دینخوییفقر اندیشه در سایهی جزماندیشیآرامش دوستدار در کتاب «امتناع تفکر در فرهنگ دینی» مفهوم «دین…
انتشار: 2026/08/04 07:52 UTCدریافت: 2026/08/06 19:57 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 19:57 UTC
دینخوییفقر اندیشه در سایهی جزماندیشیآرامش دوستدار در کتاب «امتناع تفکر در فرهنگ دینی» مفهوم «دینخویی» را به عنوان بیماری بنیادین تفکر در بسترهای سنتی معرفی میکند. دینخویی با وابستگی شدید و کورکورانه به باورها و آداب مذهبی تعریف میشود؛ حالتی که در آن انسان از تفکر انتقادی گریزان است، از مواجهه با چالشهای فلسفی و تجربههای تازه هراس دارد و ذهن خود را به روی هر پرسش بنیادینی میبندد.فرد دینخو هیچگاه پرسشگری نمیکند، زیرا پرسش، امنیت ذهنیِ شکنندهی او را تهدید میکند. او در بهترین حالت تنها به دنبال «استخبار» یا کسب خبر برای تأیید دانستههای پیشین خویش است. در این فضا، دین دیگر راهی برای تعالی انسان نیست، بلکه حصاری است که دور خرد کشیده میشود تا مانع از هرگونه پویایی و تحول فکری گردد.چنین وضعیتی نشاندهندهی امتناع از اندیشیدن است؛ جایی که سنت، جایگزین عقل میشود و تکرارِ مناسک، جایگزین آگاهی میگردد. دینخویی انسان را به موجودی تکساحتی تبدیل میکند که تابِ تحمل دگراندیشی را ندارد و هرگونه تردید را به مثابه تهدید مینگرد. در این قاب، ایمان به جزمیت بدل میشود و حقیقت، جانی برای گفتوگو و بازآفرینی باقی نمیگذارد.@Tafakkor