
🌲 مجله علم.جایی برای فهمیدن، نه فقط شنیدن.علم راست آزموده ، با احترام به خرد ایرانی و دقت پژوهشی.زمان ارسال مطلب جدید: ۹:۳۰ / ۱۴:۳۰ / ۱۸:۳۰ / ۲۱:۳۰✉️ @Persian_Scientist
مشاهدات عمومی نمایه؛ این اعداد توسط مالک کانال ارائه نشدهاند.
مشاهده تازه · اطمینان متوسط · 288 نمونه پست · پوشش داده: 2026/06/18 تا 2026/08/16
دسترسی برابر است با میانه بازدید پستهای منتشرشده در ۳۰ روز گذشته تقسیم بر آخرین تعداد مشاهدهشده اعضا. خط تیره یعنی داده تاریخی کافی نیست. channel-v1
این امتیاز چگونه محاسبه میشود
محاسبهشده از 282 پست مشاهدهشده و 0 مشاهدهٔ عضو. وزنها میان مؤلفههایی که برای این کانال قابل اندازهگیری بودهاند تقسیم میشود، بنابراین مؤلفهای که نتوانستهایم مشاهده کنیم به زیان کانال محاسبه نمیشود.
هفت روز اخیر
ویرایش و حذف پست از داده تجمیعی فعلی در دسترس نیست؛ بنابراین بهجای صفر، ناموجود نمایش داده میشود. · بازه 2026-08-11 تا 2026-08-17
سخت ترین چالش دختر( زن ) بودن چیه؟#چالشلطفا کامنت بزنید
سخت ترین چالش پسر ( مرد ) بودن چیه؟#چالشلطفا کامنت بزنید
محققای دانشگاه هومبولت برلین، در مقالهای که قراره در Behavioral and Brain Sciences منتشر بشه، این باور عمومی رو زیر سوال بردن که «زنها بیشتر به رابطه وابستهن». طبق این پژوهش، درست برعکسه: مردها بهطور کلی رابطهی عاطفی رو محور اصلی سلامت روانیشون قرار میدن، در حالی که زنها معمولاً شبکهی گستردهتری از دوستان و حمایت اجتماعی دارن.نتیجه؟ حدود ۷۰٪ طلاقها رو زنها شروع میکنن، نه مردها. چون مردها هزینهی جداشدن (از دست دادن تنها منبع حمایت عاطفیشون) رو خیلی سنگینتر از فایدهش میبینن. حتی بعد از جدایی، مردها کمتر به رابطه به چشم فرصتی برای رشد فردی نگاه میکنن و بیشتر دچار افت سلامت روانی و جسمی میشن؛ حتی ریسک مرگومیر و خودکشیشون هم بالاتر میره.نکتهی روانشناختیش اینه: چون مردها از کودکی کمتر تشویق میشن شبکهی حمایت اجتماعی متنوع بسازن، شریک زندگیشون عملاً تنها تکیهگاه عاطفیشون میشه؛ وقتی اون رابطه از بین میره، جایگزینی هم براش نمیمونه.منبع: psypost.org/men-value-romantic-relationsh… @science_magazine
رستگار رحمانی؛ پسری که سازمان سنجش را مجبور کرد دوباره از او کنکور بگیردفکر کنید یک روز نتیجه کنکور اعلام میشود.اسمتان را پیدا میکنید و میبینید:رتبه یک کشور.نه فقط در یک رشته.رتبه یک کنکور تجربی… و رتبه یک زبانهای خارجی.اما بهجای اینکه به شما بگویند «تبریک میگوییم»، یک اتفاق عجیب میافتد:میگویند…باید دوباره امتحان بدهی.این داستان رستگار رحمانی است؛ یکی از عجیبترین داستانهای تاریخ کنکور ایران.رستگار رحمانی اهل جوانرود کرمانشاه بود. سالها قبل از کنکور معروف ۸۸، در کنکور شرکت کرده بود و نتیجه خوبی هم گرفته بود. اما مسیر زندگیاش آنقدر ساده نبود که مستقیم از مدرسه به دانشگاه برسد.حتی مدتی را در سربازی گذراند.بعد از پایان خدمت، وقتی خیلیها تصور میکنند دیگر از فضای درس و کنکور فاصله گرفتهاند، رستگار دوباره نشست پای درس.و نکته عجیب اینجاست:بر اساس روایتهای منتشرشده، او فقط حدود چهار ماه فرصت داشت تا خودش را برای کنکور آماده کند.چهار ماه.نه چهار سال.نه یک مسیر معمول مدرسه، کلاس، آزمون آزمایشی و برنامهریزی چندساله.اما وقتی نتایج کنکور ۱۳۸۸ آمد، اتفاقی افتاد که کمتر کسی انتظارش را داشت.رستگار رحمانی رتبه اول گروه علوم تجربی شد.اما داستان همینجا تمام نشد.او در گروه زبانهای خارجی هم رتبه اول کشور را به دست آورد و در گروه هنر نیز رتبه ۴۴ شد.حالا تصور کنید مسئولان سازمان سنجش با کارنامهای روبهرو شوند که در آن یک داوطلب، در چند گروه آزمایشی چنین نتیجهای گرفته است.نتیجه برایشان قابل قبول نبود.از رستگار خواسته شد دوباره در آزمون شرکت کند.خودش بعدها در مصاحبهای گفت این موضوع برای خودش هم سؤال بوده و به او گفته بودند برای اعلام نتیجه نهایی، لازم است دوباره آزمون بدهد؛ حتی گفته بود اگر در آزمون مجدد شرکت نمیکرد، نتایجش حذف میشد.حالا صحنه را تصور کنید:یک طرف، داوطلبی که تازه از یک کنکور سنگین بیرون آمده.طرف دیگر، سازمانی که نتیجهاش را آنقدر غیرعادی دیده که از او میخواهد دوباره همان مسیر را طی کند.و رستگار دوباره نشست سر جلسه.اما این بار اتفاق جالبتری افتاد.طبق گفته خودش، نتیجه آزمون دوم حتی از آزمون اول بهتر شد و در بعضی درسها توانست درصدهای کاملتری بزند.یعنی اگر سؤال اصلی این بود که:«آیا آن نتیجه واقعاً متعلق به خودت بود؟»رستگار با حرف جواب نداد.دوباره امتحان داد.و نتیجه را دوباره روی کاغذ آورد.بعد از آن، مسیر زندگیاش وارد مرحله دیگری شد.او در دانشگاه علوم پزشکی تهران پزشکی خواند و بعدها وارد تخصص جراحی مغز و اعصاب شد. گزارشهای جدیدتر نیز از فعالیت دانشگاهی او در کرمانشاه خبر دادهاند.اما چیزی که داستان رستگار رحمانی را ماندگار میکند، فقط رتبه یک شدن نیست.ماجرا درباره این است که گاهی آدمها آنقدر از تصویری که ما از تواناییشان داریم جلوتر میروند که حتی نتیجه موفقیتشان هم برای دیگران باورکردنی نیست.وقتی همه چیز طبق انتظار پیش میرود، موفقیت چندان عجیب به نظر نمیرسد.اما گاهی یک نفر از جایی بلند میشود که هیچکس انتظار ندارد.و آنقدر بالا میرود که حتی مجبور میشوند دوباره از او امتحان بگیرند.و شاید زیباترین قسمت داستان این باشد:اگر کسی توانایی تو را باور نمیکند، همیشه لازم نیست با او بحث کنی؛ گاهی کافی است دوباره همان آزمون را بدهی.رستگار رحمانی یک بار کنکور داد.نتیجهاش را باور نکردند.پس دوباره کنکور داد.و این بار، دیگر نتیجه نمیتوانست حرف نزند.#me🆔 @science_magazine
افت رتبه ۵ دانشگاه از ۶ دانشگاه بزرگ ایرانی حاضر در شانگهای ۲۰۲۶بررسی رتبه دانشگاههای ایرانی حاضر در رتبهبندی شانگهای ۲۰۲۶ نشان میدهد که از بین ۶ دانشگاه حاضر در این رتبهبندی، ۴ دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، شهید بهشتی و صنعتی شریف دچار افت رتبه حدود ۱۰۰ پلهای (یک بازه رتبه) شدهاند.همچنین دانشگاه تربیت مدرس افت رتبه حدود ۲۰۰ پلهای (دو بازه رتبه) داشته است و از بازه رتبه ۸۰۰-۷۰۱ در سال ۲۰۲۵ به بازه رتبه ۱۰۰۰-۹۰۱ سقوط کرده است.دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز که در رتبهبندی ۲۰۲۵ از فهرست شانگهای حذف شده بود، مجدد به این رتبهبندی بازگشته است.🆔 @science_magazine
یافته از حوزه تکامل انسان که به روایت رایج «گوشت باعث بزرگشدن مغز شد» چالش جدی وارد میکنه 🍯پژوهشگرای دانشگاه سیدنی و گلاسکو، با مدلسازی نیاز گلوکز انسان و اجدادش در بازه ۴ میلیون سال گذشته، به این نتیجه رسیدن که قندهای طبیعی (نه فقط گوشت) نقش کلیدی در رشد مغز انسان داشتن. مغز فقط ۲٪ وزن بدنه ولی حدود یکپنجم انرژی استراحت بدن رو مصرف میکنه، و سوخت موردعلاقهش گلوکزه.طبق این مدل، اجداد اولیهی انسان بیش از ۶۵٪ انرژیشون رو از میوه و قندهای طبیعی تأمین میکردن، شبیه شامپانزههای امروزی که حدود ۶۶٪ انرژیشون از میوه میاد. بعدها، با مسلطشدن روی آتش، نشاستهی پختهشده (مثل غدهها و ریشهها) هم به منبع مهم گلوکز اضافه شد، چون نشاستهی خام قابل هضم نیست.نکته جالبترش اینه که محققا میگن این یافته میتونه توضیح بده چرا میل به شیرینی تو انسان اینقدر عمیقه؛ ریشهش به نیاز تکاملی مغز به گلوکز برمیگرده، نه صرفاً یه ضعف مدرن در رژیم غذایی.این مطالعه در Science منتشر شده.منبع: eurekalert.org/news-releases/1138694%F0%9… @science_magazine
بیاید یه قانونی رو که تازه فهمیدم بهتون بگم!اگر یک فرد بازنشسته باشه ، و دوباره بعد از بازنشستگی بره سر کار جایی کار کنه و اداره بیمه متوجه این مسئله بشه حقوق مستمری بازنشسته تا زمانی که این کار جدید رو ترک کنه قطع میشه!تازه اگر نگن هرچی حقوق گرفتی برگردون....الان حقوق بازنشستگی چیزی حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون هست! اگر یه فرد بازنشسته نره سر کار زندگیش رو باید چکار کنه؟نظر شما چیه؟
سم آلتمن: ۴ سال تحصیل در دانشگاه برای دنیای امروز زیاد است▪️ مدیرعامل OpenAI در سخنرانی اخیرش گفت ساختار ۴ ساله دانشگاهها با تحولات دنیای امروز همخوانی ندارد و دو سال حضور در دانشگاه برای او کارایی لازم را داشته است. البته او بهبود روابط انسانی و زندگی مستقل در دوران دانشجویی را از مزایای تحصیل در دانشگاه میداند.▪️ او درباره تجربهاش میگوید: «دو سال آموزش در دانشگاه دقیقاً زمان مناسبی برای من بود. دو سال تحصیل بیشتر کمک چندانی به من نمیکرد. اکنون افراد زیادی را میشناسم که اصلاً به دانشگاه نرفتهاند و به موفقیتهای بزرگی دست یافتهاند.»🆔 @science_magazine
Jaguar hunts a caiman.South American jaguars (Panthera onca) are not only excellent swimmers but can also catch small caimans for dinner!Their diet includes at least 87 species, primarily capybaras, caimans, and peccaries. When possible, they hunt deer, anteaters, and tapirs, and catch snakes (including anacondas), waterfowl, and fish.Jaguars also feed on monkeys, foxes, iguanas, opossums, otters, rodents, coatis, and other small animals. They hunt freshwater turtles and armadillos too— their powerful jaws can overcome their defenses.Unlike cougars, jaguars frequently attack livestock, especially cattle. However, Asian water buffalo, offered to South American farmers as a profitable alternative to cows, prove to be an unattainable prey for them.Fun Fact: Jaguars have the strongest bite force of all big cats, allowing them to crush turtle shells and caiman skulls with ease! 🐆💪#wildlife 🆔 @science_magazine
سالها همه فکر میکردند زخم معده نتیجهی استرس، غذای بد، سیگار و سبک زندگیه.اما سال ۱۹۸۲، دو پزشک استرالیایی، بری مارشال و رابین وارن، متوجه چیز عجیبی شدن: تقریباً هرجا در معدهی بعضی بیماران التهاب وجود داشت، یک باکتری مارپیچی هم دیده میشد.اسمش بعدها شد هلیکوباکتر پیلوری.مشکل اینجا بود که ایدهشون با باور رایج پزشکی جور درنمیاومد.معده پر از اسیده.پس خیلیها میگفتن باکتری نمیتونه عامل زخم معده باشه.مارشال اما کوتاه نمیاومد.هرچه بیشتر تحقیق میکرد، بیشتر به این نتیجه میرسید که شاید چیزی که همه «میدونن»، اشتباه باشه.اما یک مشکل بزرگ وجود داشت:چطور ثابت میکرد این باکتری واقعاً باعث بیماری میشه؟در آزمایشهای حیوانی به جواب قطعی نمیرسید.پس مارشال کاری کرد که امروز تقریباً باورنکردنی به نظر میرسه.خودش باکتری هلیکوباکتر پیلوری رو خورد.او محلولی حاوی باکتری را نوشید و بعد دچار عفونت معده و التهاب شد؛ شواهدی که از فرضیهاش حمایت میکرد.اما مهمتر از این آزمایش شخصی، مجموعهای از تحقیقات بعدی بود که نشان دادند این باکتری واقعاً در ایجاد التهاب معده و زخمهای معده و دوازدهه نقش دارد.و این کشف فقط یک نظریه را عوض نکرد.درمان زخم معده هم عوض شد.بیماریای که سالها میتوانست مزمن و عودکننده باشد، با از بین بردن باکتری و استفاده از داروهای مناسب، قابل درمان شد.سال ۲۰۰۵، بیش از دو دهه بعد از آن کشف، بری مارشال و رابین وارن جایزه نوبل پزشکی را گرفتند.نوبل در توضیح این کشف نوشت که این دو دانشمند با «پافشاری و ذهنی آماده»، با یک باور ریشهدار در پزشکی مقابله کردند.گاهی علم با پیدا کردن یک جواب جدید پیشرفت نمیکنه؛گاهی با این شروع میشه که یک نفر جرئت کنه بپرسه:«اگر چیزی که همه مطمئنن درسته، اشتباه باشه چی؟»#me🆔 @science_magazine
🧠 یک نورون تنها، بهاندازهی یک شبکهی هوش مصنوعی کامل محاسبه میکندسالها تصور میشد راز هوش انسان در تعداد نورونهای مغزه؛ نزدیک به صد میلیارد سلول و شبکهی اتصالاتشون. پژوهشی تازه در PNAS نشون میده بخشی از این راز جای دیگهایه: توان محاسباتی خودِ یک نورون تنها.پژوهشگران دانشگاه عبری اورشلیم یه شبکهی هوش مصنوعی ساختن تا رفتار یه نورون واقعی رو تقلید کنه؛ هرچه این «دوقلوی مصنوعی» برای تقلید به لایههای بیشتری نیاز داشت، یعنی خودِ نورون قدرتمندتر بوده.نتیجه: نورونهای قشر مغز انسان، بهلطف درختهای دندریتی پرشاخهشون، تونستن پردازشهای شگفتآور پیچیدهای انجام بدن؛ حتی کارهایی مثل تشخیص تصویر گربه از سگ. یعنی یک نورون تنها، صرفاً یه کلید روشنوخاموش نیست؛ یه واحد پردازشی با توانی قابلمقایسه با یک شبکهی عصبی مصنوعیِ چندلایه.اگه این درست باشه، توان محاسباتی مغز بهشدت دستکم گرفته شده؛ مغز نه یه شبکهی ساده، که شبکهای از شبکههاست. این یافته حتی میتونه طراحی هوش مصنوعیِ نسل بعد رو هم تحت تأثیر قرار بده.#مغز #علوم_اعصاب #هوش_مصنوعی #پژوهش🔗 sciencedaily.com/releases/2026/08/2608120… @science_magazine
محققای مؤسسه مکگاورن در MIT، به رهبری اِوِلینا فدورنکو، نشون دادن که استدلال منطقی اصلاً به زبان نیاز نداره. اونا با افرادی کار کردن که بعد از سکته آسیب زبانی شدید داشتن و عملاً توانایی تشکیل جمله رو از دست داده بودن؛ اما همین افراد در حل پازلهای منطقی پیچیده، دقیقاً همسطح افراد سالم عمل کردن.جالبتر اینکه وقتی مغز داوطلبان سالم رو حین انجام تسکهای استدلالی اسکن کردن، دیدن که نواحی پردازش زبان تقریباً هیچ فعالیتی نشون نمیدن. یعنی سیستم منطق و سیستم زبان دو مدار کاملاً جدا هستن، نه یه سیستم مشترک با دو کارکرد.توضیح تیم تحقیق اینه که زبان ذاتاً خطی پیش میره، یه کلمه بعد از کلمه دیگه، ولی استدلال منطقی گاهی نیاز داره چند تیکه اطلاعات رو همزمان و به شکل غیرخطی کنار هم بذاریم؛ دقتی که زبان روزمره ازش عاجزه.این یافته منتشر شده در PNAS.منبع: news.mit.edu/2026/separating-logic-and-la… @science_magazine
🧠 مغزت قبل از انجام یک مهارت، میتونه اون رو توی ذهنت تمرین کنه!پژوهشها نشون میدن کیفیت این «شبیهسازی ذهنی» میتونه با عملکرد واقعی ما ارتباط داشته باشه.یعنی گاهی مغز، اول کار رو در ذهن اجرا میکنه و بعد در دنیای واقعی. 🔬📚 منبع: Nature Communications، 2025DOI: 10.1038/s41467-025-57022-w#علم #مغز #یادگیری🆔 @science_magazine
🧠 سیستم ایمنی مغز از میانسالی تغییر میکندمغز فقط از نورونها ساخته نشده؛ داخل آن سلولهای ایمنی ویژهای هم وجود دارند که به آنها میکروگلیا میگوییم.حالا یک مطالعه جدید روی مغز ۴۰ انسان سالم، از ۲۰ تا ۹۵ ساله نشان داده که ترکیب این سلولهای ایمنی از حدود ۵۰ سالگی شروع به تغییر قابلتوجهی میکند.🔬 پژوهشگران با استفاده از روشهای تکسلولی و بررسی تغییرات اپیژنتیکی دریافتند که بین حدود ۵۰ تا ۷۵ سالگی، جمعیت میکروگلیاهای ساکن مغز کاهش پیدا میکند و سلولهایی با ویژگیهای التهابی بیشتر جای آنها را میگیرند.جالبتر اینکه این سلولهای جدید، از نظر بعضی ویژگیها به سلولهای ایمنی موجود در خون و بافتهای خارج از مغز شباهت داشتند.از طرف دیگر، سلولهایی که در حفظ سد خونی ـ مغزی نقش دارند هم با افزایش سن دچار افت عملکرد شدند.❗️البته این مطالعه هنوز ثابت نمیکند که این تغییرات مستقیماً باعث آلزایمر یا زوال شناختی میشوند؛ اما یک سرنخ مهم در اختیار دانشمندان گذاشته است:ممکن است مغز انسان در میانسالی وارد مرحلهای از بازسازی اساسی سیستم ایمنی خودش شود.پژوهشهای بعدی باید مشخص کنند این تغییرات دقیقاً چرا اتفاق میافتند و آیا میتوان با جلوگیری از آنها، آسیبپذیری مغز در برابر بیماریهای مرتبط با افزایش سن را کاهش داد یا نه.📚 منبع اصلی: Science — 2026عنوان مقاله:Epigenetic and 3D genome reprogramming during the aging of human hippocampusDOI:doi.org/10.1126/science.adt8307%D9%84%DB%… مستقیم مقاله:science.org/doi/10.1126/science.adt8307%D… NIH:nih.gov/news-events/news-releases/brain-i… #مغز #سیستم_ایمنی #پیری #آلزایمر #نوروساینس #زیست_شناسی #دانستنی_علمی🆔 @Science_Magazine
دانشگاه استنفورد دوره های آموزشی کلاس های هوشمصنوعی خود را به طور کامل در YouTube منتشر کرده است.Deep Learning Transformers & LLMsLanguage Models from ScratchML from Human FeedbackComputer VisionLLM Evaluation & Scaling#هوش_مصنوعی🆔 @science_magazine
🧠 شاید مغزت تنبل نشده؛ فقط خسته شده است!تا حالا شده بعد از یکی دو ساعت درس خواندن، هرچقدر هم به کتاب نگاه کنی چیزی وارد ذهنت نشود؟معمولاً در این شرایط به خودمان میگوییم: «باید بیشتر تلاش کنم!» اما تحقیقات علوم اعصاب میگویند مشکل همیشه کمبود اراده نیست؛ گاهی سیستم توجه مغز واقعاً خسته شده است.مغز ما برای تمرکز طولانیمدت از شبکهای استفاده میکند که به آن توجه هدایتشده میگویند. هرچه بیشتر از این سیستم کار بکشیم، توانایی آن برای نادیده گرفتن عوامل حواسپرتی کاهش پیدا میکند.اینجاست که استراحت هوشمندانه اهمیت پیدا میکند.بر اساس گزارشی که ScienceAlert منتشر کرده، وقتی چند دقیقه در طبیعت قدم میزنیم، به صدای باران گوش میدهیم یا حتی بدون هدف به منظرهای طبیعی نگاه میکنیم، مغز از نوع دیگری از توجه استفاده میکند که فشار بسیار کمتری به سیستم شناختی وارد میکند. همین تغییر ساده میتواند به بازیابی تمرکز کمک کند.جالبتر اینکه برخی مطالعات تصویربرداری مغزی نشان دادهاند قرار گرفتن در محیطهای طبیعی با کاهش فعالیت آمیگدالا (بخشی از مغز که در پردازش استرس و اضطراب نقش دارد) همراه است. به همین دلیل، بعد از یک استراحت کوتاه در طبیعت، بسیاری از افراد احساس میکنند دوباره میتوانند با کیفیت بهتری روی کارشان تمرکز کنند.پس اگر وسط مطالعه احساس کردی مغزت دیگر همکاری نمیکند، شاید لازم نباشد بیشتر به خودت فشار بیاوری؛ گاهی چند دقیقه استراحت درست، از نیم ساعت مطالعهی بیکیفیت ارزشمندتر است.• ScienceAlertsciencealert.com/switching-off-for-a-mome… @science_magazine
این کلیپ رو واجب هست که همه حداقل یکبار ببینید🆔 @science_magazine
یه یافتهی جذاب دربارهی خنده و اینکه چطور میشه از صداش، دوستی رو از غریبگی تشخیص داد 😄پژوهشی که خندهی افراد از ۲۴ جامعهی مختلف در سراسر دنیا رو بررسی کرد، نشون داد شنوندهها میتونستن فقط با شنیدن صدای خندهی دو نفر، تشخیص بدن که این دو نفر دوستن یا غریبه؛ صرفاً بر اساس ویژگیهای صوتی خاص خنده (نه محتوای صحبت یا زبان بدن).نکتهی تکاملی جالبش اینه: این یافته نشون میده خنده یه «سیگنال صادق» (honest signal) تا حدی محسوب میشه؛ یعنی رابطهی واقعی بین دو نفر، ناخودآگاه توی صدای خندهشون منعکس میشه و قابل شنیدن و تشخیصه، درست مثل خیلی از سیگنالهای زیستی دیگه که دروغگفتن باهاشون سخته.اما جالبتر اینکه دقت شنوندهها فقط حدود ۱۱٪ بیشتر از حالت تصادفی بود؛ یعنی خیلی هم عالی نبود! محققا این رو اینطور توضیح میدن که چون آدمها یاد گرفتن خندهی واقعی رو تقلید کنن (برای روانکردن تعاملات اجتماعی، حتی وقتی صمیمیت واقعی وجود نداره)، یه رقابت تکاملی بین «صداقت سیگنال» و «مهارت تقلید» شکل گرفته؛ دقیقاً همون الگویی که در خیلی از رفتارهای اجتماعی حیوانات دیگه هم دیده میشه.یعنی خنده هم میتونه یه پنجرهی صادق به روابطمون باشه، هم یه ابزار اجتماعی برای وانمودکردن صمیمیتی که شاید واقعی نباشه.منبع: psypost.org/evolutionary-origins-laughter… @science_magazine
یک زوج چینی موقع دیدن آلبومهای قدیمی فهمیدن ۱۱ سال قبل از آشنایی، تو یک عکس ناخواسته کنار هم بودن!سال ۲۰۰۰ از دو شهر مختلف رفتن گردشگری و درست در یک ثانیه عکس گرفتن.از نظر ریاضی احتمال این اتفاق تقریبا صفره، ولی جهان گاهی تصادفاتش زیادی قشنگه!🆔 @science_magazineیک زوج چینی موقع دیدن آلبومهای قدیمی فهمیدن ۱۱ سال قبل از آشنایی، تو یک عکس ناخواسته کنار هم بودن!سال ۲۰۰۰ از دو شهر مختلف رفتن گردشگری و درست در یک ثانیه عکس گرفتن.از نظر ریاضی احتمال این اتفاق تقریبا صفره، ولی جهان گاهی تصادفاتش زیادی قشنگه!🆔 @science_magazine
🎂 بحران سی سالگی چیه؟نزدیک به سی سالگی خیلیا یهو با یه موج سوال روبرو میشن: «تا الان چیکار کردم؟ مسیرم درسته؟ باید همینجوری ادامه بدم؟» این حالت رو روانشناسا بحران ربع عمر یا بحران سی سالگی میگن.بر اساس یه پژوهش لینکدین، حدود ۷۵ درصد آدمای بین ۲۵ تا ۳۳ سال همچین بحرانی رو تجربه کردن. علائمش شامل تردید، بیقراری، سردرگمی درباره هدف زندگی، و مقایسه خودت با بقیهست؛ مخصوصا وقتی شبکههای اجتماعی تصویر یه زندگی «کامل» رو نشون میدن که با واقعیت خودت فاصله داره.نکته جالب اینه که این بحران فقط یه حس منفی نیست. تحقیقات نشون میده بعد از این دوره سوالپرسیدن، اگه آدم واقعا یه تغییر معنادار تو زندگیش بده، میتونه به رشد و شفافیت بیشتر برسه. ولی اگه بدون تغییر همینجوری ادامه پیدا کنه، میتونه به افسردگی و کاهش عزت نفس منجر بشه.پس اگه این روزا همچین حسی داری، تنها نیستی؛ این یه مرحله شناختهشده از رشد بزرگسالیه، نه یه شکست شخصی.منبع: newportinstitute.com/resources/empowering… @science_magazine
Bluebird Luscinia svecica belongs to the family of flycatchers, a close relative of the nightingale. In size, it is no larger than a sparrow but is more slender and elegant.The length of this bird's body is 15 cm with a weight of about 15-20 g. Gracefulness is given by elongated legs, and the bright coloration of males delights the observer.As far back as the 18th century, the famous systematist Carl Linnaeus described the bluerbird, calling it the Swedish nightingale.The name "bluebird" comes from the Old Russian word "varakat'", meaning "to talk nonsense, mimic, tease."In our forests, it is hard to meet such an attractive and brightly colored bird, marked by refined elegance.The most attractive part of the male's plumage is the blue bib, edged with brown and reddish stripes. In the center of the bib, there is a reddish spot, which is white in the western subspecies of these birds.#wildlife 🆔 @science_magazine
😴 چرا بعضیها «خوابسنگین» و بعضیها «خوابسبک» هستند؟حتماً دیدید بعضیها با کوچکترین صدا از خواب میپرند، اما بعضیها ممکن است با صدای بلند هم بهراحتی بیدار نشوند.اما آیا واقعاً بعضی آدمها ذاتاً «خوابسنگینتر» هستند؟🔬 تا حدی بله، اما ماجرا کمی پیچیدهتر است.احتمال بیدار شدن به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله مرحلهای از خواب که فرد در آن قرار دارد، میزان خستگی، مدت خواب، صدا و محیط اطراف و حتی ویژگیهای فردی.🧠 مرحله خواب خیلی مهم استاگر صدایی در زمان خواب عمیق N3 ایجاد شود، معمولاً بیدار کردن فرد سختتر است.اما در مراحل سبکتر خواب، مخصوصاً N1 و N2، آستانه بیدار شدن پایینتر است.به همین دلیل ممکن است یک نفر در یک شب «خوابسنگین» باشد و شب دیگری با کوچکترین صدا بیدار شود.🔊 مغز حتی هنگام خواب هم صداها را کاملاً نادیده نمیگیرد.مغز در طول خواب همچنان اطلاعات محیط را تا حدی پردازش میکند و بعضی صداهای مهم میتوانند احتمال بیدار شدن را افزایش دهند.برای مثال، مغز ممکن است به صداهای آشنا یا معنادار واکنش متفاوتی نسبت به صداهای بیاهمیت نشان دهد.😵💫 کمخوابی هم میتواند خواب را تغییر دهد.وقتی برای مدتی خواب کافی نداشته باشیم، «فشار خواب» افزایش پیدا میکند و ممکن است خواب عمیق بیشتری داشته باشیم؛ در نتیجه بیدار شدن برای بعضی افراد سختتر میشود.⏰ پس «خوابسنگین بودن» یک ویژگی کاملاً ثابت نیست.ژنتیک، سن، ساعت زیستی، کیفیت و مقدار خواب، استرس، مصرف بعضی داروها و مواد و حتی شرایط محیطی میتوانند روی آستانه بیدار شدن تأثیر بگذارند.📌 یک نکته مهم:خوابسنگین لزوماً به معنی «خواب بهتر» نیست و خوابسبک هم لزوماً به معنی «خواب بد» نیست.چیزی که برای سلامت مهمتر است، خواب کافی، منظم و باکیفیت است؛ نه اینکه با کوچکترین صدا بیدار شویم یا بتوانیم با صدای بلند هم بخوابیم. منابع:National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS)American Academy of Sleep Medicine (AASM)National Center for Biotechnology Information (NCBI)#خواب #خواب_سنگین #خواب_سبک #مغز #علوم_اعصاب #روانشناسی #علم #خواب_عمیق #سلامت_مغز🆔 @science_magazine
یکی از جذابترین یافتههای روانشناسی تکاملی درباره یه پدیدهی خیلی آشنا: «فرندزون» 😅پژوهشگرای دانشگاه علم و صنعت نروژ (رهبری با ماریوس استاوانگ)، روی نوجوونای ۱۶ تا ۱۹ ساله بررسی کردن که چطور علاقهی رمانتیک بین دخترها و پسرها تفسیر میشه. نتیجه خیلی گویا بود: پسرها بهندرت علاقهی رمانتیک دخترها رو با دوستی اشتباه میگیرن، اما دخترها اغلب علاقهی رمانتیک پسرها رو صرفاً «مهربونی» تفسیر میکنن؛ یعنی فرندزون عمدتاً یه تجربهی یکطرفهست که بیشتر پسرها تجربهش میکنن نه دخترها.توضیحش برمیگرده به نظریهی «مدیریت خطا» (Error Management Theory) در روانشناسی تکاملی: چون از دست دادن یه فرصت جفتیابی واقعی برای مردها هزینهی تولیدمثلی بالایی داشته، مغز مردها بهصورت پیشفرض تمایل داره علاقهی جنسی رو بیشبرآورد کنه (رفتار دوستانه رو نشونهی علاقه بگیره). برعکس، مغز زنها تکامل پیدا کرده تا علاقه رو کمبرآورد کنه، چون این حالت در برابر پیشرفتهای ناخواسته و آسیب به اعتبار اجتماعی محافظتکنندهتره.نکتهی جالبتر: این سوگیری در ۱۶ سالگی هنوز کامل شکل نگرفته، ولی از اواسط نوجوونی (حدود ۱۷ سالگی) بهوضوح تقویت میشه. یعنی این الگوی معروف بزرگسالی، دقیقاً همون سالهای دبیرستان شکل میگیره.منتشرشده در Evolution and Human Behavior.منبع: psypost.org/girls-rarely-experience-the-f… @science_magazine
مارکوس اورلیوس، امپراتور روم، تو یادداشتای شخصیش که بعدها به اسم «تأملات» منتشر شد، یه جمله داره که خیلیا نقلش میکنن ولی کمتر کسی واقعا زندگیش میکنه: صبح که بیدار میشی به خودت بگو، امروز با آدمای فضول و ناسپاس و متکبر روبرو میشم. این آدما همیشه بودن و همیشه هم هستن. اورلیوس نمیگفت باید باهاشون بجنگی یا قانعشون کنی. میگفت فقط بدون که هستن، و بعد راهت رو برو.ما یه عادت داریم. فکر میکنیم اگه یکی حرف اشتباهی زد یا نظر غلطی داشت، وظیفه داریم روشنش کنیم. انگار سکوت یعنی باخت. انگار اگه جواب ندیم یعنی قبول کردیم. ولی حقیقت اینه که خیلی وقتا جواب دادن خودش یه باخته، چون داری وقت و انرژیت رو میدی به جایی که قرار نیست چیزی برگردونه.آدمایی هستن که وقتی حرف میزنن دنبال فهمیدن نیستن، دنبال بردنن. با اونا بحث کردن مثل بازی شطرنج با کبوتره؛ هر کاری بکنی، مهرهها رو بهم میریزه،بعد با افتخار دست بلند میکنه انگار برده.قرار نیست با هر کسی بجنگیم. قرار نیست با هر کسی حتی حرف بزنیم. این ضعف نیست، انتخابه. یه جور فیلترکردن که کجا وقتت رو بذاری. زندگی کوتاهتر از اونیه که صرف قانعکردن آدمایی بشه که خودشون هم نمیخوان قانع بشن.آرامش، همیشه محصول جنگیدن نیست. گاهی محصول همون جاییه که تصمیم گرفتی وارد نشی.#meشبتون خوش❤️🆔 @science_magazine
🪱 یکی از عجیبترین رابطههای جنسی در دنیای حیوانات!بعضی از حلزونهای دریایی هرمافرودیت هستن؛ یعنی هر فرد هم اندام تولیدمثلی نر داره و هم ماده.اما در گونهای به نام Siphopteron sp. 1، ماجرا خیلی عجیبتره! 😳هنگام جفتگیری، یکی از حلزونها با اندام جنسی شبیه یک سوزن، به پیشانی شریکش نفوذ میکنه و مایعات پروستاتی رو مستقیماً به نزدیکی سیستم عصبی تزریق میکنه.پژوهشگران احتمال میدن این مواد روی سیستم عصبی شریک اثر بذارن و باعث بشن شرایط برای موفقیت تولیدمثلی فرد تزریقکننده بهتر بشه.این رفتار نمونهای از چیزی به نام جفتگیری آسیبزا (traumatic mating)؛ رفتاری که در بعضی جانوران در نتیجه رقابت شدید بین منافع دو طرف تکامل پیدا کرده.طبیعت گاهی از هر داستان علمیتخیلی عجیبتره. 🧬🔬 منبع پژوهش:pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24225459/https://… @science_magazine#جانورشناسی #تکامل #رفتار_حیوانات #زیستشناسی #تولیدمثل
هوش مصنوعی، آخرین اختراع بشر؟انسانها حاکم بلامنازع زمین هستن. اما داریم چیزی میسازیم که ممکنه این رو تغییر بده. آخرین اختراعمون، قدرتمندترین ابزار، سلاح یا شاید حتی موجودی که تا حالا بوده: ابرهوش مصنوعی. ممکنه شبیه داستانهای علمیتخیلی به نظر بیاد، پس بیاید از اول شروع کنیم.🔄KurzgesagtPersian🆔 @science_magazine
این کتاب رو از فردا میخوام بخونمش:ایدهٔ اصلی لیبرمن در این کتاب خیلی جذاب است:بدن انسان حاصل میلیونها سال تکامل است، اما محیطی که امروز در آن زندگی میکنیم با محیطی که بدن ما برای آن تکامل پیدا کرده، تفاوت عظیمی دارد.بنابراین بعضی از مشکلات امروزی ما را میشود با مفهوم «ناسازگاری تکاملی» بهتر فهمید.لیبرمن از مسیر تکامل انسان جلو میرود و توضیح میدهد چرا بدن ما این شکلی شده؛ از راهرفتن روی دو پا و دستها گرفته تا رژیم غذایی، فعالیت بدنی، رشد، تولیدمثل و بیماریهای مدرن. برای مثال، اینکه چرا بدن ما برای مقدار زیادی فعالیت فیزیکی و غذای نسبتاً محدود تکامل پیدا کرده، اما امروز با غذای فراوان و سبک زندگی کمتحرک مواجه است.تعداد صفحات : ۵۲۰انتشار از نشر نووقتی تموم شد در موردش دوباره صحبت میکنیم#معرفی_کتاب🆔 @science_magazine
🧠 سیلوسایبین باعث حافظه بهتر یا یادگیری بیشتر میشه؟جواب کوتاه: نه دقیقا، ماجرا پیچیدهتره.وسط تریپ که هستی، مغز اصلا تو بهترین حالتش برای یادگیری نیست: تمرکز افت میکنه، حافظه کاری ضعیفتر عمل میکنه. اما داستان بعد از اون فرقی داره.روزها تا هفتهها بعد از مصرف، مغز موقتا انعطافپذیرتر میشه؛ یعنی آمادهتره اتصالات عصبی جدید بسازه یا الگوهای قدیمی رو بازسازی کنه. اما این «پنجره فرصت» یه چیزه، و «حافظه بهتر» چیز دیگه.مطالعات نشون میدن اثرش انتخابیه، نه یه تقویتکننده عمومی: رو بعضی نوع یادگیریها (مثل تداعیهای معنایی) اثر مثبت دیده شده، ولی رو حافظه کلامی و روزمره تاثیر پررنگی نداشته.پس بهتره اینجوری بهش فکر کنی: سیلوسایبین در مغز رو باز میکنه، ولی اینکه پشت اون در چی ساخته بشه به این بستگی داره تو اون بازه چیکار میکنی، نه خود ماده.منبع: onlinelibrary.wiley.com (Meshkat et al., 2024)🆔 @science_magazine
مواد و مکملی که توی باشگاه مصرف میکنید ، اگر اصلی نباشه میتونه چه عوارضی داشته باشه؟🆔 @science_magazine
🧠 چرا بعضی مردها بعد از ۳۵ سالگی دیگر حس نمیکنند به ازدواج نیاز دارند؟یک باور رایج این است که «مردها بعد از ۳۵ سالگی دیگر نیازی به ازدواج ندارند».اما علم چنین چیزی نمیگوید.چیزی که ممکن است با افزایش سن تغییر کند، احساس نیاز و انگیزه برای ازدواج است.یک مرد ۲۵ ساله ممکن است ازدواج را راهی برای رسیدن به عشق، صمیمیت، رابطه جنسی، تشکیل خانواده و داشتن یک همراه دائمی ببیند.اما در ۳۵ سالگی ممکن است بسیاری از نیازهایش را بدون ازدواج تأمین کرده باشد؛شغل دارد، درآمد دارد، دوستان خودش را دارد، مستقل است و سبک زندگی مشخصی برای خودش ساخته است.در این شرایط، ازدواج دیگر فقط «به دست آوردن» نیست؛ بلکه یعنی تغییر دادن بخش بزرگی از زندگیای که فرد به آن عادت کرده است.حتی در یک مطالعه، افراد مجرد ۳۵ سال به بالا بیشتر از افراد جوانتر گفتند که هنوز شخصی با ویژگیهای موردنظرشان پیدا نکردهاند.از طرف دیگر، پژوهشهای طولی نشان میدهند که تمایل به ازدواج میتواند با افزایش سن کاهش پیدا کند و به شدت تحت تأثیر این باشد که فرد چقدر فرصت واقعی برای پیدا کردن شریک مناسب میبیند.بنابراین ممکن است مسئله این نباشد که:❌ «دیگر زن نمیخواهم.»بلکه بیشتر شبیه این باشد:✅ «زندگی فعلیام خوب است؛ برای اینکه ازدواج کنم باید یک تغییر بزرگ ایجاد کنم، پس فقط اگر فرد مناسبی پیدا شود ارزشش را دارد.»و یک نکته جالب:در یک نظرسنجی از افراد ۳۰ تا ۵۰ ساله که هرگز ازدواج نکرده بودند، مردان بیشتر از زنان گفته بودند که اصلاً تمایلی به ازدواج ندارند؛ اما این موضوع به معنی از بین رفتن نیاز مردان به رابطه عاطفی نیست.در واقع، مجرد ماندن، بینیازی عاطفی نیست.ممکن است فرد ازدواج را نخواهد، اما همچنان به عشق، صمیمیت، رابطه جنسی، همراهی و ارتباط انسانی نیاز داشته باشد.📌 پس «بعد از ۳۵ سالگی مرد دیگر به ازدواج نیاز ندارد» یک نتیجه علمی نیست؛ انگیزه ازدواج میتواند با سن، تجربه، استقلال، سبک زندگی و فرصت پیدا کردن شریک مناسب تغییر کند.🔬 Sources:Pew Research Center, 2014pewresearch.org/social-trends/2014/09/24/… and Relevance of Marriage Desires, 2022pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10195064… #ازدواج #روابط #مردان #عشق #علم #دانستنی_علمی🆔 @science_magazine
📢 تصویر روز ناسا🗓 پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵عنوان: خورشیدگرفتگی کامل در اسپانیادر ۱۲ آگوست ۲۰۲۶، ماه به طور کامل جلوی خورشید را گرفت و سایهاش را روی مناطقی مثل سیبری، گرینلند، ایسلند، اسپانیا و پرتغال انداخت. عکس امروز دو خورشیدگرفتگی کامل را نشان میدهد که از شهر ساراگوسا در اسپانیا دیده شدهاند؛ یکی بالای کلیسای جامع بانوی ستون و دیگری که در رودخانه ابرو منعکس شده است. برای چند دقیقه، اسپانیا بعد از سال ۱۹۰۵ اولین خورشیدگرفتگی کامل مهمش را تجربه کرد. کسانی که این پدیده را از نزدیک دیدند، ممکن است خنک شدن هوا، ساکت شدن پرندهها، یا صداهای عجیب حشرات و شگفتی جمعیت را حس کرده باشند. در این لحظات، تاج خورشید فرصت درخشیدن پیدا میکند چون قرص روشن خورشید پشت ماه پنهان میشود. یکی از دلایل مهم برای مطالعه خورشیدگرفتگی این است که دانشمندان بفهمند چرا تاج خورشید میلیونها درجه از سطح خود خورشید داغتر است. مردم علاقهمند هم میتوانند با ثبت رفتار حیوانات، عکاسی از تاج خورشید و اندازهگیری دمای هوا و ابرها به این تحقیقات کمک کنند.... 🔗
#چالش اگر خودتون رو 5 یا 10 سال قبل میدیدن و فرصت داشتین فقط یه جمله به خودتون بگید ، اون جمله چی بود؟🆔 @science_magazine
🧠 دانستنی جالب چرا توی شلوغی اسم خودمون رو میشنویم؟تا حالا شده توی یه جمع شلوغ، اصلاً حواست به حرفهای اطراف نباشه، اما یکی اسم خودت رو بگه و ناگهان متوجهش بشی؟ 😳این پدیده در روانشناسی شناختی به «اثر مهمانی کوکتل» (Cocktail Party Effect) مربوطه.مغز ما میتونه در حالی که روی یک گفتوگو تمرکز کرده، بعضی اطلاعاتِ مهم و مرتبط با خودمون رو هم از پسزمینه تشخیص بده. اسم خودمان یکی از محرکهایی است که میتواند توجه را به سمت خودش بکشد.البته این اتفاق برای همه و در همه شرایط یکسان نیست؛ در یک مطالعهٔ تکراری و از پیش ثبتشده، حدود ۲۹٪ شرکتکنندگان گزارش کردند که اسم خودشان را در پیام صوتیِ نادیده شنیدهاند.🔬 منبع علمی:Röer & Cowan, 2021 — Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and CognitionDOI: 10.1037/xlm0000874PubMed#دانستنی_علمی #روانشناسی #مغز #توجه #علم🆔 @science_magazine
🌙 چرا کابوس میبینیم؟اگه چند شب پشت سر هم کابوس میبینی، تنها نیستی. کابوس معمولا تو مرحله REM خواب اتفاق میفته، جایی که مغز فعالیت بالایی داره و هیجانات روز رو پردازش میکنه.رایجترین دلیلش استرس و اضطرابه. وقتی ذهن روز پر از نگرانی یا فشار روانی داشته، شب اون فشار به شکل صحنههای ترسناک تو خواب خودش رو نشون میده. تغییر روتین خواب، بینظمی تو ساعت خوابیدن، بعضی داروها، و حتی یه اتفاق ناراحتکننده اخیر هم میتونن باعثش بشن.نکته جالب اینه که کابوس یجور «تخلیه هیجانی» محسوب میشه؛ مغز داره سعی میکنه یه تجربه یا نگرانی رو پردازش و حلش کنه، فقط این پردازش گاهی خیلی ناخوشایند از آب درمیاد.چیزی که باید بهش توجه کرد اینه: اگه کابوس بیشتر از یک هفته ادامه پیدا کنه، خواب رو مختل کنه، یا با اضطراب روز همراه بشه، بهتره با یه متخصص خواب یا روانشناس صحبت بشه. رعایت خواب منظم و کمکردن استرس قبل خواب معمولا اولین قدم درمانیه.منبع: sleepfoundation.org🆔 @science_magazine
آیا بشر میتونه جلوی برخورد یه سیارک رو بگیره؟بعضی سیارکهای مرگبار فقط چند روز قبل از نزدیکترین عبورشون کشف شدن. اگه به زمین برخورد کرده بودن، نیرویی معادلِ هزاران بمب هستهای شهرها رو صاف میکرد و میلیونها نفر رو میکشت.حالا فرض کنین یه سیارک ۱۰۰ متری رو فقط دو هفته قبل از برخورد ببینیم؛ آیا میشه بشر رو نجات داد؟🔄KurzgesagtPersian🆔 @science_magazine
Channel photo updated
🧠 مغالطه چیه و چند نوع داره؟مغالطه یعنی یه استدلال که ظاهرش درسته ولی زیرش خرابه. آدم رو قانع میکنه بدون اینکه واقعا منطقی باشه. چندتا از رایجترینهاش رو ببین، احتمالا هر روز باهاشون روبرو میشی:🔸 حمله شخصی (Ad Hominem): به جای نقد حرف طرف، به خودش حمله میکنن. «حرفت غلطه چون آدم بدی هستی»🔸 دوگانه کاذب (False Dilemma): وانمود میکنن فقط دو گزینه وجود داره، در حالی که گزینههای بیشتری هست. «یا با مایی یا دشمن مایی»🔸 آدمک پوشالی (Straw Man): حرف طرف رو تحریف میکنن به یه نسخه ضعیفتر، بعد همون نسخه ضعیف رو رد میکنن🔸 شیب لغزنده (Slippery Slope): ادعا میکنن یه اتفاق کوچیک حتما زنجیرهای از فاجعهها رو راه میندازه، بدون دلیل کافی🔸 استدلال گلهای (Bandwagon): چون همه یه چیزی رو باور دارن یا انجام میدن، پس درسته🔸 استدلال دوری (Circular Reasoning): نتیجه رو تو مقدمه قایم میکنن. «این کتاب درسته چون خدا گفته، و میدونیم خدا گفته چون تو کتاب نوشته»جالبه که این مغالطهها با سوگیریهای شناختی مثل سوگیری تاییدی دست به دست هم میدن و باعث میشن تفکر نقادانه سختتر بشه، چون مغز ما ذاتا دنبال راههای کمانرژیتر برای قضاوته.منبع: doctorspin.org🆔 @science_magazine
😴 سندرم زیبای خفته؛ بیماریای که نامش را از یک قصه گرفتهنام رسمی این بیماری، سندرم کلاین-لوین است؛ اختلالی عصبی و بسیار نادر که بهخاطر شباهت ظاهریاش به قصهی «زیبای خفته»، به همین اسم عامیانه هم شناخته میشود. اما واقعیتش، بسیار پیچیدهتر و دردناکتر از یک قصه است.تصویر بالینیبیماران مبتلا، دورههای ناگهانی خواب افراطی را تجربه میکنند؛ گاهی تا ۲۰ ساعت در روز، و فقط برای خوردن یا رفتن به دستشویی بیدار میشوند. اما نکتهی مهم این است که فقط خواب زیاد نیست؛ در همان دورهها، فرد دچار سردرگمی، توهم، پرخوری، افزایش غیرعادی میل جنسی، بیقراری و اختلال شناختی هم میشود. این دورهها میتوانند از چند روز تا چند هفته یا حتی چند ماه طول بکشند، و در فاصلهی میان آنها، فرد کاملاً به حالت طبیعی برمیگردد؛ انگار هیچ اتفاقی نیفتاده.این بیماری معمولاً از نوجوانی شروع میشود، حدود هفتاد درصد مبتلایان مرد هستند، و میانگین طول دورهی درگیری با بیماری نزدیک به چهارده سال است.چرا اتفاق میافتدعلت دقیق هنوز ناشناخته است، اما چند سرنخ جدی وجود دارد. بسیاری از موارد، دقیقاً پس از یک بیماری شبهآنفولانزا یا عفونت شروع میشوند؛ همین موضوع پژوهشگران را به این فرضیه رسانده که ممکن است نوعی واکنش خودایمنی در کار باشد، یعنی سیستم ایمنی بدن، بافت سالم را با یک عامل مهاجم اشتباه میگیرد.مظنون اصلی از نظر ساختار مغزی، هیپوتالاموس است؛ ناحیهای که خواب، اشتها و دمای بدن را تنظیم میکند. برخی پژوهشها هم به یک نشانگر ژنتیکی خاص (نوعی آنتیژن لکوسیتی انسانی) اشاره کردهاند که در برخی بیماران شایعتر دیده شده و نشان میدهد ممکن است زمینهی ژنتیکی هم دخیل باشد؛ بهویژه که در برخی خانوادهها، بیش از یک نفر به این بیماری مبتلا شدهاند.نکتهی جالب دیگر این است که علائم، بین زنان و مردان تفاوت دارد؛ زنان معمولاً دورههای طولانیتر و تغییرات خلقی بیشتری را تجربه میکنند، در حالی که پرخاشگری جنسی در مردان شایعتر گزارش شده.درمان و آیندهی بیماریدرمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد؛ داروهایی مثل محرکها میتوانند خوابآلودگی را کمی کاهش دهند، اما اختلالات شناختی همراه را برطرف نمیکنند. نکتهی امیدوارکننده این است که این بیماری معمولاً با گذر زمان، خودبهخود فروکش میکند.جمعبندیپس آنچه در قصهها یک خواب رمانتیک و جادویی به نظر میرسد، در واقعیت پزشکی، یکی از مرموزترین و ناتوانکنندهترین اختلالات مغزی است؛ بیماریای که هنوز راز اصلیاش، یعنی چرایی وقوعش، حلنشده باقی مانده.#سلامت #مغز #بیماری_نادر #پژوهش🔗 my.clevelandclinic.org/health/diseases/23… @science_magazine
📢 تصویر روز ناسا🗓 چهارشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۵عنوان: بارش شهابی برساوشی روی یک سیاره کوچکعکس: مارچین روزادزینسکیمتن: سسیلیا چیرنتیاین عکس شبیه نمایی از سیاره شازده کوچولو است. عکس مربوط به بارش شهابی برساوشی سال ۲۰۲۴ است که در این تصویر، کوههای بیسچادی لهستان دور تا دور آن دیده میشوند. در آسمان، کمان راه شیری و چند سحابی قرمز و بیش از صد شهاب که به نقطه تابش اشاره میکنند، دیده میشود. بارش شهابی برساوشی در تابستان نیمکره شمالی به راحتی قابل دیدن است و طرفداران زیادی دارد (تماشای شهابها در زمستان به خاطر سرما سختتر است). امسال این بارش حتی جذابتر هم خواهد بود چون اوج آن با ماه نو همزمان شده است. بارش شهابی برساوشی سال ۲۰۲۶ امشب به اوج خودش میرسد و ممکن است هر ساعت بین ۵۰ تا ۱۰۰ شهاب ببینید، چون زمین از میان بقایای دنبالهدار سویفت-تاتل عبور میکند. معمولاً بهترین زمان تماشا از نیمهشب تا قبل از طلوع خورشید است. برای دیدن شهابها نیازی به دوربین دوچشمی ندارید
🧠 غذاهای فوقفرآوریشده فقط به بدن آسیب نمیزنند؛ مغز هم ممکن است در امان نباشد!اگر بخش بزرگی از رژیم غذاییمان را خوراکیهایی مثل نوشابه، چیپس، شیرینیهای بستهبندیشده، فستفودها، غذاهای آماده و برخی فرآوردههای گوشتی تشکیل بدهند، ممکن است در بلندمدت روی سلامت مغز هم اثر بگذارند.در سالهای اخیر، مطالعات زیادی ارتباط مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده (UPF) را با افت عملکرد شناختی و افزایش خطر زوال عقل بررسی کردهاند.یکی از مطالعات بزرگ منتشرشده در سال ۲۰۲۵، اطلاعات بیش از ۵۸ هزار نفر از افراد ۴۰ تا ۷۰ ساله در UK Biobank را بررسی کرد. افرادی که مصرف بیشتری از غذاهای فوقفرآوریشده داشتند، در طول پیگیری با خطر بالاتر ابتلا به دمانس مواجه بودند و در بررسیهای تصویربرداری نیز تفاوتهایی در ساختار ماده خاکستری مغز مشاهده شد.اما نکته مهم اینجاست:🔹 هنوز نمیتوانیم بگوییم «غذاهای فوقفرآوریشده مستقیماً مغز را تخریب میکنند».بخش بزرگی از این شواهد مشاهدهای است؛ یعنی پژوهشگران ارتباط بین الگوی غذایی و سلامت مغز را پیدا کردهاند، اما این مطالعات بهتنهایی علت و معلول را ثابت نمیکنند.با این حال، شواهد در حال جمع شدن است. یک مطالعه جدیدتر در سال ۲۰۲۶ نیز روی بیش از ۵۳۰۰ سالمند آمریکایی نشان داد مصرف بالاتر غذاهای فوقفرآوریشده با خطر بیشتر اختلال شناختی و دمانس همراه است.احتمالاً مسئله فقط یک ماده غذایی خاص نیست؛ مصرف زیاد این محصولات میتواند با عواملی مثل کیفیت پایینتر رژیم غذایی، اختلالات متابولیک، التهاب و سلامت قلب و عروق همراه باشد؛ عواملی که خودشان با سلامت مغز ارتباط دارند.پس لازم نیست از فردا هر چیزی که بستهبندی دارد را حذف کنیم!اصل سادهتر این است:هرچه سهم غذاهای کامل و کمفرآوریشده مثل سبزیجات، میوهها، حبوبات، مغزها، غلات کامل و ماهی در رژیم بیشتر باشد و وابستگی به غذاهای فوقفرآوریشده کمتر شود، احتمالاً انتخاب بهتری برای سلامت بلندمدت مغز است.🧠 مغز ما فقط با کتاب و تمرین ذهنی سالم نمیماند؛ چیزی که هر روز میخوریم هم بخشی از داستان است.#علم #مغز #تغذیه #سلامت_مغز #غذاهای_فوق_فرآوری_شده #دمانس #زوال_عقل #علوم_اعصابمنابع:Gu et al., 2025 — The Journal of Nutrition, Health & AgingDOI: 10.1016/j.jnha.2025.100644مقاله کاملLee et al., 2026 — American Journal of Public HealthDOI: 10.2105/AJPH.2026.308505PubMedNew Scientist — مقاله اصلی🆔 @Science_magazine
🌟 به زودی این پست حذف خواهد شد لطفاً زودتر وارد شوید .💎〰از فرصت پیش آمده استفاده کنید...✨️
داشتم ایمیلم رو چک میکردم دیدم ایمیل اومده از طرف خود سایت نیوساینتیست برام اشتراک فعال کردن! متعجب موندم گفتم چرا خب؟! بعد متوجه شدم از بس از این سایت مقاله برداشتم و هی براشون ایمیل زدم اصلاح کردن مطالبشون رو روی وبسایت و برنامشون برام اشتراک مجله و اخبار هفتگی رو فعال کردنگفتن اگر دسترسی داشتی میتونستیم برات مجله رو فیزیکی هم بفرستیم...اینا اینجوری وقتی انتقاد میکنی میرن از اون انتقاده استفاده میکنن و رفع میکنن و تشکر میکنن حالا شما بیا از کتابهای درسی داخلی یا هرچیزی جرئت داری انتقاد کنی !این سال دومه که داره اینجوری برام اشتراک فعال میشه دمشونم گرم از مطالبش براتون میفرستم🆔 @science_magazine
⏰ با انتخاب گزینه موردنظر، به جامعهعلاقهمندان دانش، هنر و فلسفه بپیوندید.🎬 سینما 🥢 📄 فلسفه 🎧 موسیقی🥢 📖 ادبیات📝 نقاشی 🥢 💡 علمیاین پست تبلیغاتی نیست، برای پیشرفت و رشد شماست... 👈 لینک ورود به پوشه ➡️
یه روزی، یه چیزی رو از دست میدیم.شاید سلامتی باشه. شاید یه رابطه. شاید یه فرصت شغلی که فکر میکردیم تمام آیندهمون بهش گره خورده. و از همون لحظه، یه ترس دائمی توی دلمون میشینه: نکنه دوباره از دستش بدم؟ نکنه این بار هم بینتیجه بمونم؟این ترس، اگه بذاریم، میتونه هر روزمون رو مسموم کنه. میشینیم زیر سایهی یه اتفاقی که هنوز نیفتاده. انرژیمون رو نه برای ساختن، بلکه برای نگهداشتن خرج میکنیم. برای نگهداشتن چیزی که شاید اصلاً قرار نبوده برای همیشه پیش ما بمونه.ولی یه نکته هست که خیلی دیر متوجهش میشیم.بعضی وقتها همون از دست دادن، همون چیزی که ازش وحشت داشتیم، دقیقاً همون چیزیه که راه رو باز میکنه.فکر کنید به آدمی که شغلش رو از دست داد و مجبور شد یه مسیر تازه رو امتحان کنه؛ مسیری که هیچوقت جرأت نکرده بود انتخابش کنه. یا آدمی که یه رابطهی طولانی تموم شد و بعد از اون، بالاخره فرصت پیدا کرد بفهمه خودش کیه، بدون اینکه توی نقش کس دیگهای زندگی کنه.از دست دادن، در لحظه، فقط درد داره. هیچ حکمتی توش دیده نمیشه. اما وقتی از دورتر نگاهش کنیم، خیلی وقتها میبینیم همون شکست، همون خالیشدن دستها، جایی رو باز کرده که چیز بهتری توش بشینه.نه اینکه بگیم هر از دست دادنی خودبهخود به موفقیت ختم میشه. اینجوری نیست. اتفاقی که میفته اینه: وقتی چیزی از ما گرفته میشه، مجبور میشیم دست از کنترلکردن برداریم. و درست همونجا، جایی که کنترل رو از دست میدیم، فضا برای یه مسیر تازه باز میشه؛ مسیری که تا وقتی محکم چسبیده بودیم به چیز قبلی، اصلاً نمیدیدیمش.پس شاید سؤال درست این نباشه که «چطور از هر چیزی که دارم محافظت کنم؟»شاید سؤال این باشه: «اگه این رو از دست بدم، چه چیزی مجبورم میکنه بشم؟»هر روز زیر فشار زندگی کردن، برای اینکه یه چیز رو از دست ندیم، خستهکنندهست. ولی هر روز آماده بودن برای اینکه اگه از دستش دادیم، بلد باشیم دوباره بسازیم؛ این یه چیز دیگهست. این قدرته.#me🆔 @science_magazine
😴 خواب سبک؛ اختلال است یا نه؟بعضیها میگویند: «من خوابم خیلی سبکه؛ با کوچکترین صدا بیدار میشم. حتماً خوابم مشکل داره.»اما از نظر علمی، خواب سبک بهتنهایی یک اختلال خواب محسوب نمیشود.🧠 خواب ما در طول شب بین مراحل مختلف جابهجا میشود. در بعضی مراحل، مخصوصاً خوابهای سبکتر، آستانه بیدار شدن پایینتر است؛ بنابراین طبیعی است که گاهی با صدا، نور یا حرکت محیط از خواب بیدار شویم.اما اگر این اتفاق زیاد و بهطور مداوم رخ دهد، ماجرا متفاوت میشود.مثلاً اگر فرد:🔹 بارها در طول شب از خواب بیدار شود🔹 مدت زیادی برای دوباره خوابیدن زمان نیاز داشته باشد🔹 صبح احساس کند اصلاً استراحت نکرده🔹 در طول روز خوابآلود، خسته یا کمتمرکز باشد🔹 یا این وضعیت ماهها ادامه پیدا کندممکن است پای یک اختلال خواب یا عامل زمینهای در میان باشد.یکی از مهمترین نمونهها بیخوابی (Insomnia) است؛ البته تشخیص آن صرفاً با گفتن «خوابم سبکه» امکانپذیر نیست.گاهی هم عواملی مثل استرس و اضطراب، محیط پرسروصدا، مصرف کافئین، برنامه خواب نامنظم، بعضی داروها یا مشکلات دیگری مثل آپنه خواب میتوانند باعث خواب ناآرام و بیدارشدنهای مکرر شوند.📌 نکته جالب:ممکن است فرد تصور کند «خواب سبکی» دارد، در حالی که مشکل اصلی او تعداد زیاد بیدارشدنهای کوتاه و حتی ناآگاهانه در طول شب باشد.بنابراین سؤال مهمتر از اینکه «خوابم سبک است یا سنگین؟» این است:آیا خواب من به اندازهای باکیفیت هست که روز بعد عملکرد طبیعی داشته باشم؟اگر خواب سبک و بیدارشدنهای مکرر باعث اختلال در زندگی روزمره شده، ارزش بررسی دارد؛ اما صرفاً بیدار شدن با یک صدای کوچک، به معنی بیمار بودن نیست.🔬 منابع:• American Academy of Sleep Medicine (AASM)• National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS)• National Center for Biotechnology Information (NCBI)#خواب #خواب_سبک #اختلال_خواب #بیخوابی #مغز #علوم_اعصاب #روانشناسی #سلامت #علم🆔 @science_magazine
👁️ چشمزخم واقعاً وجود داره؟حتماً براتون پیش اومده؛ یکی ازتون تعریف میکنه:«وای چقدر خوب شدی!»«چه ماشین قشنگی خریدی!»«چقدر این روزا موفق شدی!»بعد چند ساعت یا چند روز، یه اتفاق بد میافته و سریع میگیم:«دیدی؟ چشمش زد!» 😐اما علم دربارهاش چی میگه؟تا امروز شواهد علمی معتبری وجود نداره که نشون بده نگاه، حسادت یا تعریف کردنِ یک نفر بتونه از راهی ناشناخته باعث بیماری، بدشانسی یا خراب شدن اتفاقات زندگی ما بشه.پس چرا این باور اینقدر بین فرهنگهای مختلف رایجه؟🧠 یکی از توضیحهای مهم، نحوه کار مغز در پیدا کردن الگوهاست.اگر کسی از ما تعریف کنه و بعد اتفاق بدی بیفته، مغزمون این دو اتفاق رو به هم وصل میکنه:تعریف → اتفاق بد → «پس حتماً چشم زد!»ولی صدها بار دیگهای که کسی ازمون تعریف کرده و هیچ اتفاقی نیفتاده، معمولاً به چشممون نمیاد.این همون مشکلیه که در روانشناسی بهش میگیم سوگیری تأییدی (Confirmation Bias)؛ یعنی بیشتر دنبال شواهدی میگردیم که باور قبلیمون رو تأیید کنه.اما یک نکته جالبتر هم وجود داره:گاهی خودِ باور میتونه روی تجربه ما اثر بذاره.اگر واقعاً باور داشته باشیم که «چشم خوردم»، ممکنه بعد از یک اتفاق ناخوشایند بیشتر مراقب بدنمون باشیم، کوچکترین سردرد یا خستگی رو جدیتر احساس کنیم و اتفاقات منفی رو بیشتر به چشم بیاریم.این موضوع به پدیدهای به نام اثر نوسیبو (Nocebo Effect) مربوط میشه؛ یعنی انتظار منفی میتونه باعث افزایش یا تشدید بعضی علائم واقعی بشه. پژوهشها نشان دادهاند که انتظار و باورهای منفی میتوانند روی تجربه علائم و حتی برخی پیامدهای جسمی اثر بگذارند.بنابراین یک تفاوت مهم وجود داره:❌ «چشم یک نفر انرژی منفی میفرسته و باعث بدشانسی میشه» → شواهد علمی معتبری براش نداریم.✅ «باور ما درباره چشمزخم میتونه روی توجه، تفسیر اتفاقات و حتی بعضی تجربههای جسمی ما اثر بذاره» → با یافتههای روانشناسی سازگاره.جالب اینجاست که باور به چشمزخم قرنهاست در فرهنگهای مختلف وجود داره؛ احتمالاً چون انسانها همیشه دنبال توضیحی برای اتفاقات غیرمنتظره و بدشانسیها بودن.پس دفعه بعد که کسی ازتون تعریف کرد و فرداش یه اتفاق بد افتاد، قبل از اینکه بگید:«چشمم زد!» 👁️یه احتمال دیگه رو هم در نظر بگیرید:شاید مغزتون فقط داره بین دو اتفاق کاملاً تصادفی، یک رابطه پیدا میکنه. 🧠📚 منابع:Rooney et al., 2024 — Health PsychologyDOI: doi.org/10.1037/hea0001326https://pubmed.… & Barsky, 2011 — The Nocebo Effectpmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3167012/… #روانشناسی #علم #مغز #خرافات #اثر_نوسیبو #سوگیری_تأییدی🆔 @science_magazine
میتونید از هوش مصنوعی توی گروه برای پاسخ به سوالاتتون استفاده کنید:آدرس گروه: @science_magazine_group
🧠 چرا وقتی به کتری زل میزنیم، انگار دیرتر میجوشه؟احتمالاً براتون پیش اومده که کتری رو روی گاز بذارید و منتظر بمونید…هرچی بیشتر نگاهش میکنید، انگار اصلاً قرار نیست بجوشه! 😂اما نکته اینجاست که کتری واقعاً کندتر نمیجوشه؛ ادراک ما از زمان تغییر کرده.وقتی منتظر یک اتفاق مشخص هستیم، توجهمون بهجای اینکه درگیر اتفاقات مختلف باشه، روی همون اتفاق و «زمان باقیمانده» متمرکز میشه. مغز مرتب وضعیت رو بررسی میکنه:«هنوز نشد؟»«الان چی؟»«چقدر دیگه مونده؟»این توجه مداوم به گذر زمان باعث میشه فاصلهی زمانی طولانیتر به نظر برسه.اما وقتی حواسمون پرت میشه، مثلاً با گوشی مشغول میشیم، همان چند دقیقه ممکنه خیلی سریع بگذره.به این پدیده در روانشناسیِ زمان و توجه پرداخته شده و یکی از توضیحات اصلی آن اینه که توجه بیشتر به زمان، باعث میشه گذر زمان را بیشتر احساس کنیم.پس دفعه بعد که منتظر جوش آمدن کتری بودید، بهش زل نزنید! 😂حواستون رو پرت کنید؛ کتری همان موقع کار خودش رو میکنه.🆔 @science_magazine
دلیل تفاوت قیمت کتابها رو توی انتشارات مختلف میدونم چی هست ولی انتشارات بیدگل دیگه یجوری گرون میفروشه که فکر نمیکنم دیگه کتابی ازش بخرمکیفیت چاپ و بقیه موارد رو که نگا میکنی قشنگ به چشم میاد
💧 واترجت دندان؛ واقعاً جای نخ دندان را میگیرد؟ واترجت یا Water Flosser وسیلهایه که با فشار آب، ذرات غذا و بخشی از پلاک باکتریایی بین دندانها و اطراف لثه رو خارج میکنه. اما آیا واقعاً از نخ دندان بهتره؟ 🤔 🔬 شواهد علمی چی میگن؟ مطالعات نشون میدن واترجت…آیا واترجت جای نخ دندان را میگیرد؟🆔 @science_magazine
💧 واترجت دندان؛ واقعاً جای نخ دندان را میگیرد؟واترجت یا Water Flosser وسیلهایه که با فشار آب، ذرات غذا و بخشی از پلاک باکتریایی بین دندانها و اطراف لثه رو خارج میکنه.اما آیا واقعاً از نخ دندان بهتره؟ 🤔🔬 شواهد علمی چی میگن؟مطالعات نشون میدن واترجت میتونه در کاهش پلاک بین دندانها و التهاب لثه مؤثر باشه. حتی یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۲۴، با بررسی مطالعات کارآزمایی تصادفی، گزارش کرد که در بیشتر مطالعات بررسیشده، واترجت در کاهش پلاک عملکرد خوبی داشته و در بعضی شرایط میتونه جایگزین مناسبی برای نخ دندان باشه.انجمن دندانپزشکی آمریکا هم واترجتها رو بهعنوان یکی از روشهای تمیز کردن بین دندانها به رسمیت میشناسه و برای محصولات واجد شرایط، کاهش پلاک و کمک به پیشگیری یا کاهش التهاب لثه رو تأیید میکنه.🦷 اما یک نکته مهم:واترجت قرار نیست جای مسواک زدن رو بگیره. بهترین حالت اینه که:▫️ روزی ۲ بار مسواک با خمیردندان فلورایددار▫️ روزی یکبار تمیز کردن بین دندانها با نخ دندان، واترجت یا ابزار مناسب دیگرانجمن دندانپزشکی آمریکا هم تأکید میکنه که انتخاب ابزار بیندندانی باید بر اساس شرایط فرد باشه؛ مثلاً برای بعضی فاصلههای خیلی تنگ، نخ دندان مناسبتره و برای بعضی افراد، واترجت یا برس بیندندانی راحتتر و کاربردیتره.💡 پس اگر نخ دندان برات سخته...اگر فاصله دندونهات خیلی کمه و نخ بهسختی بینشون حرکت میکنه، واترجت میتونه گزینهی خوبی برای تمیز کردن بین دندانها باشه؛ مخصوصاً اگر باعث بشه این کار رو منظم انجام بدی.در واقع، بهترین وسیله لزوماً وسیلهای نیست که روی کاغذ بهترین عملکرد رو داره؛ وسیلهایه که بتونی درست و بهطور منظم ازش استفاده کنی.⚠️ البته واترجت جرم و تارتار تشکیلشده رو از بین نمیبره؛ جرم سختشده نیاز به جرمگیری حرفهای داره.📚 منابع:American Dental Association, 2026ada.org/resources/ada-library/oral-health… Society of Periodontology, 2024pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38434511/DOI: 10.4103/jisp.jisp_597_22#سلامت_دهان #دندان #واترجت #نخ_دندان #بهداشت_دهان #علم🆔 @science_magazine
اینم یادگاری امشبتون ❤️#بریده_کتاب 🆔 @science_magazine
من یچیزی میگم میرم بخوابم!سراغ کتابی که خیلی پایین تر از سطح شماست نرید! سراغ اونی ام زیادی بالاست نرید!بخاطر اینکه کتابی بدرد میخوره یخورده مغز رو به چالش بکشه برگردی عقب دوباره بخونی بگی اهااااایا یجوری باشه که وقتی میخونیش یه جوری یچیزی بهت اضافه کنه که بعد اینکه اون مبحثه تموم شد لذتشو برده باشی!اگر این لذته نباشه فایده ندارهامروز یه مبحثی توی کتابی خوندم اینکه ترشح دوپامین حاصل از این یادگیریه باعث میشه مغز و سلول ها همچین آزاد تر و نرم تر بشن توی یادگیری مطلب جدید در واقع کار هورمون دوپامین اینجا اینه این سلولها رو از حالت خشکی در بیاره برای سازماندهی جدیداگر این آهااااا که حاصل یادگیری چیز جدید نباشه بدرد نمیخوره کتاب خوندنم مثل ورزش کردنه وزنه خیلی زیادی سبک و زیادی سنگین برندارید❤️#meشبتون خوش
آیا طب سنتی علمی است؟ 🌿🩺بسیاری تصور میکنند طب سنتی یا کاملاً درست است یا کاملاً نادرست؛ اما علم چنین نگاهی ندارد.علم، یک روش بررسی است، نه یک فهرست از باورها.اگر یک روش درمانی از طب سنتی در آزمایشهای دقیق، کارآزماییهای بالینی و مطالعات تکرارپذیر مؤثر و ایمن باشد، آن روش جزئی از پزشکی مبتنی بر شواهد محسوب میشود؛ فرقی نمیکند ریشه آن سنتی باشد یا مدرن.از طرف دیگر، اگر ادعایی از طب سنتی در مطالعات علمی تأیید نشود یا حتی مضر باشد، صرفِ قدمت آن دلیل بر درستیاش نیست.نمونهها:✅ بعضی داروهای امروزی مانند آسپیرین و آرتمیسینین ریشه در درمانهای سنتی دارند، اما پس از سالها پژوهش علمی وارد پزشکی مدرن شدند.❌ در مقابل، برخی توصیههای سنتی نیز در مطالعات علمی اثربخشی نداشتهاند یا حتی خطرناک تشخیص داده شدهاند.نتیجهطب سنتی یک منبع از ایدههاست، نه یک گواهی برای درست بودن.در علم، اعتبار یک درمان را شواهد تعیین میکنند، نه قدمت، شهرت یا تعداد طرفداران آن.📚 منابع علمی• World Health Organization. WHO Traditional Medicine Strategy 2025–2034.• National Center for Complementary and Integrative Health. Traditional, Complementary and Integrative Health.🆔 @science_magazine
🧠 نوروپلاستیسیتی چیه و سیلوسایبین چطور روش اثر میذاره؟نوروپلاستیسیتی یعنی توانایی مغز برای تغییر و بازسازی اتصالات عصبی؛ نورونها میتونن سیناپسهای جدید بسازن یا قدیمیها رو تقویت کنن. همین ویژگیه که یادگیری، حافظه و ترمیم بعد آسیب رو ممکن میکنه.مطالعات حیوانی نشون دادن یه دوز سیلوسایبین بیان ژنهای کلیدی پلاستیسیته مثل BDNF و mTOR رو بالا میبره. نتیجهاش رشد و پیچیدهتر شدن خارهای دندریتیه — همون نقاط اتصال بین نورونها — تو هیپوکامپ و قشر پیشانی مغز، اثری که حتی یک هفته بعد از مصرف هم باقی میمونه.به همین خاطره که خیلی از پژوهشهای ضدافسردگی روی این ماده متمرکز شدن؛ ایده اینه که این افزایش پلاستیسیته میتونه به مغز کمک کنه الگوهای فکری قفلشده (مثل نشخوار ذهنی افسردگی) رو بشکنه و مسیرهای جدید بسازه.منبع: frontiersin.org🆔 @science_magazine
🧠 یه مرد جوون که OCD شدید داشت و از دست وسواسهای فکریش خسته شده بود، تصمیم گرفت خودشو بکشه و با تفنگ به سمت چپ سرش شلیک کرد نجات پیدا کرد، اما نکته عجیب اینجاست: گلوله دقیقا به لوب فرونتال چپ مغزش خورده بود، همون ناحیهای که در OCD نقش کلیدی داره پنج سال…اگر میخواید در خصوص OCD و ADHD بیشتر مطالعه کنید الان یه مجله ای فرستادم تو کانال مجله ها سیوش کنید برا خودتون تا پاک نشده من مجله ای اینجا بخاطر قانون کپی رایت نمیتونم بفرستم ،پس میفرستم اونجا! پس اگر عضوم شدین سیو کنین برا خودتون چون بعد یک ماه محتوای اون کانال خودکار حذف میشه.ادرس کانال مجله ها:@Daily_science_magazine
🧠 یه مرد جوون که OCD شدید داشت و از دست وسواسهای فکریش خسته شده بود، تصمیم گرفت خودشو بکشه و با تفنگ به سمت چپ سرش شلیک کردنجات پیدا کرد، اما نکته عجیب اینجاست: گلوله دقیقا به لوب فرونتال چپ مغزش خورده بود، همون ناحیهای که در OCD نقش کلیدی دارهپنج سال بعد پزشکا گزارش کردن که علائم وسواسیش تقریبا از بین رفته و فقط مشکلات جزئی داشت 😅این تنها مورد ثبتشده هم نیست. مرور یه مقاله علمی نشون میده تا سال ۲۰۰۱ حداقل ۴ مورد مشابه وجود داشته که آسیب مغزی باعث کاهش یا حذف علائم OCD شدهدلیلش به مدار عصبی بین قشر اوربیتوفرونتال، هسته caudate و تالاموس برمیگرده که در OCD بیشفعاله. جالبه که همین مدار هدف بعضی جراحیهای مغزی برای درمان OCD مقاوم به درمان هم هستمنبع: pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3432563/… من میگم درمان این مشکلات روانشناختی همش از طرف مغز قابل درمانه میان میگن نه...🆔 @science_magazine
🧠 چرا بعضیها جذب آدمهای باهوش میشوند؟اگر هوش، دانش و طرز فکر یک نفر برایت جذابیت زیادی دارد، احتمالاً با چیزی مواجهی که به آن ساپیوسکشوالیتی (Sapiosexuality) گفته میشود؛ یعنی اینکه هوش فرد نقش مهمی در جذابیت عاطفی یا جنسی داشته باشد.اما یک نکته مهم: ساپیوسکشوالیتی تشخیص روانشناختی یا اختلال نیست؛ یک اصطلاح توصیفی برای نوعی ترجیح در جذابیت است.در یک پژوهش روی ۳۸۳ نفر، محققان بررسی کردند که سطوح مختلف هوش چه تأثیری بر جذابیت جنسی و مطلوبیت فرد بهعنوان شریک عاطفی دارند. در این مطالعه، هوش بالا با جذابیت بیشتری همراه بود؛ اما این رابطه در بالاترین سطوح هوش دیگر به شکل خطی ادامه پیدا نمیکرد. همچنین فقط بخش کوچکی از شرکتکنندگان را میتوان بر اساس معیارهای پژوهش، «ساپیوسکشوال» دانست.پژوهش دیگری نیز نشان داد که هوش میتواند یکی از ویژگیهای مهم در ترجیحات انتخاب شریک عاطفی باشد، بهخصوص وقتی صحبت از رابطه بلندمدت است.پس اگر کسی شدیداً جذب آدمهای باهوش، کتابخوان و اهل گفتوگوی عمیق میشود، این لزوماً به این معنی نیست که «ساپیوسکشوال» است؛ ممکن است هوش، کنجکاوی و همفکری صرفاً بخش مهمی از معیارهای جذابیت او باشند.در واقع، برای بعضی افراد، جذابترین بخش یک رابطه این است که بتوانند با طرف مقابل حرف بزنند، فکر کنند، بحث کنند و چیزهای جدید یاد بگیرند.📚 منابع:Gignac, G. E., Darbyshire, J., & Ooi, M. — 2018Some people are attracted sexually to intelligence: A psychometric evaluation of sapiosexualitysciencedirect.com/science/article/pii/S01… P. K., et al. — 2019Is smart sexy? Examining the role of relative intelligence in mate preferencessciencedirect.com/science/article/pii/S01… #جذابیت #هوش #ساپیوسکشوال #رابطه #روانشناسی_اجتماعی #علم🆔 @science_magazine
#بریده_کتابزندگی پنهان ذهن🆔 @science_magazine
جهنمواقعی وقتیه که ...اصرار به آگاهی نادرست و تاکید رو اینکه این درسته که شما متوجه نیستید که این نادرست واقعا درسته و هیچ جوره نشه منطقی قانعش کرد و چشم بر بروی هرچیزی جز افکار نادرست خودشون ببندن و...🆔 @science_magazine
📚 بیابان تاتارها | دینو بوتزاتیرمانی دربارهی مردی که تمام عمرش را در انتظار یک اتفاق بزرگ میگذراند؛ غافل از اینکه همین انتظار، خودش دارد زندگیاش را میبلعد.کتابی تلخ و تأملبرانگیز دربارهی زمان، عادت، انتظار و فرصتهایی که بیصدا از دست میروند.#معرفی_کتاب #بیابان_تاتارها #دینو_بوتزاتی #کتابفکر میکنم کتاب خوبی باشه تموم که شد بیشتر بهش میپردازمبه گمانم این کتاب ارزش معرفی کردن رو داشت🆔 @science_magazine
#چالشپست ساعت نه و نیم رو انداختمش برای ۱۳ آگوست که این چالش رو بگذارم جاش!به هوش مصنوعی که خیلی ازش کار میکشید پیام بدید و بگید:بر اساس شناختی که از من داری من اگر قرار بود یه شخصیت توی کتابهایی که تا الان نوشته شده میبودم کدوم شخصیت از کدوم کتاب میشدم صرفا اسم شخصیت و نام کتاب✅ روی متن بالا کلیک کنید خودش کپی میشهنتیجش رو لطفا کامنت کنید ، من اولیش رو خودم میفرستمتوضیحاتش رو نفرستید که طولانی نشه اونو فقط خودتون بخونید ❤️🆔 @science_magazine
📢 تصویر روز ناسا🗓 دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵عنوان: سه جفت کهکشانهر کدوم از این جفت کهکشانها با هم فرق دارن. دو تا کهکشان بالایی احتمالاً الان با هم تعامل خاصی ندارن. البته کهکشان بالایی که یه نوار آبی داره، به اسم NGC 4650A، یه کهکشان حلقه قطبیه و شاید نتیجهی برخورد کهکشانها در گذشته باشه. دو تا کهکشان وسط تصویر هم به نظر میاد که شاید با هم درگیر باشن، اما سرعت نسبیشون نشون میده که این احتمال خیلی کم هست. از این دو تا، کهکشان بزرگتر که اسمش NGC 4650 هست، یه کهکشان مارپیچیه که یه نوار روشن از ستارهها وسطش دیده میشه. دو تا کهکشان پایین تصویر واقعاً دارن با هم تعامل میکنن. شاید حدود یک میلیارد سال دیگه، NGC 4622A و NGC 4622B با هم ترکیب بشن و یه کهکشان واحد بسازن. همهی این کهکشانها احتمالاً عضو خوشهی بزرگتر کهکشانی قنطورس هستن....
صبح همگی بخیرچند سری از من پرسیدن اقا تو چجوری کتاب انقد میخونی چجوری به بقیه کارات میرسی اگر حالشو دارین بخونین ببینید اون چیزی که شما میبینید با واقعیت فاصله دارهواقعیت اینه یه روز میبینی انقد حال داری که میشینی یه کتاب رو کامل تمومش میکنی هیچ دو تا دیگه هم میخونییه روز میشه اصلا ۲ صفحه میخونییا گاهی فقط کتاب دستته نمیخونی!یا یه کتابی خیلی داستانی ساده میخونی میری خیلیم کیف میکنی یه کتابی وسطش حالت گرفته میشه سرعتت کم میشه شده یه کتابم ۲۰ صفحه خوندم دیدم این بدرد نمیخوره واقعا پرتش کردم گوشه کتابخونه رفتم سراغ یکی دیگه.همینقد سادس فقط تنها کاری کردم هیچ وقت کلا قطعش نکردم ، حتی روزی یک صفحه یا یک خط خوندمدوم اینکه کتابی که میخوام رو گذاشتم صاف دم دستم ، ننداختمش گوشه اتاق ، میخوام بخوابم گوشیم و عینکم رو میندازم رو کتاب صبحش که بیدار میشم میام اول سراغ عینک گوشی کتاب رو هم برمیدارمبه غیر کتابخونه ، بالای سر تخت خوابمم کتابامه ردیف نزدیک نمیدونم شاید ۴۰ تا کتاب جا شده گذاشتم، وقتی دم دست باشه نگاه میوفته و چون دم دستته برمیداری نگاهش میکنی یهویی میخونیشهرجا برم هم کتابمو میبرمش اصلا هم مهم نیس کی چجوری نگا میکنه یا کی چی میگه...حتی سر کارمم میبرمش حتی شده ۱ صفحه بخونم میخونمنکته مهم : هرجایی که بتونید گوشیتون رو در بیارید از گوشی استفاده کنید ، کتاب رو هم میتونید باز کنید بجاش بخونید مشکل اینه نمیخواید.نکته مهم تر: این فقط کتاب خوندن نیس همه کارهای زندگی همینه #me🆔 @science_magazine
🦆 قضیه اردک استنفوردیه اصطلاح روانشناسی که اول تو دانشگاه استنفورد رایج شد و الان همه جا استفاده میشه: تصور کن یه اردک روی آب داره آروم و بی دغدغه شنا میکنه، انگار هیچ فشاری روش نیست. ولی زیر آب پاهاش دارن دیوونهوار تکون میخورن تا غرق نشه.دانشجوهای استنفورد همینطورن. تو محیط رقابتی و پرفشار دانشگاه، همه سعی میکنن ظاهر آروم و بیدردسر داشته باشن، انگار موفقیت براشون راحت و بدون تلاش اتفاق افتاده. اما پشت پرده، استرس، اضطراب، شک به خود و کار شبانهروزی پنهانه.این پدیده یه تشخیص روانپزشکی رسمی نیست، ولی میتونه زمینهساز اضطراب و افسردگی واقعی بشه، مخصوصا وقتی آدم فکر میکنه فقط خودش داره سختی میکشه و بقیه همه چیز رو راحت جلو میبرن. در واقع مشکل اینجاست که تلاش و شکست جایی تو تصویر «نابغه بیزحمت» ندارن، در حالی که هر پیشرفتی طبیعتا با تلاش و افت و خیز همراهه.منبع: studentaffairs.stanford.edu🆔 @science_magazine
یک سوال خیلی جنجالی یکی پرسیده امشب...👶🏻👃🏻 چرا بعضی آدمها عاشق بوی بدن نوزاد و کودک هستند؟احتمالاً برایتان پیش آمده که بوی سر، مو یا بدن یک نوزاد برایتان بسیار خوشایند باشد؛ حتی اگر آن کودک فرزند خودتان نباشد.اما چرا مغز انسان میتواند به بوی کودک چنین واکنش مثبتی نشان دهد؟🧬 یک توضیح تکاملی جالببوی بدن کودک احتمالاً میتواند بخشی از سیستم پیچیدهای باشد که در انسانها به مراقبت از نوزاد و شکلگیری پیوند والد–کودک کمک میکند.مغز ما فقط بو را «تشخیص» نمیدهد؛ بوها میتوانند مستقیماً با شبکههای مربوط به هیجان، پاداش، حافظه و رفتار اجتماعی ارتباط داشته باشند.به همین دلیل، بوی کودک میتواند در برخی افراد احساساتی مثل آرامش، علاقه و میل به نزدیک شدن و مراقبت ایجاد کند.مطالعات نیز نشان دادهاند که والدین میتوانند بوی فرزند خود را تشخیص دهند و بوی کودک برای بسیاری از والدین خوشایند است. جالب اینکه این خوشایندی معمولاً با افزایش سن کودک کاهش پیدا میکند.از دیدگاه تکاملی، این موضوع میتواند منطقی باشد:👶 کودک انسان برای مدت طولانی به مراقبت بزرگسالان وابسته است.بنابراین سازوکارهایی که باعث شوند بزرگسال به کودک توجه کند، به او نزدیک شود و از او مراقبت کند میتوانند از نظر تکاملی مفید باشند.البته این توضیح یک فرضیه تکاملی است و نمیتوان گفت تکامل دقیقاً با همین مکانیسم این رفتار را ایجاد کرده است.🚨 اما آیا دوست داشتن بوی کودک یعنی فرد پدوفیل است؟خیر.این دو موضوع از نظر روانشناسی کاملاً متفاوتاند.پدوفیلی به یک الگوی پایدار از کشش جنسی به کودکان پیش از بلوغ اشاره دارد.اما خوشایند بودن بوی کودک میتواند کاملاً غیرجنسی باشد و با چیزهایی مثل:🧠 دلبستگی❤️ احساس مراقبت🧸 خاطرات کودکی😌 احساس آرامش👃 پردازش بویایی و پاداشارتباط داشته باشد.بنابراین:«من بوی نوزاد را دوست دارم» ≠ «من به کودکان کشش جنسی دارم»صرفاً از روی واکنش فرد به یک بو نمیتوان درباره گرایش جنسی او نتیجهگیری کرد.پس فعلاً بهترین نتیجه علمی این است:علاقه به بوی کودک میتواند بخشی از سیستم بویایی، هیجانی و مراقبتی انسان باشد؛ اما بهتنهایی هیچ ارتباطی با پدوفیلی را ثابت نمیکند.Schäfer et al. — 2024DOI: doi.org/10.1016/j.physbeh.2024.114505http… et al. — 2020DOI: doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00320https://w… et al. — 2019DOI: doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00242https://p… #روانشناسی_تکاملی #مغز #بویایی #تکامل #کودک #دلبستگی #فرزندپروری #پدوفیلی #علم🆔 @science_magazine
اگر موضوع خاصی هست دوست دارید در موردش تو کانال پست زده بشه یا تحقیق بشه میتونید زیر این پست کامنتش کنید، و به مروز داخل کانال ارسال میشه❤️
😴 وقتی بدن بیدار میشود، اما مغز هنوز خواب است!بیشتر ما درباره فلج خواب شنیدهایم؛ حالتی که مغز بیدار میشود اما بدن هنوز نمیتواند حرکت کند.اما جالب است بدانید تقریباً «برعکس» این حالت هم وجود دارد.🧠 اختلال رفتار خواب REM (REM Sleep Behavior Disorder یا RBD)در حالت طبیعی، هنگام خواب REM (مرحلهای که بیشتر رؤیاها را میبینیم)، مغز بهطور موقت عضلات بدن را فلج میکند تا خوابهایمان را در واقعیت اجرا نکنیم.اما در افراد مبتلا به این اختلال، این فلج طبیعی رخ نمیدهد یا ناقص است.نتیجه چیست؟ممکن است فرد در حالی که هنوز خواب است:🔹 حرف بزند.🔹 بخندد یا فریاد بکشد.🔹 مشت یا لگد بزند.🔹 از تخت بلند شود یا حرکات ناگهانی انجام دهد.🔹 دقیقاً همان کاری را انجام دهد که در رؤیایش اتفاق میافتد.⚠️ چرا مهم است؟برخلاف راه رفتن در خواب، این اختلال معمولاً در مرحله REM رخ میدهد و حرکات فرد اغلب با محتوای رؤیا هماهنگ هستند. گاهی این حرکات میتوانند باعث آسیب به خود فرد یا کسی که کنارش خوابیده است.پژوهشها نشان دادهاند که در برخی افراد، بروز این اختلال ممکن است سالها قبل از ظاهر شدن بعضی بیماریهای عصبی مانند پارکینسون یا زوال عقل با اجسام لویی دیده شود. البته این به معنای آن نیست که هر فرد مبتلا به RBD حتماً به این بیماریها دچار خواهد شد.📌 جمعبندیاگر فلج خواب یعنی «مغز بیدار است، اما بدن هنوز خواب است»، اختلال رفتار خواب REM را میتوان تا حدی برعکس آن دانست؛ یعنی «بدن در حال اجرای حرکات است، در حالی که مغز هنوز در دنیای رؤیاها قرار دارد.»📚 منابع:• American Academy of Sleep Medicine (AASM)• Mayo Clinic• American Academy of Neurology (AAN)#خواب #رویا #فلج_خواب #REM #علوم_اعصاب #روانشناسی #اختلال_خواب #علم🆔 @science_magazine
😨 فلج خواب؛ وقتی مغز بیدار میشود اما بدن نه!احتمالاً برای خودت یا اطرافیانت پیش آمده که از خواب بیدار شوی، همهچیز را ببینی و حتی صداهای اطراف را بشنوی، اما نتوانی حتی یک انگشتت را تکان بدهی. بعضیها در همین حالت احساس میکنند کسی در اتاق حضور دارد، روی سینهشان نشسته یا حتی صدای قدمها را میشنوند.این تجربه ترسناک «فلج خواب» یا Sleep Paralysis نام دارد.🧠 از نظر علمی چه اتفاقی میافتد؟در خواب REM (مرحلهای که بیشتر رؤیاها را میبینیم)، مغز برای اینکه رؤیاها را در واقعیت اجرا نکنیم، تقریباً تمام عضلات بدن را بهطور موقت غیرفعال میکند. این حالت کاملاً طبیعی است.گاهی اوقات مغز کمی زودتر از بدن بیدار میشود. در نتیجه، فرد هوشیار است اما بدن هنوز در همان حالت فلج موقت خواب REM باقی مانده است. این ناهماهنگی معمولاً از چند ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد.👤 چرا بعضی افراد احساس حضور یک موجود یا فشار روی سینه دارند؟در این وضعیت، بخشهایی از مغز که مسئول پردازش ترس و رؤیا هستند هنوز تا حدی فعالاند. به همین دلیل ممکن است فرد:• حضور یک شخص یا موجود را احساس کند.• فشار روی قفسه سینه را تجربه کند.• صداها یا سایههایی را ببیند یا بشنود که واقعی نیستند.این تجربهها توهمهای مرتبط با خواب هستند و نشانه وجود نیروهای ماورایی نیستند.⚠️ چه عواملی احتمال فلج خواب را بیشتر میکنند؟• کمخوابی یا خواب نامنظم• استرس و اضطراب• خوابیدن به پشت• برخی اختلالات خواب مانند نارکولپسی✅ اگر دچار فلج خواب شدیم چه کنیم؟• سعی کنید آرامش خود را حفظ کنید؛ این حالت موقتی است.• روی حرکت دادن انگشتان دست یا پا یا پلکها تمرکز کنید.• برنامه خواب منظم داشته باشید و استرس را کاهش دهید.• اگر فلج خواب بهطور مکرر رخ میدهد یا کیفیت زندگی را مختل کرده است، بهتر است با پزشک متخصص خواب مشورت کنید.📚 منابع:• American Academy of Sleep Medicine (AASM)• National Health Service (NHS)• Cleveland Clinic#فلج_خواب #خواب #علوم_اعصاب #مغز #روانشناسی #علمی #SleepParalysis🆔 @science_magazine
🌫️ چرا حس میکنیم حافظهمان بدتر از قبل شده؟ پاسخ به سؤال یکی از اعضایکی از اعضای کانال توصیف دقیقی از یک تجربهی رایج امروزی داده: احساس میکند حافظهاش بهشدت ضعیفتر از قبل شده، حتی موضوعاتی که برایش جالباند فراموش میشوند، و انگار دامنهی توجهش فقط به چیزهایی که تازه خوانده یا فکر کرده محدود شده. این الگو، در پژوهشهای چند سال اخیر، توضیح مشخصی دارد.مشکل از حافظه نیست؛ از ورودی استنکتهی کلیدی این است: مغز نمیتواند چیزی را که هرگز درست ثبت نکرده، به یاد بیاورد. اگر توجه هنگام دریافت اطلاعات پراکنده باشد، مشکل در بازیابی نیست؛ در ثبت اولیه است.پژوهشی که در نشریهی Nature منتشر شد و دانشگاه استنفورد در آن نقش داشت، نشان داد افرادی که عادت به «رسانهچندکاری» دارند (همزمان بین گوشی، پیامرسان و شبکهی اجتماعی جابهجا میشوند)، در یادآوری دقیق تجربههای اخیرشان، عملکرد ضعیفتری داشتند؛ نه به این دلیل که حافظهشان خراب شده، بلکه چون توجهشان هنگام تجربهی آن رویداد، بهطور مزمن پراکنده بود.حتی حضور گوشی، بدون استفاده، کافی استپژوهشی در دانشگاه تگزاس در آستین نشان داد وقتی گوشی هوشمند فقط در کنار فرد باشد (حتی خاموش)، عملکرد در آزمونهای شناختی افت میکند. توضیح پژوهشگران این بود که بخشی از ظرفیت ذهنی، ناخودآگاه صرف مقاومت در برابر وسوسهی چککردن گوشی میشود؛ ظرفیتی که دیگر برای کار اصلی در دسترس نیست.اثر برونسپاری حافظهپدیدهی دیگری هم در کار است: وقتی میدانیم اطلاعاتی همیشه در گوشی یا گوگل در دسترس است، مغز انگیزهی کمتری برای نگهداشتن آن پیدا میکند. این را «فراموشی دیجیتال» مینامند؛ مغز، حافظهی خودش را به یک دستگاه بیرونی برونسپاری میکند.چرا فقط «چیزهای تازه» یادت میماندتوضیح این بخش هم به همین چارچوب برمیگردد. مصرف مداوم محتوای کوتاه و پرتحریک (اسکرول بیپایان)، مغز را به دنبالکردن تازگی عادت میدهد؛ چون هر محرک تازه، توجه را بهسرعت جذب میکند. نتیجه این میشود که فقط چیزی که همین چند ساعت اخیر پردازش شده، هنوز در حافظهی کوتاهمدت فعال باقی مانده؛ و چون فرصت کافی برای پردازش عمیق و تثبیت هیچکدام از این محرکهای پیدرپی وجود ندارد، بهمحض رسیدن محرک بعدی، قبلی محو میشود.نکتهی مهم برای تعادلباید صادق بود: بسیاری از این پژوهشها همبستگی را نشان میدهند، نه لزوماً رابطهی علّی قطعی و یکطرفه؛ برخی پژوهشگران این احتمال را هم مطرح کردهاند که افرادی که از پیش حواسپرتترند، بیشتر به سمت مصرف پراکندهی رسانه کشیده میشوند، نه فقط برعکس.راهکار عملیخبر خوب این است که این وضعیت، برخلاف زوال شناختی واقعی، معمولاً برگشتپذیر است. چند اقدام ساده: گوشی را هنگام مطالعه یا فکر کردن جدی، در اتاق دیگری بگذارید، نه فقط بیصدا کنارتان. برای هر کاری فقط یک تب و یک برنامه باز باشد. و مهمتر از همه، هرچه میخوانید یا میبینید را طی همان روز، بدون نگاه به منبع، برای خودتان بازگو کنید؛ همان تکنیک بازیابی فعالی که پیشتر توضیح دادیم.#حافظه #تمرکز #مغز #پژوهش🔗 scientificamerican.com/article/media-mult… @science_magazine
📢 تصویر روز ناسا🗓 یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵عنوان: به خورشید خونهمون تا حالا فکر کردی؟ توی این عکس، خورشید رو میبینی که گوشه بالا سمت چپش رو ماه گرفته و یه خورشیدگرفتگی جزئی درست کرده. پایین عکس هم آدمهایی رو میبینی که دارن این پدیده رو تماشا میکنن و خودشون هم جلوی خورشید رو گرفتن. این عکس فوقالعاده سال ۲۰۱۲ توی منطقه حفاظتشده گلن کنیون نزدیک شهر پیج توی آریزونای آمریکا گرفته شده، جایی که پارکبانها و منجما داشتن این اتفاق جالب رو برای مردم توضیح میدادن. اگه دقت کنی، روی صفحه خورشید، پایین سمت راست ماه تاریک، چند تا لکه خورشیدی کمرنگ هم دیده میشه.این هفته یه خورشیدگرفتگی جدید داریم که خیلی از مردم توی شمال آمریکای شمالی، اروپا و شمال غرب آفریقا میتونن خورشیدگرفتگی جزئی رو تماشا کنن. یه نوار باریک از زمین، از گرینلند تا پرتغال، خورشیدگرفتگی کامل رو تجربه میکنه. هنوز معلوم نیست که آیا توی مدت گرفتگی کامل، شهابسنگهایی از بارش برساوشی هم دیده میشن یا نه....
سلام صبح همگی بخیر.یک خاطره ای هست برای ۲ سال پیش حدودا لازم دونستم که براتون تعریف کنم.دو سال پیش من رفتم مرکز استانمون برای آزمون سازمان نظام روانشناسی برای گرفتن کدنظام ، چند نفری دور هم داشتیم یخورده مبحث های مهم رو تکرار میکردیم که مروری کرده باشیم.حین امتحان منم دیدم ولی دقت نکردم که یک نفر جدا نشسته بود اون آخر و یک نفرم کنارش نشسته بود داشت امتحان میداد ، خب من فقط دیدم همین ...اومدیم بیرون یکی یکی اومدن بیرون کنار هم جمع شدیم یهویی دیدم یه عالمه دارن اعتراض میکنن دور هم که آقا عدالتی نیست چرا اون یکی جدا نشسته بود داشتن بهش جواب میگفتن و فلان میکردن و...من ک برام مهم نبود چون خوب خونده بودم مطمئن بودم قبولم.این بحثا که تموم شد، من یادم بود که اون نفری که جدا بود یه پیرهن رنگ شادی پوشیده بود کاملا متفاوت بود.همون دم در بودیم که دقیقا اون آقا از در اومدن بیرون و مستقیم راه اومد تا برخورد کرد به من ، متعجب شدم گفت که ببخشید بنده نابینا هستم! با اینکه عصا داشت باز براش سخت بود محیط ناآشنا و پر از پله بخواد راه بره ، بهش کمک کردم تا به تاکسی برسه.اونجا خب همه پشیمون بودن از قضاوتی که کرده بودن ، اون اقا چون نابینا بود براشون سوال رو میخوندن و ایشون جواب میداد...اینا همه رو گفتم تا برسم به اینکه، واقعا چرا قضاوت میکنیم؟ چرا تو زندگی و حتی سبک زندگی بقیه ورود میکنیم؟ از استایل لباس پوشیدن گرفته تا چاق و لاغر بودن افراد از نوع تغذیه گرفته تا ورزش افراد اینا شاید هرکدامشون دلیلی داشته باشه که ما نمیدونیم اصلا بدونیم واقعا به ما چه ربطی داره؟ وقتی که برای این کارها هدر میشه رو بگذاریم روی زندگی و هدف خودمون.متنفرم از افرادی که از اینجور قضاوت ها دارنزیاد دیدم مخصوصا سر لباس پوشیدن، خب ؟دوست داشته اونجوری بپوشه سبک زندگیشه، اینکه یکی مثل من یا شما لباس نپوشیده که دلیل نمیشه که قضاوت بشه و اینکه همه نباید مثل هم باشند همونجوری که شخصیت و خانواده افراد متفاوته.روی اهداف خودتون توی زندگی متمرکز بشید نه زندگی بقیه...با تشکر.#me🆔 @science_magazine
کاتالین کاریکو، سال ۱۹۸۵ از مجارستان رفت آمریکا، با ۹۰۰ دلار پول که تو عروسک دخترش قایم کرده بود چون اجازه نداشتن پول بیشتری از کشور خارج کنن. رفت دانشگاه پنسیلوانیا، شروع کرد رو یه ایده کار کردن که تقریباً هیچکس جدیش نمیگرفت: استفاده از امآرانای برای درمان بیماریها.سالها گذشت. گرنتهاش رد میشد، یکی پس از دیگری. همکاراش کارشو با تحقیر صدا میکردن "همون خانمِ امآرانای دیوونه". سال ۱۹۹۵، همزمان با اینکه سرطان سینه تشخیص داده بودن براش و شوهرش هم پشت مشکل ویزا مونده بود تو مجارستان، دانشگاه پنسیلوانیا بهش گفت یا این تحقیقات مزخرف رو ول کن، یا قبول کن که از مسیر استادی تماموقت بندازیمت پایین و حقوقتو کم کنیم.قبول کرد بره پایین.سال ۲۰۰۵، بعد از بیست سال کار مداوم، بالاخره با همکارش درو وایزمن به یه نتیجه رسیدن که فکر میکردن باید همه جا رو بلرزونه. مقاله رو فرستادن مجله نیچر، رد شد. فرستادن مجله ساینس، بازم رد شد. گفتن "این یافته نه چیز جدیدیه، نه برای خوانندگان جالبه". آخرش یه مجله کمشناختهشده چاپش کرد، و تقریباً هیچکس ندید.پونزده سال بعد، همون تکنولوژی که کسی جدیش نمیگرفت، اساس واکسنهای فایزر و مدرنا شد که میلیونها آدم رو از کووید نجات داد. سال ۲۰۲۳ نوبل پزشکی رو گرفت.یه جمله ازش هست که به نظرم از خیلی نصیحتهای انگیزشی واقعیتره. وقتی ازش پرسیدن تو اون سالهای تحقیر و شکست چطور دووم آوردی، گفت من وقت نذاشتم بپرسم چرا من؟ اون انرژی رو گذاشتم رو اینکه حالا چیکار کنم؟#me🆔 @science_magazine
یک شبانهروز در سیاره زهره (ونوس) طولانیتر از یک سال آن است😐زهره برای یک بار چرخش به دور خودش ۲۴۳ روز زمینی زمان نیاز دارد، درحالی که یک دور گردش کامل آن به دور خورشید فقط ۲۲۵ روز زمینی طول میکشد. یعنی اگر روی زهره زندگی میکردید، سال شما زودتر از شبانهروزتان به پایان میرسید!🆔 @science_magazine
تصویر امروز ماهواره کوپرنیک از وضعیت دریاچه ارومیه و مقایسه با زمان مشابه سال قبل که نشون میده به نسبت پارسال وضع دریاچه خیلی بهتر شده🆔 @science_magazine
🥬 آیا میشود گوشت را داخل کاهو تولید کرد؟شاید عجیب به نظر برسد، اما دانشمندان برای اولین بار موفق شدهاند یکی از مهمترین پروتئینهای گوشت را داخل برگهای کاهو تولید کنند.این پروتئین میوگلوبین (Myoglobin) نام دارد؛ همان مولکولی که باعث میشود گوشت قرمز، رنگ و بخش زیادی از طعم خاص خودش را داشته باشد.پژوهشگران با استفاده از مهندسی ژنتیک، کاری کردند که گیاه کاهو بتواند این پروتئین را بسازد. هدفشان این نیست که کاهو را به استیک تبدیل کنند! بلکه میخواهند راهی ارزانتر و پایدارتر برای تولید پروتئینهای مهم غذایی پیدا کنند.چرا این اتفاق مهم است؟اگر بتوان پروتئینهایی مثل میوگلوبین را داخل گیاهان تولید کرد، در آینده شاید بتوان:🥩 طعم و کیفیت گوشتهای گیاهی را بهتر کرد.🌍 فشار روی دامداری و مصرف منابعی مثل آب و زمین را کمتر کرد.💰 هزینه تولید بعضی از پروتئینهای غذایی را کاهش داد.البته هنوز این فناوری در مرحله تحقیقاتی است و تا استفاده گسترده از آن راه زیادی باقی مانده است. دانشمندان باید مطمئن شوند که این روش از نظر ایمنی، کیفیت و امکان تولید انبوه قابل قبول است.💡 نتیجه:شاید در آینده، بعضی از پروتئینهایی که امروز فقط از دام به دست میآیند، در مزارع و گلخانهها تولید شوند. اگر این فناوری موفق شود، میتواند یکی از روشهای تأمین غذای جمعیت روبهرشد جهان باشد.📚 منابع:• ScienceAlert (خبر):sciencealert.com/a-key-meat-protein-has-b… برای آشنایی با نقش میوگلوبین در گوشتهای کشتشده:now.tufts.edu/2019/10/21/scientists-enhan… @science_magazine#علم #زیست_فناوری #مهندسی_ژنتیک #کاهو #گوشت_آزمایشگاهی #پروتئین #تغذیه #ScienceAlert #Biotechnology #FoodScience
🪖 سربازی که ۲۹ سال فکر میکرد جنگ هنوز تموم نشده! تصور کن سال ۱۹۴۵ـه... جنگ جهانی دوم تموم شده، ژاپن شکست خورده و سربازها دارن برمیگردن خونه. ولی یه سرباز ژاپنی توی یه جزیره دورافتاده در فیلیپین، هنوز توی جنگله. اسمش هیرو اونودا بود. اونودا سال ۱۹۴۴…شما رو نمیدونم، ولی من خودم بعد از خوندن داستان این سرباز، یه شوک عجیبی بهم وارد شد.یه لحظه با خودم گفتم:این آدم چقدر شبیه منه...اون یه جزیره داشت که توش قایم شده بود و منم شاید یه جزیره برای خودم ساختم.یه جای امن، دور از چیزهایی که نمیخوام ببینمشون.هر بار یه «اعلامیه» از واقعیت به دستم میرسه، به جای اینکه بازش کنم و ببینم چی نوشته، ترجیح میدم بگم:«نه... احتمالاً اشتباهه.»«هنوز وقتش نرسیده.»«شاید بعداً درست بشه.»«من نمیتونم قبولش کنم.»و همینطور میگذره...یه ماه، یه سال، چند سال...تا یه روز ممکنه به خودمون بیایم و ببینیم سالهاست توی همون جزیرهایم؛ در حالی که جنگ مدتهاست تموم شده.شاید یکی از سختترین کارهای زندگی این باشه که بفهمیم یه جاهایی شکست خوردیم.قبول کنیم یه رابطه تموم شده.یه تصمیم اشتباه بوده.یه مسیر دیگه جواب نمیده.یا چیزی که سالها براش جنگیدیم، دیگه ارزش ادامه دادن نداره.قبول کردنش درد داره؛ ولی موندن توی جزیره و فرار از واقعیت، ممکنه هزینه خیلی بیشتری داشته باشه.شاید بهتر باشه شکستهامون رو زودتر بپذیریم، از مخفیگاهمون بیرون بیایم و یه فکری برای ادامه زندگی بکنیم.۲۹ سال توی جزیره امنِ زندگی و فکرهامون قایم نشیم.#me🆔 @science_magazine
مبارزه ای که سی سال ادامه دار بود🪖 سربازی که ۲۹ سال فکر میکرد جنگ هنوز تموم نشده!تصور کن سال ۱۹۴۵ـه...جنگ جهانی دوم تموم شده، ژاپن شکست خورده و سربازها دارن برمیگردن خونه.ولی یه سرباز ژاپنی توی یه جزیره دورافتاده در فیلیپین، هنوز توی جنگله.اسمش هیرو اونودا بود.اونودا سال ۱۹۴۴ به جزیره لوبانگ فرستاده شده بود و بهش یه دستور داده بودن:«به هیچ وجه تسلیم نشو و تا وقتی دستور جدیدی نگرفتی، به مأموریتت ادامه بده.»بعد جنگ تموم شد.ولی اونودا خبر نداشت.یا بهتره بگیم... باور نمیکرد.گاهی هواپیماها اعلامیههایی روی جزیره میریختن که روشون نوشته بود:«جنگ تموم شده. ژاپن شکست خورده. برگردید.»اما اونودا با خودش میگفت:«این یه حقهست. دشمن میخواد ما رو از مخفیگاه بیرون بکشه.»و دوباره برمیگشت توی جنگل.سالها گذشت...۵ سال...۱۰ سال...۲۰ سال...دنیا عوض شده بود، ولی اونودا هنوز توی همون جنگل زندگی میکرد.برای غذا دنبال موز و نارگیل میگشت، شکار میکرد و شبها مراقب بود کسی پیداش نکنه.حتی وقتی آدمهای مختلف سعی کردن بهش بفهمونن جنگ تموم شده، قبول نمیکرد.چون از نگاه اون، هر چیزی که خلاف مأموریتش بود میتونست بخشی از نقشه دشمن باشه.تا اینکه رسیدیم به سال ۱۹۷۴.یعنی تقریباً ۲۹ سال بعد از پایان جنگ.یه مرد ژاپنی به اسم «نوریو سوزوکی» که دنبال اونودا میگشت، بالاخره پیداش کرد.اما اونودا هنوز حاضر نبود تسلیم بشه.گفت:«تا وقتی فرماندهام شخصاً به من دستور نده، تسلیم نمیشم.»پس فرمانده سابقش رو پیدا کردند.فرمانده پیرش به فیلیپین رفت، وارد جنگل شد و به اونودا گفت:«اونودا... مأموریتت تموم شده.»اون لحظه، بعد از نزدیک سه دهه، اونودا بالاخره اسلحهاش رو زمین گذاشت.جنگ جهانی دوم برای دنیا در سال ۱۹۴۵ تمام شده بود...اما برای یک نفر، تا سال ۱۹۷۴ ادامه داشت.🧠 شاید عجیبترین قسمت ماجرا همین باشه:مغز ما همیشه واقعیت رو همونطور که هست قبول نمیکنه؛ گاهی واقعیتی رو میپذیره که با باورها و تجربههای قبلیمون جور دربیاد.و اونودا نمونهای افراطی از این ماجراست؛ مردی که تقریباً سه دهه در جهانی زندگی کرد که دیگر وجود نداشت.🆔 @science_magazine
مبارزه ای که سی سال ادامه دار بود برداشت این موضوع با خودتون باشه در ادامه پست بعد کامل تر بخونید.....🆔 @science_magazine
آیا داروهای گیاهی عوارض کمتری نسبت به داروهای شیمیایی دارند؟ 🌿💊یکی از رایجترین باورها این است که:«چون داروی گیاهی طبیعی است، پس بیضررتر از داروی شیمیایی است.»اما علم با این جمله موافق نیست.طبیعی بودن، به معنای بیخطر بودن نیست.بسیاری از گیاهان دارویی حاوی مواد شیمیایی فعالی هستند که میتوانند علاوه بر اثر درمانی، عوارض جانبی، تداخل دارویی و حتی مسمومیت ایجاد کنند.برای مثال:- شیرینبیان میتواند فشار خون را افزایش دهد.- گل راعی (St. John's Wort) با دهها دارو، از جمله داروهای ضدافسردگی، ضدبارداری و رقیقکنندههای خون تداخل دارد.- آرستولوشیا (Aristolochia) به دلیل آسیب شدید کلیوی و افزایش خطر سرطان در بسیاری از کشورها ممنوع شده است.از سوی دیگر، داروهای نوین پیش از ورود به بازار معمولاً مراحل گستردهای از آزمایشهای حیوانی، کارآزماییهای بالینی و بررسی عوارض را پشت سر میگذارند؛ به همین دلیل، عوارض شناختهشدهتر و دوز مصرفی آنها دقیقتر است.✅نتیجه:هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد داروهای گیاهی بهطور کلی عوارض کمتری از داروهای نوین دارند. میزان خطر هر دارو به نوع ماده، دوز مصرف، مدت مصرف، کیفیت تولید و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد، نه به گیاهی یا شیمیایی بودن آن.📚 منابع علمی- World Health Organization. WHO Global Report on Traditional and Complementary Medicine (2019).- National Center for Complementary and Integrative Health. Herbal Medicines.- European Medicines Agency. Herbal Medicinal Products.🆔 @science_magazine
nesse1997.pdf🧬 چرا انسان اصلا سراغ مواد توهمزا و اعتیادآور رفت؟از نگاه تکاملی این سوال عجیبیه: مصرف موادی که قدرت بقا رو کم میکنن چطور تو گونه ما باقی موند؟ چند تا فرضیه هست:یکی میگه اصلا انتخاب طبیعی مستقیم روی این «میل» کار نکرده. خیلی از این ترکیبات محصول جانبی گیاهانن؛ گیاه برای دفاع از خودش در برابر حشرات این مواد رو ساخته، و چون از نظر شیمیایی به ترکیبات مغز ما (مثل سروتونین) شبیهن، مغزمون تصادفی باهاشون واکنش نشون میده.فرضیه معروفتر رو نسه و بریج (Nesse & Berridge) مطرح کردن: سیستم پاداش مغز، که اصلش برای تقویت رفتارهای بقایی مثل غذا خوردن تکامل پیدا کرده، توسط این مواد «هک» میشه. یعنی دارو یه سیگنال جعلی از سودمندی زیستی به مغز میده و همین باعث تکرار مصرف میشه، حتی وقتی دیگه لذتی هم در کار نیست.بعضی محققها هم روی نقش اجتماعی این مواد تمرکز کردن؛ استفاده جمعی و آیینی ازشون تو فرهنگهای باستانی شاید به انسجام گروهی کمک میکرده، حتی اگه برای فرد هزینه داشته.نکته کلیدی اینجاست که خیلی از رفتارهای انسانی «انتخابشده» نیستن، بلکه محصول جانبی سیستمهایی هستن که برای کار دیگهای طراحی شدن، یه جور باگ تو یه سیستم که اصلش کاملا کاربردی بوده.🆔 @science_magazine
فردا حتما در مورد اینکه چرا انسان اصلا رفت سراغ استفاده از مواد توهم زا و اعتیاد آور تحقیق میکنم هرچی فکر میکنم برای دوام توی محیط استفاده از این چیزا به نفعمون نبوده حتما ...Nesse, R. M., & Berridge, K. C. (1997). Psychoactive Drug Use in Evolutionary Perspective. Science, 278(5335), 63–66. doi.org/10.1126/science.278.5335.63%D8%A7… مقاله برای سوالیه که خودم مطرح کرده بودم قرار بود فردا جوابشو بگم اگر حوصله دارید خودتون بخونید اگر ندارید صبر کنید فردا صبح بیدار شدم جوابشو میفرستم تو کانالشبتون خوش❤️
😈اگر میخواید در مورد قارچ های روانگردان بیشتر بدونید این پست رو بخونید... این بحث رو از کتاب زندگی پنهان ذهن توی ۳ صفحه یاد گرفتم. کامل تر اگر خواستین سه شنبه یادم بیارید براتون بفرستم . در کل ماده ای که توی این قارچ هاست و روی مغزمون اثر میگذاره اسمش…عکسش رو بخوایم نشون بدیم اینه!بهش میگن مجیک ماشروم ، البته فقط همین مدل نیست که این ماده شیمیایی رو توی خودش داره! جالب تر اینکه توی مراسم های مذهبی آمریکای مرکزی استفاده میشهفردا حتما در مورد اینکه چرا انسان اصلا رفت سراغ استفاده از مواد توهم زا و اعتیاد آور تحقیق میکنم هرچی فکر میکنم برای دوام توی محیط استفاده از این چیزا به نفعمون نبوده حتما ...🆔 @science_magazineعکسش رو بخوایم نشون بدیم اینه!بهش میگن مجیک ماشروم ، البته فقط همین مدل نیست که این ماده شیمیایی رو توی خودش داره! جالب تر اینکه توی مراسم های مذهبی آمریکای مرکزی استفاده میشهفردا حتما در مورد اینکه چرا انسان اصلا رفت سراغ استفاده از مواد توهم زا و اعتیاد آور تحقیق میکنم هرچی فکر میکنم برای دوام توی محیط استفاده از این چیزا به نفعمون نبوده حتما ...🆔 @science_magazine
😈اگر میخواید در مورد قارچ های روانگردان بیشتر بدونید این پست رو بخونید...این بحث رو از کتاب زندگی پنهان ذهن توی ۳ صفحه یاد گرفتم. کامل تر اگر خواستین سه شنبه یادم بیارید براتون بفرستم .در کل ماده ای که توی این قارچ هاست و روی مغزمون اثر میگذاره اسمش سیلوسایبین هستاینجوری براتون بگم که مغز ما هیچوقت واقعا فیلم زندگی رو یکراست ضبط نمیکنه. چشمها هر چند میلیثانیه یه بار حرکتهای سریع و پرشی میکنن (ساکاد) و بین این پرشها اطلاعات بینایی قطع میشه. مغز این شکافها رو با پیشبینی پر میکنه و یه توهم پیوستگی میسازه؛ انگار داره صحنه رو «رتوش» میکنه تا حس کنیم یه جریان صافه، نه یه سری عکس بریدهبریده.سیلوسایبین دقیقا همین مکانیسم پیشبینی رو مختل میکنه. وقتی گیرندههای سروتونین درگیر میشن، شبکه پیشفرض مغز که کار «یکپارچهسازی و نرمکردن» تصویر رو انجام میده کاراییش رو از دست میده. نتیجه اش میشه اینکه خیلیها گزارش میکنن تصویر جلوی چشمشون انگار برش میخوره، مثل عکسهای پشتسرهم و جدا از هم، نه یه ویدیوی روان.این پدیده رو محققها به «افزایش آنتروپی مغز» نسبت میدن؛ یعنی فعالیت عصبی متنوعتر و کمتر قابل پیشبینی میشه، همون چیزی که فیلترهای همیشگی ادراک رو کنار میزنه و واقعیت رو خامتر و ناپرداختهتر نشون میده.یجورایی پشت پرده مغز رو نشون میده بهمون هرچی فکر میکنم ترسناکه 😬اثرات معمولش شامل اینا میشه:تغییر در ادراک رنگ، صدا و فضااحساس سرخوشی یا شگفتیتغییر در درک زمانافزایش دروننگریدر برخی افراد اضطراب، ترس🆔 @science_magazine
چرا انسانها عاشق ادویه شدند؟ 🌶️🧠اگر از شما بپرسند «چرا فلفل میخوریم؟» احتمالاً میگویید: «چون خوشمزه است!»اما شاید داستان، میلیونها سال قدمت داشته باشد.یکی از فرضیههای مشهور در زیستشناسی تکاملی میگوید انسانها فقط برای طعم بهتر از ادویه استفاده نکردند؛ ادویهها میتوانستند شانس زنده ماندن را هم افزایش دهند.در گذشته خبری از یخچال نبود. در مناطق گرم، گوشت و غذا خیلی سریعتر فاسد میشد و باکتریها فرصت بیشتری برای رشد داشتند.بسیاری از ادویهها مانند سیر، پیاز، دارچین، آویشن، میخک و فلفل دارای ترکیباتی هستند که میتوانند رشد برخی میکروبها را مهار کنند.جالبتر اینکه پژوهشگران با بررسی بیش از ۴۵۰۰ دستور غذای سنتی از ۳۶ کشور دریافتند هرچه آبوهوای یک منطقه گرمتر بوده، استفاده از ادویههای ضدمیکروب در غذاهای آن نیز بیشتر بوده است.البته این به آن معنا نیست که مردم آن زمان از باکتریها خبر داشتند؛ بلکه فرهنگهای غذاییای که از ادویههای مناسب استفاده میکردند، احتمالاً موارد کمتری از مسمومیت غذایی را تجربه میکردند و این عادت نسلبهنسل منتقل شد.نتیجهشاید علاقه ما به غذاهای پرادویه فقط یک سلیقه نباشد؛ بلکه بخشی از آن، یادگاری از نبرد طولانی اجدادمان با میکروبها باشد.📚 منابع علمی• Billing, J., & Sherman, P. W. (1998). Antimicrobial Functions of Spices: Why Some Like It Hot. The Quarterly Review of Biology.• Sherman, P. W., & Billing, J. (1999). Darwinian Gastronomy: Why We Use Spices. BioScience.برای مطالعه:- PubMed: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9586227/- University of Chicago Press: journals.uchicago.edu/doi/10.1086/420058 🆔 @science_magazine
خدا کنه یه ایرانی هیچ وقت متوجه نشه یه گیاهی قشنگه یا خاصیت دارویی دارهاون وقته که اون گیاه منقرض میشه!اگر این پشت کار رو توی کارای دیگه داشتیم چی میشد!🆔 @science_magazine
🧠 آیا مردان هم نوسانات هورمونی شبیه چرخه قاعدگی زنان دارند؟شاید شنیده باشید که بعضیها میگویند: «مردها هم ماهی یک بار پریود میشوند!» اما آیا این حرف از نظر علمی درست است؟هم بله، هم نه.زنان یک چرخه هورمونی ماهانه دارند که با تخمکگذاری و قاعدگی همراه است. اما مردان چنین چرخهای ندارند و بنابراین چیزی به نام «قاعدگی مردانه» وجود ندارد.با این حال، هورمونهای مردانه هم کاملاً ثابت نیستند.🔹 تستوسترون در طول روز نوسان میکند.بیشترین مقدار آن معمولاً در ساعات اولیه صبح است و در ادامه روز بهتدریج کاهش پیدا میکند. به همین دلیل بسیاری از مردان صبحها احساس انرژی و انگیزه بیشتری دارند.🔹 استرس، خواب و سبک زندگی هم نقش مهمی دارند.کمخوابی، استرس مزمن، چاقی، بیماری، مصرف الکل و حتی فعالیت بدنی شدید میتوانند سطح تستوسترون را تغییر دهند و روی خلقوخو، تمرکز، میل جنسی و سطح انرژی اثر بگذارند.🔹 اما آیا چرخه ماهانه وجود دارد؟برخی مطالعات به الگوهای چندروزه یا حتی ماهانه در تغییرات هورمونی مردان اشاره کردهاند، اما این تغییرات منظم، قابل پیشبینی و همگانی نیستند و هیچ شباهتی به چرخه قاعدگی زنان ندارند. به همین دلیل، جامعه علمی هنوز چنین الگویی را بهعنوان یک «چرخه هورمونی ماهانه» در مردان تأیید نکرده است.📌 جمعبندیمردان هم نوسانات هورمونی را تجربه میکنند و این نوسانات میتوانند روی رفتار و احساسات آنها اثر بگذارند. اما این تغییرات با چرخه قاعدگی زنان تفاوت اساسی دارند و اصطلاح «پریود مردانه» از نظر پزشکی دقیق نیست.🔬 منابع:• Endocrine Society – Testosterone and Men's Healthendocrine.xn--org-up0a Cleveland Clinic – Testosterone: What It Does and Normal Levelshealth.clevelandclinic.xn--org-up0a Williams Textbook of Endocrinology (14th Edition)#علم #هورمون #تستوسترون #سلامت_مردان #غدد_درون_ریز #زیست_شناسی #روانشناسی 🆔 @science_magazine
دلیل واقعی حساسیتهاحساسیتها فقط واکنش بیشازحد سیستم ایمنی نیستن، بلکه ممکنه یادگاری فرگشتی از زمانی باشن که کرمها هرروز به بدنمون حمله میکردن. 🔄 KurzgesagtPersian🆔 @science_magazine
آیا انسان واقعاً بر امیال خود کنترل دارد، یا گاهی اسیر آنها میشود؟از دیدگاه علم، پاسخ نه «کاملاً بله» است و نه «کاملاً خیر».مغز انسان حاصل کشمکش دائمی میان دو دسته از سامانههاست:سامانههای تکاملی و هیجانی (مانند بخشهایی از سامانه لیمبیک) که بهدنبال پاداش فوری، بقا، غذا، رابطه جنسی و اجتناب از خطر هستند.قشر پیشپیشانی مغز (قشر پیشپیشانی) که مسئول برنامهریزی، آیندهنگری و مهار تکانههاست.به همین دلیل، انسان توانایی کنترل امیال را دارد، اما این توانایی محدود و وابسته به شرایط است.وقتی فرد:خسته باشد،استرس زیادی داشته باشد،خواب کافی نداشته باشد،یا بارها در معرض یک وسوسه قرار بگیرد،توانایی قشر پیشپیشانی برای مهار تکانهها کاهش پیدا میکند و احتمال تسلیم شدن در برابر میل بیشتر میشود.از دیدگاه روانشناسی تکاملی نیز، بسیاری از امیال ما میلیونها سال پیش برای افزایش شانس بقا و تولیدمثل شکل گرفتهاند. بنابراین این امیال بسیار قدرتمندند و خاموش نمیشوند؛ بلکه تنها میتوان آنها را مدیریت کرد.شاید به همین دلیل تولستوی در شیطان سؤال مهمی را مطرح میکند؛ سؤال این نیست که «آیا انسان میل دارد؟» چون همه دارند. سؤال واقعی این است: «آیا عقل همیشه میتواند بر میل پیروز شود؟»علم امروز پاسخ میدهد: نه همیشه. خودکنترلی یک ویژگی ثابت نیست؛ مهارتی است که تحت تأثیر ژنتیک، آموزش، محیط، استرس، خواب و حتی وضعیت جسمانی، گاهی قویتر و گاهی ضعیفتر میشود.📚 منابع علمی:Behave – Robert Sapolsky (2017)Thinking, Fast and Slow – Daniel Kahneman (2011)Baumeister, R. F., & Heatherton, T. F. (1996). Self-Regulation Failure: An Overview. Psychological Inquiry.🆔 @science_magazine
📢 تصویر روز ناسا🗓 جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵عنوان: میدان کاسموس روبیناعتبار تصویر: رصدخانه ورا سی. روبین (شیلی)در بخش مرکزی این تصویر که توسط رصدخانه ورا سی. روبین در شیلی گرفته شده، بیش از نیم میلیون کهکشان دیده میشود. اینجا میدان کاسموس است؛ بخشی از آسمان که چند برابر ماه کامل وسعت دارد و اولین بار تلسکوپ هابل آن را رصد کرد. تلسکوپ جیمز وب و تلسکوپهای دیگر هم این قسمت را بررسی کردهاند، چون در این منطقه ستارههای پرنور کهکشان خودمان کمتر دیده میشوند و این باعث میشود بتوانیم کهکشانهای دورتر را بهتر ببینیم.پنلهای کناری که از ۱ تا ۱۰ شمارهگذاری شدهاند، بخشهای کوچکی از تصویر اصلی را با بزرگنمایی نشان میدهند. تنوع شکل و اندازه کهکشانها واقعا جالب است. بعضی از این کهکشانها آنقدر دور هستند که نورشان میلیاردها سال در راه بوده تا به زمین برسد.رصدخانه روبین قرار است هر چند روز یک بار دوباره به میدان کاسموس نگاه کند و این کار بخشی از پروژه دهساله آن برای بررسی تغییرات آسمان است.
صبح همگی بخیر نظر سنجی به پایان رسیداز این پس ، زمان ارسال مطالب علمی در کانال به شرح زیر میباشد: ۹:۳۰ ۱۴:۳۰ ۱۸:۳۰۲۱:۳۰
آیا گوش ندادن به موسیقی میتواند تمرکز را بیشتر کند؟ 🎧🧠خیلیها فکر میکنند موسیقی همیشه برای مغز مفید است. اما علم میگوید بستگی دارد.موسیقی واقعاً روی مغز اثر میگذارد، اما این اثر برای همه یکسان نیست.اگر در حال انجام کاری باشید که به تمرکز عمیق، یادگیری یا حل مسئله نیاز دارد، موسیقی—بهویژه اگر کلام داشته باشد—ممکن است بخشی از منابع توجه و حافظه کاری مغز را درگیر کند و باعث کاهش تمرکز شود.به همین دلیل، بعضی افراد بعد از کنار گذاشتن موسیقی احساس میکنند ذهنشان آرامتر شده، بهتر تمرکز میکنند و حتی تصمیمهای دقیقتری میگیرند.از طرف دیگر، موسیقیدرمانی موضوع کاملاً متفاوتی است. در این روش، موسیقی بهصورت هدفمند و زیر نظر متخصص برای کمک به درمان برخی مشکلات مانند اضطراب، افسردگی یا توانبخشی استفاده میشود. بنابراین مؤثر بودن موسیقیدرمانی به این معنا نیست که هر نوع موسیقی، در هر زمان و برای هر فردی مفید است.نتیجهاگر احساس میکنید بدون موسیقی تمرکز بیشتری دارید، این کاملاً با یافتههای علمی سازگار است. مغز همه افراد یکسان نیست و گاهی سکوت، بهترین موسیقی برای تمرکز است.📚 منابع - Kämpfe, J., Sedlmeier, P., & Renkewitz, F. (2011). The impact of background music on adult listeners: A meta-analysis. Psychology of Music.- American Music Therapy Association- National Center for Complementary and Integrative Health – Music and Health🆔 @science_magazine
تا حالا برات پیش اومده دست یا پات «خواب بره»؟اسم علمی این حالت پارستزی (Paresthesia) است. برخلاف تصور رایج، فقط به خاطر قطع شدن جریان خون نیست؛ معمولاً فشار طولانیمدت روی عصب باعث میشود انتقال پیامهای عصبی مختل شود و خونرسانی به خود عصب هم کاهش یابد. نتیجه؟ بیحسی و احساس مورمور.وقتی فشار برداشته میشود، عصب دوباره شروع به ارسال پیام میکند؛ اما برای چند ثانیه تا چند دقیقه، این پیامها نامنظم هستند و مغز آنها را به صورت سوزنسوزن شدن یا گزگز تفسیر میکند. پژوهشها نشان میدهند این حس به دلیل فعالیت غیرطبیعی و موقتی رشتههای عصبی است، نه صرفاً «هجوم خون» به اندام.اگر این حالت بدون دلیل مشخص، مکرر یا طولانیمدت رخ دهد، میتواند نشانه بیماریهای عصبی یا مشکلاتی مانند دیابت باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.🆔️@science_magazine
یخورده کتاب خوندم داشتم میرفتم بخوابم گفتم حیفه شما این دو صفحه رو نخونید.البته در نظر من جذاب بود شاید برا شما نباشه. در مورد اینه که چجوری میشه مطالب یادگرفته شده ی آگاهانه توی دوره بیداری ، موقع خواب تثبیت میشه.و اینکه آیا میتونیم کاری کنیم حین خواب این مطالب بهتر تثبیت بشه!( یجورایی مغز رو دستکاری کنیم؟!)و قسمت اخر اینکه آیا میشه موقع خواب بودن مطلب جدیدی رو یاد بگیریم و به آگاهی اضافه کنیم؟! ( خیلیا میگفتن ما تو خواب زبان یاد گرفتیم ،و خیلی چیزا دیگه که چقد پول گرفتن از مردم ساده لوح)اگر میخواید به این جواب این سوالات برسید این دو تا عکسو بخونیدشبتون خوش❤️#بریده_کتاب🆔 @science_magazineیخورده کتاب خوندم داشتم میرفتم بخوابم گفتم حیفه شما این دو صفحه رو نخونید.البته در نظر من جذاب بود شاید برا شما نباشه. در مورد اینه که چجوری میشه مطالب یادگرفته شده ی آگاهانه توی دوره بیداری ، موقع خواب تثبیت میشه.و اینکه آیا میتونیم کاری کنیم حین خواب این مطالب بهتر تثبیت بشه!( یجورایی مغز رو دستکاری کنیم؟!)و قسمت اخر اینکه آیا میشه موقع خواب بودن مطلب جدیدی رو یاد بگیریم و به آگاهی اضافه کنیم؟! ( خیلیا میگفتن ما تو خواب زبان یاد گرفتیم ،و خیلی چیزا دیگه که چقد پول گرفتن از مردم ساده لوح)اگر میخواید به این جواب این سوالات برسید این دو تا عکسو بخونیدشبتون خوش❤️#بریده_کتاب🆔 @science_magazine
یه مسئله خیلی مهمی پیش اومده تو گروه یکی از دوستان گفت میخوام روشنفکر باشم ، در حالی که اصلا نمیدونست روشنفکری یعنی چی!یکبار برای همیشه اینو یاد بگیریم...🧠 روشنفکر کیست؟ و چه تفاوتی با آدمِ باسواد، باهوش یا تحصیلکرده دارد؟گاهی فکر میکنیم هر کسی که کتاب زیاد میخواند یا مدرک دانشگاهی بالایی دارد، حتماً «روشنفکر» است. اما از دیدگاه علوم اجتماعی و روانشناسی، اینها یکی نیستند.📚 آدمِ باسوادفردی است که دانش یا اطلاعات زیادی در یک یا چند حوزه دارد. ممکن است اطلاعاتش فوقالعاده باشد، اما همیشه حاضر نباشد باورهای خودش را زیر سؤال ببرد.🎓 تحصیلکردهکسی است که آموزش رسمی دیده و مدرک دانشگاهی دارد. تحصیلات لزوماً به معنای تفکر عمیق یا نگاه انتقادی نیست.🧩 باهوشهوش یعنی توانایی یادگیری، حل مسئله و سازگاری با موقعیتهای جدید. افراد باهوش میتوانند روشنفکر باشند، اما هوش بهتنهایی تضمینکننده روشنفکری نیست.🔍 روشنفکرروشنفکری بیشتر یک «شیوه فکر کردن» است تا میزان اطلاعات یا مدرک.یک روشنفکر معمولاً:• از پرسیدن سؤال نمیترسد.• باورهای خودش را هم نقد میکند.• برای نظرش شواهد و استدلال میخواهد.• تحمل شنیدن دیدگاه مخالف را دارد.• در برابر اطلاعات جدید، اگر شواهد قوی باشند، حاضر است نظرش را تغییر دهد.از نگاه روانشناسی، یکی از ویژگیهای مهم روشنفکری تواضع فکری (Intellectual Humility) است؛ یعنی فرد میپذیرد که ممکن است اشتباه کند. همچنین ویژگی گشودگی به تجربه (Openness to Experience) که یکی از ابعاد اصلی شخصیت است، معمولاً با کنجکاوی، انعطاف ذهنی و علاقه به ایدههای تازه همراه است.جمعبندی:مدرک، هوش و اطلاعات میتوانند به روشنفکری کمک کنند، اما هیچکدام بهتنهایی روشنفکر بودن را تضمین نمیکنند. روشنفکری بیش از هر چیز، به توانایی اندیشیدن انتقادی، پذیرش شواهد و اصلاح باورها وابسته است.منابع:• Stanovich, K. E. (2019). The Rationality Quotient.• Thinking, Fast and Slow – Daniel Kahneman• The Open Mind• Leary, M. R. et al. (2017). Intellectual Humility.#روشنفکری #تفکر_نقادانه #روانشناسی #علوم_شناختی #علم #آگاهی #ذهن🆔 @science_magazine