روز ۳۰ تیر - دکتر هوشنگ طالعروز هفتم اردیبهشت ماه 1331 ، دورهی هفدهم مجلس شورای ملی گشایش یافت و…
انتشار: 2026/07/26 08:37 UTC
روز ۳۰ تیر - دکتر هوشنگ طالعروز هفتم اردیبهشت ماه 1331 ، دورهی هفدهم مجلس شورای ملی گشایش یافت و پس از تصویب اعتبارنامهی بیشتر نمایندگان ، روز 14 تیر ماه اعلام آمادگی کرد . دکتر مصدق که چند روز پیش از مسافرت به لاهه بازگشته بود ، برپایهی قرارداد پارلمانی ، از کار کناره گرفت و در سخنرانی که از رادیو پخش شد ، برای ادامهی خدمت اعلام آمادگی کرد و افزود :1چه این دولت سر کار باشد و چه نباشد ، محال است که دیگر وضع سابق تجدید شود و آب رفته به جوی باز آید ...فردای آن روز (15 تیرماه) ، اکثریت نمایندگان مجلس شورای ملی در جلسهی خصوصی ، به نخستوزیری دکتر محمد مصدق ، ابراز تمایل کردند . همان روز ، مجلس سنا در عریضهای به شاه ، خواستار آن شد که فرمان نخستوزیری به نام دکتر مصدق صادر شود تا این که مجلس پس از تشکیل دولت و بررسی برنامهی آن ، نظر خود را نسبت به آن اعلام دارد . اما دکتر مصدق ، همان روز گفت که پیش از ابراز تمایل مجلس سنا ، حاضر به پذیرش نخستوزیری نخواهد بود. دو روز بعد ، مجلس سنا با اکثریت ضعیف ، تمایل خود را نسبت به نخستوزیری دکتر مصدق اعلان کرد :2نخستوزیر ، ابتدا به کمی رای سنا معترض بود و آن را برای قبول زمامداری کافی نمیدانست ، ولی پس از ملاقاتی که با هیات رییسه سنا به عمل آورد ، حاضر به قبول مسئولیت گردید .حزب پانایرانیست، با توجه به تحولات داخلی و نیز بررسی جریانهای خارجی، به این نتیجه رسید که روزهای سختی در پیش خواهد بود. با توجه به این بررسیها، در روزهای میانی تیر ماه 1331، به افراد خود در سرتاسر کشور، دستور داد :3در هر کجا که هستید، با دشمنان مصدق مبارزه کنید، با زبان ، با قلم ، با مشت، با تظاهرات ، با هر وسیله که میتوانید، حمایت قاطع حزب را از برنامههای دکتر مصدق اعلام دارید.بلشویکهای مزدور ، نوکران بیآزرم انگلیس ، این دشمنان ایران و معاندین مصدق را منکوب کنید.دکتر مصدق ، با توجه به ترکیب مجلس شورای ملی، رای اخیر مجلس سنا و جبههبندیهای جدید داخلی ، به این نتیجه رسید که در حال حاضر شاید مبارزه در جبههی داخلی ، سختتر از مبارزه با استعمارگران خارجی است . از اینرو ، برای پیشگیری از گزندهای احتمالی ، باید جبههی داخلی را نیرومندتر سازد . از اینرو ، وی بر آن شد که مسئولیت ادارهی وزارت جنگ را برپایهی قانون اساسی ، دولت عهدهدار گردد و برای رویارویی با بحران برخاسته از محاصرهی اقتصادی ایران ، اختیاراتی از مجلس درخواست کند .محمدرضا شاه پس از تغییر قانون اساسی در سال 1328 ، عنوان تشریفاتی فرماندهی کل قوا را به دست آورده بود . وی با بهرهگیری از این عنوان تشریفاتی ، نیروهای مسلح را در اختیار گرفته بود . وزیران جنگ از زمان قدرتگیری رضاشاه ، از سوی شاه ، منصوب میشدند . روز 25 تیرماه ، پس از یک گفتوگوی سه ساعته با شاه ، دکتر مصدق که نتوانسته بود موافقت وی را با گزینش وزیر جنگ از سوی نخستوزیر به دست آورد ، استعفا کرد . دکتر مصدق در این باره گفت :4پس از مراجعت از لاهه که دولت میبایست به مجلس معرفی شود ، برای این که اختلاف دربار با دولت راجع به بعضی از اصول متمم قانون اساسی به صورت بارزی جلوهگر نشود ، چنین به نظر رسید که وزارت جنگ را این جانب عهدهدار شوم ... iranboom.ir/tarikh/tarikhemoaser/1089-drt…

