جدایی اخلاق فردی از اخلاق اجتماعی در دنیای جدیددر دنیای جدید عمدتاً برای رفع عوارض اجتماعی گفتمان ت…
انتشار: 2026/08/15 07:32 UTCدریافت: 2026/08/15 19:51 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 19:51 UTC
جدایی اخلاق فردی از اخلاق اجتماعی در دنیای جدیددر دنیای جدید عمدتاً برای رفع عوارض اجتماعی گفتمان تکلیفمحور و برای جلوگیری از این سوء استفاده، اخلاق اجتماعی از اخلاق فردی جدا شد و مبنا و متکای دیگری پیدا کرد. انسان مدرن به این نتیجه رسید که رابطهی انسانها با یکدیگر و با حکومت ربطی به رابطهی آنان با خدا ندارد؛ بدین معنا کهنسبت خدا با همه انسانها مساوی است و ارتباط با خدا و دوری و نزدیکی به او و تخصص در شناخت دین و شریعت او امری شخصی و خصوصی است و نمیتواند منشأ حقوق ویژه اجتماعی یا تبعیض در حقوق اجتماعی باشد.گرامیترین انسانها در نزد خداوند پرهیزگارترین آنهاست، اما رابطهی آنها با یکدیگر باید بر اساس برابری و عدالت تنظیم شود، نه بر اساس دیانت و تقوی. یعنی دیانت و تقوی که از منظر اخلاقِ فردی مربوط قلمداد میشوند و در مقام ارزش داوری در مورد آدمیان و رفتار فردی آنان و فهم حقوق و تکالیف آنان نسبت به خود و خدا جز اقلام مورد محاسبهاند، از منظر اخلاق اجتماعی نامربوطاند و نباید در حقوق و تکالیف اجتماعی آدمیان نسبت به یکدیگر نقش بازی کنند و موجب تبعیض شوند.اخلاق دینشناسی ابوالقاسم فنایی@Tafakkor