آسیای کوچک دیده است. نیاکان ما روز سوم هر ماه را «امردادروز» نامیده­‌اند و بدین روی جشن امردادگان بر پا می‌کردند. جشنی که تنها گرامی‌داشت جاودانگی و جاودانگان نیست. برای بزرگداشت آیین و راه و روشی است که به جاودانه­‌شدن انجامد. و آن نکته­‌ای است بس والا که سخنی کوتاه در باره آن گوییم: بر پایه جهان­‌بینی ایرانی هر گاه امرداد یار و همراه آدمی گردد و کسی بدان مرتبه رسد که امرداد یا کمال را به دست آورد، به بی‌مرگی دست یافته و به جایی رسیده که پس از آن سزاوار شهریاری است. به سخن دیگر در اندیشه سیاسی ایرانی آن کس سزاوار شهریاری شود که راه نیک­‌اندیشی، نیکو گفتاری و نیک‌کرداری را تا به کمال پیموده است. بدین روی شهریار ایرانی نتواند دست به بدی و بدخواهی یازد. شهریار ایرانی از آنجا که راستی پیشه کرده به کمال رسیده و پس از آن دیگر جز اندیشه نیک نکند، جز سخن نیکو نگوید و جز نیکی از او سر نزند. بدین ترتیب، شهریار ایران از دل نظم کیهانی برآید و تا با آن نظم کیهانی همراه است شهریار می‌ماند. شهریار ایرانی از بازیگردانی‌ها و ستیز و رقابت بر سر قدرت، بر تخت نمی‌نشیند. بر این پایه است که او نتواند پروای سرنوشت مردم و میهن نداشته باشد. این پاره­‌های اندیشه باستان ایرانی، نه داستان است و نه خرافه. این­‌ها با عرق­‌ریزان جان­‌های نیاکان اندیشمند ما به دست آمده و دستاوردهایی است که در زیست خود در هزاره­‌ها به آن رسیده و پس به یادگار گذاشته­‌اند تا ما در زندگانی سردرگم و نیازمند اندیشه بیگانه نمانیم و خود راه را از چاه بازشناسیم.https://t.me/dejnepesht4000

‍اگر شاهنامه نبود، ایران چه می‌شد؟ ۱- ایرانی حافظه تاریخی خود را از دست می‌داد، یعنی گذشته خود را فراموش می‌کرد و به یک کشور نو رسیده بدل می‌گشت. ۲- ادبیات فارسی با این وسعت به وجود نمی‌آمد. منظور، این است که تمام آثاری که پس از شاهنامه در زبان پارسی پدید آمدند - که چند شاهکار و چند اثر بزرگ در میان آنهاست - همگی تحت تأثير شاهنامه بوده‌اند. براحتی می‌شود نشانه‌هایش را بیرون کشید: نظامی، ناصر خسرو، خیام، سعدی، حافظ و دیگران. سعدی بوستان را به تقلید از شاهنامه سرود که (خردنامه) ایران پس از اسلام است. همچنین نمونه حافظ را داریم که می‌شود گفت که دیوانش یک شاهنامه کوچک است، یعنی سرشار است از یاد گذشته ایران. ۳ـ زبان فارسی آنچنان ریشهٔ محکمی به خود نمی‌گرفت که از ترکستان چین تا ساحل مدیترانه از یک‌سو، و از سوی دیگر از هند تا قفقاز و آسیای مرکزی گسترش یابد. شاهنامه البته تنها نبود، ولی، مؤثرترین کتاب بود که توانست پایه‌های زبان پارسی را محکم کند.۴- عرفان ایرانی که ریشه مشترک با جهان بینی شاهنامه دارد، این گونه بالیده نمی‌شد. گفتیم که اگر #شاهنامه نیامده بود، ایران چه می‌شد. ایران به جای خود می‌ماند. همین کوه و همین دشت و همین آبادانی و کویر بود، اما این محتوا نبود، شاید این نام ایران هم دیگر نبود، این خاطره‌ها از یاد می‌رفت. مهم‌تر از همهٔ زبان فارسی است، که به ایران شخصیت خاص بخشید. به او اجازه داد که استعداد خود را شکوفا سازد، در گروه کشورهای عربی مستهلک نشود، و در نتیجه چند شاهکار جهانی پدید آورد. از این رو بود که این زبان در طی کمتر از صد سال به یک نوع گسترش رسید که صدها هزار بیت شعر در دورهٔ سامانی به این زبان سروده شود. متاسفانه بخش زیادی از این شعرها در جریان حوادث از میان رفته‌اند. خلاصه آنکه اگر #شاهنامه نمی‌بود این آب و خاک به جای خود می‌بود اما به صورت دیگری. ایران در این هزار و صد سال به کمک زبان پارسی دری و شاهنامه مجموعیت خود را حفظ کرده است. اعتنا نکرده که چه کسانی بر او حکومت می‌کنند، اگر جسم او در معرض دستبرد بوده، روح او محفوظ مانده است.تمدن‌های زیادی منقرض شده‌اند، زیرا نتوانستند دوام بیاورند، برای اینکه رشتهٔ همبستگی گسسته شد و پیوند تاریخی و تداوم نتوانست راه به جلو بگشایند. از این رو اکنون هیچ اثری از آنها نیست. فقط باستان شناسان می‌توانند کاوش‌های بکنند و آثاری از آنجا بیرون بیاورند. تمدنی که بتواند دوام پذیر باشد باید خاطرات گذشته را نگه دارد، تجربه گذشته را نگه دارد، و انتقال بدهد از نسلی به نسلی، البته مهمترین عاملی که بتواند این کار را بکند در درجه نخست زبان است. زبان چیزی است که نگهبان خزانه‌های فکری و فرهنگی یک کشور می‌تواند باشد. هرگاه یک حالت ناامیدی و بدبینی در مردم ایجاد می‌شد، توسل به #شاهنامه پیش می‌آمد که روحیه ببخشد. بازیافت نیروی درونی بکند. این گذشته پرآب و رنگ و پر افتخار را به یاد بیاورید و بگویید که ما یک چنین گذشته‌ای داشته‌ایم. #دکتر_محمد_علی_اسلامی_ندوشنبرگرفته از کتاب مرزهای ناپیدا@kheradsarayeferdowsi 🔸https://t.me/eshtadan

#یاد_مفاخر#جادوی_موسیقی 🎶🎼تکنوازی بسیار زیبای ساز دونلی توسط استاد شیر محمد اسپندار🍀شیرمحمد اسپندار، استاد نامدار نوازندگی دونلی و از ماندگارترین چهره‌های موسیقی بلوچستان، در ۹۸ سالگی چشم از جهان فروبست. او سال‌ها با هنر خود، موسیقی اصیل بلوچ را به ایران و جهان معرفی کرد و میراثی ارزشمند از خود به جا گذاشت.شیرمحمد اسپندار، متولد سال ۱۳۰۶ در #بمپور، از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های موسیقی سنتی سیستان و بلوچستان بود. وی بخش عمده زندگی خود را صرف حفظ، معرفی و گسترش موسیقی اصیل بلوچ، به‌ویژه هنر دونلی‌نوازی، کرد.اسپندار نواختن ساز دونلی را با تکیه بر استعداد و پشتکار خود و تنها با مشاهده شیوه نوازندگی یکی از استادان این ساز فراگرفت. وی موفق به دریافت دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه، دیپلم افتخار نوازندگی ایران و جایزه ویژه جشنواره موسیقی فجر شد. تندیس او و نخستین ساز دونلی‌اش به عنوان بخشی از میراث موسیقی ایران در موزه نگهداری می‌شود.🍀یادش گرامی و نامش در تاریخ موسیقی ایران ماندگار#شیر_محمد_اسپندار#دونلی_نواز#موسیقی_نواحی#ایران_دوست‌داشتنی    @musighinavahihttps://t.me/Sociologyofsocialgroups

ایرانی به هر کجا برود یک تاریخ بر پشت دارد، خواه به آن آگاه باشد و خواه نباشد. ضمیر ناخودآگاه قومی که «یونگ» روانکاو سوییسی آن را عنوان کرده است، در ایرانی بیدار و قوی است؛ زیرا حوادث پیوسته‌ای که بر این کشور گذشته، مردمش را آبدیدۀ تاریخ کرده است. موقعیت جغرافیایی ایران، تاریخش را طوری ساخته که لحظه‌ای آرام نداشته باشد. نخست جنبۀ بر سر راه بودنش است که هرکس از هرجا حرکت می‌کرد نزد او سر در می‌آورد.دوم بعضی جاذبه‌های طبیعی اوست که دیگران او را به چشم یک کشور خواستنی نگاه می‌کردند که می‌توانست وسوسه‌انگیز بشود. بنابراین از چهار سمت شرق و غرب و شمال و جنوب در معرض فشار یا طمع بوده و از روزی که خود را شناخته است می‌بایست پیوسته در حال بیدارباش و دفاعی به سر برد.#ایران_و_تنهایی‌اش کانال دکتر اسلامی ندوشن @dr_eslaminodoushan

#ابوالفضل_خطیبی: به لحاظ سبک‌شناسی باید ببینیم «بسی رنج بردم در این سال سی/عجم زنده کردم بدین پارسی» با بیت‌های دیگر سازگاری دارد یا نه؛یک اشکال در این بیت وجود دارد و آن لفظ «عجم» درباره ایرانیان است.کاری نداریم که به لحاظ لغوی این واژه، واژه موهنی است،به هر حال به کار می‌رود و فردوسی و دیگران هم به کار برده‌اند اما کمتر.در سراسر شاهنامه سه بار  لفظ «عجم» به کار رفته آن هم در تقابل با «عرب». اما در جاهای دیگر شاهنامه به جای عجم صدها بار از ایران،ایرانیان و آزادگان  استفاده شده و فقط ۳ بار لفظ عجم به کار رفته است. مصحح از این لحاظ هم مشکوک می‌شود.می‌توان گفت به لحاظ  نسخه‌شناسی و سبک‌شناسی این بیت تاحدی مشکوک است و احتمال می‌دهیم سرودۀ فردوسی نباشد اما احتمال کمتر هم هست که ممکن است علی‌رغم همه این‌ها، سروده فردوسی باشد.فردوسی در بیت معروفی می‌گوید:«نمیرم از این پس که من زنده‌ام/ که تخم سخن را پراکنده‌ام»مراد شاعر از سخن،سخن پارسی است و بعید است که در یک بیت حسّاس که در آن از رنج سی‌ساله خود در پراکندن سخن پارسی سخن می‌گوید، بیاید به جای ایران و ایرانی از لفظ عجم استفاده کند. پذیرفتنش تا اندازه‌ای سخت است.🔸از کانال تلگرامی شاهنامه پژوهان https://t.me/eshtadan

‍ 📚همایی نامهمجموعه مقالات علمی و ادبی تقدیم شده به استاد جلال‌الدین همایی ناشر: انتشارات انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، زیر نظر دکتر مهدی محققتاریخ نشر: ۲۵۳۵ش، 🔸قطع: وزیری، ص ۳۷۰+ ۳۴، دو مقاله به زبان های فرانسه، عربی و انگلیسی، از بانو مباهات تورکر، استاد دانشگاه آنکارا، و سید حسین نصر، رئیس انجمن شاهنشاهی فلسفه 🔹برگرفته از پژوهش های اصفهان شناسیhttps://t.me/eshtadan

‍ 📚 📚 📚۲۹ تیر - سالمرگ زنده‌یاد استاد #جلال‌الدین_هماییجلال الدین همایی شاعر، نویسنده، پژوهشگر و مصحح ایرانی سیزدهم دی‌ماه ۱۲۷۸ خورشیدی در اصفهان به دنیا آمد.پدرش‌ میرزا ابوالقاسم‌ محمد نصیر متخلص‌ به‌ طرب‌ و جدش‌ ملا محمدرضا همای‌ شیرازی‌ هر دو از شعرا و دانشمندان‌ معروف‌ عصر خود بودند.از کودکی به ادبیات عرب و حکمت و فلسفه روی آورد و تا ۱۰ سالگی منشات قائم مقام فراهانی، منشآت فرهاد میرزا، منشات امیر نظام، تاریخ معجم، شاهنامه فردوسی، کلیات سعدی، منتخب قاآنی و غزلیات محمد خان دشتی را نزد استاد مطالعه کرد.در ۱۱ سالگی به مدرسه نماورد اصفهان در بازار رفت و ۲۰ سال به تحصیل ادبیات عرب، فقه، اصول، تفسیر، درایه، رجال، هیات، نجوم، استخراج تقویم، ریاضی، طب و فلسفه پرداخت.پس از آن به نظام آموزشی جدید پیوست و به تدریس در مدرسه‌ها پرداخت، آنگاه مدتی نیز در تبریز تدریس کرد و سپس به تدریس ادبیات در دارالفنون، دبیرستان نظام و دانشکده افسری روی آورد.جلال الدین همایی پس از تاسیس دانشگاه تهران به تدریس دوره دکتری در دانشکده‌های حقوق و ادبیات پرداخت و عضو فرهنگستان ایران شد. چندی هم در دانشگاه‌های بیروت و لاهور تدریس کرد.استاد همائی شعر هم می‌سرود و سنا تخلص می‌کرد. بیش از ۱۵ هزار بیت او در دیوان سنا به کوشش دخترش به چاپ رسیده است. درباره انتخاب تخلّص شعری خود گفته است:«رسم پیشینگان بر این بود که تخلّص شاعر مبتدی را استادان پیش قدم معیّن می‏‌کردند من از حدود ۱۴سالگی که به مقتضای طبع موزون سخنی می‏‌بافتم، به منتخب حدیقه سنایی که هزار و یک بیت است، علاقه شدید داشتم و آن را از بر کرده بودم. عمّ بزرگوارم میرزا محمّد «سها» که پیشوای شعرای اصفهان بود و در این فن سمت استادی بر من داشت، فرمود که به تناسب سنایی تخلّص «سنا» اختیار کنم. من نیز به احترام گفته او این تخلّص را تا امروز تغییر نداده‌‏ام. فقط گاهی با کلمه همایی تخلص کرده‌‏ام».از مشهورترین اشعار او شعری در وصف مسجد کبود تبریز و تاسف از ویرانی آن است. او در فن سرودن ماده تاریخ نیز چیره دست بود و ازجمله ماده تاریخ وفات خود را پیش از وفات سرود!جلال الدین همایی در چنین روزی در سال ۱۳۵۹ چشم از جهان فرو بست و در تکیه لسان الارض تخت فولاد اصفهان نزدیک گلزار شهدا به خاک سپرده شد.یادگارها:👈 تاریخ ادبیات ایران، جلد اول ۱۳۰۸، جلد دوم ۱۳۰۹👈 غزالی نامه (شرح حال امام محمد غزالی) ۱۳۱۵👈 تصحیح‌کتاب نصیحه الملوک امام محمد غزالی، ۱۳۱۵-۱۷👈 تصحیح مثنوی ولدنامه با مقدمهٔ مفصل، ۱۳۱۵👈 تصحیح کتاب التفهیم ابوریحان بیرونی با تحقیقات مفصل ۱۳۱۶👈 تصحیح‌کتاب مصباح‌الهدایه و مفتاح‌الکفایه اثر عزالدین محمود کاشانی ۱۳۲۵👈 تصحیح معیارالعقول منسوب به شیخ الرئیس ابوعلی سینا درفن جراثقال ۱۳۳۱👈 مقدمه بر اخلاق ناصری تألیف خواجه نصیرالدین طوسی ۱۳۳۵👈 مولوی نامه ۱۳۵۶روانش شاد - نامش جاوید🆔 @XeradsarayeFerdosiYazd

🔸پایان شب سخن سرایی، می‌گفت ز سوز دل همایی "فریاد كزین رباط كهگل ،جان می‌كنم و نمی‌كنم دل. مرگ آخته تیغ بر گلویم،من مست هوا و آرزویم.۲۹ تیرماه سالروز درگذشت زنده نام استاد جلال الدین همایی یادش گرامی، نامش جاودان https://t.me/eshtadan

منوچهر ستوده پژوهشگر و استاد دانشگاه تهران کس چو حافظ نگشاد از رخ اندیشه نقابتا سر زلف سخن را به قلم شانه زدنداین بیت حافظ وصف حال استاد ارجمندی است که دو سوم عمر خود را در حوزه تاریخ و جغرافیا که پیوندی ناگسستنی دارند، گذراند. ستوده با واقع‌گرایی و درایتی که دارد جاده‌های ایران را گام‌به‌گام طی کرد و در آن‌ها تاریخ را در دل جغرافیا یا واقعه را در دل مکان خود کاوید.دکتر شیرین بیانی-----------@dr_eslaminodoushan https://t.me/eshtadan

‍ بیست و هشتم تیرماه زادروز منوچهر ستوده، از واقفان بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار و منتخب هشتمین جایزۀ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشاراز سختیهای زندگی در غرب برای ستوده این است که مزاجش برای طعام ایرانی تربیت شده و طبعش به این نوع خوردنی مایل است و غذاهای فرنگ مورد پسندش نیست و آنها را «بی‌مزه و کاه‌صفت» می‌داند. غربیها را عمدةً مغرض و جاسوس می‌شمارد و به اهداف ایشان دربارۀ ایران نظر منتقدانۀ جدّی دارد. اینکه فرنگیها آقابالاسر شرقیها باشند و بخواهند مثلاً روی لهجات ایران کار کنند هیچ برای ستوده قابل تحمّل نیست؛ معتقد است که «مگر خودمان مرده‌ایم که مطالعه کنیم؟». اصولاً به فرنگیها بی‌اعتماد است و روی خوش به ایشان نشان نمی‌دهد. هرچه می‌گذرد این بی‌اعتقادی بیشتر هم می‌شود. می‌توان حدس زد که اصرار دکتر جردن، مدیر کالج امریکایی (دبیرستان البرز)، به  مسیحی شدن ستوده در سنین نوجوانی و ایّام تحصیل در آنجا تأثیر عمیق خود را بر او گذاشته بود که در مقابل خاورشناسان و به طور کلّی فرنگیها هرگز احتیاط را از دست ندهد. در هشتادسالگی در مکتوبی به افشار از برخورد تند خود با یک «انگلیسی دراز بی‌نماز» یاد کرده که «به عنوان سیّاح آمده بود» و خلوت و انزوای ستوده را در روستای گلورِ متل‌قو به هم زده و اطّلاعاتی بیشتر از آنچه دربارۀ قلعه رودخان در کتاب از آستارا تا استارباد نوشته می‌خواست. ستوده به تندی پاسخ او را داده که برای چه اطّلاعاتی که «دقایق عمر بنده صرف آن شده در اختیار شما باید قرار بدهم؟ مشتی جاسوس به نام سیّاح به صندوقخانۀ ما راه پیدا کرده‌اید و بدون کسب اجازه وقت مرا می‌گیرید». وقتی در آستانۀ هشتادسالگی به سبب دوستداری ایران و شناخت قلمرو تاریخی و فرهنگی‌اش با همّتی مردانه و پشت‌کاری کم‌نظیر برای مطالعات آثار و ابنیۀ تاریخی آسیای مرکزی بدان صفحات مسافرت می‌کند و اعمال روسها را در آنجا می‌بیند، بیشتر معتقد می‌شود که «سیاست عمومی جهانی می‌خواهد فرهنگهای ریشه‌دار را از ریشه بکند و همۀ راه‌ها را به یونان و روم ختم کند و بگوید که مشرق‌‌‌زمینی کسی نبوده است ... ایرانی چون درک دارد و می‌فهمد باید ریشه‌کن شود، باید آثارش از میان برود». ساده‌لوح نیست و بر عکس بسیاری از هموطنانش چشم‌وگوش‌بسته به هیچ چیز غربی اعتماد نمی‌کند. سازمانهای آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متّحد از قبیل یونسکو را هم مانند سایر دستگاهها می‌داند و آنها را چندان باور ندارد و زیاد حقیقتی در آنها نمی‌بیند. اصلاً دایۀ  مهربانتر از مادر را نمی‌پذیرد. ستوده مهاجرت ایرانیان به فرنگ را به هیچ بهانه‌ای نمی‌پسندد. این را برنامۀ استعمارچیان می‌داند که می‌خواهند با کار کشیدن از گردۀ مردم ما خرابه‌های خود را آباد کنند. معتقد است نباید با یک حمله جا را خالی کرد. عدّه‌ای برای حفظ مالهای اندوخته، یعنی دزدیده، گروهی برای فرار از نظام وظیفه، عدّۀ بی‌شماری به عنوان خواندن درس و ابوعلی سینا شدن، عدّه‌ای از ترس جان، عدّه‌ای برای معالجۀ جسم، که اگر اوّل روح خود را معالجه می‌کردند به این سرنوشتهای خودساخته گرفتار نمی‌شدند».[نامه‌های منوچهر ستوده و ایرج افشار، به کوشش محمد افشین‌وفایی، تهران، انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۳، مقدمه، ص ۳۳-۳۶]بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی@AfsharFoundation 🔹https://t.me/eshtadan

#فدریکو_مایور : شاهنامه، این اثر ادبی فنا ناپذیر، با چنین شكوهی آغاز می‌شود، در این اثر جاودانه بی‌درنگ در پی ستایش پروردگار، در همان نخستین صفحه به ابیاتی برمی‌خوریم كه لحظه‌ای ما را حیران و شگفت زده برجای می‌گذارد، زیرا كه به طرزی نامنتظر، با مدح خرد روبرو می‌شویم.بنام خداوند جان و خردشاهنامه، این اثر ادبی فنا ناپذیر، با چنین شكوهی آغاز می‌شود، در این اثر جاودانه بی‌درنگ در پی ستایش پروردگار، در همان نخستین صفحه به ابیاتی برمی‌خوریم كه لحظه‌ای ما را حیران و شگفت زده برجای می‌گذارد، زیرا كه به طرزی نامنتظر، با مدح خرد روبرو می‌شویم.آیا چنین چیزی در خور تصور است؟ هزار سال پیش، قبل از رنسانس غرب، سده‌ها پیش از قرن هجدهم، قرن روشنگری، پیش از تولد دكارت و تولد ولتر، یك شاعر ایرانی، فراتر از هر چیز، اندیشه و خرد را ستوده است. شاعر ایرانی، این ستایش را با چنان اعتقاد و با چنان شور و وجدی بیان می‌كند كه خواننده را بی اختیار شیفته خود می‌سازد.@shahnamehpajohan 🔹https://t.me/eshtadan