مهارتهای هندسیِ دیگر میمونها ممکن است تنها با آموزش رسمی از مهارتهای ما جدا شودپژوهش جدیدی از دا…
انتشار: 2026/07/21 14:59 UTCدریافت: 2026/08/07 20:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 20:10 UTC
مهارتهای هندسیِ دیگر میمونها ممکن است تنها با آموزش رسمی از مهارتهای ما جدا شودپژوهش جدیدی از دانشگاه کارنگی ملون نشان میدهد توانایی درک برخی مفاهیم پایه هندسی فقط مختص انسانها نیست و میمونها نیز میتوانند اشکال هندسی مشابه را حتی زمانی که چرخیده یا در اندازههای متفاوت نمایش داده شدهاند، تشخیص دهند.در زندگی روزمره، انسانها معمولا بدون فکر کردن میتوانند تشخیص دهند که دو شکل هندسی، با وجود تغییر جهت، همچنان یکسان هستند. برای مثال، دو مثلث که یکی به سمت راست و دیگری به سمت چپ قرار گرفته است، از نظر هندسی همان شکل هستند و فقط برای نشان دادن جهت متفاوت چرخیدهاند.دانشمندان دانشگاه کارنگی ملون برای بررسی تفاوت توانایی هندسی انسان و دیگر نخستیها، آزمایشهایی روی سه گروه انجام دادند:۸ میمون بالغ شامل ۴ ماکاک رزوس و ۴ بابون زیتونی۵۵ کودک پیشدبستانی آمریکایی بین ۳ تا ۶ سال۷۷ بزرگسال از قوم بومی تسیمانه که آموزش رسمی بسیار محدودی داشتندهمچنین دادههایی از یک پژوهش قبلی شامل بابونها، کودکان پیشدبستانی و کلاس اول فرانسوی، و بزرگسالان فرانسوی و بومی هیمبا نیز بررسی شد.در آزمایش، شرکتکنندگان باید با استفاده از یک صفحه لمسی، جفتهایی از اشکال دارای هندسه یکسان را پیدا میکردند. این اشکال ممکن بود:چرخیده باشند،اندازه متفاوتی داشته باشند،یا در میان تعداد زیادی شکل دیگر پنهان شده باشند.برای مثال، باید دو مثلث قائمالزاویه مشابه را که در جهتهای مختلف قرار گرفته بودند، شناسایی میکردند.شرکتکنندگان آموزش کمی درباره روش انجام آزمایش دریافت کردند و باید با آزمون و خطا یاد میگرفتند. پاسخ درست با یک صدای مثبت همراه بود و به کودکان برچسب و به میمونها تکهای غذا داده میشد.نتیجه شگفتانگیز این بود که عملکرد میمونها تقریباً با کودکان کمسن پیش از دریافت آموزش رسمی ریاضی قابل مقایسه بود.جسیکا کانتلون، عصبشناس رشد و سرپرست پژوهش، گفت:«با بررسی بزرگسالانی که آموزش هندسی رسمی نداشتند در کنار افرادی که آموزش رسمی دیدهاند، همچنین کودکان و میمونها، میتوانیم بفهمیم کدام جنبههای استدلال هندسی بهطور طبیعی پدیدار میشوند و کدام جنبهها بهطور خاص توسط آموزش تقویت میشوند.»البته دیگر میمونها مانند انسانها درک نمادین از هندسه ندارند. انسانها میتوانند درباره مفاهیمی مانند تقارن، طول ضلعها، خطوط موازی و اندازه زاویهها به شکل انتزاعی فکر کنند؛ قابلیتی که بیشتر با آموزش و فرهنگ تقویت میشود.پژوهش نشان داد کودکان و میمونها بیشتر به پردازش شهودی تکیه میکنند، در حالی که بزرگسالان از روش نمادینتر استفاده میکنند و قوانین هندسی پنهان پشت اشکال را بهصورت ناخودآگاه استخراج میکنند.جیلین لی ، پژوهشگر روانشناسی و یکی از نویسندگان اصلی مقاله، گفت:«شگفتانگیزترین یافته این بود که کودکان خردسال، پیش از دریافت آموزش رسمی ریاضی، در این کار تقریباً مانند میمونها عمل میکنند.»این یافته نشان میدهد تفکر انتزاعی یک ویژگی کاملاً صفر و یکی نیست که ناگهان در انسان ظاهر شده باشد. بلکه برخی پایههای شناختی ریاضیات، مانند توانایی تشخیص روابط هندسی، در میان نخستیها مشترک است و آموزش انسانی روی این تواناییهای زیستی قدیمی ساخته میشود.به گفته پژوهشگران، آموزش رسمی احتمالاً تفکر ریاضی را از ابتدا ایجاد نمیکند؛ بلکه تواناییهای شناختی موجود را که طی میلیونها سال تکامل یافتهاند، تقویت و گسترش میدهد.این پژوهش در مجله Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است.🚀 @ofoghroydad

