ایران بوم

حقوق تاریخی ایران در دریای مازندراندکتر هوشنگ طالعبرپایه‌ی دو قرارداد 1921( مودت ) و 1940( تجارت و بحر پیمایی) میان دولت شاهنشاهی ‌ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ، نیمی (50 درصد ) از دریای ‌مازندران ( کاسپیان ) در مالکیت ملت و دولت ایران قرار دارد.از آن‌جا که هیچ‌گونه تحدید حدود میان ایران و اتحاد شوروی در دریای ‌مازندران(کاسپیان) به عمل نیامده است ، مالکیت مساوی دو طرف در این دریا به‌ گونه‌ی مشاع می‌باشد.بر پایه‌ی اصول شناخته شده‌ی بین‌المللی ، مالکیت بر یک پهنه (خاکی یا آبی ) درحکم مالکیت برفضای بالا و ژرفای آن پهنه نیز می‌باشد.در دو قرارداد مزبور، جز درمورد آب‌های ساحلی دو طرف ( بند 4 ماده 12 قرارداد 1940 ) استثنا یا محدودیت دیگری  به‌ چشم نمی‌خورد. از این رو ، مالکیت ملت و دولت ایران بر نیمی از این دریا ، ‌فضای بالا و بستر و زیر بستر را نیز در بر می‌گیرد.با فروپاشی اتحاد شوروی درسال 1370 خورشیدی (1990 میلادی ) 15 واحد سیاسی برپهنه‌ی آن سر برآوردند که 4 واحد حاصل از تجزیه یعنی جمهوری‌‌های فدراسیون روسیه ، قزاقستان ، ترکمنستان و آذربایجان ( اران ) دارای مرز آبی با دریای مازندران ( کاسپیان ) می‌باشند.همه‌ی واحدهای‌سیاسی ایجاد شده در فراگشت فروپاشی اتحاد شوروی و از جمله 4 جمهوری‌های یاد شده برپایه‌ی  قرادادهای‌های مینسک ( پایتخت‌ روسیه‌سفید/ بلاروس) و آلمآتی ( پایتخت وقت قزاقستان ) اعلام کردند که به‌عنوان میراث‌خواران اتحاد شوروی ، همه‌ی معاهدات و تعهدات اتحاد مزبور را به رسـمیت شناخته و محترم می‌دارند‌ ( این قراردادها به ثبت سازمان‌ملل‌متحد نیز رسیده است.بدین‌سان 4 کشور مزبور تنها مالک میراث اتحاد شوروی یا نیمی از دریاي مازندران ( کاسپیان ) می‌باشند و نیمی از آن برپایه‌ی دو قرارداد 1921 و 1940 متعلق به ملت و دولت ایران است. کوتاه سخن آن که :یکم ـ رژيم حقوقي درياي مازندران (كاسپيان)، بر پايه‏ي قرارداد‎هايي 1921 و 1940 ميان ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي استوار است.دوم ـ بر پايه‎ي قرارداد‎هاي مزبور، دو طرف داراي حاكميت و مالكيت متساوي (50 ـ 50 ) بر اين دريا هستند.سوم ـ از آن جا كه هيچ گونه تحديد حدود، ميان ايران و اتحاد جماهير شوروي در درياي مازندران به عمل نيامده است، مالكيت و حاكميت متساوي دو طرف، به گونه‎ي مشاع مي‎باشد.چهارم ـ بر پايه‎ي اصول شناخته شده ملي و بين‎المللي، مالكيت و حاكميت بر يك پهنه (اعم از آبي يا خاكي)، در حكم مالكيت و حاكميت بر فضاي بالا و ژرفاي آن پهنه مي‎باشد، مگر آن كه استثناء يا محدوديت‎هايي اعلام شده باشد.در دو قرارداد مزبور، جز در مورد آب‌‏هاي ساحلي دو طرف (بند 4 ماده 12 قرارداد‎ 1940)، استثناء و يا محدوديت‎ ديگري به چشم نمي‎خورد. از اين رو، مالكيت و حاكميت ملت و دولت ايران بر نيمي از درياي مازندران، فضاي بالا و بستر و زير بستر اين دريا را نيز در بر مي‎گيرد.پنجم ـ در سال 1370 (1991 ميلادي)، اتحاد شوروي فرو پاشيد. در اين فرآيند، 15 واحد سياسي بر پهنه‎ي اتحاد مزبور سر برآوردند كه چهار واحد آن، يعني فدراسيون روسيه و جمهوري‎هاي قزاقستان، تركمنستان و آذربايجان ( اران) در كنار درياي مازندران قرار دارند.ششم ـ همه‎ي واحد‎هاي ايجاد شده بر پهنه‎ي اتحاد شوروي، از جمله جمهوري‎هاي فدراسيون روسيه، قزاقستان، تركمنستان و آذربايجان (اران)، بر پايه‎ي توافق‎هاي مينسك (پاي‎تخت روسيه سفيد / بلاروس) و آلما آتي (پاي‎تخت پيشين قزاقستان)، اعلام كردند كه به عنوان ميراث خواران اتحـاد شوروي، همه‎ي معاهدات و تعهدات اتحاد مزبـور را به رسميت شناخته و محترم مي‎دارند.هفتم ـ بدين سان ميراث خواران اتحاد شوروي، پيش از هر گفت‌وگو با ايران، مي‎بايست نخست بر سر تقسيم ماترك اتحاد شوروي كه عبارت است از 50 درصد درياي مازندران، به چانه‎زني، گفتگو و تفاهم يا نزاع و ستيزه‎، ميان خود برخيزند.هشتم ـ توافق چهار واحد سياسي فدراسيون روسيه، قزاقستان، تركمنستان، آذربايجان (اران) بر سر مرده‌ريگ اتحاد شوروي در درياي مازندران كه نيمي از آن را در بر مي‎گيرد، راه را براي گفتگو بر سر تعيين رژيم نوين حقوقي درياي مازندران،با دولت ايران مي‎گشايد.نهم ـ تجزيه‎ي احتمالي هر يك از واحد‎هاي سياسي مزبور (اران، فدراسيون روسيه، قزاقستان و تركمنستان) و سر برآوردن واحد‎هاي سياسي نوين در كرانه‎ي درياي مازندران، اثري بر حق السهم ايران در اين دريا ندارد. واحد‎هاي حاصل از تجزيه، تنها دارايي و بدهي‎هاي واحد اصلي را به ارث مي‎برند.بدين‎سان، حقوق تاريخي و قانوني ملت ايران بر پايه‎ي قرارداد‎هاي موجود ميان ايران و اتحاد شوروي، روشن و مسجل و مسلم است.هيچ‎كس و هيچ مقام نمي‎تواند و اجازه ندارد كه از سوي ملت ايران، قراردادي را امضاء كند كه كوچك‎ترين خدشه بر منافع ملت ايران در درياي مازندران وارد كندiranboom.ir/didehban/maaz/17323-

شاه عباس شهر گنجه را از عثماني ها پس گرفت.لشكريان شاه عباس كه براي اخراج عوامل عثماني (تركيه) از چند منطقه در قفقاز ايران وارد اين منطقه شده بودند در اين روز در سال 1606 ميلادي كه در آن تاريخ مصادف با ماه محرم بود شهر گنجه (زادگاه گنجوي شاعر معروف) را پس گرفتند. در جنگي كه روي داد بيش از دو هزار و پانصد تن از عساكر عثماني كشته شدند. شاه عباس سپس محمد پاشا فرماندار منصوب از سوي عثماني در گنجه را كه به اسارت گرفته شده بود به زندان مازندران فرستاد. اندكي بعد، شماخي نيز با جنگ پس گرفته شد كه عثماني در اين نبرد هم سه هزار كشته تلفات داد و تا آن سوي «قارص» عقب نشست. به مناسبت آزاد شدن گنجه، در همان روز اين شعر ساخته شد: (در محرم گنجه از عباس شد). عثماني ها قبلا با استفاده از منازعات داخلي شاهزادگان صفوي به قفقاز ايران تعرض كرده بودند.در عمليات قفقاز بود كه فرماندهان توپخانه ايران متوجه شدند كه گلوله هاي توپ بايد عينا مطابق كاليبر (اندازه لوله توپ) باشد و گرنه احتمال انفجار توپ مي رود و از همان زمان مقرر شد كه توپ و گلوله هاي مربوط بايد در يك كارخانه ريخته شده باشند.پس از اخراج عثماني ها از قفقاز جنوبي، شاه عباس از شهر تفليس (گرجستان) كه از متعلقات ايران بود ديدار كرد؛ دستور ترميم خرابي هاي وارده به شهر ايروان (ارمنستان) را صادر كرد، و سپس عازم پايتخت خود شد.دكتر كيهاني زاده/ امروز در تاریخ@iranboom_ir

🔸 قطعه سیاه مشق نستعلیق ممتاز| قلم جلی| اثر میرزا غلامرضا اصفهانی/ قرن سیزدهم ه.ق|متعلق به گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک▫️نگارخانه و مکتب هنر رضوان@iranboom_ir

اینجا چراغی روشن است ... کتابخانه و موزه ملی ملککتابخانه و موزه ملی ملک از سال ۱۲۷۸ خورشیدی که نخستین اندیشه درباره گردآوری کتاب و تشکیل یک کتابخانه به ذهن حاج حسین آقا ملک راه یافت، تا امروز دوره‌های مهمی از دگرگونی‌های اساسی را از سرگذرانده است.بنیان‌گذار و واقف کتابخانه و موزه ملی ملک آنگونه که در گفت‌وگو با روزنامه اطلاعات در تاریخ 30 اردیبهشت 1345 روایت کرده است، برای نخستین بار در سال 1278 از راه آشنایی با یک دیوان خطی شعر به اندیشه گردآوری کتاب افتاد «در سال 1317 هجری قمری [1278 خورشیدی] که به اتفاق مرحوم پدرم حاج محمدکاظم ملک‌التجار برای دیدن املاک خراسان به مشهد رفتیم در بازگشت، در نیشابور نیرالدوله حاکم این شهر از ما که عده همراهانمان به 400 نفر می‌رسید استقبال باشکوه و پذیرایی 15 روزه کرد. من در نیشابور نسخه‌ای از دیوان ابن یمین را پیدا کردم و در این 15 روز از روی آن نسخه‌ای برای خود نوشتم. از آن پس این فکر در من قوت گرفت که یک کتابخانه بزرگ دایر کنم».تشکیل کتابخانه اما به زودی رنگ واقعیت نگرفت. نخستین اقدام شش سال بعد صورت پذیرفت «6 سال بعد، از طرف پدرم مامور خراسان شدم. در آنجا کتابخانه شیخ عبدالحسین پسر شیخ عبدالرحیم بروجردی را خریداری کردم. بعدا هم کتابهای میرزا ارسطو منشی کنسولگری روس را خریدم و کتابخانه خود را با این کتابها بوجود آوردم پس از آن هر کجا می‌شنیدم که کتاب خطی هست به سراغش رفتم. در این راه شهرتی بهم زدم، بطوریکه برای فروش کتاب قدیمی و خطی به من مراجعه میشد هر کس هر چه کتاب داشت می‌خریدم». کتابخانه مشهوری که حاج حسین آقا ملک ایجاد کرده بود تا پیش از درگذشت پدر در مشهد جای داشت «در سال 1336 قمری [1297 خورشیدی] که پدرم درگذشت این خانه را که خود من در آنجا متولد شده‌ام به کتابخانه اختصاص دادم ... کتابها را تا نخوانده‌ام به کتابخانه تحویل نداده‌ام». کتابخانه ملی ملک اکنون به پایتخت آمده و با حضور در بازار حلبی‌سازهای تهران، به دوره‌ای تازه از زندگی‌اش وارد شده بود. این اما پایان اندیشه بزرگ حاج حسین آقا ملک و کتابخانه مشهورش نبود. او که اکنون با درگذشت پدر بازرگان و زمین‌دار، میراث‌دار ثروت بی‌کران او شده بود، به واسطه کتابخانه، به گستره‌ای تازه از فعالیت فرهنگی روی آورد؛ راه‌اندازی موزه «انگیزه من از تاسیس موزه سکه و فرش و قلمدان و نقاشی و ... که هنوز در دست تکمیل است این بود که بعضی از مراجعین کتابخانه من محققین خارجی هستند آنها سوال می‌کردند که سکه‌های قدیم ایران و یا خطوط تاریخی و قلمدانها را که همگی نشانه تمدن کهن ما است کجا می‌توانند تماشا کنند و من برای سهولت کار آنها و نیز استفاده ملت ایران دست به ایجاد این موزه زده‌ام». او که توانسته بود نخستین موزه خصوصی ایران را بنیاد گذارد، به روایت خودش، در سال 1314 کتابخانه و موزه ملی ملک را تاسیس و سازمان‌دهی کرد.اقدام مهم بعدی حاج حسین آقا ملک در سال 1316 صورت گرفت. او در این سال که با راه‌اندازی موزه ایران باستان از سوی دولت هم‌زمان بود، خانه پدری را به همراه کلیه اموال موجود در آن که کتابخانه و موزه ملی ملک را دربرمی‌گرفت، بر آستان قدس رضوی وقف کرد تا «شعبه‌ای از کتابخانه مقدسه رضویه باشد که کافه و عامه افراد سکنه ایران حق استفاده داشته و هر یک از افراد در خور استعداد خود عندالحاجه» از آن بهره بگیرند. حاج حسین آقا ملک در سال‌های بعد اموال و زمین‌هایی فراوان را به ویژه در خراسان بر آستان قدس رضوی وقف کرد تا بودجه کتابخانه و موزه از محل درآمدهای آن‌ها تامین شود؛ بدین ترتیب بنیاد این موقوفه را بر خودکفایی مالی گذاشت. او همچنین به موجب وقف‌نامه، تولیت موقوفات را تا زمان وفات به خود اختصاص داده و پس از آن به تولیت آستان قدس رضوی سپرده بود.حاج حسین آقا ملک 35 سال پس از وقف کتابخانه و موزه، در سال 1351 درگذشت و تولیت موقوفات به ویژه کتابخانه و موزه ملی ملک مستقیما در اختیار آستان قدس رضوی قرار گرفت. کتابخانه و موزه ملی ملک پس از درگذشت واقف، به فعالیت خود در همان مکان و گستره جغرافیایی در بازار تهران ادامه داد.... عملیات ساختمانی در سال 1364 آغاز شد و ساختمان تازه با کاربری کتابخانه و موزه در هفت طبقه با بهره‌گیری از معماری ایران - اسلامی در سال 1375 گشایش یافت. کتابخانه و موزه ملی ملک بدین ترتیب 24 سال پس از درگذشت بنیان‌گذار و واقف، به ساختمان نو در محوطه میدان مشق منتقل شد. کتابخانه و موزه ملی ملک از آن روزگار تا امروز در این ساختمان زیبا که جلوه‌هایی تحسین‌برانگیز از معماری ایرانی- اسلامی را به نمایش گذاشته است، به مخاطبان کتابخانه و موزه خدمات فرهنگی می‌رساند.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/…

کتاب «برآمدن صفویان و بازسازی دولت فراگیر ملی»برآمدن صفویان و بازسازی دولت فراگیر ملینوشته: دکتر هوشنگ  طالعچاپ نخست : ۱۳۹۱۲۰۶ صفحهناشر : انتشارات سمرقندتلفن: ۸۸۳۱۴۶۱۲  ۰۲۱شماره تلفن برای خرید تلفنی : ۰۹۱۲۷۳۳۴۲۶۶t.me/iranboom_ir/43874%D8%AF%DA%A9%D8%AA%… هوشنگ طالع، پژوهشگر معاصر در این کتاب چگونگی پدیدارشدن شاهنشاهی صفویان در افق زندگی کشور و ملت ایران را بازگو می کند و کوشش های سترگ شاهنشاهان صفوی در راه نگاهبانی از ایران و بازسازی آن (پس از هزار سال آشفتگی برآمده از حکومت بیابانگردان و نظام ملوک الطوایفی ) و دفاع از کشور در برابر دولت تازه از راه رسیده و خونریز عثمانی و دولت راهزن ازبک و استعمارگران پرتغالی را می شناساند.در روزگار ما که بسیاری از افراد تنها با دانستن الفبای فارسی به خود اجازه ی اظهار نظر و نوشتن در باره ی هر چیز ( و از جمله کارنامه ی شاهنشاهی صفویان) را می دهند، خواندن این کتاب از کارهای شایسته است.«برآمدن صفویان و بازسازی دولت فراگیر ملی» به‌قلم دکتر هوشنگ طالع با استفاده از منابع تاریخی و ارجاع به تاریخ‌‌ نوشته‌های دوران صفوی تا دوران معاصر منتشر شد. نویسنده در این کتاب چگونگی به‌قدرت رسیدن صفویان در ایران را با «دیدی نو بر شناسایی تاریخ» تشریح کرده است.کتاب «برآمدن صفویان و بازسازی دولت فراگیر ملی» به‌قلم دکتر هوشنگ طالع در هفت گفتار با عنوان‌های «پیدایی دولت عثمانی»، «برآمدن صفویان»، «خان‌گاه صفی»،  «بازسازی دولت فراگیر ملی»، «تجاوز عثمانی به سرزمین‌های ایران»، «قراردادهای مرزی ایران و عثمانی (دوران عثمانی)» و «شاه‌عباس بزرگ؛ ایران در چکاد نیرومندی فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و نظامی» می‌پردازد و به چگونگی روی کار آمدن صفویان و رویارویی‌هایی که با عثمانیان داشتند و در نتیجه اتفاقاتی که به تشکیل دولتی فراگیر در ایران منجر شد، اشاره می‌کند. در بخشی از کتاب آمده است: «با فروپاشی امپراتوری رم شرقی و شکل‌گیری حکومت عثمانی در غرب ایران زمین، پدیده نوینی در کنار مرزهای باختری ایران سربرآورد. سیاست وجودی و ادامه حیات حکومت مزبور، برپایه تجاوز و گسترش ارضی نهاده شده بود. حکومت عثمانی، بیش از سه سده، در حال تجاوز به سرزمین ایرانیان و نبرد با ملت ایران و دولت‌های این سرزمین بود.»برخی گفتارهای کتاب، بخش‌بندی شده‌اند. گفتار دوم کتاب «برآمدن صفویان» را در دو بخش «از شیخ صفی تا شیخ جنید» و «از سلطان جنید تا شاه اسماعیل» بررسی می‌کند. «خان‌گاه صفی» نیز دربردانده دو بخش «پایگاه اجتماعی و پیروان خان‌گاه صفی» و «تور و ترک، توران و ترکان» است.گفتار ششم کتاب، بخش‌های «نخستین قرارداد مرزی (در غرب ایران‌زمین‌ (صلح آماسیه))»، «جنگ‌های 20 ساله (سرآغاز تجزیه بخش‌هایی در غرب ایران‌زمین)» و «از قرارداد آماسیه تا قرارداد زهاب» را شامل می‌شود. گفتار هفتم کتاب ۱۱ بخش عمده دارد که هر کدام زیرعنوان‌های دیگری دارند.«کودکی و نوجوانی پرفراز و نشیب»، «بازسازی دولت فراگیر ملی (سرکوب عثمانیان و ازبکان)»، «ویژگی‌های برجسته دوران شاه عباس»، «اصلاحات داخلی»،‌ «الگویی برای جامعه»، «شاه عباس، پاس‌دار فرهنگ ایران‌زمین»، «پاس‌داشت جشن‌های ملی»، «شادی برای مردم»، «شاه‌عباس و مردم»، «آیین سپاه‌داری» و «معماری و شهرسازی و آبادانی» بخش‌های یازده‌گانه گفتار هفتم کتاب به‌شمار می‌روند.در بخش «جشن آب‌ریزان (تیرگان)» نوشته شده است: «جشن آب‌ریزان تا دوران شاه عباس، در گوشه و کنار ایران برپا بود. شاه عباس این جشن را دوباره زنده کرد و به آن گستره سراسری داد. نویسنده عالم‌آرای عباسی در رخ‌دادهای سال ۱۰۲۰ مهی (۲۵ اسفند ۹۸۹ تا ۱۲ اسفند ۹۹۰ خورشیدی) می‌نویسد: در اوایل تحویل سرطان که به عرف اهل عجم و شگون کسری و جم، روز آب‌پاشان است، به اتفاق در چهارباغ صفاهان تماشای آب‌پاشان فرمودند و در آن روز زیاده از صدهزار نفس از طبقات خلایق وضیع و شریف در خیابان چهارباغ جمع آمده به یکدیگر آب می‌پاشیدند. از کثرت خلایق و بسیاری آب‌پاشی، زاینده‌رود خشکی پذیرفت و فی‌الواقع غریب است...»iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/roidad-…

کتاب «برآمدن صفویان و بازسازی دولت فراگیر ملی»برآمدن صفویان و بازسازی دولت فراگیر ملینوشته: دکتر هوشنگ  طالعچاپ نخست : ۱۳۹۱۲۰۶ صفحهناشر : انتشارات سمرقند – تلفن : ۸۸۳۱۴۶۱۲ – ۰۲۱شماره تلفن برای خرید تلفنی : ۰۹۱۲۷۳۳۴۲۶۶دکتر هوشنگ طالع، پژوهشگر معاصر در این کتاب چگونگی پدیدارشدن شاهنشاهی صفویان در افق زندگی کشور و ملت ایران را بازگو می کند و کوشش های سترگ شاهنشاهان صفوی در راه نگاهبانی از ایران و بازسازی آن (پس از هزار سال آشفتگی برآمده از حکومت بیابانگردان و نظام ملوک الطوایفی ) و دفاع از کشور در برابر دولت تازه از راه رسیده و خونریز عثمانی و دولت راهزن ازبک و استعمارگران پرتغالی را می شناساند.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/roidad-…

کتیبه شاه عباس بزرگ در بادکوبهعلی عجمیبه موجب این فرمان، شیعیان در راستای سیاست مذهبی و رقابت با عثمانی (که همواره در سودای تصرف اران و شروان بود) مورد حمایت قرار می گیرند و فرمان شاهی به گونه یک اعلان همگانی در مسجد جامع شهر نصب می شود. این کتیبه که به فارسی نوشته شده است، نشانی است بر رسمیت زبان فارسی در آن دیار که در پر رفت و آمدترین بخش و ناحیه شهر باکو نصب شده. در این فرمان شاه عباس بزرگ، چنین نگاشته شده است:”حکم جهان مطاع شد آنکه در این وقت بنابر عنایت بی غایت شاهانه در باب شیعیان بادکوبه الکا شیروان، احسن الله احوالهم از ابتدا توشقان ایل مال و جهات ایشان راعن رسد یک ماهه شهر رمضان المبارک سوای توجیهاتی که اجازه داده می شود و به تخفیف و تصدق مقرر دانستیم مستوفیان عظام کرام دیوان اعلی این رقم عطیه را در دفاتر خلود ثبت نموده تغییر و تبدیل به قواعد آن راه ندهند و آنچه تیول و مواجب همه ساله مقرر است بر طرف دانند و آنچه مقرری است وارد دیوان حواله می شود و مالو جهات شهر مذکور را سال به سال کم نموده تتمه را تنخواه ارباب حوالات نمایند. تیولداران الکا مذکور حسب المسطور مقرر دانسته رسد یک ماه شهر مذکور را از تیول خود بر طرف دانند و طلبی از رعایا ننمایند و کلانتر و کدخدایان و ریش سفیدان الکا مذکور به حقیقت رسیده اگر سنی در میان شیعیان بوده باشد و یا مردم محل از محال سنی آنجا باشند تخفیف به ایشان داده نمی شود و نسخه منقح آن درست داشته به دفتر خانه همایون فرستند که مستوفیان عظام و کرام در دفاتر علیه ثبت نمایند و دانسته باشند که اگر کسی را پنهان نموده باشند در این دنیا از ایشان باز خواست خواهد شد و آخرت خدمت حضرت امیر المومنین علی ابن ابوطالب علیه السلام شرمنده خواهند بود. تغییر کننده تخفیف مذکور به لعنت الهی و نفرین حضرت رسالت پناهی گرفتار گردد و باید که دستور میمون را به سنگ نقش نموده بر دعا گویی دوام دولت قاهره تقصیر نکنند.فی سنه 1024کتیبه العبد الاقل نذیری عمل استاذ سید طاهر ابن سید امیر بادکویی.“به راستی که کافی است به کتاب ها و متون دیوانی ایرانی عهد صفوی مراجعه کنیم تا این حقیقت را دریابیم که فارسی تا زمان چیرگی کمونیسم در سال 1920، زبان غالب دیوانی و رسمی و ادبی دیار اران و شروان و تخت گاهش، شهر زیبای بادکوبه بوده است. کافی است گشتی کوتاه در مزار ها و مساجد باکو بزنید تا ژرفای نفوذ فرهنگ ایران را در این دیار دریابید. افسوس که پس از چیرگی تزاریسم و سپس کمونیسم، ریشه های فرهنگ در دیار اران و شروان خشکانیده شد و اینک مردمان آن دیار غالبا به دلیل عدم دریافت هر گونه آموزش های تاریخی و فرهنگی به تعمد از گذشته خود رانده شده اند و کم ترین آگاهی پیرامون فرهنگ دیر پای ایرانی دیارشان ندارند. بر ماست که دیگر بار مردمان آن سرزمین را که روزی جایگاه جوشش بزرگانی چون خاقانی و نظامی و مهستی و شیروانی بود دریابیم و به پشتیبانی شان برخیزیم.iranboom.ir/tarikh/bastan-shenasi/2505-ka…

گزارشی مصور از توقف‌گاههای واقع در مسیر لشکرکشی سلیمان قانونی به ایرانiranboom.ir/ketab-khaneh/ketab/3496-1390-…

سالروز ثبت جهانی «هگمتانه» اجلاس میراث جهانی یونسکو از تاریخ ۲۱ تا ۳۱ جولای ۲۰۲۴ (۳۱ تیرماه تا ۱۰ امرداد ۱۴۰۳) در دهلی‌نو برگزار شد. در چهل‌وششمین کمیته میراث جهانی یونسکو، پرونده ثبت جهانی «هگمتانه و مرکز تاریخی همدان» بررسی و محوطه تاریخی «هگمتانه» به…تا پیش از این، ۲۷ اثر تاریخی و طبیعی ایران در یونسکو ثبت شده‌ بودند، که شامل چغازنبیل، تخت جمشید، میدان نقش جهان اصفهان، تخت سلیمان، چشم‌انداز فرهنگی ارگ بم، پاسارگاد، گنبد سلطانیه، سنگ‌نبشته بیستون، مجموعه آثار رهبانی ارامنه، سازه‌های آبی شوشتر، بازار تاریخی تبریز، آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، باغ ایرانی، مسجد جامع اصفهان، برج گنبد قابوس، کاخ گلستان، شهر سوخته، چشم‌انداز فرهنگی میمند، شوش، قنات ایرانی، دشت لوت، شهر تاریخی یزد، چشم‌انداز باستان‌شناسی ساسانی منطقه فارس، جنگل‌های هیرکانی، راه‌آهن سراسری ایران و چشم‌انداز فرهنگی اورامانات و کاروانسراهای تاریخی ایران است.t.me/iranboom_ir/43869

سالروز ثبت جهانی «هگمتانه»اجلاس میراث جهانی یونسکو از تاریخ ۲۱ تا ۳۱ جولای ۲۰۲۴ (۳۱ تیرماه تا ۱۰ امرداد ۱۴۰۳) در دهلی‌نو برگزار شد.در چهل‌وششمین کمیته میراث جهانی یونسکو، پرونده ثبت جهانی «هگمتانه و مرکز تاریخی همدان» بررسی و محوطه تاریخی «هگمتانه» به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد. به این ترتیب پرونده «هگمتانه» در یونسکو به عنوان بیست و هشتمین اثر جهانی ایران ثبت شد. مساحت هگمتانه در این پرونده ۷۵ هکتار و منطقه حائل آن ۲۸۷ هکتار ثبت شده است.هگمتانه یا اکباتان ویرانه‌های پایتخت مادها را تشکیل می‌دهد. بعدها پایتخت (تابستانی) هخامنشیان و اشکانیان نیز شد. حفاری‌های باستان شناسی تاکنون محدود بوده است، اما یک دیوار دفاعی عظیم از خشت‌های گلی و یک طرح شهری شطرنجی را شناسایی شده است. همدان زیرشاخه الوند در رشته کوه‌های زاگرس بوده و هگمتانه که تاریخ ناگسستنی بشری داشته با سه هزار سال سکونت در آن روی تپه‌ای درون شهر باستانی همدان قرار دارد. در هگمتانه شواهد نادری از تمدن مادها در قرن ششم و هفتم قبل از میلاد مشاهده شده است.@iranboom_ir

🔸️سالگرد ثبت جهانی منظر فرهنگی اورامانات/هورامان در فهرست میراث جهانی یونسکو گرامی باد🔹️در روز دوازدهم چهل‌وچهارمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو (سه شنبه پنجم امرداد ۱۴۰۰ - ۲۷ جولای ۲۰۲۱) پرونده منظر فرهنگی اورامانات/هورامان به عنوان بیست و ششمین اثر تاریخی‌فرهنگی ایران ثبت جهانی شد.#میراث‌فرهنگی  #میراث_جهانیhttps://t.me/iranboom_ir/36015اورامان؛ پلکانی به سوی بهشتiranboom.ir/gardesh-gari/8182-oraman.html… تاریخی ساخت و ساز در روستای تاریخی اورامان در حال انقراض - معماری اورامانی ریشه هخامنشی داردiranboom.ir/didehban/yademan-ha/5173-mema… کشی آب در روستای تاریخی اورامانات هوایی است - تخریب منظر اورامان با لوله‌های سیاه رنگiranboom.ir/didehban/yademan-ha/5456-takh… اوراماناتiranboom.ir/didehban/yademan-ha/14856-man…

حاج حسین آقا ملک؛ بازرگان‌مرد فرهنگیt.me/iranboom_ir/43858%D8%A7%D9%85%D8%B1%… چهارم امرداد خورشیدی، ۵۱ سال از درگذشت حاج حسین آقا ملک می‌گذرد؛ مردی بزرگ در تاریخ نیکوکاری و فرهنگ و تاریخ این سرزمین. فرهنگ‌وری که با بهره‌گیری از دارایی موروثی خانوادگی، آثار تاریخی و کتاب‌های خطی چند هزار ساله ایران را خرید، گرد آورد و وقف کرد تا از گزند روزگار و دست‌اندازی دهر در امان بمانند.کتابخانه و موزه ملی ملک، نخستین موزه وقفی- خصوصی ایران و یکی از شش کتابخانه بزرگ کشور در حوزه نسخه‌های خطی به شمار می‌آید. گنجینه‌ای که در گذشته، فخر بازارتهران بود و امروز از پسِ هشت دهه روزگار پرحادثه، نگین انگشتری محوطه تاریخی باغ ملی تهران است. این مجموعه، دو بخش کتابخانه و موزه را با گنجینه‌ای از نفایس فرهنگی ایران از جمله نسخه‌های خطی، سکه‌ها، تمبرها، قالی‌ها و تابلوهای نقاشی تاریخی به همراه برترین آثار خوش‌نویسی و نگارگری تاریخ ایران در خود جای داده است.t.me/iranboom_ir/29199%D8%A7%DB%8C%D9%86%… چراغی روشن است ... کتابخانه و موزه ملی ملکiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… عبدالله انوار از نسخه‌های خطی موجود در کتابخانه و موزه ملی ملک می‌گویدگنجینه نسخه‌های خطی حاج حسین آقا ملک در دنیا کم‌نظیر استiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… و گذاری در کتابخانه و موزه ملی ملک - اینجا تاریخ ورق می‌خورد / ع. درویشی‏iranboom.ir/didehban/yademan-ha/12974-%DA… با «بانو شهیندخت ناصری» اهداکننده کتابخانه شادروان اتابکی به کتابخانه ملی ملک / سنت اهدا و وقف آثار فرهنگی باید به فرهنگ همگانی تبدیل شودiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/goftego…

گشت و گذاری در کتابخانه و موزه ملی ملک - اینجا تاریخ ورق می‌خوردع. درویشی‏«حسین‌ آقا ملک- بنیانگذار موزه ملک: اگر مامور مشهد نمی‌شدم و در تهران مانده بودم، موزه‌ای ایجاد می‌کردم که با موزه انگلستان برابری کند ‌ـ روزنامه اطلاعات، 30 اردی‎بهشت1349». ‏ امروز در موزه‌های جهان، کارشناسان و پژوهشگران، کتاب‌های پاپیروس را با انبرک تورق می‎کنند، اما در موزه ملک شما می‌توانید کتاب‌هایی را با پیشینه 1000سال، با دست خود ورق بزنید.مهدی یساولی-مدیر روابط عمومی نمایشگاه نجوم موزه ملک، کتاب‎ ‎عبدالرحمان صوفی، ستاره‌شناس سده سوم هجری ایران را نشانم می‌دهد که در یک ویترین کوچک شیشه‌ای قرار دارد که نمی‌توان به آن دست زد و تنها باید تماشایش کرد.‏یساولی سپس صورالکواکب دیگری به دستم می‌دهد. شگفت‌زده می‌پرسم:«این هم خطی است و نسخه دوم همان کتاب عبدالرحمان صوفی؟» می‌گوید:«نه، نسخه چاپی همان کتاب است!» کتاب/گنج ‏اگر اهمیت موزه ملک، برای ارزش بالای آثار هنری و یگانه و نفیس‌ و تاریخی‌بودن آن‌ها است، امتیاز کتابخانه ملک‎)‎بیش از 100 هزار جلد کتاب چاپی‌‎ ‎کمیاب و ‌‎ ‌‏800 عنوان نشریه دوره‌ای 8000 مجلدی) برای 19 هزار عنوان نسخه خطی است که آن را در شمارِ یکی از 6 گنجینه بزرگ نسخ خطی ایران قرار داده است. ‏هنگامی بیشتر به غنای کتابخانه ملک پی می‌بریم که در‌یابیم دارای 3500 کتاب چاپ سنگی نیز هست. به گفته یساولی، بخش بزرگی از کتاب‌های چاپی، متعلق به پیش از سال 1320 خورشیدی است و در شمار نخستین کتاب‌های چاپی ایران قرار دارد.‏در کتابخانه ملک، افزون بر وجود تالارهای مطالعه، بخش‌های پیشرفته‌ای برای مرمت نسخ خطی، عکاسی صنعتی، صحافی و جلدسازی وجود دارد و با همکاری ناشران خصوصی، کتاب‌های خطی را عینا بازسازی و چاپ می‌کند و در اختیارشان قرار می‌دهد تا احساس کنند یک کتاب خطی چندصدساله را به دست گرفته‌اند!در همین راستا تاکنون 2میلیون برگ از این دست کتاب‌ها اسکن شده و در کتابخانه دیجیتال(سایت موزه) و نیز خودِ کتابخانه، هم قابل دسترس است. ‏نقاشی ایرانی(مینیاتور) در کتاب‌های مصور قدیمی-که به آن‌ها وجهه تابلو/کتاب بخشیده‌اند- در روندی 10 سده‌ای به فراز رسیده‌اند. ‏یساولی در باره کتاب‌های بسیار گونه‌گون و ‎مصور کتابخانه ملک، همچون شاهنامه بایسنغری و کلیله‌ودمنه بهرامشاهی می‌گوید: در سده‌های نخست، تزیین کتاب رونق گرفت و کتاب‌آرایی در شاخه‌های وراقی، خوشنویسی، صحافی و جلدسازی بالید و نقاشی برای کمک به امور آموزش، به کتاب‌های ادبی راه جست. درس امروز؛ موزه ملک!‏موزه ملی ملک از آغاز اردیبهشت سال 1389 تاکنون با برگزاری نمایشگاه‌هایی به مدارس تهران رفته است و نیز برای برقراری ارتباط با دانشگاه‌ها و یاری پژوهشگران، طرح پشتیبانی از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکترا را نیز برگزار می‌کند.‏جالب است خواندن دفتری که بازتابنده دیدگاه‌های سادهِ دانش‌آموزان است: «موزه ملک از بهترین موزه‌های جهان است.» ‏بچه‌های دانش‌آموز در یادداشت‌های خود همچنین ابراز امیدواری کرده‌اند که موزه سالم بماند تا آیندگان هم بتوانند از آن بهره‌مند شوند؛ و نیز از لذتی که از تماشای موزه ملک برده‌اند، گفته‌اند و نتوانسته‌اند شگفتی خود را از دیدن قلمدان‌های موزه پوشیده نگه‌دارند. یکی هم گفته است که با کار آقای ملک، به مفهوم «بخشش» پی برده است. بخشش؛ از خصوصی تا همگانیبخشش، مفهوم پیچیده‌ای است که شاید بتوان آن‌را با بخش‌کردنِ (بخشش چیزی به فرزندان)،(بخششِ چیزی به یک گروه اجتماعی) و نیز(بخششِ چیزی به کل جامعه) کمی ساده کرد؛ که زنده‌یاد حسین آقا ملک بیشتر به سومی عنایت داشت که امروز بازخوردش را در جامعه، می‌توان در موزه بسیار موفق ملک دید. ‏حسین آقا ملک به چیزی مگر کتاب و دانش و شعر دلبستگی نداشت، از این‌رو هرچه داشت می‌بخشید، از جمله 2 میلیون متر از اراضی خانوادگی خود را به فرهنگیان آموزش پرورش واگذار کرد و همچنین باغی 5 هزار متر مربعی را؛ که ارزشش در آن سال‌ها(دهه 40) نزدیک به 2 میلیون تومان برآورد شد. در برآوردی کلی، ملک، از سال 1316 تا 1340 خورشیدی در 8 خیزش بخشایشگرانه خود، بیش از 63 هزار هکتار از زمین‌های پدریش را به جامعه بخشید.روایت روزنامه اطلاعات(25 دی سال 1348) از این بخشش: «از طرف آقای حاج حسین ملک، از معارف نیکوکار و دانش‌دوست کشور، باغ معروف و زیبای ملک در شهر ری در اختیار اداره آموزش و پرورش آن شهرستان قرار گرفت تا برای احداث ساختمان چند باب دبستان و دبیرستان مورد استفاده قرار گیرددنباله نوشتار:iranboom.ir/didehban/yademan-ha/12974-moz…

گفتار یکم بازسازی دولت فراگیر ملی (برآمدن صفویان) بخش یکم ـ از شیخ صفی‌الدین تا شیخ ابراهیمدکتر هوشنگ طالع پس از فروپاشی سلسله خلفای عباسی و سقوط بغداد به دست هلاکوخان مغول، رفته رفته آذربایجان در میانه‌های سده‌ی هفتم خورشیدی، جای‌گاه ویژه‌ای پیدا کرد. آذربایجان با داشتن شهر بزرگ تبریز، به عنوان یکی از مراکز مهم ایران و حتا جهان اسلام، نام‌بردار شد :1شهر [تبریز] در چنان جای خوبی قرار گرفته که سایر کالاها را از هند و ... بسیاری جاهای دیگر بدان‌جا آورده و بسیاری از بازرگانان لاتین، مخصوصاً تجار جنوا، معمولاً برای خرید کالاهای خارجی که از دوردست می‌آید، بدان‌جا می‌آیند و به تجارت می‌پردازند .در دوران ایل‌خانان مغول ، آذربایجان و شهر تبریز دارای اهمیت ویژه‌ای بود :2این شهر ، آن‌قدر اهمیت پیدا کرده بود که پگولوتی، فهرستی از ایستگاه‌های راه اماس [در مدیترانه] تا تبریز را عرضه کرده است .در سال‌های پایانی سده 14 و سال‌های آغازین سده‌ی پانزدهم میلادی (اواخر سده‌ی هشتم خورشیدی) ، آذربایجان و شهر تبریز، مهم‌ترین ایالت و مهم‌ترین شهر ایران بود :3مهم‌ترین شهر امپراتوری ایران، شهر تبریز است. شاه ایران از این شهر، درآمد گزافی دارد. در حالی که شاهان کشورهای مسیحی از شهرهای خود، چنین درآمدی را ندارند چون بازرگانان عمده به این شهر، رفت و آمد می‌کنند ...مغول‌ها، خیلی زود از بغداد روی برگرداندند و پای‌تخت را به سلطانیه (نزدیکی زنجان) آوردند. تبریز در نزدیکی‌های پایان عهد ایل خانان مغول، مرکز عمده‌ی حکومت بود . تبریز در خلال دوره‌ی پس از مغول ، هم‌تراز با بغداد ، به عنوان :4دو قلمروی که سلاطین آل جلایر می‌توانستند تحت نفوذ خود درآورند ، به رقابت [ برخاست]از سوی دیگر، بغداد در دوران پس از مغول، به دلیل دست به دست شدن میان آل جلایر و قره قویون لوها و دیگران، زیان‌های زیادی دید :5باید اشاره کرد که در اوج عظمت دنیای اسلام در روزگار عباسیان، استقرار پایتخت اسلامی در خاک ایران [ساسانی] یعنی در بغداد، حکومت اسلامی را وارث امپراتوری‌های باستانی شرق گردانید .از این رو، انتقال پایتخت به شرق، یعنی آذربایجان، کل حکومت را هرچه بیش‌تر، ایرانی‌تر کرد .6در این میان، موقعیت جغرافیایی ممتاز اردبیل ( آرتاویل) و نزدیکی آن به شهر تبریز، آن را به گونه‌ی یکی از شهرهای مهم آذربایجان درآورد که توانست نقش برجسته‎ای در تاریخ ایران بازی کند.شیخ صفی‌الدین اردبیلی، در سال 631 خ (1252م/ 650 مهی) ، در این شهر به دنیا آمد و هشتاد و دو سال بعد ، یعنی در سال 713 خ (1334م/ 735 مهی) ، دیده از جهان فروبست. زایش و بالندگی او، هم‌زمان با اوج توان‌مندی ایل خانان مغول بود. حمدالله مستوفی در سال 1120 خ (1230 م/ 731 مهی) ، یعنی 4 سال پیش از درگذشت، وی می نویسد :7شیخ صفی‌الدین، مردی صاحب وقت و قبولی عظیم دارد و به برکت آن‌که مغول را به او ارادتی تمام است، بسیاری از آن قوم را [از] ایذا به مردم رسانیدن بازمی‌دارد و این کار عظیم است .وی شش سال پس از درگذشت شیخ صفی‌الدین در کتاب جغرافیای خود به نام نزهه‌القلوب می‌نویسد :8... اردبیل از اقلیم چهارم است ... اکثر [مردمان] بر مذهب شافعی‌اند و مرید شیخ صفی‌الدین علیه‌الرحمه‌اند ...نوشته‌های حمدالله مستوفی که خود از کارگزاران دستگاه مغولان بود (مستوفی یا محصل مالیات)، این نکته را آشکار می‌کند که بنیان‌گذار سلسله‌ی صفو‌یان ، دارای مقبولیت زیادی میان مردم شهر و نیز مورد احترام ویژه‌ی فرمان‌روایان مغول بوده است. و دیگر این‌که، بیش‌تر مردم شهر و مریدان وی، پیرو مذهب شافعی بوده‌اند.البته باید به یاد داشته باشیم که در میان مذهب‎های چهارگانه اهل تسنن، مذهب شافعی، همانندی‌های زیادی با مذهب شیعه دارد. حتا در درازای تاریخ بسیاری از شیعیان که به دلیل‌های گوناگون تقیه می‌کردند ، خود را شافعی مذهب می‌نمودند .شیخ صفی، سال‌های نخستین عمر را در « طلب» گذرانید، تا سرانجام مراد خود، شیخ زاهد گیلانی را یافت و طریقت را از وی گرفت. شیخ صفی‌الدین، 25 سال در کنار و حضور شیخ زاهد بود. شیخ زاهد، دختر خود را به همسری وی داد و با درگذشت شیخ زاهد، شیخ صفی ، قطب طریقت شد :9طریقت صوفی‎گری در دوران شیخ صفی و دوران سه نفر از جانشینان بلافصل وی، از احترام زیاد مراجع قدرت، برخوردار بود. ایل‌خانان مغول و وزرای اعظم آن‌ها، در برابر شیخ صفی‌الدین، کرنش می‌کردند.دنباله نوشتار:iranboom.ir/tarikh/tarikhe-eslami/2342-ba…

۴ امردادماه روز شیخ صفی الدین اردبیلی گرامی باد@iranboom_ir

🔸️سالگرد ثبت جهانی راه‌آهن ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو گرامی باد🔹️ در چهل و چهارمین نشست اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در روز یکشنبه، سوم امرداد ۱۴۰۰ (۲۵ جولای ۲۰۲۱) پرونده راه آهن سراسری ایران (موسوم به راه آهن شمال - جنوب) مورد بررسی قرار گرفت و با تصویب اعضای کمیته، راه آهن سراسری ایران با طول حدود ۱۴۰۰ کیلومتر به عنوان بیست و پنجمین میراث فرهنگی ملموس و نخستین میراث صنعتی کشورمان در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. گفتنی است مسیر راه‌آهن سراسری ایران نه‌تنها از حیث تکنیک و کیفیت ساخت، بلکه از بعد گردشگری و برخورداری از مناظر و جاذبه‌های طبیعی ویژه در جهان حائز اهمیت است.@iranboom_ir

استاد عبدالله انوار از نسخه‌های خطی موجود در کتابخانه و موزه ملی ملک می‌گویدگنجینه نسخه‌های خطی حاج حسین آقا ملک در دنیا کم‌نظیر است«اصطلاحی در میان کتاب‌شناس‌ها وجود دارد به نام کتاب بُنجل. شما در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک حتی یک کتاب بُنجل هم نمی‌بینید. بهترین کتاب‌ها و نسخه‌های خطی ایران در این کتابخانه وجود دارد. حاج حسین آقا ملک، این بازرگان بزرگ که این مجموعه را پایه‌گذارده است، برای کمیت، کیفیت را فدا نکرده است». این‌ها را استاد «سیدعبدالله انوار» نسخه‌شناس مشهور درباره ویژگی‌های مهم کتاب‌های خطی مجموعه موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک موقوفه آستان قدس رضوی می‌گوید. او با اشاره به شخصیت حاج حسین آقا ملک تاکید می‌کند که این بازرگان فرهیخته «کتاب‌شناسی قهار» بود و با علم و آگاهی، به گردآوری نسخه‌های خطی می‌پرداخت. گفت‌وگو با این استاد بزرگ نسخه‌شناس می‌تواند بیانگر نکته‌های مهمی از گنجینه وقفی حاج حسین آقا ملک باشد.نسخه‌های خطی موجود در کتابخانه و موزه ملی ملک وجود دارند، چه جایگاهی در میان دیگر گنجینه‌های خطی دارند؟کتابخانه ملی ملک و نسخه‌هایی که در این کتابخانه وجود دارند، در دنیا بی‌نظیرند. نسخه‌های درجه یک خطی در این کتابخانه توسط حاج حسین آقا ملک خریداری و نگهداری شده است. این نسخه‌ها از روی آگاهی و با کارشناسی خریداری شده و این برای کتابخانه و موزه ملی ملک، امتیاز بزرگی است. مرحوم ملک و مرحوم سهیلی خوانساری که به این واقف بزرگ کمک می‌کرد، را باید کارشناسان درجه یک در زمینه نسخه‌های خطی دانست. آن‌ها کتاب‌هایی را وارد این مجموعه کرده‌اند که یا منحصربه‌فردند یا تعداد انگشت‌شماری از آن‌ها در دنیا از آن وجود دارد. هر کس که در حوزه به فرهنگ و زبان فارسی یا حتی انگلیسی مطالعاتی دارد، حتما در مطالعاتی که انجام می‌دهد او را به کتاب‌های کتابخانه ملی ملک ارجاع می‌دهند. این کتابخانه میعادگاه کسانی است که دانش و علم بالایی دارند.مهم‌ترین ویژگی کتاب‌های موجود در کتابخانه ملی ملک را در چه چیزی می‌دانید؟اصطلاحی در میان کتاب‌شناس‌ها وجود دارد به نام کتاب بنجل. شما در میان کتاب‌های این مجموعه حتی یک کتاب بنجل هم نمی‌بینید. باید قدر این کتابخانه را بدانید. بهترین کتاب‌ها و نسخه‌های خطی در این کتابخانه وجود دارد. کسانی که این مجموعه را گردآورده‌اند، برای کمیت، کیفیت را فدا نکرده‌اند؛ حاضر نشده‌اند هر کتاب و نسخه‌ای وارد این مجموعه شود. یکی از ویژگی‌های کتاب‌های بنجل این است که چون بیش‌تر چاپ سنگی‌اند، غلط‌های چاپی و املایی زیادی در آن‌ها دیده می‌شود و هیچ توجهی به این موضوع نشده است. همچنین در زمینه نسخه‌های خطی، صفحات پاره‌پاره و گسیخته، ویژگی این‌گونه کتاب‌ها است. کتاب‌هایی که صفحه‌های اول و آخر و وسطش پیدا نیست و در کل، محتوای کتاب هم گنگ است. کم‌تر پیش آمده که در کتاب‌های خطی ملک چنین چیزی را ببینید.مرحوم حاج حسین آقا ملک این نسخه‌های خطی را به چگونه جمع‌آوری می‌کرد؟حاج حسین آقا ملک مرد ثروتمندی بود. همه چیز او درجه یک بود. دوست داشت هر کاری که می‌کند درجه یک باشد. نسخه‌های خطی، نقاشی‌ها، تمبرها و سکه‌ها و خلاصه هر چیزی که گرد می‌آورد و امروز در این کتابخانه و موزه وجود دارد، همه درجه یک است. این مساله هم عادت او بود هم عادت دخترش عزت‌ملک خانم. حاج حسین آقا به طب هم علاقه‌مند بود و می‌فهمید برای حفظ میراث ارزشمندی که در این زمینه وجود دارد باید چه کرد. با این که می‌توانست مثل خیلی از کتابخانه‌های دیگر به ویژه در زمینه نسخه‌های خطی، کتاب‌های کم‌ارزش را بخرد، آن هم به وفور و با قیمتی کم‌تر، با ارزش‌ترین نسخه‌ها را جمع‌آوری می‌کرد. او در این زمینه کارشناس خبره‌ای بود.به دانش حاج حسین آقا ملک در شناخت نسخه‌های خطی صحبت کردید. آیا دلیل برتری کتاب‌های موجود در مجموعه خطی ملک را در این نکته می‌دانید؟بله. خب اگر فردی که این نسخه‌ها را جمع‌آوری می‌کند خودش آدم بنجلی نبوده و کتاب‌شناس باشد، حتما مجموعه‌اش هم همین ویژگی‌ها را خواهد داشت. اگر این‌گونه نباشد که همه جا می‌شود کتابخانه‌ها و موزه‌هایی را یافت که آثار کم‌ارزشی را در مجموعه خود دارند. باید از چیزی نگهداری شود که ارزش نگهداری داشته باشد. کسی که مجموعه‌ای مثل کتاب‌های خطی ملک را مدیریت می‌کند باید کتابدار قابلی باشد و ارزش تک‌تک این نسخه‌ها را بداند، در غیر این صورت باید فاتحه آن کتاب‌ها را خواند. کسی که کتاب‌شناس باشد با یک تورق، ارزش کتاب را می‌فهمد. حاج حسین آقا هفتاد سال در این زمینه کار کرده بود و کتاب‌شناس حرفه‌ای بود.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/…

گفت‌وگو با «بانو شهیندخت ناصری» اهداکننده کتابخانه شادروان اتابکی به کتابخانه ملی ملکسنت اهدا و وقف آثار فرهنگی باید به فرهنگ همگانی تبدیل شودسنت وقف از جمله سنت‌های نیکویی است که از دیرباز در میان ایرانیان رواج داشته و منشا خدمات گران‌بهایی شده است. وقف و اهدای آثار فرهنگی و تاریخی از سوی اشخاص به موزه‌ها و کتابخانه‌ها دارای برکتی مضاعف است؛ از یک‌سو ترویج و فرهنگ‌سازی این سنت نیکو در جامعه است و از سوی دیگر گامی در جهت حفظ و ماندگاری آثار فرهنگی، تاریخی و هنری این مرز و بوم به شمار می‌آید.بانو شهیندخت ناصری (اتابکی) همسر شادروان دکتر «پرویز اتابکی» به تازگی مجموعه‌ای ارزشمند از کتاب‌های شخصی ایشان را به موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک اهدا کرده‌اند. شادروان دکتر «پرویز اتابکی» سال‌های دراز در وزارت امور خارجه خدمت و در کشورهای گوناگون به عنوان کارمند، کاردار و سفیر خدمت می‌کرد. بخشی از کتابخانه ایشان اکنون به همت بانوی گران‌قدرشان به کتابخانه و موزه ملی ملک اهدا شده است. با این بانوی نیکوکار در این‌باره گفت‌وگو کرده‌ایم.شما اخیرا مجموعه‌ای از کتاب‌های متعلق به کتابخانه مرحوم دکتر اتابکی را به موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک اهدا کرده‌اید. کتابخانه ایشان چگونه تشکیل شد؟شادروان دکتر اتابکی کارمند وزارت امور خارجه بود. در نخستین ماموریتی که به ایشان ابلاغ شد، به بیروت رفتیم. آن زمان، دکتر کارمند سفارت ایران در لبنان شد. از این‌رو در همان کشور ادامه تحصیل داده و در دانشگاه سن‌ژوزف لبنان مدرک دکترای حقوق در رشته فلسفه گرفتند. پایان‌نامه دکترای ایشان درباره غزالی بود. همان زمان دانشگاه سوریه از ایشان دعوت کرد تا هفته‌ای یک روز در آنجا تدریس کنند. مرحوم دکتر به سه زبان عربی، انگلیس و فرانسه تسلط کامل داشتند. هر هفته با یک فولکس واگن از بلندی‌های جولان می‌گذشتیم و به سوریه می رفتیم تا ایشان در دانشگاه آنجا تدریس کنند. دکتر اتابکی در جریان نوشتن پایان‌نامه دکترا هر آنچه کتاب لازم داشت خریدند و گردآوردند. تشکیل کتابخانه بزرگ ایشان از همین زمان آغاز شد.کتاب‌ها را در لبنان و سوریه می‌خریدند؟بله. البته در مصر نیز با دکتر منجد در ارتباط بودند. دکتر منجد از استادان معروف مصر بود. با ایشان مکاتبه داشتند و با کمک‌شان، نسخه‌هایی را که درباره غزالی نوشته شده بود، جمع‌آوری می‌کردند.گویا استاد فروزانفر هم به ایشان کمک می‌کردند؟بله. استاد فروزانفر به همراه دکتر حکمت حتی به بیروت هم آمدند و مدتی در خانه ما زندگی کردند. در این زمان، کتاب‌هایی نیز که مربوط به تدوین لغت‌نامه دهخدا بود، جمع‌آوری شد.دنباله نوشتار:iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/goftego…

حاج حسین آقا ملک؛ بازرگان‌مرد فرهنگی@iranboom_irامروز، چهارم امرداد خورشیدی، سالروز درگذشت حاج حسین آقا ملک است؛ مردی بزرگ در تاریخ نیکوکاری و فرهنگ و تاریخ این سرزمین. فرهنگ‌وری که با بهره‌گیری از دارایی موروثی خانوادگی، آثار تاریخی و کتاب‌های خطی چند هزار ساله ایران را خرید، گرد آورد و وقف کرد تا از گزند روزگار و دست‌اندازی دهر در امان بمانند.حاج حسین آقا ملک، بنیان‌گذار و واقف کتابخانه و موزه ملی ملک، همچنین اهداکننده و واقف چند میلیون متر مربع زمین در خراسان و تهران برای بهره‌گیری مردم و نیز بسیاری کارهای عام‌المنفعه دیگر، راه و رسم دل‌کندن و زیستن به نیکوکاری، دارایی و توانایی برای یاری به دیگران را به ما آموخت. او زمین وقف و هبه کرد، باغ‌های شخصی خویش را برای بهره‌گیری مردم اهدا کرد، به تجدید بنای شیرخوارگاه کمک رساند، شهریه و مستمری سالانه به مستمندان آبرومند و کارمندان از کارافتاده کهن‌سال اختصاص داد، کفالت نوباوگان را برعهده گرفت، دبستان و دبیرستان، بیمارستان، مسجد و حمام ساخت و قنات و چاه وقف کرد تا مردمان سرزمین‌اش از ثروتی که پدر برایش به یادگار گذارده بود، بهره بگیرند. او سرانجام در ششم آبان 1316 خورشیدی، هشتاد سال پیش، کتابخانه و موزه ملی ملک را بر بارگاه آسمانی امام رضا علیه‌السلام وقف تقدیم کرد تا همگان از سرچشمه وقف و نیکوکاری وی بهره‌مند شوند. دیگر وقف‌نامه‌های او که بیش‌تر، زمین‌هایی گسترده را در خراسان دربرمی‌گرفتند، در دهه‌های بعد سازمان یافته و تنظیم شدند.کتابخانه و موزه ملی ملک، نخستین موزه وقفی- خصوصی ایران و یکی از شش کتابخانه بزرگ کشور در حوزه نسخه‌های خطی به شمار می‌آید. گنجینه‌ای که در گذشته، فخر بازارتهران بود و امروز از پسِ هشت دهه روزگار پرحادثه، نگین انگشتری محوطه تاریخی باغ ملی تهران است. این مجموعه، دو بخش کتابخانه و موزه را با گنجینه‌ای از نفایس فرهنگی ایران از جمله نسخه‌های خطی، سکه‌ها، تمبرها، قالی‌ها و تابلوهای نقاشی تاریخی به همراه برترین آثار خوش‌نویسی و نگارگری تاریخ ایران در خود جای داده است.t.me/iranboom_ir/46387

حاج حسین آقا ملک؛ بازرگان‌مرد فرهنگیامروز، چهارم امرداد خورشیدی، ۵۴ سال از درگذشت حاج حسین آقا ملک می‌گذرد؛ مردی بزرگ در تاریخ نیکوکاری و فرهنگ و تاریخ این سرزمین.یادش گرامی باد.@iranboom_ir

*قلعهٔ الموت جهانی شد*🔹مدیرکل ثبت آثار طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی: استحکامات نظامی ۷ قلعهٔ الموت در قزوین که بیش‌از ۱۱۰۰ سال قدمت دارد، امروز با رأی مثبت داوران یونسکو ثبت جهانی شد.این پرونده شامل مکان‌های زیر بود:🔹قلعهٔ الموت، مرکز فرمانروایی نزاریان🔹لمسر، بزرگ‌ترین قلعهٔ و اقامتگاه زمستانی نایب‌الحکومه 🔹نویذرشاه، آخرین سنگر مقاومت در برابر مغولان🔹قلعه‌های شمس‌کلایه، شیرکوه، ایلان@iranboom_ir

سوم امرداد سالروز درگذشت رسام ارژنگیعباس رسّام ارژنگی (زاده سال ۱۲۷۱ تبریز - درگذشته ۳ امرداد ۱۳۵۴ تهران) نقاش برجسته و شاعر بود.یادش گرامی باد. خاندان ارژنگی در ایرانبوم@iranboom_irآشنایی با استاد رسام ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/3538-s… استاد رسام ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/2749-r… سیاه قلم استاد رسام ارژنگیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… از استاد رسام ارژنگی در شاهنامه نوبختiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… آثار استاد رسام ارژنگی، بخش ۱iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… آثار استاد رسام ارژنگی، بخش ۲iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… آثار استاد رسام ارژنگی، بخش ۳iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… هما ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/646-ba… به زندگی و آثار فرهاد ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/3512-n… دو روایت تازه از ردیف موسیقی ایرانی از فرهاد ارژنگی در مرکز سوره مهرiranboom.ir/ketab-khaneh/ketab/9206-entes… تازه بر گوری کهنه - به یاد مرحوم فرهاد ارژنگیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… فشرده از نوروز....تا نوروزiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… ارژنگی (هزار و سیصد و هفده - هزار و سیصد و چهل)iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/3920-f… شنیداری همنوازی در مایه اصفهان از ساخته‌های زنده یاد فرهاد ارژنگیiranboom.ir/resaneh/shenidary/3688-sakhte… عکس‌های زنده یاد فرهاد ارژنگیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… آثار موسیقی و نقاشی زنده‌یاد فرهاد ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/3511-f… هنرمند فقید فرهاد ارژنگی، با رونمایی کتاب «نقش فرهاد» برگزار شدiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/3513-g…

یادوارۀ استاد رسام ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/2749-r…

آشنایی با استاد رسام ارژنگیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/3538-s…

۳ امرداد سالروز درگذشت رسام ارژنگیعباس رسّام ارژنگي ( زاده سال ۱۲۷۱ تبریز -- درگذشته ۳ امرداد ۱۳۵۴ تهران ) نقاش برجسته و شاعر نامبرده در خانواده‌ای كه نسب آن به میرک (نقاش بزرگ عهد صفوي) مي‌رسيد  به دنيا آمد . نياكان او همه نقاش و رسام فرش و همه تصویرگر بودند.پدر وي را به مدرسه ميرزا حسن‌خان رشديه فرستاد .در سال ۱۲۹۸، هجده ساله بود که  براي آموزش علمي نقاشي جديد و طراحي عازم تفليس شد و از اين شهر جهت اخذ مدرك ليسانس به دانشگاه مسكو رفت و پس از پایان تحصیل و با شروع جنگ جهاني اول به ايران بازگشت. ارژنگي با ورود به تهران، اولين نگارخانه پايتخت را در خيابان علاءالدوله ( فردوسی) تأسيس كرد. كاريكاتورسازی را كنار گذاشت و كلاس آموزش نقاشي و مينياتور برپا کرد. در اين دوره شعر گفت، داستان نوشت پيكره‌سازي كرد و يك دهه بعد مهم‌ترين مينياتوريست ايراني لقب گرفت.در دهه نخستين اين قرن «نگارستان ارژنگي» به شواهد نامه های به جا مانده از مهم‌ترين مجامع روشنگري، هنري و ادبي تهران بوده است.  وی روشي جديد در مينياتورسازي (خارج شدن از خيالي‌سازي) را به  شاگردان جوان تعليم میداد. نيمايوشيج می گوید: «آب و رنگ‌كاري‌هاي رسام ارژنگي و پرده‌هاي روغني او و مير مصور ارژنگي نمونه‌هاي نوين و استادانه ما در نقاشي محسوب مي‌شوند.اولين مشخصه مينياتورهاي ارژنگي دوري از پندارگرايي است. حين تصويرسازي از جنگ‌ها يا مبدل كردن شعر شاعران ، از جغرافياي كاربردي استفاده ميکرد يعني در تابلو «يعقوب ليث»، چهره يعقوب بسيار طبيعي و حالات صورت طبیعی است. دشت و زمينه اين اثر به دورنماي صحنه جنگ، عمق و شكوه بخشيده است.از رسام ارژنگي بالغ بر دو هزار تابلو نقاشي، آب و رنگ، رنگ و روغنی، مينياتور، سياه‌قلم، كاريكاتور و تنديس بر جا مانده. تابلوهایي باشكوه چون نادرشاه، يعقوب لیث، كورش بزرگ، بهرام گور، رستم و سهراب و... او اولين نقاشي است كه از روشنفكران، ادبا و هنرمندان بعد از مشروطه نقش كشيده است. اولين بار چهره نيمايوشيج در كنار شعر « نقاشي قديم ايراني در سال ۱۳۰۹ از كشور بلژيك ديپلم افتخار و مدال گرفت. اولين كس است از ميان نقاشان كه مقالاتي مبتني بر بينش علمي درباره نقاشي ميرك، رضا تبريزي و بهزاد در روزنامه‌هاي دهه آغازين اين قرن نوشت. اولين كس است كه همچون در سال ۱۳۰۷ يك كتاب از آثار خود را به چاپ رساند. اولين كس است كه چاپي معقول از رباعيات خيام را با تابلوهايي جديد در سال ۱۳۱۵ در مؤسسه خاور در تهران منتشر کرد.او جدا از تأسيس نخستين نگارستان  در سال ۱۳۱۷ اولين هنرستان صنايع مستظرفه را در شهر تبريز بنيان نهاد.در همين مدرسه است كه از پي آموزش‌هاي رسام ارژنگي و برادرش ميرمصّور، نسل جديد طراحان فرش تبريز پديدار شد. وی در سال ۱۳۲۲ و براي نخستين بار در ايران اقدام به طراحي و چاپ الگوهاي نقاشي براي آموزش نقاشي به دانش‌آموزان کرد.در سال ۱۳۱۲  به خواست پرفسور اسميت، خاورشناس امريكايي رباعيات خيام را به تصوير كشيد و بعدتر اين پروفسور كتابي از اين آثار را با اشعار خيام در امريكا انتشار داد.از ارژنگي چندين تابلو از تصاوير حماسه فردوسي در شاهنامه چاپ خاور و شاهنامه نوبخت نيز برجامانده است که در سال ۱۳۳۳  ثمره سی سال شاعری اش رادر «ديوان ارژنگي» منتشر کرد.این هنرمند برجسته در سوم امرداد ۱۳۵۴ بدرود زندگی گفت و در قطعه هشت  بهشت زهرا (س) آرام گرفت.iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/2749-r… کانال تلگرامی ایرانبومtelegram.me/iranboom_ir

۳۰ سال پیش در ۳ امرداد ۱۳۷۵، سید ضیاءالدین سجادی ـ ادیب، محقق و از مفاخر فرهنگی ایران ـ درگذشت.یادش گرامی باد.@iranboom_ir

کتاب «اشراق و عرفان» نوشتهٔ دکتر نصرالله پورجوادیاین کتاب مشتمل است بر شانزده مقاله، شش نقد کتاب و نیز، معرفی دو رساله فارسی از شیخ اشراق شهاب‌الدین سهروردی.مقاله‌ها و نقدها همه یا به آثار و آرای عرفانی شیخ اشراق مربوط می‌شود یا به طور کلی به تفکر عرفانی حکمایی که بعد از سهروردی می‌زیسته‌اند و کم و بیش از آثار عرفانی ابن سینا و یا شیخ الاشراق متاثر شده‌اند.تعداد یازده مقاله از شانزده مقاله کتاب پیش‌تر در نشریات مختلف به چاپ رسیده است. نقدها نیز در شماره‌های مختلف نشر دانش منتشر شده است. دو رساله فارسی سهروردی «فی حاله الطفولیه» و «لغت موران» نیز چندین بار در مجلات گوناگون به طبع رسیده است.فهرست مطالب کتاب به این قرار است:بخش اول- مقاله‌هاانوار درونی از نظر سهروردی و ابن سینامونس العشاق سهروردی و تأثیر آن در ادبیات فارسیروحانیت کیخسرو در شاهنامه و سنت اشراقیشیخ اشراق و تألیف الواح عمادیمسئله انتساب رساله الابراج به شیخ اشراقیادداشت‌هایی درباره اشعار فارسی شیخ اشراقعبدالرزاق کاشانی و شیخ اشراقپیر گلرنگحسن و مراتب ادراک آنتصوف اشراقی در مثنوی طریق التحقیقعرفان اصیل ایرانی در سفینه تبریزعرفان خواجه نصیر در اوصاف الاشرافمأخذ غیاث الدین دشتکی در مقامات العارفینحلاج و بایزید بسطامی از نظر ملاصدرارساله مشواقاصطلاحات صوفیه در فرهنگ معینبخش دوم- تصحیح دو رساله از شیخ اشراقتصحیح جدیدی از رساله فی حاله الطفولیهلغت مورانبخش سوم- نقدهاپرتونامه و ترجمه انگلیسی آنرسائل رمزی و عرفانی شیخ اشراق و ترجمه انگلیسی آنهاحکمت و تصوف (گزینش عنوان برای کتابی گمنام)ارض ملکوت: بهشت گمشدهکتاب شیخ اشراق در اصول فقهکتاب دیگری از عبدالرزاق کاشانی در اصطلاحات صوفیهتعلیقهکتاب‌نامهاعلام و اسامی جغرافیاییمفاهیم و اصطلاحاتآیات و احادیث و سخن بزرگاناشراق و عرفان تأْلیف دکتر نصرالله پورجوادی در انتشارات سخن منتشر شده است.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/…

امرداد، نامیرایی که مردنی شدامرداد را به اشتباه مرداد می‌گویند و این‌گونه است که واژه‌ای با معنای نامیرایی، به مرگ ختم می‌شود.در زبان­شناسیِ تاریخی پدیده‌ای وجود دارد به نام "قیاس" که سرآغاز دگرگونی در بسیاری از واژه‌ها است. مثلاً واژه "زمین" در اصل "زمی" بوده اما چون معمولا همرا با "آسمان" که آخرش "ن" دارد، به کار می‌رفته،  از این همجواری تأثیر گرفته و در قیاس با این کلمه یک "ن" به آخرش اضافه شده و شده "زمین" اما این نون در ریشه‌اش وجود و معنا ندارد. برای اَمِرداد بیچاره نیز چنین اتفاقی افتاده؛ زیرا در کنار واژه خرداد قرار گرفته و این همجواری او را از جاودانگی و نامیرایی به میرایی و مردنی تبدیل کرده است! واژه "امرداد" (اَمِرِتات) از سه بخش تشکیل شده: 1- پیشوند "اَ" که سر هر وایه‌ای بیاید، معنیآن را متضاد می‌کند. 2- ریشه اوستایی مَر  به معنی مرگ و مردن   3- پسوند "تات". بنابراین "مرتات" که در زبان امروز به مرداد بدل شده، یعنی میرا و مردنی، در حالی که امرتات (امرداد) یعنی نامیرا، بیمرگی و جاودان. شاید برای بسیاری این پرسش پیش بیاید که نام‌های خرداد و مرداد به عنوان دو تا از ماه‌های سال خورشیدی، در پی هم و در کنار هم نیستند و با وجود ماه تیر که در میانه آنها قرار می‌گیرد چطور تا این حد همجوار شده‌اند که امرداد چنین تأثیری پذیرفته است؟ باید گفت که ماجرای امرداد و خرداد فراتر، ژرف تر و کهن‌تر از دو نام است و همنشینی آنها را باید در اسطوره‌های زیبای ایرانی جست و جو کرد. امرداد و خرداد دو تن از امشاسپندانِ اهورامزدا هستند. امشاسپندان که جلوه‌های خداوند در جهان به شمار می‌آیند، جاودانان مقدسی هستند که هرکدام در رابطه با آفرینشِ یک یا چند پدیده از هستی وظیفه‌ای دارند. امردادِ امشاسپند گیاهان را می‌رویاند و گله‌ها و رمه‌ها را افزایش می‌دهد. او می‌کوشد تا گیاهان پژمرده نشوند. در اسطوره آفرینش، زمانی که اهریمن به آفرینش نخستین در جهان حمله‌ور شد، امرداد از جوهره وجودی گیاهان محافظت کرد؛ به این صورت که گیاهِ خشک شده و آسیب دیده از سوی اهریمن را برمی‌گیرد، می‌ساید و با یاری ایزد باران در جهان پراکنده می‌کند تا بدین ترتیب رستنی‌های گوناگون در همه دنیا سر از خاک بیرون بیاورند. از سوی دیگر خردادِ امشاسپند آب را حمایت می‌کند، با ایزد باران یار و همکار است و شادابی گیاهان نشانه‌ای از وجود اوست. بنابراین عملکرد او و امرداد با هم ارتباط تنگاتنگ دارند. این دو امشاسپند مؤنث هستند و در متن‌های کهن معمولاً به عنوان نمایندگان رویش و زندگی، نامشان در کنار هم می‌آید. این همنشینی، همان است که سبب شد امرداد به مرداد بدل و معنایش کاملاً متضاد شود. نکته جالب توجه دیگر آن که در اسطوره‌ها، هر یک از این امشاسپندان، یک دشمن مستقیم دارند که این دشمنان از سوی اهریمن مأمور شده‌اند تا در کار آنها کارشکنی کنند و امرداد و خرداد دشمنانشان نیز وظایف مرتبط دارند. دشمن خرداد دیوی است به نام "تَئیری" و دشمن امرداد دیو دیگری به نام "زئیری". زئیری وظیفه‌اش ساختن زهر است و تئیری باید گیاهان و دام‌ها را با این زهر بیامیزد و از بین ببرد. البته خرداد و امرداد با همکاری هم، مانع از آن می‌شوند که جهان پژمرده و زهرآلود شود و همچنان که می‌بینیم زندگی در سراسر هستی همچنان جریان دارد. سیمن دخت گودرزی منابع:-         راهنمای زبان های باستانی؛ دکتر محسن ابوالقاسمی-         تاریخ اساطیری ایران؛ دکتر ژاله آموزگار-         فرهنگ کوچک زبان پهلوی؛ دیوید نیل مکنزی، ترجمه دکتر مهشید میرفخراییiranboom.ir/jashnha/72-amordad/10921-1392…

بازسازي گلزار شهيدان 30 تير يک نياز ملي استدکتر هوشنگ طالعايران ، ايران ، ايران ، اي کشور آريان : نامت به‌جاست و مهرت در دلِ ما . بدبخت‌تر از خائن تو ، اهريمني نيست و خوش‌بخت‌تر از سرباز تو ، شهيد تو کيست ؟شاد باد،  شاد باد،  شاد باشيد اي شهيدان راه ايران که به قرن‌ها در دل دشت‌ها ، کوه‌ها و درياهاي ميهن ، به خون خود کفن پوشيده و حفته‌آيد : ياد شما و نام شما ، افتخار ماست و درس زندگي ما .امسال ۷۵ سال از خيزش شکوهمند مردم سرتاسر ايران در 30 تيرماه 1331 براي درهم کوبيدن توطئه‌ي دربار ـ استعمار بريتانيا و برپايي دو باره‌ي دولت ملي دکتر محمد مصدق ، مي گذرد .در اين رويارويي، مردم و احزاب ملي با دست‌هاي خالي با نيروهاي تمام مسلح پليس و ارتش، جانبازي کردند و با تقديم شهيدان بسيار و نيز جانبازان بيشتر، پس از يک روز نبرد همه‌گير پيروز شدند.بر پايه‌ي آمار رسمي در اين روز 24 تن در تهران به شهادت رسيدند و گروهي بيش‌تري جانباز شدند . پس از تهران ، بيش‌ترين شهيدان روز 30 تير 1331 ، ازآنِ شهر اهواز بود .شهيدان روز سي ام تيرماه 1331 از سوي مجلس شوراي ملي، به عنوان پرافتخار «شهيد راه وطن» سرفراز شدند. شهيدان تهران در ابن‌بابويه شهرري در محوطه‌ي ويژه‌اي همراه با آيين رسمي به خاک سپرده شدند .اما شوربختانه پس از گذشت 71 سال از آن رخ‌داد سترگ، به بهانه‌هاي گوناگون از به‌سازي، نوسازي و بازسازي گلزار شهيدان 30 تير 1331 جلوگيري به عمل مي‌آورند. شهرداري اين مسئوليت را به گردن سازمان اوقاف مي‌اندازد و سازمان اوقاف مسئوليت را متوجه شهرداري مي‌نمايد.شگفتا در رژيم پيشين نيز از بازسازي، به‌سازي و نوسازي گلزار شهيدان 30 تير جلوگيري مي‌کردند؛ در حالي که امروز، با توجه به اقرار سران آمريکا و برخي مقامات بريتانيا روشن گرديده است که سرنگوني حکومت دکترمحمد مصدق بر اثر کودتاي آمريکا ـ  انگلستان بوده است و بدين سان، ديگر جاي هيچ بهانه‌اي براي بازسازي، به‌سازي و نوسازي گلزار شهيدان 30 تير وجود ندارد. طبقه‌بندي انسان‌ها به «خودي» و «غيرخودي» گرچه شرم‌آور است؛ اما طبقه‌بندي شهيدان راه وطن به «خودي» و «غيرخودي» شرم‌آورتر مي‌باشد .1-  شهيد راه وطن اسماعيل عينک‌چي [فرزند علي‌محمد]2- شهيد راه وطن جبار سفيدگر رشيدي [فرزند آقابالا]3- شهيد راه وطن محمد ابراهيم قاسمي [فرزند يارعلي]4-  شهيد راه وطن رستمي کلخوران5- شهيد راه وطن اصغر اسکندريان [فرزند قاسم]6- شهيد راه وطن [بدون نام]7- شهيد راه وطن رستم زينعلي تهراني8- شهيد راه وطن محمدسرندي‌نژاد9- شهيد راه وطن عباس لوءلوء10- شهيد راه وطن نوروز کفايي [فرزند مبارک]11- شهيد راه وطن پرويز رجالي [فرزند محمد]12- شهيد راه وطن [بدون نام]13- شهيد راه وطن علي‌اکبر جهان‌فر14- شهيد راه وطن حسن نيکوسخن [فرزند حسين]15- شهيد راه وطن محمود يموتي16- شهيد راه وطن اسماعيل صلواتي17- شهيد راه وطن کاظم محبي18- شهيد راه وطن سعدي اسکندي ميرحسيني [فرزند]19- شهيد راه وطن ابوالقاسم بنکدار [فرزند جعفر]20- شهيد راه وطن [گمنام]21- شهيد راه وطن قدرت‌الله سليمي [فرزند نصرالله]22- شهيد راه وطن [گمنام]23- شهيد راه وطن [گمنام]24- شهيد راه وطن رضي دستخوش [فرزند حسين]25  ـ  شهيد راه وطن هوشنگ رحمت‌الله رضيان [فرزند مهدي]@iranboom_ir

دریای مازندران - سروده محمدتقی حرآبادیای تاج نقره‌ای به‌سر ، باستانیم / دریایِ نورِ کم‌شده از کاویانیمای لب به لب رسیده ، به گیلانِ ماهرو / ای نیلگون ، طراوتِ مازندرانیم ای یادگار مانده ز اقوام آریا / ای جِغه‌ی نشسته به فرقِ کیانیمای برکشیده از پس البرز آهنین / با آبیِ بزرگ تو اکنون ، جهانیممن ماسه‌های ساحلت را شمرد‌ام / این خاطره مانده ز عهد جوانیم چون ببرِ آرزوی وطن ، نعره می‌زنم / از جنگل رها شده‌ی هیرکانیم این سرزمین به کهنگی روزگار توست /  گر بشنوی حکایتی از زندگانیمروزی که داریوش ز ولگا گذشته بود / از اترک و ارس ، تو گرفتی نشانیم آبسکون از منست وخزرها و کاسپین / با هر زبان که خوانده شوی ، من همانیم این جِغه را به تارک ایران نیافتم / تا فرش راه روس شود ، خسروانیم من از تبار آرشم ، ای مرز پرگهر / کافی ست تا به تیر و کمانی رسانیم *** در سرزمین پارت زده ، خیمه ترکمن / این ترکمن که نیست ، در اندیشه ترکِ منقزاق تا به جای اُردها نشسته است / دریای کاسپین به تمنا نشسته است آن آذر جدا شده ز « بایجان » ما / یک مشت آتش است ، ز آتشگهان مااز سرزمین رفته‌ی قفقاز و ساحل‌ات / جز شیروان و گنجه نماندست در دلت دریا ، شنیدی عاقبتِ دردناکی‌ام / من وارث تمامی آبی و خاکی‌ام ...آن ها که حقِ درصدیت را شنیده‌اند / در غیرت وطن ، عدد صد ندیده‌اند دیو سپید و رستم‌ِ دستان و هفت خوان / از سر بگیرم ، ار تو شوی ، رخش داستان ...دریا ، به نام مردم مازندران خوش است / ورنه صدایِ موج ، سوک سیاوش استگیلانی نجیب ، مپندار این چنین / دریا به کام می‌کشد ، این اژدهای چینبا مرد تالشی ، سخن از سهم آب نیست / در خاک ریشه دارد و اهل سراب نیست دریای مه گرفته ، برایش شرافت است / تا مرز آبیِ وطنش ، استقامت استاین سرزمین ، نشیب بسی دیده و فراز / اما به پای مانده ، سرافراز و بی‌نیازدر انتظار باد موافق نشسته‌ایم / با صبرمان ، سکوت شما را شکسته‌ایم@iranboom_ir

t.me/iranboom_ir/35973%D8%A2%D8%B4%D9%86%… با مفاهیم محیط زیستیiranboom.ir/didehban/zistboom/5353-ahsena… گرمایش جهانی چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/5204-garmay… می‌توان نیترات آب آشامیدنی را کاهش داد؟iranboom.ir/didehban/zistboom/123-chetor-… با بسته‌های بیوژنیکiranboom.ir/didehban/zistboom/2402-ashena… شفق قطبی چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/2711-shafag… کمپوست چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/2728-compos… انرژی زمین گرمایی چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/2778-enerji… نیترات چیست و چطور وارد آب می‌شود؟iranboom.ir/didehban/zistboom/2780-nitrat… با کدهای بازیافت پلاستیکiranboom.ir/didehban/zistboom/2807-ashena… در خانه کمپوست تولید کنیم؟iranboom.ir/didehban/zistboom/2816-chetor… ژئوپارک چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3613-jeo-pa… با روز جهانی آبiranboom.ir/didehban/zistboom/2878-ashena… گازهای گلخانه‌ای چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/4108-gazha-… کره زمین را نجات دهیم؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3682-chetor… تکتونیک صفحه‌ای چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3612-plate-… گیاهان متوجه آمدن بهار می‌شوند؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3380-chetor… از پرتوهای ماورای‌بنفش در امان بمانیم؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3394-chetor… اشعه ماوراء بنفش چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3482-ashae-… سوخت زیستی چیست؟iranboom.ir/didehban/zistboom/3519-sokht-… زمان شکوفه دهی درختان کشف شدiranboom.ir/didehban/zistboom/5195-moamay… نگرشی به تاریخ و فرهنگ ِ دیرپایِ ایران‌زمین🌳🌲@IRANBoom_IR

آشنایی با مفاهیم محیط زیستیiranboom.ir/didehban/zistboom/5353-ahsena…

کتاب الکترونیکی «روز ۳۰ تیر، میدان بهارستان»نوشته: دکتر هوشنگ طالعانتشارات سمرقندiranboom.org/posheh/ketab/samarghand/dr-t…

تخریب محیط زیست در سبلانعكس: محمد جهان آبادیهر جا که درطبیعت ایران جاده‌ای کشیده شود اولین اتفاق تخریب آن منطقه توسط افراد سود جو و گردشگران است. این بار نوبت قله سبلان است. مسیرهای گوناگونی جهت رسیدن به این قله وجود دارد که یکی از مهترین و پر رفت آمد ترین آن مسیر آبگرم قوتور سویی و شابیل می‌باشد که در بین راه اردبیل به مشکین شهر قرارگرفته است واین جاده تا ارتفاع حدود 2600 متری قله کشیده شده است و در پایین این قله رودخانه و آبگرم قوتور سویی قراردارد که بومی‌های این منطقه که با ساختن رستوران و مهمان پذیرغیراصولی و ریختن زباله‌ها در این رودخانه موجب تخریب محیط زیست آن شده‌اند. iranboom.ir/negar-khaneh/146/2838.html__ کانال تلگرامی ایرانبومtelegram.me/iranboom_ir

سخنگوی فرهنگ ایران (تاملی در آثار و آرای محمدعلی اسلامی ندوشن) نویسنده:علی اکبر جعفری ندوشنناشر:مرواریدقیمت: ۶۰۰,۰۰۰ ریال؛ ۱۸۲ صفحه«نمی‌توانم پنهان دارم که بیش از هر کس دیگر، دو کلمۀ ایران و فرهنگ بر قلمم رفته است. در مورد ایران سوءتفاهم نشود، همان‌گونه که بارها گفته‌ام، منظورم قدرشناسی نسبت به یک دفینة تمدن است. اما فرهنگ، مفهوم وسیع و عام آن را در نظر داشته‌ام، یعنی جهان‌بینی و رهیافت زندگی؛ یعنی آنچه شخصیت انسانی یک ملت را تشکیل می‌دهد و از نوشتن بیش از یک هدف نداشتم و آن این بود که حق انسانیت خود را ادا کنم.»اسلامی ندوشن از نویسندگان صاحب‌نام معاصر است که ادب فارسی را با تأمل در تاریخ و فرهنگ ایران بازشناخته و نشان‌های روشنی از هویت انسان ایرانی معاصر به دست داده است. بی‌شک او با اندیشیدن به «ایران» و «فرهنگ» آن و خلق ده‌ها اثر ماندگار در این‌باره،از سخنگویان موثر فرهنگ ایران در قرن حاضر است.از این‌رو بازخوانی آثار و آرای او به اتکای مجموعه کتاب‌های وی و گفت‌وشنودها و مراودات مستمری که نویسندۀ این کتاب طی سه دهۀ اخیر با او داشته است،روایت روشن‌تری از زیست فرهنگ این سخنگوی فرهنگ ایران به دست می‌دهد

یادی از عزیز سفرکرده کوه، گرد آفریدِ کوهنوردی ایران - لیلا اسفندیاری ِکُجُوریگزارش و عکس: علیرضا زیاریپروازِ لیلا در بلندای نانگاپاربات سی ویکم تیرماه سال 1390 بوده است که کوهنوردان یک  روز پیش تر به بر پائی این یادواره همت گمارده ودور هم جمع شده اندوبه رسم نیاکان ِپرمهرشان ، یادش را با آرش کمانگیر گره زده اند. اگر آرش جان خودرا در تیر نهاده وبرای پاسداری از مرز میهن فداکرد، لیلا هم که از دیار آرش و البرز و مازندران  بود برای در نوردیدن مرزهای جغرافیائی کشورها وبیان بزرگی نام ایران وایرانی ، با گام هایی شمرده که هر لحظه اش با نفس و عشقی ژرف به میهن همراه بود ، قله های برف گرفته و مه آلود کشورهای دیگر را نیز زیر پا گذاشت وتا پای جان برای اعتلای نام میهن در بلندای ستیغ برف گرفته نانگاپاربات ایستاد. امروز کوهنوردانِ ایرانی بر این بلندا گرد آمده اند تا یادآور  گفتار وکردار لیلا باشند که :در سی ویکم  تیر 1390 لیلا اسفندیاری  پس از سالها کوشش وتلاش خستگی ناپذیر درراه ارمانی که برگزیده بود جان بر سرِ ارمان ِ خود نهادوبربلنداهاپروازِ جاودانه کرد. زنده گی پربارِ لیلا اسفندیاری به همه ایرانیان ِ پس از خود وبویژه به زنان ایرانی آموخت که زن ایرانی می تواند ، اما همه میدانیم که توانستن موهبت وهدیه ای نیست که بی هیچ کوششی بر دامان ما بیافتد. توانستن همواره پس از خواستن شکل میگیرد. لیلا خواست وتوانستزندکی کوهنوردی  لیلا در سالیان پر از کوشش وتلاشش برای صعود به قلل بالای هشت هزارمتری بعنوان یک زن ایرانی انگار در راه به تحقق در آوردن این اندیشه بودکه :کاش می‌شد که روزی دلم رامثل ِ بذری بکارم که فردا ،بار وَرَ گردد و نسل ِ عُشّا ق ،از بسیط ِ زمین بر نیفتد.می توان ماند ، از این گونه آیا؟iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares…

یادی از عزیز سفرکرده کوه،گرد آفریدِ کوهنوردی ایران - #لیلا_اسفندیاریhttp://www.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozaresh/6700-@iranboom_irیادی از عزیز سفرکرده کوه،گرد آفریدِ کوهنوردی ایران - #لیلا_اسفندیاریhttp://www.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozaresh/6700-@iranboom_ir

روزگار تلخ قبرستان تاریخی «ابن باویه» برای ساکنان شهیرشاز جمله چهره‌های سرشناسی که در آرامگاه ابن بابویه مدفون هستند می‌توان به شهدای سی تیر، جهان پهلوان تختی، علامه طباطبایی، علی اکبر دهخدا، شهید دکترفاطمی، موذن‌زاده، میرزاده عشقی و هادی اسلامی اشاره کرد و به همین دلیل و همچنین قدمت تاریخی این مجموعه که حتی در سنگ قبر عامه دفن شدگان نیز مشهود است.آرامگاه ابن بابویه نخستین گورستان شهرری و دومین گورستان تهران که بسیاری از مشهورترین چهره‌های ایران در آن مدفون شده‌اند، روزگار چندان خوشایندی را پشت سر نمی‌گذارد و علی‌رغم تلاش‌ها برای بازسازی بخش‌‌هایی از آن، وضعیت آشفته این قبرستان تاریخی نگران کننده است و اوضاع آنچنان عجیب است که یافتن قبر چهره‌های شهیر نیز به سادگی ممکن نیست.دنباله نوشتار:iranboom.ir/didehban/yademan-ha/14335-roz…

پاینده ایران روز ۳۰ تیر ‌۱۴۰۳ - گلزار شهدا - ابن‌بابویه به تراداد ( سنت ) هر ساله،  امسال در شب خجسته سالگرد قیام‌ملی ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ، با حضور جمعی از یاران و هم‌اندیشان بر گلزار شهیدان ۳۰ تیر،  حاضر شدیم و آرامگاه شهیدان را که به عنوان والای " شهید راه وطن"…پاینده ایران روز ۳۰ تیر ‌۱۴۰۵ - گلزار شهدا - ابن‌بابویهبه تراداد ( سنت ) هر ساله،  امسال در شب خجسته سالگرد قیام‌ملی ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ، با حضور جمعی از یاران و هم‌اندیشان بر گلزار شهیدان ۳۰ تیر،  حاضر شدیم و آرامگاه شهیدان را که به عنوان والای " شهید راه وطن" مزین است ، با گلاب شستیم و شاخه‌های گلایول سرخ را نثارشان کردیم و هم‌چنین سنگ یادبود دکتر مصدق را نیز با گلاب شستیم و گلباران کردیم .دکتر هوشنگ طالع ، به نمایندگی از سوی حاضران و یاران و هم‌اندیشان " روانشادی" برای شهیدان خواند :"ایران ،  ایران ،  ایران ؛ ای کشور آریان : بدبخت‌تر از خائن تو اهریمنی نیست ؛ خوش‌بخت‌تر از سرباز تو ، شهید تو کیست ؟شاد باد ،  شاد باد ،  شاد باشید ای شهیدان راه ایران که به قرن‌ها ، در دل دشت‌ها ، کوه‌ها و دریاهای میهن ، به خون خود کفن پوشیده و خفته‌اید : نام شما و یاد شما :افتخار ماست و درس زندگی ما . " پاینده ایران " سپس دوستان با گذاردن گل و پاشیدن گلاب بر آرامگاه شاعر ملیِ شهید " میرزاده عشقی‌" و نیز شهید دکتر فاطمی وزیر امورخارجه‌ی دولت ملی و نیز شهید دکتر محمدرضا عاملی‌تهرانی معلم اول ناسیونالیسم ایران و نیز شادروانان  شمشیری و جهان‌پهلوان غلامعلی تختی ، مراسم را پی گرفتند .در این‌جا لازم است از زحمات سرور ارجمند حیدری‌زاد، برای پذیرایی از دوستان با شربت نیز تهیه‌ی گل و گلاب و تلاش‌های سرور گرامی حسین فراهانی در برگزاری هرچه بهتر این مراسم ، قدردانی و سپاس‌گزاری گردد .هم‌چنین از زحمات آقای علی برغمدی که نگاهبانی از گلزار شهیدان ۳۰ تیر را با عشق ویژه ، عهده‌دار هستند ، سپاس‌گزاری  می‌گردد .‌@iranboom_ir

روز ۳۰ تیر - دکتر هوشنگ طالعروز هفتم اردی‌بهشت ماه 1331 ، دوره‌ی هفدهم مجلس شورای ملی گشایش یافت و پس از تصویب اعتبارنامه‌ی بیش‌تر نمایندگان ، روز 14 تیر ماه اعلام آمادگی کرد . دکتر مصدق که چند روز پیش از مسافرت به لاهه بازگشته بود ، برپایه‌ی قرارداد پارلمانی ، از کار کناره گرفت و در سخن‌رانی که از رادیو پخش شد ، برای ادامه‌ی خدمت اعلام آمادگی کرد و افزود :1چه این دولت سر کار باشد و چه نباشد ، محال است که دیگر وضع سابق تجدید شود و آب رفته به جوی باز آید ...فردای آن روز (15 تیرماه) ، اکثریت نمایندگان مجلس شورای ملی در جلسه‌ی خصوصی ، به نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق ، ابراز تمایل کردند . همان روز ، مجلس سنا در عریضه‌ای به شاه ، خواستار آن شد که فرمان نخست‌وزیری به نام دکتر مصدق صادر شود تا این که مجلس پس از تشکیل دولت و بررسی برنامه‌ی آن ، نظر خود را نسبت به آن اعلام دارد . اما دکتر مصدق ، همان روز گفت که پیش از ابراز تمایل مجلس سنا ، حاضر به پذیرش نخست‌وزیری نخواهد بود. دو روز بعد ، مجلس سنا با اکثریت ضعیف ، تمایل خود را نسبت به نخست‌وزیری دکتر مصدق اعلان کرد :2نخست‌وزیر ، ابتدا به کمی رای سنا معترض بود و آن را برای قبول زمامداری کافی نمی‌دانست ، ولی پس از ملاقاتی که با هیات رییسه سنا به عمل آورد ، حاضر به قبول مسئولیت گردید .حزب‎ پان‎ایرانیست، با توجه به تحولات داخلی و نیز بررسی جریان‎های خارجی، به این نتیجه رسید که روز‎های سختی در پیش خواهد بود. با توجه به این بررسی‎ها، در روز‎های میانی تیر ماه 1331، به افراد خود در سرتاسر کشور، دستور داد :3در هر کجا که هستید، با دشمنان مصدق مبارزه کنید، با زبان ، با قلم ، با مشت، با تظاهرات ، با هر وسیله که می‎توانید، حمایت قاطع حزب را از برنامه‎های دکتر مصدق اعلام دارید.بلشویک‎های مزدور ، نوکران بی‎آزرم انگلیس ، این دشمنان ایران و معاندین مصدق را منکوب کنید.دکتر مصدق ، با توجه به ترکیب مجلس شورای ملی، رای اخیر مجلس سنا و جبهه‌بندی‌های جدید داخلی ، به این نتیجه رسید که در حال حاضر شاید مبارزه در جبهه‌ی داخلی ، سخت‌تر از مبارزه با استعمارگران خارجی است . از این‌رو ، برای پیش‌گیری از گزندهای احتمالی ، باید جبهه‌ی داخلی را نیرومندتر سازد . از این‌رو ، وی بر آن شد که مسئولیت اداره‌ی وزارت جنگ را برپایه‌ی قانون اساسی ، دولت عهده‌دار گردد و برای رویارویی با بحران برخاسته از محاصره‌ی اقتصادی ایران ، اختیاراتی از مجلس درخواست کند .محمدرضا شاه پس از تغییر قانون اساسی در سال 1328 ، عنوان تشریفاتی فرماندهی کل قوا را به دست آورده بود . وی با بهره‌گیری از این عنوان تشریفاتی ، نیروهای مسلح را در اختیار گرفته بود . وزیران جنگ از زمان قدرت‌گیری رضاشاه ، از سوی شاه ، منصوب می‌شدند . روز 25 تیرماه ، پس از یک گفت‌وگوی سه ساعته با شاه ، دکتر مصدق که نتوانسته بود موافقت وی را با گزینش وزیر جنگ از سوی نخست‌وزیر به دست آورد ، استعفا کرد . دکتر مصدق در این باره گفت :4پس از مراجعت از لاهه که دولت می‌بایست به مجلس معرفی شود ، برای این که اختلاف دربار با دولت راجع به بعضی از اصول متمم قانون اساسی به صورت بارزی جلوه‌گر نشود ، چنین به نظر رسید که وزارت جنگ را این جانب عهده‌دار شوم ... iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/1089-drt…

♦️حال و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۳ @iranboom_ir حال و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۲ t.me/iranboom_ir/41295 حال و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۱ t.me/iranboom_ir/38949?single سروده‌ی "روز ۳۰ تیر ، میدان بهارستان" شاعر و خوانش: دکتر هوشنگ…♦️حال و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۵@iranboom_irحال و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۳t.me/iranboom_ir/43835%D8%AD%D8%A7%D9%84 و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۲t.me/iranboom_ir/41295%D8%AD%D8%A7%D9%84 و روز آرامگاه شهدای ۳۰ تیر ۱۴۰۱t.me/iranboom_ir/38949?single%D8%B3%D8%B1… "روز ۳۰ تیر ، میدان بهارستان"شاعر و خوانش: دکتر هوشنگ طالعگلزار شهدای سی ام تیرماه۳۰ تیر ماه ۱۴۰۱t.me/iranboom_ir/38953%D9%85%D8%B1%D8%A7%… گلباران گلزار شهدای سی ام تیرماه ۱۳۳۱۳۰ تیر ماه ۱۴۰۰t.me/iranboom_ir/35968%E2%80%8F%D8%B9%D8%… افشانی و خوانش طلب روانشادی برای شهیدان در گلزار شهدای ۳۰ تیر۱۳۳۱ توسط دکتر هوشنگ طالع ۳۰ تیرماه ۱۴۰۰t.me/iranboom_ir/35969

نثار گل بر مزار شهیدان قیام سی تیر سال 1331 خورشیدیiranboom.ir/shekar-shekan/chame/2883-be-y…

بلایی که «عباس دوران» بر سر صدام آورددر تشریح علل تصمیم برگزاری «کنفرانس غیرمتعهدها»، عراق بارها اعلام کرده بود که بغداد کاملاً امن است و حتی «پرنده‌ای» جرأت ندارد در آسمان بغداد پرواز کند. در این زمان بود که ایجاد ناامنی در استان بغداد در دستور کار نظامی – سیاسی ایران قرار گرفت تا ضمن هدف قرار دادن تأسیسات پالایشگاهی «الدوره» در جنوب شرقی شهر بغداد از برگزاری نشست سران غیرمتعهدها جلوگیری شود.در این شرایط به طور مسلم یکی از ابزارهای موجود، استفاده از فشارهای سیاسی و افزایش تحرکات سیاسی با هدف جلب حمایت کشورها برای کمک نظامی و سیاسی و تضعیف دشمن بود. به عبارت دیگر، برخورداری هر یک از کشورهای ایران و عراق از یک نظام سیاسی برتر در منطقه مقدمات پیروزی را فراهم می‌کرد. قبل از فتح خرمشهر، عراق در چنین جایگاهی قرار داشت و یک سر و گردن از ما بالاتر بود و می‌توانست با فشارهای سیاسی، خود را به ما تحمیل کند. ولی با آزادسازی خرمشهر قضیه برعکس شد و نظام بین‏‌الملل شاهد شکست نظامی – سیاسی عراق در این منطقه استراتژیک شد و این در حالی بود که عراق برگ برنده خود را برای اعمال نظرات نامشروع در منطقه از دست داد.در شرایطی که خرمشهر آزاد شده بود کشورهای عرب منطقه که روی صدام و ارتش آن تکیه داشتند دچار وحشت شدند. آمریکا و برخی کشورهای عرب توصیه کردند که در این فضا و شرایط حاکم، هرچه سریع‏تر باید آتش‏‌بس برقرار شود.در تشریح علل تصمیم برگزاری «کنفرانس غیرمتعهدها» در بغداد می‌توان گفت که رژیم صدام که در آن شرایط از لحاظ سیاسی بسیار ضعیف شده بود، بهترین راه خروج از این بحران را برگزاری اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد در بغداد دانست زیرا از این طریق موفق می‌شد با صدور بیانیه و حربه‏‌های دیگر همه چیز را به نفع خود و به ضرر نظام جمهوری اسلامی ایران به پایان برساند.از سوی دیگر، عراق بارها اعلام کرده بود که بغداد کاملاً امن است و حتی «پرنده‌ای» جرأت ندارد در آسمان بغداد پرواز کند. در این زمان بود که ایجاد ناامنی در استان بغداد در دستور کار نظامی – سیاسی جمهوری اسلامی قرار گرفت تا ضمن هدف قرار دادن تأسیسات پالایشگاهی «الدوره» در جنوب شرقی شهر بغداد از برگزاری نشست سران غیرمتعهدها جلوگیری شود.خلبان عباس دوران که بود؟عباس دوران در سال ۱۳۲۹ در شهر شیراز متولد شد. وی پس از اخذ دیپلم در سال ۱۳۵۱ وارد دانشکده خلبانی نیروی هوایی ارتش شد و پس از طی دوره مقدماتی در ایران برای ادامه تحصیل و طی دوره تکمیلی به آمریکا اعزام شد و پس از اخذ نشان و گواهینامه خلبانی به ایران بازگشت.وقتی جنگ تحمیلی در روز 31 شهریورماه 1359 آغاز شد در پست افسر خلبان شکاری و معاونت عملیاتی فرماندهی پایگاه سوم شکاری (شهید نوژه) انجام وظیفه می‌کرد.عباس دوران هفتم آذرماه سال 1359 در یک عملیات متحورانه دو ناوچه نیروی دریایی عراق را در حوالی اسکله «الامیه» و «البکر» غرق کرد، چنانچه می‌گفتند و به اثبات هم رسید نیروی دریایی عراق را سرهنگ خلبان عباس دوران و سرهنگ خلبان خلعتبری به نابودی کشاندند. زمانی که اسرائیل به لبنان حمله کرد وی اولین خلبانی بود که آمادگی خود را جهت نبرد با صهیونیست‏ها اعلام کرد.در سال ۱۳۶۱ جنگ تحمیلی هر روز شعله‏‌ورتر می‌شد و صدام رئیس دولت بعث عراق برای مانور سیاسی از برپایی کنفرانس غیرمتعهدها سخن می‌گفت و از مدت‏ها قبل به کمک آمریکا بغداد را به زعم خود به دژ نفوذناپذیری تبدیل کرده و تبلیغات بسیار وسیعی به راه انداخته بود تا حدی که برای سران غیرمتعهد بنزهای سفارشی‏‌اش را بر روی اتوبان‏‌های نوساز بغداد راه انداخت، خیلی خرج کرده بود. از یک طرف هم مدام، تبلیغ می‌کردند که ایران نمی‌تواند بغداد را ناامن کند. در این شرایط بود که سرهنگ خلبان عباس دوران برای جلوگیری از برگزاری همایش سران غیرمتعهدها، بیستم تیرماه 1361 مأموریت یافت تا پایتخت عراق را ناامن کند.روز 30 تیرماه ۱۳۶۱ سه هواپیما که هر کدام دو سرنشین داشتند مأموریت یافتند روی بغداد عملیاتی انجام دهند. هدف آن‏ها بمباران پالایشگاه بغداد، نیروگاه اتمی بغداد و «پایگاه الرشید» یا ساختمان اجلاس در بغداد بود.ماجرای این مأموریت که خلبان عباس دوران در آن به شهادت رسید از زبان همکار و همراهش منصور کاظمیان خواندنی است:وی می‌گوید: قبل از اینکه انجام این عملیات را به ما اعلام کنند عباس دوران به «امیدیه» رفته بود و قرار بود در صورتی که در «عملیات رمضان» نیاز شد، پرواز کند زیرا نیروی زمینی ارتش در این عملیات نیاز به حمایت‏‌های هوانیروز داشت. در نتیجه دو روز قبل از شروع عملیات عباس دوران به ما ملحق شد و به ما توضیح دادند که به علت حساسیت ویژه، این عملیات با سه هواپیما انجام خواهد شد.دنباله نوشتار:iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/15341-ba…

سرود سی تیرساخته:استاد حسین ملکشعر: استاد صبا اجرا :۱۳۷۱ تالار رودکی@iranboom_ir

روز ۳۰ تیر - دکتر هوشنگ طالعiranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/1089-drt…

سی ام تیر ۱۳۳۱هما ارژنگیآن روز هم مرا یدک می کشیدند. خواهرانم را می گویم. مهین دخت و اذرم دخت. با هم از خانه بیرون امدیم و از کوچهنظامیه به سوی میدان بهارستان رهسپارشدیم. در پیاده رو جمعیت موج می زد و فریاد ها و مشت های گره شده رو به آسمان بلند بود. خواهرم آذر، از ترس آنکه مبادا در میان مردم گم و گور شوم یا در زیر دست و پا بمانم دستم را سخت می فشرد و مرا با خود می کشید.من میدان بهارستان را خوب میشناختم . همه جایش را. در آن سوی میدان کنار کلانتری، کوچه باریک و بن بستی بودکه در انتهایش خانه کوچک مهین دخت قرار داشت.از ان روز یادبود های گنگی در خاطرم مانده. شلوغی، گرما و فریاد ها..و از میان فریاد ها واژه های آشنای زنده باد ایران...زنده باد و مرده باد و ...من زندگی و پایندگی را بسیار دوست می داشتم ولی مرگ و مردگی را نه !پس از اندکی پیشروی دشوار، در برابرم ماشین های سخت و خشن و تیره رنگی دیدم. تانک هایی که لوله هاشان به سویمردم نشانه رفته بود و سربازانی با تفنگ های نیزه دار و چهره های سرد .و من با چشمانی شگفت زده، به خود می گفتم: اخر چرا ؟ ! چرا مرگ و مردگی!گرما بود و فشار کسانی که به سختی به جلو رانده می شدند و فریاد ها و... ناگهان سرم به چرخش افتاد و تنم خم شد ولی پیش از ان که در زیر پای مردم له شوم، خواهرم به دادم رسید و مرا بهگوشه ای کشید تابتوانم اندکی هوا بگیرم و نفس تازه کنم.صفیر گلوله ها وبانگ فریادها در گوش هایم می پیچید. یادم نیست که این هیاهو کی فرو نشست اما هنگامی که میدان از جمعیت تهی شد، در جای جای ان نشانه هایی بر جا ماند.خون های بر زمین ریخته شده، لنگه کفش های تک افتاده، پرچمهای کوچک واژگون، و ..در کنار این نشانه ها، گویی فرشته ازادی بود که از فراز اسمان به میدان می نگریست و لبخند می زد.با مهین دخت به ان سوی میدان، به سوی کوچه باریکی که خانه اش در ان بود روان شدیم. درب خانه را با کلید گشود.رشته خون نازکی کف حیاط را شیار زده بود. با ترس و نگرانی بسیار وارد خانه شدیم. شیار خونین تا حیاط خلوت وروی نورد بام چوبی که به پشت بام می رسید ادامه داشت. خواهرم از نورد با م لرزان در زیر پایش بالا رفت. من هم بهدنبالش ، تا اگر هم وطنی زخمی در ان جا باشد به دادش برسیم. اما، در ان جا هیچکس نبود..آن روز دانستم که برای دست یابی به ازادی و ارمان های سپند، باید ایستادگی کرد. باید از جان مایه گذاشت. باید باعاشقان میهن همدل و هم داستان شد.آن روز سی ام تیر ماه سال ۱۳۳۱ خورشیدی بود.هما ارژنگی ۲۸ تیرماه ۱۳۹۸t.me/iranboom_ir

عباس دوران - همچون آرش، در راه نگاهبانی از میهن به کام مرگعقاب علی احمدیt.me/iranboom_ir/38932?single%D8%AF%D8%B1 گاهشمار ایران ، روز  سی ام تیر یادآور قهرمانی ها و پهلوانی های میهن پرستانی است که خون خود را به پای درخت آزادی و خودسروری ایران زمین ریختند . یکی از این پهلوانان میهن پرست ، عباس دوران است که در روز سی ام تیرماه سال ۱۳۶۱  ، به همراه یکی دیگر از خلبانان ایران با هواپیمای شکاری بمب افکن خود ،برای انجام یک ماموریت شگفت ، به سوی عراق پرواز کرد . در آن روزها قرار بود که  « هفتمین نشست کشورهای جنبش غیرمتعهدها » در بغداد برگزار شود . برگزاری این نشست در عراق که بخش های بزرگی از خاک ایران زمین را اشغال کرده بود ، به عراق در برابر ایران موقعیت و جایگاهی برتر می داد . در برابر اعتراض های ایران و کشورهای دیگر در باره ی « جنگی بودن» وضعیت ایران و عراق و پیشنهاد برگزاری آن در کشور سوم ، صدام حسین گفته بود ،  پرنده هم نمی تواند از خط آتش  و تور دفاع ضدهوایی بغداد گذر کند . هدف این پرواز ، دادن پاسخ به صدام حسین و « ناامن کردن بغداد » برای برگزاری نشست کشورهای جنبش غیرمتعهدها بود .فرمانده ی این هواپیما ، عباس دوران بود و خلبان همراه او ، منصور  کاظمیان . پیش از این عملیات ، عباس دوران بیش از یکصد پرواز جنگی موفق در کارنامه ی خود داشت و در نبردی هوایی ، دو هواپیمای  میگ ۲۳و یک  هواپیمای میگ ۲۱ عراق را سرنگون کرده بود . در یک عملیات بزرگ دیگر ، عباس دوران دو اسکله ی « البکر » و « الامیه » عراق را به زیر آب فرستاده بود . در عملیات نظامی « فتح المبین » نیز او با یاری رسانی در بخش نبردهای هوایی ، در پیروزی عملیات رزمندگان نیروی زمینی ارتش ایران نقش مهمی بازی کرد .در سحرگاه روز سی ام تیرماه ۱۳۶۱ ، عباس دوران و منصور کاظمیان به قلمرو هوایی بغداد رسیدند . عباس دوران همه ی بمب های هواپیما را بر روی پالایشگاه « الدوره » ی بغداد ریخت و آتش و دود آن را به آسمان فرستاد . در این هنگام موشک های تور ضدهوایی بغداد به هواپیمای او برخورد کردند و هواپیما  آتش گرفت . کاظمیان ، خلبان همراه او با چتر نجات از کابین دوم بیرون پرید ؛ اما او در هواپپما ماند و هواپیما را به سوی هتلی که برای برگزاری نشست جنبش عیرمتعهدها آماده شده بود ، راند و آن را به تالار برگزاری کنفرانس کوبید . او با این کار نشان داد که بغداد در تیررس عملیات نیروهای ارتش ایران است و از امنیت برخوردار نیست . از این عملیات شهادت طلبانه  با نام « عملیات بغداد » نام برده می شود . در صحنه ی از فیلمی که در سحرگاه همان روز در پایگاه هوایی و به هنگام خداحافظی عباس دوران با دوستانش در دست است ، از چگونگی بدرود او با یارانش می توان دید که او « دانسته » و « پهلوانانه » ، گام در راهی بی بازگشت می نهد ؛ راهی که پهلوانانی همچون آرش ، پیش از او ، برای آزادی میهن در آن گام نهاده بودند .بیست سال پس از شهادت عباس دوران ، از سوی دولت عراق تکه استخوانی از پای او به ایران تحویل داده شد ، که در دهم امرداد ۱۳۸۱ ، خانواده اش آن را در شیراز به خاک سپردند . در سال ۱۳۷۵ ، جمال شورجه  از داستان روزهای پایان زندگی عباس دوران و واپسین ماموریت او ، فیلمی با نام « عبور از خط  سرخ » ساخت که از تلویزیون ایران به نمایش درآمد .برگرفته از تارنمای ایرانچهرiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9812-a…

روز ۳۰ تیر - دکتر هوشنگ طالعطرح از مریم شمساییiranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/1089-drt… ۳۰ تیر - دکتر هوشنگ طالعطرح از مریم شمساییiranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/1089-drt…

مرثیه‌ی‌ شهدای تیر ماه  1331بهارستان : به عکس باورم ، بی برگ و بی باری  / به جز اندوه دیرینت ، ز میدان کم نمی‌آری ز بعد از غرشِ توپ لیاخوف بر سرِ قانون /  گمان می کردم از تیر و صدای توپ،  بیزاری بهارستان : تو با مشروطه ، میدان دار من بودی /  ولی از فتنه‌ی پارک اتابک ، سخت بیماری تو که قانون نویسانِ کهن بر کُنج لب داری    چرا برگونه‌ی میهن فروشان ، بوسه می‌کاری ؟ تقی‌خان را نمی‌خواهند ، مصدق را نمی‌پایند /  امان از کژمدارانِ سیه اندیش و زنگاری بهارستان :  بهارت با مصدق رفت و تیر آمد  /  بگو یادی ز تیر و پیکرِِ پاک وطن داری ؟ زسیزده ساله ‌سرداری که درخون خودش  غلطید /  و زآن روزی که ملت شد ز مختاری خود عاریز بیست و پنج آلاله ، سی تیر از تو گلگون شد / شُتک‌ها را به یادت هست ، از آن صبح گلناری ؟ کسی در ابن بابویه نمی‌یابد شهیدان  را /   زبس مخروب و متروک است این پندار بازاری چه دلتنگم بهارستان ، از این میدان بی برگی /  بجانت سبزه میکارم ، اگر بختم کند یاری دوباره باغ می‌آید ، به استقبال فروردین  /  و از سر چشمه می‌گردد ، دوباره چشمه‌ها جاری دوباره فرش زرینت ، ز غارت باز می‌گردد  /  و می‌بافد به تار و پودِ  میدان ، شعر بیداری دوباره با مصدق‌ها ، به میدان تو می‌آییم  /  به مردم داده خواهد شد دوباره ، فرصت آری دوباره قدرت ملی به میهن باز می‌گردد  /   تو می مانی و می‌بینی ، شکوه مردم انگاری به یاد جان نثاران دبیرستان البرزت  /  وطن چون کوه می‌ماند به زیبایی و سرشاری سی‌تیر آمده ، طالع بیا تا ابن‌بابویه /  که بر خاک شهیدانت گلی از عشق بگذاریدوم تیر ماه 1398 ـ محمد تقی حرآبادی@iranboom_ir

سي تير ١٣٣١، اعتراض مردم به نخست وزيري قوام و درخواست بازگشت دكتر مصدق به قدرت@iranboom_ir

*قلعهٔ الموت جهانی شد*🔹مدیرکل ثبت آثار طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی: استحکامات نظامی ۷ قلعهٔ الموت در قزوین که بیش‌از ۱۱۰۰ سال قدمت دارد، امروز با رأی مثبت داوران یونسکو ثبت جهانی شد.این پرونده شامل مکان‌های زیر بود:🔹قلعهٔ الموت، مرکز فرمانروایی نزاریان🔹لمسر، بزرگ‌ترین قلعهٔ و اقامتگاه زمستانی نایب‌الحکومه 🔹نویذرشاه، آخرین سنگر مقاومت در برابر مغولان🔹قلعه‌های شمس‌کلایه، شیرکوه، ایلان@iranboom_ir

شکوه پرواز یک خلبان ایرانی. او تومار برنامه‌های صدام را در هم پیچید.۲۰ مهرماه زادروز شهید عباس دوران۳۰ تیرماه شهادتشادروان عباس دوران خلبان اسطوره ای ایران در کنار آرامگاه کوروش بزرگ@iranboom_ir

روز ۳۰ تیر: سرتاسر ایرانبرگرفته از ماهنامه خواندنی شماره ۷۶، تیر و امرداد ۱۳۹۲، صفحه ۸t.me/iranboom_ir/38924%D8%AE%DB%8C%D8%B2%… مردم ایران در روز سی‌ام تیرماه 1331 اوج  مبارزه  مردم ایران در راه ملی کردن صنایع نفت درسرتاسرکشور بود.محمدرضاشاه پهلوی پس ازتغییر قانون اساسی درسال 1328 عنوان تشریفاتی فرماندهی کل قوا رابه دست آورده بود. وی با بهره‌گیری از این عنوان تشریفاتی نیروهای مسلح را در اختیار داشت. ازسوی دیگر وزیران  جنگ از زمان قدرت‌گیری رضاشاه ازسوی شاه منصوب می‌گردیدند. این امرباعث شده بود که  شاه برخلاف قانون اساسی درامورکشور دخالت کندروز 25 تیرماه 1331 دکترمصدق که نتوانسته بود موافقت شاه را با گزینش وزیرجنگ ازسوی نخست وزیر به دست آورد استعفا کرد. استعفای دکترمصدق ازمقام نخست وزیری  باعث خیزش همگانی درسرتاسرکشور برای استقرار دوباره دولت ملی گردیدخیزش روز30 تیر1331 با پیشکش شهیدان و زخمی‌های بسیار به بارنشست  و سرانجام برابر غرش تندرآسای ملت، غرش تانکها، زره پوشها، مسلسل‌ها و تفنگ‌ها  به خاموشی گرایید و ملت پیروز شدما یاد و خاطره شهیدان 30 تیر 1331 راکه ازسوی مجلس شورای ملی به افتخار عنوان «شهید راه وطن» سرافراز هستند گرامی می‌داریم. هنوز پس ازگذشت 60 سال از این رخداد بزرگ تاریخی آرامگاه شهیدان در «ابن بابویه» نیمه مخروبه باقی مانده است. حکومت کودتا اجازه بازسازی آن را نداد و حکومت جمهوری اسلامی نیز نه تنها از بازسازی آن جلوگیری کرد،  بلکه درچند سال گذشته  ازحضور فرزندان این سرزمین نیز بر آرامگاه شهیدان در روز 30 تیر جلو گیری به عمل آورده است.iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/9857-roz…

یاد و نام شهیدان ۳۰ تیرماه ۱۳۳۱ همیشه زنده استبرگرفته از ماهنامه خواندنی شماره ۶۷، امرداد و شهریور ۱۳۹۰، رویه ۱۲دکتر حسین معمارزادهروز سی‌ام تیرماه 1331، شماری از بهترین و مبارزترین فرزندان این سرزمین، برای برپایی دوباره‌ی «دولت ملی»، جان باختند، تا راه ملی شدن صنایع نفت ایران در سراسر کشور، هم‌چنان پی‌گرفته شود. در سال 1328، بر اثر دست‌کاری در قانون اساسی، محمدرضا شاه عنوان تشریفاتی فرماندهی کل قوا را به دست آورد. از این روی، با تعیین وزیر جنگ از سوی شاه، وی اختیار ارتش و نیروهای مسلح را در دست داشت. روز 25 تیرماه 1331، دکتر محمدمصدق نخست‌وزیر، خواهان آن شد که با توجه به اصل مسئولیت مشترک هیات وزیران برابر قانون اساسی، مجـلس و مردم، رییس دولت، وزیر جنگ را برگزیند که با مخالفت شاه رو به رو شد و در نتیجه دکتر مصدق استعفا داد و بدون اظهار تمایل مجلس شورای، شاه احمد قوام (قوام‌السلطنه) را به نخست‌وزیری برگزید. گرچه قوام‌السلطنه در غایله‌ی آذربایجان، کاری کرده بود کارستان، اما پس از پذیرش فرمان نخست‌وزیری، برابر مردم قرار گرفته بود. اعلامیه احمد قوام که در آن آمده بود: «وای به حال کسانی که در اقدامات مصلحانه‌ی من، اخلال نمایند و در راهی که در پیش داریم، مانع بتراشند یا نظم عمومی را برهم زنند. این‌گونه آشوب‌گران، با شدید‌ترین عکس‌‌العمل از طرف من روبه‌رو خواهند شد. به عموم اخطار می‌کنم که دوره‌ی عصیان سپری شده و روز اطاعت از اوامر و نواهی حکومت فرا رسیده است.»احمد قوام در پایان این اعلامیه که روز بیست و هفتم تیرماه 1331 منتشر شد، گفته بود: «کشتی‌بان را، سیاستی دگر آمد.»لحن اعلامیه به مردمی که در مبارزه‌ی ملی شدن برای صنایع نفت در سرتاسر کشور، پشت امپریالیسم انگلیس را به خاک ساییده بودند، سخت گران آمد و در نتیجه بر موج تظاهرات و مخالفت‌ها افزود. روزهای بیست و هفتم، بیست و هشتم و بیست و نهم تیرماه 1331، ایران در جوشش بود و انباشت خشم مردم، می‌رفت که تومارحکومت قوام را در هم پیچد و دوباره «دولت ملی» را برپا سازد. روز 30‌ تیرماه 1331، روز سرنوشت‌ساز در مبارزات ملی شدن صنایع نفت در سرتاسر کشور بود و به سنت مشروطیت، نبض مبارزه در میدان بهارستان می‌زد و در آن‌جا بود که برنده و بازنده می‌بایست تعیین شود. روز 30 تیرماه 1331، میدان بهارستان موج می‌زد از جوانان ایران‌دوست و ملی‌گرا که از پشتیبانی توده‌های مردم برخوردار بودند و برای برپایی دوباره‌ی دولت ملی، آماده‌ی جان‌بازی و فداکاری بودند و در سوی دیگر نیروهای مسلح حکومت که حتا «تانک» به میدان آورده بودند. سرانجام در برابر پایداری و جان‌بازی جوانان ایران‌دوست و ملی‌گرا و توده‌های مردم به‌پاخاسته، آتش تفنگ و مسلسل را خاموش کردند و زنجیر تانک‌ها را از حرکت بازداشتند. نخستین شهید روز 30 تیرماه 1331، شادروان هوشنگ رحمت‌الله رضیان از ملی‌گرایان بود که در دهانه‌ی بازار به شهادت رسید و خردسال‌ترین شهید این نبرد نابرابر یک نوجوان سیزده ساله بود. هفته‌نامه‌ی ندای پان‌ایرانیسم (سال دوم – شماره 33 – شنبه 8 شهریور 1331 – چهل روز از رستاخیز 30 تیر می‌گذرد...)«تهران و مردم تهران و تاریخ، چگونه ممکن است آن کودک سیزده ساله را فراموش کنند که گلوله‌های مسلسل، پهلو و سینه‌اش را، سوراخ کرده بود. در آخرین دقایق زندگی که مردم خشم‌گین و میهن‌پرست او را بر روی تکه‌چوبی قرار داده بودند و بر فراز سرهای خود حرکت می‌دادند و از زیر باران گلوله به پیش می‌رفتند، این کودک، پنجه‌های آغشته به خون خود را درهم می‌فشرد... مشت گره کرده‌اش را در فضا حرکت می‌داد، بر روی آرنج دست چپ خود تکیه می‌کرد و فریاد می‌زد: زنده‌باد دکتر مصدق.»مجلس شورای ملی، روز دوم امرداد ماه 1331، ماده‌ی واحده‌ی پیشنهادی زیر را که به قید سه فوریت از سوی 31 تن از نمایندگان تقدیم شده بود، مورد تصویب قرار داد: قیام روز دوشنبه 30 تیر 1331 را که در سراسر کشور برای پشتیبانی از نهضت ملی ایران انجام پذیرفت، قیام ملی می‌نامند و شهیدان آن روز را به عنوان شهدای ملی، ملی می‌شناسند.شهیدان این روز تهران عبارتند از: 1- شهید راه وطن اسماعیل عینک‌چی [فرزند علی‌محمد]2- شهید راه وطن جبار سفیدگر رشیدی [فرزند آقابالا]3- شهید راه وطن محمد ابراهیم قاسمی [فرزند یارعلی]4- شهید راه وطن رستمی کلخوران5- شهید راه وطن اصغر اسکندریان [فرزند قاسم]6- شهید راه وطن [بدون نام]7- شهید راه وطن رستم زینعلی تهرانی8- شهید راه وطن محمدسرندی‌نژاد9- شهید راه وطن عباس لوءلوء10- شهید راه وطن نوروز کفایی11- شهید راه وطن پرویز رجالی12- شهید راه وطن [بدون نام]13- شهید راه وطن علی‌اکبر جهان‌فر14- شهید راه وطن حسن نیکوسخن15- شهید راه وطن محمود یموتی ...دنباله نوشتار:iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/3007-yad…

یک روز یک خاطرهبرگرفته از ماهنامه خواندنی شماره ۶۷، امرداد و شهریور ۱۳۹۰، رويه ۱۳قاسم پورکاشانیسیزده ساله بودم که توی حیاط خانه‌مان در پل چوبی صدای تیر شنیدم. بیرون آمدم دیدم مردم به سوی میدان بهارستان دوانند. من نیز در خیل آنان، به آن سوی شتافتم. نزدیکی‌های خیابان هدایت صدا رساتر و فاصله شلیک‌هاکمتر شد. اندکی بعد مسلسل‌وار شلیک می‌شد و صدای تیر، بند نمی‌آمد. نبش خیابان بهارستان و فخرآباد دکه‌ای قرار داشت که سال‌ها پا برجا بود. تابلوی دکه، آبلیموی دست افشار شیراز بود. کنار این دکه ایستاده بودم دیدم جوانی به زمین خورد و دیگر برنخاست. کشان کشان به حیاط مسجد فخرالدوله بردندش. در این هنگام، جمعیتی سر در عقب جیپی نهاده بودند که خلاف جهت حرکت مردم پیش می‌رفت گویا جیپ ارتشی فرار می‌کرد و مردم قصد بازداشتنش را داشتند. توی جیپ را نگاه کردم افسری با لباس تمیز به سوی مردم تیر می‌انداخت. شاید قاتل جوان کشته‌شده، همین افسر تمیز پوش و نازک بدن بود. حدود ده دقیقه گذشت جیپ بازگشت. دیدم در عقب جیپ یک نظامی اسلحه را پر می‌کند و بدست افسر می‌دهد. روز 31 تیر 1330 روزنامه‌ها با عکس و تفصیلات نوشتند: ضامن کشتار سی تیر شاهپور علیرضا بود. به عکس توی روزنامه نگاه کردم. جیپ همان جیپ بود و افسر همان افسربود.iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/3010-yek…

تهران و مردم تهران و‌تاریخ، چگونه ممکن است آن کودک ده (سیزده ساله )را فراموش کنند که گلوله های مسلسل پهلو و سینه اش را سوراخ کرده بود. در آخرین دقایق زندگی که مردم خشمگین و‌میهن پرست او را روی تکه چوبی قرار دادند و بر فراز سرهای خود حرکت می دادند و از زیر باران گلوله به پیش میرفتند،این کودک پنجه های آغشته به خون خود را در هم می فشرد و بر روی آرنج دست چپ خود تکیه میکرد و فریاد میزد :           زنده باد دکتر مصدق برگرفته از کتاب سی تیر، نوشته استاد دکتر هوشنگ طالع، ناشر سمرقند@iranboom_ir

سنـدها و نوشتـه‌هایی در پیـوند با خیـزش 30 تیـرماه 1331از امیدوار ازنامه15/5/31قوام به مجلس17 ...من نه وسیله اجباری داشتم ونه...اعمال قوه نمودم و رئیس الوزرای سابق هم به میل و نظریات خود از کارکناره گیری نموده بود... من پیشنهاد حکومت نظامی... نکرده بودم...دستور تجمع مردم را در سی‌تیر من ندادم... اما در موضوع... مصادره اموال... نظیر چنین امری در حکومت مطلقه هم واقع نشده است... اصل16... و اصل27 متمم قانون اساسی... و.. منشور اتلانتیک... چگونه ممکن است که از کسی نپرسیده و فرصت توضیح نداده حکمی صادر و نظری اتخاذ نمایند.. من به صدای بلند می‌گویم که شهید واقعی سی ام تیرماه در درجه اول من هستم.من درطول خدمت‌گذاری طولانی به کشور خودم دچارمعارضه با سیاست‌های خارجی بوده ام و همه کم و بیش از من رنجیدگی دارند ولی معارضه های من همیشه برای حفظ منافع مردم ایران و مصالح مملکت بوده...رونـدگـان حقیـقت ره بلا سپـرنـدرفیق عشق نیندیشداز نشیب و فرازدكتر محمد مصدق د دادگاه تجدید نظر نظامی به كوشش جلیل بزرگمهر ناشر شركت سهامی انتشار ـ چاپ اول سال 65 ص 301من استعفا کردم... دولتی بعد از بنده آمد. مجلس... رأی تمایل... داد ایشان نخست وزیر شدند ولی دولت خود را به مجلس معرفی نکردند. در این اثنا البته مسئول مملکت همان نخست وزیری بود که مجلس به او رأی تمایل داد.... سیاست خوب بود یا بد بود, به قوه انتظامی مربوط نبود که فکر یا تأمل بکند. آنها امر... را اجراکردند. اگر بنا باشد آن‌ها را برای اجرای آن امر... بیاورند مجازات کنند دیگر چطور ممکن است افسران بتوانند... اطاعت بکنند...از نامه خطی پیوست مقاله دکتر فخرالدین عظیمی باقیدمحرمانه بامضای قوام ص243جلداول70مقاله ارمغان فرهنگی به دکتر غلامحسین صدیقی گردآورده یحیی مهدوی ـ ایرج افشارچاپ اول نشر...شرکت ملی نفت ایران.. استخراج می‌کند و به شرکتی که برای تصفیه و فروش تشکیل می‌شود که اقلا 75% ..باید متعلق به ایران.. باشد در سر چاه بفروشد از روی قیمت خلیج ایران ...نقل به مضمون از ترجمه غلامرضا نجاتی از نوشته جرج مك گی معاون وقت وزارت خارجه آمریكا مندرج در،،سه گزارش،،مذاكرات ( با مصدق در واشنگتن ) منجر به توافق برای طرح پیشنهاد نهائی گردید و اچسن به ایدن ارائه كرد و گفت پیشنهاد مورد توافق ما و مصدق را به عنوان مبنای مذاكرات بپذیرد: پالایشگاه آبادان در اختیار یك شركت غیر ا‌نگلیسی به عنوان غرامت ادعائی قرار گیرد و دوباره به كار افتد مدیریت و عوامل كار و هزینه‌ها و قیمت گذاری با نظر ایران باشد و مطالبات مورد ادعای طرفین از یكدیگر موقوف شود و با شركت سابق نفت یك قرارداد 15 ساله برای حد اقل 30 میلیون تن نفت در سال منعقد گردد .بهای نفت كه سقف آن 10/1 دلار خواهدبود با توافق ایران و انگلیس و آمریكا با توجه به تغییراتی كه در قیمت جهانی متناوباً صورت می‌گیرد تعیین شود وشركت ملی نفت ایران بتواند مازاد نفت مورد نیاز شركت سابق را به مشتریان سابق با رعایت قراردادهای بلند مدت فروش شركت مزبور بفروشد ودولت ایران هم بتواند سالانه یك میلیون تن نفت به قیمت ارزان تر بخرد جواب ایدن این بود: ما با مصدق معامله نمی كنیم.از خاطرات وتألمات دکتر مصدق:و هم‌صدا شدن با مردم هم در روز 30 تیر از نظر همكاری و نیل به هدف نبود بلكه از جهت مخالفتی بود كه با شخص قوام السلطنه داشتند. نمك خوردند و نمكدان را شكستنند.. .بعد از 30 تیر كه باز اینجانب خود تشكیل دولت دادم چون یكی از طرق مبارزه سیاست خارجی از طریق مجلس 17 بود چنین بنظر رسید كه هر قدر اصطكاك دولت با مجلسین كم بشود مبارزه سیاست خارجی از طریق مجلسین تا حدی فلج شود و دولت بتواند بیشتر دوام كند. این بود كه از مجلسین درخواست اختیارات نمودم تا در حدود آن بتوانم لوایح قانونی و ضروری را امضا كنم و بعد از آزمایش برای تصویب مجلسین پیشنهاد نمایم موقع درخواست تذكر دادم با این‌كه اعطای اختیارات مخالف قانون اساسی است این درخواست را می‌كنم اگر…به تصویب رسید به كار ادامه می‌دهم و الا از كار كنار می‌روم. مجلسین هم از نظر مصالح مملكت آن را برای مدت 6 ماه تصویب نمودند و چون مدت اختیارات در 20 دی ماه 31 منقضی می‌شد درخواست تمدید نمودم كه در این وقت یكی از همكاران باین عنوان كه تصویب تمدید اختیارات مخالف با قانون ا ساسی است با آن مخالفت نمود در صورتی كه موقع تصویب اختیارات …كوچكترین مخالفتی ننمود و علت این بود كه احساسات مردم تهران در روز 30 تیر هنوز از خاطرها نرفته بود.iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/1088-asn…

پرفسور محمد حسن گنجی؛ پدر علم جغرافیای ایرانiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… محمدحسن گنجی به روایت دکتر محقق - میراث‌دار جغرافیاiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/6650-d… سوگِ استاد دکتر محمدحسن گنجی - یک قرن عشق به ایرانiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… که در خاک آرمید و ماندگار شدiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… دکتر احمد اقتداری در مراسم تشییع پیکر استاد محمد حسن گنجیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… عباس سعیدی در مراسم دکتر محمد حسن گنجیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… دانشمند هواشناس جهانiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… محمد حسن گنجیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/…

۱۴ سال پیش در  ۲۹ تیر ۱۳۹۱، محمدحسن گنجی ـ جغرافی‌دان و پدر علم جغرافیای نوین ایران ـ درگذشت.@iranboom_ir

دکتر محمدحسن گنجی به روایت دکتر محقق - میراث‌دار جغرافیاطلب علمت فرمود رسول حق گر سفر باید کردن به مثل تا چینشمار کتاب‌ها و رساله‌هایی که درباره علم جغرافیا به وسیله دانشمندان اسلامی تألیف گشته از صد افزون است. آنان، گاه مطالب جغرافی را در کتاب‌های تاریخی می‌آوردند مانند مطالبی که در کتاب‌های مروج‌الذهب و التنبیه و الاشراف مسعودی و در فارسی در تاریخ‌ گردیزی و تاریخ بیهقی درباره جغرافی درج شده، و گاهی در سفرنامه‌ها و رحله‌ها اشاره به مطالب و مسائل جغرافیایی شده همچون سفرنامه ابودلف و ابن‌فضلان و رحله ابن‌بطوطه و ابن جبیر و در فارسی مانند سفرنامه ناصرخسرو و مانند آن. ولی بیشتر به صورت اثری مستقل در فن جغرافی کتاب تألیف می‌گردید که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان از کتاب‌های زیر نام برد: المسالک و الممالک ابن خردادبه، کتاب‌ البلدان ابوعبدالله جیهانی و یعقوبی و ابن‌فقیه همدانی، صورة‌الارض ابن حوقل، الاعلاق النفسیه ابن رسته و احسن التقاسیم فی معرفه‌الاقالیم مقدسی و بالاخره معجم‌البلدان یاقوت حموی، و در غرب عالم اسلامی نزهه‌المشتاق فی اختراق الآفاق شریف ادریسی و عجائب‌البلدان ابوالفداء و در زبان فارسی حدودالعالم من‌المشرق الی المغرب. کتاب‌های تاریخ محلی نیز از منابع مهم جغرافیایی به شمار می‌آیند که از میان آن‌ها می‌توان از تاریخ بغداد خطیب بغدادی و تاریخ مکه ازرقی و فاکهی و تاریخ نیشابور حاکم و در فارسی از تاریخ بخارا اثر نرشخی و تاریخ قم حسن‌بن محمد قمی و فارسنامه ابن بلخی و ده‌ها نظیر آن نام برد. جغرافی‌دانان اسلامی در گردآوری اطلاعات روش و طریقه علمی را به کار می‌بستند و از هر فرصتی برای جمع کردن اخبار مربوط به شهرها و روستاها استفاده می‌کردند. ابن‌الفقیه همدانی می‌گوید من با هر کسی که ملاقات می‌کردم از شهر و وطن او و آنچه که مربوط به مردم و اجتماع آنان بود سؤال می‌کردم. مقدسی می‌گوید برای این که مردم به من اعتماد کنند و به آسانی اخبار شهر و دیارشان را در اختیارم بگذارند در طی سفرهایم با سی و شش اسم خود را معرفی کرده‌ام.پس از تاسیس دارالفنون به وسیله امیرکبیر این اندیشه پیدا شد که این علم فراموش شده دوباره احیا گردد. از این روی، نخست از معلمان خارجی استفاده شد و سپس دانشمندان ایرانی همچون میرزاعبدالغفار نجم‌الدوله (نجم‌الملک) و مهندس عبدالرزاق بغایری و مهندس محسن مسعود انصاری ـ که می‌‌توان از آنان به عنوان پیشروان علم جغرافی و نقشه‌کشی در عصر جدید یاد کرد که با کوشش و دلسوزی خاصی به این امر مهم پرداختند. دکتر محمدحسن گنجی، استاد ممتاز دانشگاه تهران، از پیشکسوتان این علم در زمان معاصر است. او نه‌تنها آشنایی با میراث کهن این علم دارد بلکه از افراد انگشت‌شماری است که در جریان علمی بین‌المللی جغرافیا و مسائل مرتبط به آن قرار گرفته است. دبیران و استادیاران و دانشیاران و استادان جغرافی در سراسر کشور از این موهبت عظما برخوردار بوده‌اند که از محضر استاد توانا و فاضلی همچون دکتر گنجی استفاده کرده و از سرچشمه فضل سرشار و بحر زخار علمی او بهره‌مند گشته‌اند و این از افتخارات دانشگاه تهران است که متجاوز از شصت سال از وجود پربرکت استاد دکتر گنجی برخوردار بوده و دانشگاه ادبیات به وسیله او کسب ارزش و اعتبار کرده است.انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، که تجلیل و تعظیم بزرگان علم و دانش و ادب این کشور را وجهه همت خود ساخته بود، بسیار مفتخر بود که برای این استاد فرهیخته مجلس بزرگداشت برپا دارد. ای کاش انجمن از امکاناتی برخوردار بود که می‌توانست هفته‌ای یک بار چنین مراسمی برگزار کند تا نسل جوان از انفاس قدسیه این بزرگان بهره‌مند گردند و گام خود را جای گام آنان نهند تا ستاره درخشان این مرز و بوم بیش از پیش تابان و فروزان گردد.iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/6650-d…

قهرمان سخنورى - سروده استاد ادیب برومند در رثاى استاد جلال ‏الدین همایى «سنا» که در بیست و نهم تیرماه ۱۳۵۹ دار فانى را وداع گفت.آوخ که باغ علم و هنر دلگشا نماندبستانسراى شعر و ادب را صفا نماندآوخ که لاله‏ هاى شکوفاى شعر رادیگر نوازشى زنسیم صبا نمانددردا که شد فضاى ادب تیره وندرانغیر از سیاه چادر سوگ و عزا نمانددر باغ، گشت بلبل دستان ‏سرا خموشدر ناى عشق، نغمه شور و نوا نماندتابنده ذرّه ‏بینِ دقایق نگر شکستبر لوح نقشبندِ فضیلت جلا نماندتا شد سراى دانش و فن بى‏ سرایدارغیر از سکوت محض، به دانش ‏سرا نماندزآن دم که نور چشم عزیزان «سنا» برفتدر دیده روشنایى و دردل ضیا نماندواحسرتا که دیده عجب ماجرا بدیدمرگ جلال دین همایى «سنا» بدیداى واى ازین خبر که چه دل‏ها فکار کرددل‏هاى بى‏شمار، به حسرت دچار کرداهل سخن به درد سخن دردمند ساختشهر هنر به سوگ هنر، سوگوار کردشاهین مرگ بر سر گلزار، پرگشودرعنا تذرو باغ ادب را شکار کردتا خاکِ غم به فرقِ سپاه سخن کندعفریت مرگ حمله بدین تکسوار کردزین داغ و درد شاهد دریا شکوهِ شعراشک محن ز دیده روان در کنار کردتحقیق کرد شیون و تدریس خون گریستعرفان درید رخت و سیه‏ گون شعار کردسالار کاروان ادب تا سپرد جانما را به سوى وادى غم رهسپار کرددردا که قهرمان دیار سخنورىدم در کشید و ماند تهى جاى انورىدانى که رفت آن‏که عدیم النظیر بود؟علامه ‏اى ادیب و ادیبى شهیر بوددر شعر، شأن شاعرِ تازى «جریر» داشتدر علم، همچو خواجه طوسى «نصیر» بوددر فقه و در ریاضى و در حکمت و نجومسر رشته‏ دار آگه و دانا خبیر بودگر واژه کبیر کسى را سزد به علماو را سزد که نادره مردى کبیر بوداو آن‏ چنان به شعرِ دلاویز علقه داشتکز شاعران نابغه منت ‏پذیر بودتا شرح حال شاعر فحلى کند به دستکوشنده با تواضع مردى فقیر بودبود آن چنان عظیم شکوه فضیلت‏ اشکآنجا حقیر، منصب میر و وزیر بودافسوس کآن بقیه ابدال روزگارپوشید رخ ز جمع مریدان بى ‏شماررفت ‏آن‏ که جز به‏ حق و حقیقت نظر نداشتجز در هواى معرفت ‏الله سفر نداشتجز با کتاب و دفتر و کلک سخن گزارسرّ و سرى ز شامگهان تا سحر نداشتیک لحظه روى از در تعلیم برنتافتیک لمحه دست از سر تحقیق برنداشتسالى فزون ز شصت، به هشتاد سال عمرتدریس کرد و کار به کار دگر نداشتچندین هزار صفحه در اوصاف اصفهانبنوشت و غیرعشق یکى راهبر نداشتسرتابه پاى، عشق وطن بود در سرشسرگشته‏ وار در رهش از تن خبر نداشتتیرِ «هزار و سیصد و پنجاه و نه» گسستقید حیات وى که زِ مردن حذر نداشتروحش قرین رحمت پروردگار بادبا اولیا به خلد برین همجوار بادبعد از تو اى سنا دل ما را شکیب نیستجز غم انیس خاطر حسرت نصیب نیستاى اوستاد فحل که بعد از رحیل توایماى شاهدان سخن دلفریب نیستبودى به علم و فضل، پس افکند قرن‏هارفتى و همقران تو یکتن لبیب نیستبعد از تو در دیار ادب اى فقید عصرگر علم و فن غریب فتد بس غریب نیستدر باغ افتخار، گل و لاله پژمریدکاین باغ را ز بعد تو یک عندلیب نیستبانگ تو کز وراى قرون گوش مى‏نواختچون‏ شد خموش ‏چاره‏ به ‏غیر از شکیب نیستدرماتم توانَد سخن گستران نژندلیکن یکى نژند به سان «ادیب» نیستآرام جوى در کنف رحمت خداىکآرامگاه توست دل هر سخن سراى@iranboom_ir

محمدحسن گنجی، (زادهٔ ۲۱ خرداد ۱۲۹۱ در بیرجند-درگذشتهٔ ۲۹ تیر ۱۳۹۱ در تهران)، استاد سرشناس جغرافیا در دانشگاه تهران بود. وی بنیان‌گذار دانش جغرافیای نوین و هواشناسی در ایران و یکی از مفاخر فرهنگی است.@iranboom_ir

یادی از جلال‌الدین همایی در سال‌روز درگذشتش - نویسنده‌ای که کمتر به زندگی‌اش توجه شده استجلال‌الدین همایی ادیب، شاعر و استاد زبان و ادبیات فارسی، در سیزدهمین روز دی‌ماه ‌۱۲۷۸ در محله‌ی پاقلعه‌ی اصفهان به دنیا آمد. جلال‌الدین از چهار – پنج سالگی به خواندن قرآن، غرلیات حافظ، گلستان سعدی و... نزد پدر و مادرش پرداخت. پس از مدتی وارد مکتب و مدرسه شد و حدود ۲۰ سال از عمرش را صرف تحصیل علوم اسلامی کرد. پدرش میرزا ابوالقاسم محمد نصیر متخلص به طرب و جدش ملا محمدرضا همایی شیرازی هر دو از شعرا و دانشمندان معروف عصر خود بودند. همایی از سن یازده سالگی به مدت بیست سال در مدرسه «نماورد» از مدارس قدیم و معروف اصفهان که مرکز دانش و فرهنگ این شهر بود به کسب علوم اسلامی پرداخت . وی طی این سال‌ها ادبیات عرب، فقه، اصول، تفسیر، درایه، رجال، هیأت، نجوم، استخراج تقویم، فنون ریاضی، طب و فلسفه را نزد بزرگترین علما و روحانیان ایران فراگرفت و خود نیز مدتی مدرس بزرگترین حوزه‌های علمی و ادبی اصفهان بود.همایی که هم‌زمان با تحصیل، در حوزه‌های علمیه تدریس هم می‌کرد، با گذراندن تحصیلات عالیه به درجه‌ی اجتهاد هم رسید. در سال 1307 به تهران آمد و در وزارت معارف، استخدام و موظف شد در تبریز کار کند. او در سال 1310 به تهران برگشت و در دانشکده‌ی افسری و دبیرستان‌های دارالفنون، شرف و نظام به تدریس پرداخت. ذبیح‌الله صفا، حسین خطیبی و علی‌اکبر شهابی از شاگردان همایی در این دوره بودند.در سال‌های بعد نیز همایی به تدریس در کلاس ادبی دانشسرای عالی و کلاس روزنامه‌نگاری دانشکده‌ی حقوق مشغول شد. سپس سالیان دراز به تدریس در دوره‌های لیسانس، فوق لیسانس و دکتری در دانشکده‌ی ادبیات پرداخت تا این‌که در سال 1345 با تقاضای خود بازنشسته شد.«تاریخ ادبیات ایران»، «غزالی‌نامه»، «فنون بلاغت و صناعات ادبی»، «مولوی‌نامه»، «دیوان سنا» (مجموعه‌ی اشعار)، «مجمع‌الفصحاء» و «تصوف در اسلام»، همچنین تصحیح «نصیحت‌الملوک امام محمد غزالی» و تصحیح «مصباح‌الهدایة و مفتاح الکفایة» عزالدین محمود کاشانی، تصحیح «معیار العقول» منصوب به شیخ بوعلی سینا و تصحیح «غزالی‌نامه» امام محمد غزالی، تصحیح «ولد نامه» نوشته سلطان ولد،  از آثار برجای‌مانده از جلال‌الدین همایی هستند.جلال‌الدین همایی ۲۹ تیرماه ۱۳۵۹ درگذشت. آرامگاه او تکیه‌ی لسان‌الارض در تخت فولاد اصفهان است.خانه‌ای که همایی در اصفهان در آن به دنیا آمده، مشهور به خانه‌ی استاد جلال‌الدین همایی، در سال ۱۳۷۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.دنباله نوشتار:iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9785-j…

پایان شب سخن سرایی، می‌گفت ز سوز دل #همایی :"فریاد كزین رباط كهگل ،جان می‌كنم و نمی‌كنم دل. مرگ آخته تیغ بر گلویم،من مست هوا و آرزویم.۲۹ تیرماه سالروز درگذشت استاد جلال الدین همایی. یادش گرامی باد.iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9785-j…

⬛️ یادی از هامون سینمای ایران۱۵ سال پیش در چنین روزهایی، خسرو شکیبایی هنرمندی از جنس مردم از میان ما رفتirna.ir/fa/News/82603285/@iranboom_ir

قلم باید با قدم توأم شود - شادروان منوچهر ستوده،iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/2830-g…

هفده سال از مرگ ‎خسرو شکیبایی می‌گذرد...همیشه مردی در گلویش گریه می‌کرد، و زنی در چشمانش به گلدان‌ها آب می‌داددوازدهمین سالگرد رفتنش سبزِ سبز@iranboom_ir

۲۸ تیرماه زادروز ایران‌شناس آگاه و نام‌آشنا، پژوهشگر برجسته، نسخه‌پژوه، گویش‌پژوه و جغرافیدان نامدار زنده‌یاد استاد دانشمند دکتر منوچهر ستودهایرانی باید خود را بشناسد و به دیگران بشناساند@iranboom_ir

اسماعیل یغمایی باستان‌شناس نامی ایران درگذشت استاد «اسماعیل یغمایی» باستان‌شناس نامی ایران امروز (یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵) براثر سکته مغزی در بیمارستان پارس تهران درگذشت. اسماعیل یغمایی از نام‌آورترین باستان‌شناسان ایران و از چهره‌های اثرگذار در شناخت، پژوهش و صیانت از میراث‌فرهنگی کشور روز جمعه ۲۶ تیر در پی عارضه سکته مغزی در بیمارستان بستری شد و امروز در بیمارستان درگذشت. خدمات ارزشمند استاد یغمایی در حافظه باستان‌شناسی و تاریخ کشور به یادگار خواهد ماند و میراث ایران مدیون تلاش‌های یغمایی‌ است که تمام قد در دفاع از میراث ایران ایستاد، هزینه داد و تسلیم نشد. یغمایی از جمله پژوهشگرانی است که بیش از نیم قرن از عمر علمی و حرفه‌ای خود را وقف کاوش، مطالعه، مستندسازی و حفاظت از میراث تاریخی و تمدنی ایران کرده و نام او با بخشی از مهم‌ترین پژوهش‌ها و کاوش‌های باستان‌شناسی کشور گره خورده است. آثار و دستاوردهای علمی این استاد پیشکسوت، سهمی ماندگار در شناخت لایه‌های تمدنی ایران و غنای دانش باستان‌شناسی کشور داشته و برای نسل‌های مختلف پژوهشگران، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش به شمار می‌رود. اسماعیل یغمایی، متولد شهریور ۱۳۲۰، تحصیلات عالی خود را در رشته باستان‌شناسی و هنر در دانشگاه تهران به پایان رساند و از اردیبهشت ۱۳۴۶ با استخدام در اداره‌کل باستان‌شناسی کشور، فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد. از آن پس، به عنوان سرپرست یا عضو هیات‌های علمی، در ده‌ها پروژه کاوش و بررسی باستان‌شناسی در نقاط مختلف ایران حضور یافت و نقش موثری در شناسایی، حفاظت و معرفی میراث‌تاریخی کشور ایفا کرد. کارنامه علمی او، حضور در کاوش‌های شاخصی همچون هفت‌تپه خوزستان، شوش، شهر سوخته، تپه چغاگاوانه اسلام‌آباد غرب، مرودشت، کرمانشاه، کنگاور، دشت قزوین، گرگان، کرمان و مناطق شمال‌باختری ایران را در بر می‌گیرد؛ پژوهش‌هایی که هر یک بخشی از تاریخ و هویت تمدنی ایران را روشن‌تر ساخته و به غنای مطالعات باستان‌شناسی کشور افزوده‌اند. یغمایی علاوه بر فعالیت‌های میدانی، در حوزه تالیف نیز آثار ارزشمندی از خود بر جای گذاشته است. کتاب‌های «شوش؛ کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر پانزدهم دوره ایلام میانی»، «گیسوان هزارساله؛ گوشه‌هایی از خاطرات یک باستان‌شناس»، «آن قصر که جمشید...؛ پژوهشی در پیشینه‌شناسی تخت‌جمشید»، «نقاط امن» و «وقتی که بچه بودم» از جمله آثار منتشرشده این پژوهشگر برجسته است که بخشی از تجربه‌های علمی و پژوهشی او را برای آیندگان ماندگار کرده‌اند. @iranboom_ir یک پیشکسوت باستان‌شناسی: کدام کاوش؟کدام حفاری؟ کدام ارجان؟iranboom.ir/didehban/yademan-ha/12616-139… گریه‌‌های دردناک و تکان‌دهنده اسماعیل یغمایی باستان شناسی که ۶۰سال سابقه دارد بر ویرانه‌های ارگان ایلامی! این تخریب توسط جهاد سازندگی و وزارت نفت و سازمان آب و برق خوزستان و شهرداری اتفاق افتاده. لازم به ذکر است که این تخریب سهوا یا از سر اجبار نبوده.در این محوطه یافته‌های ایلامی نو و آغاز هخامنشی وجود داشت./ میراث خبرt.me/iranboom_ir/38170

اسماعیل یغمایی باستان‌شناس نامی ایران درگذشت استاد «اسماعیل یغمایی» باستان‌شناس نامی ایران امروز (یکشنبه ۲۸ تیر 1405) براثر سکته مغزی در بیمارستان پارس تهران درگذشت. کتاب‌های «شوش؛ کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر پانزدهم دوره ایلام میانی»، «گیسوان هزارساله؛ گوشه‌هایی از خاطرات یک باستان‌شناس»، «آن قصر که جمشید...؛ پژوهشی در پیشینه‌شناسی تخت‌جمشید»، «نقاط امن» و «وقتی که بچه بودم» از جمله آثار منتشرشده این پژوهشگر برجسته است که بخشی از تجربه‌های علمی و پژوهشی او را برای آیندگان ماندگار کرده‌اند. یادش گرامی باد.یک پیشکسوت باستان‌شناسی: کدام کاوش؟کدام حفاری؟ کدام ارجان؟iranboom.ir/didehban/yademan-ha/12616-139… گریه‌‌های دردناک و تکان‌دهنده اسماعیل یغمایی باستان شناسی که ۶۰سال سابقه دارد بر ویرانه‌های ارگان ایلامی! این تخریب توسط جهاد سازندگی و وزارت نفت و سازمان آب و برق خوزستان و شهرداری اتفاق افتاده. لازم به ذکر است که این تخریب سهوا یا از سر اجبار نبوده.در این محوطه یافته‌های ایلامی نو و آغاز هخامنشی وجود داشت.t.me/iranboom_ir/38170

حال همه ی ما خوب است اما تو باور نکن ۲۸ تیرماه سالگرد درگذشت خسرو شکیبایی روانش شاد@iranboom_ir

سلام، حال همه ما خوب است،ملالی نیست جز گم شدن گاه به گاه خیالی دور،كه مردم به آن شادمانی بی سبب می گویند با این همه عمری اگر باقی بود، طوری از كنار زندگی می گذرمكه نه زانوی آهوی بی جفت بلرزد نه این دل ناماندگار بی درمان!تا یادم نرفته است بنویسم، حوالی خوابهای ما سال پربارانی بود می دانم همیشه حیاط آنجا پر از هوای تازه بازنیامدن استاما تو لااقل، حتی هر وهله، گاهی، هر از گاهیببین انعكاس تبسم رویا، شبیه شمایل شقایق نیست!راستی خبرت بدهم ؛ خواب دیده ام خانه ای خریده امبی پرده، بی پنجره، بی در، بی دیوار . . . هی بخند!بی پرده بگویمت، فردا را به فال نیك خواهم گرفتدارد همین لحظه یك فوج كبوتر سپید، از فراز كوچه ما می گذردباد بوی نامه های كسان من می دهدیادت می آید رفته بودی خبر از آرامش آسمان بیاوری! ؟نه ری را جان!نامه ام باید كوتاه باشد، ساده باشد، بی حرفی از ابهام و آینه،از نو برایت می نویسمحال همه ما خوب استاما تو باور مكن...!👤 سید علی صالحی🎤 خسرو شکیباییt.me/iranboom_ir/

دکتر نصرالله پورجوادی (زادهٔ ۲۷ تیر ۱۳۲۲ در تهران) فلسفه‌دان، استاد دانشگاه تهران، مصحح متون، نویسنده، و بنیانگذار و رئیس پیشین مرکز نشر دانشگاهی، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.عمرشان دراز باد.ستاره‌سوختگان قدردان یکدیگرند - به پاس خدمات فرهنگی #استاد_دکتر_نصرالله_پورجوادی / #دکتر_اصغر_دادبهhttp://www.iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9820-setare-sokhtegan-ghadran-yekdigarand.html«نشر دانش» در عصر بی‌دانشی / #استاد_کاوه_بیاتhttp://www.iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9821-nashr-danesh-dar-asr-bi-daneshi.htmlدریای جان / #كاظم_موسوی‌بجنوردییiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9815-d… #نصرالله_پورجوادی عرفان‌پژوه و رییس سابق مرکز نشر دانشگاهی - فرزند ایران...iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9816-p… از آن سه نفرiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9817-y… مِصر معرفت / جمشید کیان‌فرiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9818-a… دانش از پیدایش تا زوال / سید علی آل داودiranboom.ir/ketab-khaneh/majjaleh/10227-n… دوستiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/9819-h… دینی و تقدّس زبان فارسیiranboom.ir/shekar-shekan/zabanzad/11585-… ِ مظلومiranboom.ir/iranshahr/iran-pajohi/315-ira… دیگر به فردوسی علیه‌الرحمهiranboom.ir/hakime-tos/hakime-tos/11621-n… عاشقانۀ حافظ - #دکتر_نصرالله‌_پورجوادیiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/16824-… و تجدید عهد الستiranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/11364-… سهروردی از فردوسیiranboom.ir/hakime-tos/hakime-tos/8366-ba… آذربایجانiranboom.ir/iranshahr/tireh-ha/1630-khatn… به تمثیل «پروانه و شمع» در اشعار عطارiranboom.ir/shekar-shekan/adabiat/11355-t… با نصرالله پورجوادی / پیداکردن ریشه‌های عرفانی تفکر پیشینیان یا کشف نوعی تاریخ اندیشهiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/goftego… تهران - یادداشتی از دکتر نصرالله پورجوادیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/negahe-… عرفانی» از دیدگاه دکتر نصرالله پورجوادیiranboom.ir/shekar-shekan/zaban-pajohi/83… «اشراق و عرفان» نوشتهٔ دکتر نصرالله پورجوادیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… پورجوادی : «عهد الست» دوباره بسته می شودiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… نام « ایران»t.me/iranboom_ir/3327%D9%86%D8%B7%D9%82 نوروزی امامعلی رحمان!t.me/iranboom_ir/27219@iranboom_ir

کتاب ‍ خلیج فارسانتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشاراین کتاب ترجمۀ تحقیقی دربارۀ تاریخ خلیج فارس در زمان تغییرات عظیم سیاسی و ورود متوالی امپراتوری‌‌های تجاری به این ناحیه، یعنی از قرن نهم تا دوازدهم هجری قمری است. مطالب این کتاب شامل برخی اطلاعات منتشر‌نشده و مستند به منابع دست اول از جمله بایگانی‌های پرتغالی و هلندی است و نویسنده کوشیده است تا نشان دهد خلیج فارس از نظر تجارت، فرهنگ، مهاجرت و سیاست بخش جدایی‌ناپذیری از شبکۀ اقتصادی-سیاسی اقیانوس هند بوده است.بررسی رقابت‌های تجاری و کشمکش میان دولت‌ها و نقش قدرت‌های اروپایی در تحوّلات منطقه از دیگر موضوعات مهم کتاب است.[خلیج فارس: تاریخچۀ سیاسی و اقتصادی پنج شهر بندری (۱۵۰۰- ۱۷۳۰م/ ۹۰۵- ۱۱۴۳ق)، ویلم فلور، ترجمۀ آرزو حیدری، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۴۰۳]تلفن مرکز پخش و فروش: ۲۲۷۱۷۱۱۴-۲۲۷۱۶۸۳۲@iranboom_ir

بیابان لوت به عنوان نخستین میراث طبیعی کشورمان در چهلمین نشست کمیته میراث جهانی در روز یکشنبه ۲۷ تیرماه ۱۳۹۵ در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسید.لوت در فارسی به معنی لخت، برهنه و بی‌آب و علف است. #کویر_لوت با مساحتی حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر، در شمال شرقی استان کرمان و در میان سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان گسترده شده و حدود ۱۰ درصد وسعت کشورمان را در بر گرفته است. در سال‌های ۲۰۰۴، ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹ گرم‌ترین نقطه بر سطح کره زمین شناخته شده است که بیشترین آن در سال ۲۰۰۵ با بیشینه دمای ۷۰٫۷ درجه سانتیگراد ثبت گردیده است. دانشمندان علت گرمای بالای آن را رنگ تیره و خشکی سطح آن دانسته‌اند که موجب جذب گرمای خورشید می‌شودسابقه تمدنی #دشت_لوت به هزاره سوم پیش از میلاد می‌رسد؛ قدمت پنج هزار ساله‌ای که کشف حدود سه‌هزار اثر تاریخی از این منطقه بر آن مهر تایید می‌زند. وجود ده‌ها اثر تاریخی شامل قلعه‌ها، کاروانسرا‌ها، آب انبار و وجود اکوسیستم و طبیعت بکر، این منطقه را به الماس کویرهای جهان معروف کرده است.#بیابان_لوت به سه واحد جغرافیایی لوت شمالی ـ که بیشتر از دو واحد دیگر کویری و پوشیده با شن و ماسه است)، لوت مرکزی ـ که کلوت‌ها و تپه‌های ماسه‌ای در آن قرار دارد ـ و لوت جنوبی ـ که غنی‌ترین پوشش گیاهی این کویر را دارد ـ تقسیم می‌شود.پرونده کویر لوت بر اساس دو معیار از معیار‌های چهارگانه میراث طبیعی شامل پدیده‌های طبیعی ویژه که مناطقی با زیبایی‌های طبیعی استثنایی و اهمیت زیبایی‌شناسانه را در بر می‌گیرد و نمونه‌های برجسته از مراحل عمده تاریخ زمین، فرآیند زمین‌شناختی مداوم در تکامل عوارض و یا عوارض فیزیوگرافیک و ژئومورفیک توسط کشورمان به یونسکو ارائه شد.#ایران_دورت_بگردم - #کویر_لوت بخش #نصرت_آباد در استان سیستان و بلوچستانعکاس: #حسین_زندیبخش ۱iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… ۲iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… لوت» ثبت جهانی شد - با بیابان لوت قطب گرمایی زمین بیشتر آشنا شویدiranboom.ir/didehban/yademan-ha/16684-kav… چشم خیره زمین به کائناتiranboom.ir/gardesh-gari/9045-lot-cheshm-… یک رودخانه در کویر لوت - مشاهده سه گونه جانوری آبزیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… کلوت جهان در بیابان لوت قرار داردiranboom.ir/gardesh-gari/8465-%D8%A8%D9%8… کوير نيست!iranboom.ir/didehban/zistboom/7319-biaban… دورت بگردم- گزارش تصویری از #کلوت (کرمان)عکاس: #محمد_جهان_آبادی - #سهیلا_علیپورhttp://iranboom.ir/negar-khaneh/137/2630.htmliranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/gozares… ریگان در انتظار مسافران - شن درمانی در بلندترین تپه های جهانiranboom.ir/gardesh-gari/4322-abshahr-hay… رود شور دریای نهفته کویر لوتiranboom.ir/gardesh-gari/12055-chale-rod-… به سرزمین وهم و خیال - بدون راهنما به سرزمین ساحره کویر وارد نشویدiranboom.ir/gardesh-gari/4317-safar-be-sa… گردشگری 7 میلیون ساله - آغاز فصل گردشگری در گرمترین نقطه جهان iranboom.ir/gardesh-gari/8653---7-----%D8… به سرزمین کلوت‌ها، بزرگترین شهر کلوخی دنیاiranboom.ir/gardesh-gari/7921-safar-be-sa… شهداد، قدیمی ترین پرچم جهان در ایرانiranboom.ir/tarikh/bastan-shenasi/9616-%D… سهره سحر آمیز در کویر لوت طرح نجات دریاچه ارومیه را نوشت؟iranboom.ir/didehban/zistboom/12660-%D8%B… محوطه‌ی باستانی «‌‌شهداد» از چند هزار سال پیش به خانه‌های خود باز نگشته‌اندiranboom.ir/tarikh/bastan-shenasi/824-sak… ناخن یک دایناسور در کویر لوتiranboom.ir/didehban/yademan-ha/16570-htt…

کتاب جستارهای ایران‌شناسی جستارهای ایران‌شناسی شامل تخت جمشید، جشن در ایران باستان و چند مقاله دیگر از مجموعه کتابخانه دانشنامه جهان اسلام منتشر شده است.بنیاد دایرة المعارف اسلامی مقالاتی را که زنده یاد شهبازی به سفارش بنیاد تحریر کرده یک‌جا در این مجموعه منتشر کرده است.جستارهای ایران شناسی شامل پنج مقاله و یک پیوست است:تخت جمشیدجشن‌های ایرانیجنگ در ایران باستانپرچم در ایرانباب همایونپیوست: علیرضا (شاپور) شهبازی؛ زندگی و آثار/ ابوالفضل خطیبیجستارهای ایران‌شناسی نوشته علیرضا شاپور شهبازی در ۲۱۸ صفحه از سوی انتشارات کتاب مرجع در تهران منتشر شده است.این کتاب با شماره ثبت 513114 در کتابخانه شماره یک مجلس شورای اسلامی موجود است.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/…

شعر مازندران - سروده بانو هما ارژنگی به انگیزه‌ی پاس داشت مرز های ایران‌زمین@iranboom_ir مازندران این دلگشا بحر  فرح زااین سبز پر غوغا  هزاران ساله دریاافسانه ساز دیر سال میهن ما      دارد نشان از زاد  و رود کاسپین هااین قصه گوی رفته های تلخ و شیرین گنجینه ی پر گوهر زیبا و رنگینبر تارک این سرزمین چون جان نشسته چون تاج زرین بر سر ایران نشستهبشنو کنون در موجهای پر شتابش فریاد    اندوه   و    تمنا   و عتابشگوید ترا ای مهربان فرزانه فرزند     ای چشمه ی پوینده ای پور فرهمند         ای پاسدار سرفراز مهد ایران    ای یادمان سربداران و دلیران    گنجینه های این سرا را پاسبان باش   بر آب و خاک میهنت حکم امان باشایران تو با خون سربازان سرشته است منشور آزادی در این سامان نبشته استاینجا سرای کورش و مهد کیان است  این سرزمین نادر و نوشیروان استاینجا حدیث آرش و تیرو کمان است سیمرغ را بر قاف مهرش آشیان استآری وطن گنجینه ای گوهر نشان است مزدای پاک این سرزمین راپاسبان استاز قله ی پر هیبت البرز بشکوه  تا برف پوش سرفراز اشترانکوهاز سند و الوند و ارس تا رود کارون   از کوهسار و جلگه و دریا و هاموندر هر وجب خاکش حدیثی  خفته بینی بر سنگهایش     شوکت  بنهفته   بینیدر راه  او  یعقوب  جان  پر  بها داد   بابک ز مهرش زندگی را بر فنا  داداز بهر نابودیش  هر جا فتنه بر خاست آزاده گردی جان به کف لشکر بیاراست فرهاد وش از جان شیرینش جدا شد  جان داد تا ایران پاکش بی بلا شداینک نظر کن سوی من ای مهربانم  من کهنه بحر میهنم مازندرانمپیر هزاران ساله بحر کاسپیانم    کز جور جمعی خلق نادان در فغانمگر بنگری در پیچ و تاب پر صدایم    بس قصه ی نا گفته خوانی از نوایماکنون ترا میخوانم ای مهر شب افروزای همچو آتش پر فروغ و تیرگی سوز   با داده های سرزمینت آشنا شو   داد مرا بستان و بر دردم دوا شوiranboom.ir/didehban/maaz/181-chame-maaz-…

🎼 قطعه‌ی «یک نفس آرزوی تو»با صدای: همایون شجریان آهنگ‌ساز: سعید فرج‌پوریشاعر: کمال جعفری امامزاده@iranboom_ir

«زندگی‌نامهٔ تحلیلی حکیم ابوالقاسم فردوسی» در یک کتاب کتاب «زندگی‌نامه‌ی تحلیلی فردوسی»نوشتهٔ علیرضا شاپور شهبازیترجمهٔ هایده مشایخ نشر هرمسدر مقدمه‌ی کتاب، هدف از این پژوهش، ارائه‌ی گزارشی منسجم، متکی بر جزییات و مستند از زندگی، افکار و دستاوردهای فردوسی عنوان شده است.کتاب در شش فصل تدوین شده است. بخش نخست به بررسی منابع و مطالعات انجام‌شده اختصاص دارد. همچنین نویسنده در فصل‌های دیگر به تربیت و شخصیت، دین فردوسی و اوایل زندگی او پرداخته است. بحث درباره‌ی فردوسی و سلطان محمود، هجونامه‌ی سلطان محمود، مرگ و خاک‌سپاری از دیگر موضوع‌های مورد بحث در این کتاب است.علیرضا شاپور شهبازی سوم شهریور سال ۱۳۲۱ خورشیدی در شیراز به دنیا آمد. دانش‌آموخته‌ی باستان‌شناسی و تاریخ ایران در مقطع دکتری در دانشگاه هاروارد بود. از این باستان‌شناس و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران ده‌ها کتاب و مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی منتشر شده است. او استاد دانشگاه اورگن شرقی در آمریکا بود که در ۲۵ تیرماه ۱۳۸۵ درگذشت.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/…

۲۵ تیرماه سالروز درگذشت #صدرالدین_عینی نویسنده و شاعر معاصر #تاجیکستان استیادش گرامی باد.@iranboom_ir

۲۵ تيرماه سالروز درگذشت دکتر علیرضا شاپور شهبازی استیادش گرامی باد.@iranboom_ir

علیرضا شاپور شهبازیعليرضا شاپور شهبازي در خانواده اي اصيل در شيراز متولد شد و يكي از مفاخر بزرگ ايران محسوب ميشوند.او جزء بهترين هخامنشي شناسان جهان بود كه در راه شناخت اين دوره از تاريخ ايران زحمات فراواني كشيد. وي در اينباره صدها مقاله به چاپ رساند و نشريات فراواني را پايه گذاري كرد.شهبازي يكي از دانشمندان تاريخ ايران بود و او را به عنوان يكي از بزرگترين هخامنشي شناسان جهان مي شناختند.شاپور شهبازي نه تنها در دوره هخامنشي؛ بلكه در دوره هاي ساساني و اسلامي نيز يكي از صاحبنظرن ايراني محسوب مي شدند. عليرضا شاپور شهبازي در رشته باستانشناسي و زبانهاي باستاني دكتري داشتند .زمان و علت فوت : عليرضا شاپور شهبازي به مدت 9 ماه  براي درمان بيماري سرطان عازم آمريكا شد و در اين مدت تحت معالجه قرار گرفت اما سرانجام 25تير ماه 1385 دارفاني را وداع گفت.مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : عليرضا شاپور شهبازي مدتها به عنوان مشاور عالي با بنياد پژوهشي پارسه و پاسارگاد همكاري ميكردند. در اين راه شاگردان فراواني را تربيت كرده اند و در كارهاي بنياد نظارت علمي داشتند. از جمله مهمترين فعاليت هاي مرحوم شهبازي در بنياد پارسه پاسارگاد ياري رساندن در ترسيم استراتژي پژوهشي بنياد بود. از ديگر فعاليتهاي دكتر شهبازي ميتوان به همكاري تنگاتنگ وي با فرهنگستان علوم اشاره كرد كه تدوين بخش هخامنشي دايره المعارف بزرگ اسلامي نيز توسط وي انجام گرفته است.چگونگي عرضه آثار : عليرضا شاپور شهبازي كتابهاي زيادي درباره تاريخ و تمدن ايران نوشته اند . او كتابهاي زيادي در دست انتشار دارد كه برخي از آنها توسط بنياد پژوهشي پارسه و پاسارگاد منتشر مي شود .آثار : تدوين بخش هخامنشي دايره المعارف بزرگ اسلامي ويژگي اثر : در اثر همكاري وي با فرهنگستان علوم تهيه راهنماي گردشگري ويژگي اثر : تدوين بخش هخامنشي دايرهالمعارف بزرگ اسلامي3 راهنماي مستند و علمي تخت جمشيد ويژگي اثر : راهنماي مستند و علمي تخت جمشيد كه امروزه به عنوان يكي از مراجع محققين مورد استفاده قرار مي گيرد اشاره كرد.t.me/iranboom_ir/38883%C2%AB%D8%B2%D9%86%… تحلیلی حکیم ابوالقاسم فردوسی» در یک کتابنوشتهٔ علیرضا شاپور شهبازیترجمهٔ هایده مشایخ نشر هرمسiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… جستارهای ایران‌شناسینوشتهٔ علیرضا شاپور شهبازیiranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/khabar/… دربارۀ یک نماد هخامنشیعلیرضا شاپور شهبازی، شهرام جلیلیانt.me/iranboom_ir/21863%DA%A9%D8%AA%D8%A7%… کورش بزرگ - نوشته شادروان شاپور شهبازیt.me/iranboom_ir/17825%DA%A9%D8%AA%D8%A7%… الکترونیکی《زندگی و جهانداری کورش کبیر》نوشته《 استاد علیرضا شاپور شهبازی》t.me/iranboom_ir/15198%D9%85%D9%82%D8%A7%… جشن هزاره فردوسیدکتر علیرضا شاپور شهبازیترجمه: سلمان ساکتفصلنامه پاژ ، سال اوّل، شماره چهارم، زمستان ۱۳۸۷ (جشن‏ نامه دکتر خالقی مطلق)t.me/iranboom_ir/29028

۲۵ تيرماه سالروز درگذشت دکتر علیرضا شاپور شهبازی استیادش گرامی باد.@iranboom_ir

عبور از تونل وحشت با عیسی امیدوارمی‌گوید: «باید ریسک کنی تا به عشق واقعی‌ات برسی» خودش هم ثابت کرده پای حرفش ایستاده، بخصوص آن زمان که همراه با برادرش «عبدالله» اصرار داشت به قبیله‌ی شکارچیان «کَله‌»ی انسان برود؛ «برادران امیدوار» چند روز بعد مجبور شدند از قبیله‌ی «جیواروها» فرار کنند، چون بومیان آمریکای جنوبی در یکی از جشن‌های خود براثر افراط در مصرف کوکایین، از خود بی‌خود شده بودند و هر لحظه ممکن بود کله‌ی این دو جهانگرد را هم به کلکسیون کله‌های کوچک‌شده‌ی خود اضافه کنند.عیسی و عبدالله امیدوار، ۷۰ سال پیش زمانی که هنوز سفر به دوردست‌ها ماجراجویی غیرممکنی به‌نظر می‌رسید، با دو موتورسیکلت راهی سفرهای تحقیقاتی ماجراجویانه شدند که بعدها نام «برادران امیدوار» را در جهان ماندگار کرد، برادرانی که گرچه میراث‌شان در ایران است، اما در خارج از مرزهای جغرافیایی کشور ما، شهرت بیشتری دارند، به‌طوری که برخی گردشگران فقط برای دیدن «موزه‌ی برادران امیدوار» در سعدآباد و دیدار با برادر بزرگ‌تر (عیسی) به ایران سفر می‌کنند.  برادران امیدوار در قطب جنوببرادران امیدوار در طول سفر 10 ساله‌ی خود بارها با خطر مرگ مواجه شدند. مواجهه با شکارچیان کله‌ی انسان، تنها یکی از خطرهای مرگ‌آفرینی بود که این دو برادر پشت سر گذاشتند. یک‌بار هم در جریان سفر به قاره‌ی آفریقا، در بیابان‌های سوزان عربستان سعودی گم شدند. در آن زمان به‌دستور پادشاه آل سعود که پیش‌تر با برادران امیدوار دیدار کرده و در جریان سفر آن‌ها بود، کل عربستان بسیج شد تا به‌دنبال این دو برادر جهانگرد بگردند که خوشبختانه آن‌ها توسط اعراب‌ بدوی نجات پیدا کردند و با شتر به یکی از واحه‌های اطراف منتقل شدند.یک‌بار هم در سیلی در پاکستان گرفتار شدند و نزدیک بود غرق شوند. علاوه‌ بر این، چندبار توسط مقامات انتظامی و امنیتی کشورهای مختلف بازداشت شدند، کتک خوردند و حتی مدت‌ها در زندان بودند. اولین اتهامی هم که به آن‌ها زده می‌شد «جاسوسی» بود، چون تجهیزات فیلمبرداری و عکاسی آن‌ها در نیم‌ قرن پیش، گمان جاسوسی را تقویت می‌کرد. آن‌ها حتی به‌صورت پنهانی به منطقه‌ی ممنوعه‌ی تبت سفر کردند که در میانه‌ی راه شناسایی شدند و از ادامه‌ی راه بازماندند.عیسی امیدوار همه‌ی این خطرپذیری‌ها را در راه رسیدن به مقصود می‌داند و معتقد است: اگر ریسک نکنی، به عشق واقعی خودت دست پیدا نمی‌کنی. گاهی در زندگی باید ریسک کرد، ریسک کردن ریشه‌های حیات و پایداری انسان را تقویت می‌کند. اگر آدم بخواهد همیشه بترسد به هیچ‌چیز دست پیدا نمی‌کند.او درباره‌ی سفرشان هم توضیح می‌دهد: هیچ‌کس برای این سفر به ما پیشنهادی نکرد، هیچ‌کس هم به ما پول نداد که این کار را انجام دهیم، اصلا کسی خبر نداشت؛ اما بعد از آن‌که کارمان را شروع کردیم با مسوولان کشوری آن زمان و حتی محمدرضاشاه پهلوی هم ملاقات کردیم. هیچ‌کسی در ایران از ما حمایت نکرد. ما هم به‌دنبال این کار نرفتیم، چون اگر قرار بود پشت‌ سرمان را برای کمک نگاه کنیم، به هیچ‌جا راه پیدا نمی‌کردیم.امیدوار ادامه می‌دهد: ما سفر خود را به‌وسیله‌ی دو موتورسیکلت آغاز کردیم. موتورسیکلت را انتخاب کردیم تا بتوانیم به کوره‌راه‌ها دست پیدا کنیم، چون اگر اتومبیل داشتیم، امکان این کار برای ما وجود نداشت و نمی‌توانستیم به خیلی از جاها، مثل شرق آسیا یا آمریکای جنوبی که رودخانه‌های عظیمی در آن وجود دارد برویم. خیلی از جزایر را هم دیدیدم که اگر با اتومبیل رفته بودیم، امکان دیدن آن‌ها کم می‌شد، چون کِشتی‌ها، اتومبیل‌ها را خیلی سخت قبول می‌کردند؛ اما موتورسیکلت کوچک‌تر بود و ما آن را با کشتی حمل می‌کردیم. هیچ‌وقت هم برای حمل آن پولی نمی‌دادیم. کار ما طوری بود که مردم جهان با ما بسیار خوب تا می‌کردند.او اظهار می‌کند: هدف ما از این سفر، این بود که روی اقوام ابتدایی مطالعه کنیم، مثلا شش یا هفت‌ماه به قطب شمال سفر و با اسکیموها زندگی ‌کردیم، نوع زندگی و منطقه‌ی زندگی آن‌ها را هم بررسی ‌کردیم. ما به عقب افتاده‌ترین قبایل سفر و با آن‌ها زندگی کردیم که تا آن روز، هیچ انسان سفیدپوستی را ندیده بودند، مثل «جیواروها» که به شکارچیان کله‌ی انسان معروف‌اند.وی ادامه می‌دهد: چندماه به آمریکای جنوبی که وسعت آن چند برابر ایران است، سفر کردیم. در این منطقه که جنگل‌های درهم پیچیده‌ای دارد قبایل مختلفی زندگی می‌کردند، صدها قبیله در شکل‌های مختلف در این منطقه ساکن بودند.دنباله نوشتار:iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/goftego…

t.me/iranboom_ir/43788%D8%B9%D8%A8%D9%88%… از تونل وحشت با عیسی امیدوارعیسی و عبدالله امیدوار، 60 سال پیش زمانی که هنوز سفر به دوردست‌ها ماجراجویی غیرممکنی به‌نظر می‌رسید، با دو موتورسیکلت راهی سفرهای تحقیقاتی ماجراجویانه شدند که بعدها نام «برادران امیدوار» را در جهان ماندگار کرد، برادرانی که گرچه میراث‌شان در ایران است، اما در خارج از مرزهای جغرافیایی کشور ما، شهرت بیشتری دارند، به‌طوری که برخی گردشگران فقط برای دیدن «موزه‌ی برادران امیدوار» در سعدآباد و دیدار با برادر بزرگ‌تر (عیسی) به ایران سفر می‌کنند.iranboom.ir/tazeh-ha-sp-285929972/goftego… گنج برداران امیدوار در سعدآبادسر کوچک‌شده‌ی یک انسان، عکسی یادگاری با بلندترین و کوتاه‌ترین مردان قبایل بدوی جهان و آثاری از هم‌نشینی با قبایل وحشی قاره‌ی سیاه، تنها گوشه‌ای از گنج برادران امیدوار است که در مجموعه‌ی سعدآباد به‌نمایش گذاشته شده است.iranboom.ir/didehban/yademan-ha/10747-nam…    معروف‌ترین جهانگردان جهانiranboom.ir/iranshahr/jostar/10388-maroft…

سالروز درگذشت عبدالله امیدوار، از اولین جهانگردان ایرانی▪️ «عبدالله امیدوار»، حدود ۷۱ سال پیش، همراه برادرش، «عیسی»، به سرزمین‌های ناشناخته در قاره آمریکا، آفریقا و قطب جنوب و شمال قدم گذاشت. سفر کم‌نظیر این دوبرادر ماجراجو از سال ۱۳۳۳ خورشیدی آغاز شد. آنها نخست یک سفر هفت ساله با موتورسیکلت «ماچلس» انگلیسی به قدرت ۵۰۰ سی‌سی که روی گلگیر چرخ جلوی آن شعار «همه متفاوت، همه خویشاوند» نوشته شده بود، داشتند و بعد هم یک سفر سه ساله را با اتومبیل سیتروئن دو سیلندر که هنگام بازگشت از سفر اول، شرکت سیتروئن فرانسه آن را هدیه داد، انجام دادند.▫️ برادران امیدوار، پیشگامان جهانگردی معاصر و همچنین از اولین جهانگردان ایرانی شناخته می‌شوند.@iranboom_ir

تأملی در سفرنامه حکیم نزاری قُهستانی - زندگینامه، احوال و آرای نزاریبهروز صاحب اختیاریسعدالدین بن شمس الدین بن میرمحمد نزاری قُهستانی از شاعران فارسی زبان نیمه دون قرن هفتم – نیمه اول قرن هشتم هجری قمری (14-13میلادی) بوده است. شاعری کمتر شناخته شده ولی دارای اهمّیت شعری مهم و مناسب.سعدالدین نزاری قُهستانی در سال 645 هجری قمری / 1247 میلادی در روستای فوداج از توابع بیرجند در ناحیه قُهستانی چشم به جهان گشود.بنابراین هم به نزاری قُهستانی شهرت داشته و هم به نزاری بیرجندی مشهور بوده است. نام پدرش شمس‌الدین‌بن‌محمد بود.دوران کودکی و نوجوان را تحت تربیت پدر خود گذراند و نگرش پدر در شکل‌گیری و تأثیرپذیری جهان‌بینی شاعر نقش مهمی داشته است. نزاری در جوانی به مطالعات کثیر و وسیع پرداخت و تنها به دروس تعلیمی مکتب و مدرسه قانع نشد.نزاری از جوانی به ادبیات و فلسفه علاقه‌مند بود. بر همین اساس است که در آثار و اشعار او به ادبیات و نام‌های شاعرانی چون: فردوسی توسی، نظامی گنجوی، خیام نیشابوری، سوزنی سمرقندی، سنایی غزنوی، عطار‌نیشابوری، و... برمی‌خوریم.در بررسی آراء و مشرب نزاری می‌‌توان چنین بیان نمود که به‌دلیل آمیختگی آن با اصطلاحات عرفانی و آراء فلسفی و سود جستن او از استعاره و ایجاز در آثارش، سبب اظهارات متفاوت و متعددی از سوی محقّقان و پژوهشگران شده و تا هنگامی که بررسی کامل و جامع کلیه آثار حکیم نزاری قُهستانی صورت نپذیرد، نمی‌توان نظر قاطعی عنوان کرد، لیکن می‌توان به قرائن تاریخی و محتوای آثار او، به‌ویژه آثار متأخرش، به شناخت آراء و افکار او نزدیکتر شد.پژوهشگر متفکر، جناب دکتر نصرالله پور جوادی، در مقدّمه پر محتوای خود بر مثنوی «مناظره روز و شب» اثبات کرده‌اند که نزاری اگر چه در ابتدا پیرو اسماعیلیه بوده ولی در سنین سالمندی به تشيّع دوازده امامی و طریقت تصوّف روی می‌آورد.(1)همچنان که عرفان پژوه متفكّر جناب نجیب مایل هروی در مقّدمه مفّصل خود بر مجموعه‌ آثار صاین الدین علی بن‌محمّد تُرکه اصفهانی نگاشته‌اند؛ چنین مشابهت احوال در حدود قرنی پس از نزاری (در قرن نهم و دهم هجری قمری) برای فیلسوف متفكّر جناب صاین الدین علی ترُکه‌ اصفهانی نیز مترّتب بوده است.موضوع را از زاویه‌ای دیگر مورد بررسی قرار می‌دهیم و آن رجوع به آثار خود شاعر است. همانگونه که نزاری نیز خود گفته، تا پنجاه سالگی در سلک اسماعیلیه بوده و لی در اواخر عمر خود به ویژه آن هنگامی که برای «علیشاه» شعر می‌سراید و در این اشعار، دیگر عقیده اسماعیلی بودن خود را پنهان نکرده بلکه به‌طور صریح و مستقیماً اعلام می‌دارد که حال که بیش از پنجاه سال دارد، دیگر خود را به ‌عنوان یک شیعه دوازده امامی معرفی می‌کند:منِ مجنونِ والة عاشقپس رو- رنگِ جعفر صادقداشتم اول این شعار – ولیکبد شدم – بر سرش نیامد نیکگر اعادت کنم پس از سی سالبه سرِ خرقه، نیست دور از حالخام بودم مگر، مگر چه بودخامی است این و بس، دگر چه بود(3)هم – گرانی بُوَدْ – پس از پنجاهدر هم آمیختن سفید و سیاه(4)با این وجود، «بایبوردی» معتقد است که این اعتراف نزاری، نه از سر اعتقاد که به حکم تقّیه (احتیاط) است و صحّت ادعّای نزاری مبنی بر کناره‌گیری از مباحثات فلسفی مذهبی (اعتقاد به آیین اسماعیلی) را نمی‌پذیرد.(5)* * *حال به موضوع اهميّت شعرهای نزاری در تاریخ ادبیات ایران پرداخته می‌شود، به ویژه به مقایسه او با شاعرانی همچون سعدی، حافظ، خیام، و... البته باید متذكّر شد که نزاری در زمانه‌ای چشم به جهان گشود که سعدی شاعری پُر آوازه بود.هرمان اِته معتقد است که: «نزاری و سعدی به احتمال زیاد دیداری باهم داشته‌اند» و دلیل آن را نگارش «دستورنامه» به تقلید از بوستان سعدی می‌داند.امیر کمال الدین حسین گازرگاهی در کتاب «مجالس العشّاق» راجع به دو ملاقات میان سعدی و نزاری سخن می‌گوید که اولین ملاقات در شیراز و دومین ملاقات در هنگام مسافرت سعدی به بیرجند روی داده است؛ که البته این ملاقات‌ها مورد تأیید پژوهشگران قرار نگرفته است.عبدالرحمن جامی معتقد است: «طبع شاعری حافظ نزدیک به طبع شاعری نزاری قُهستانی است»، که تأثیرپذیری حافظ در کلام و بیان از یک سو و محتوا و مفاهیم اشعار از دیگر سو، مؤيّد چنین نظریه‌ای شده است.یان ریپکا خاورشناس چک معتقد است که: «نزاری وارث بلاواسطه خیام شمرده می‌شود.»دنباله نوشتار:iranboom.ir/nam-avaran/49-bozorgan/11637-…

۴۰ سال پیش در ۲۳ تیر ۱۳۶۵، مهدی حمیدی شیرازی ـ شاعر و ادیب معاصر ـ درگذشت. یادش گرامی باد.@iranboom_ir