یکی از ابرچالشهای نظام جمهوری اسلامی، انزوای جهانی ایران است. چون انقلاب اسلامی با شعار «نه شرقی،…
انتشار: 2026/08/05 11:56 UTCدریافت: 2026/08/15 22:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 22:50 UTC
یکی از ابرچالشهای نظام جمهوری اسلامی، انزوای جهانی ایران است. چون انقلاب اسلامی با شعار «نه شرقی، نه غربی» پیروز شد، از همان ابتدا در دوران جنگ سرد با هر دو بلوک شرق و غرب سر ناسازگاری داشت. همچنین چون جمهوری اسلامی یک نظام انقلابی و خواهان صدور انقلاب به کشورهای دیگر بود، سایر کشورهای اسلامی نیز آن را برای خود اغلب به عنوان تهدید ارزیابی میکردند. در نتیجۀ اتخاذ این رویکرد، دیدیم در جنگ عراق با ایران، جمهوری اسلامی نمیتوانست از کشورهای دیگر چشمداشتی برای کمک و همراهی داشته باشد. به دیگر سخن، با توجه به رویکرد «آشتیناپذیری» در سیاست خارجی، ایران انقلابی نمیتوانست مانند عراق از کشورهای دیگر کمک بگیرد و خریدهای کلان سلاح و مهمات داشته باشد. در نقطۀ مقابل، عراق کمکهای فراوان از کشورهای همسایه بهویژه عربستان و کویت دریافت میکرد، چون به آنان میگفت که سدی در مقابل صدور انقلاب ایران به آن کشورها ایجاد کرده است. همچنین عراق میتوانست از امریکا اطلاعات ماهوارهای و مشاورۀ نظامی دریافت کند که برایش بسیار کارساز بود و میتوانست از شوروی، فرانسه، آلمان و انگلستان تجهیزات نظامی مدرن و پیشرفته خریداری کند و از حمایت نهادهای بینالمللی که تحت نفوذ آن کشورها بودند، به نفع خود بهره بگیرد.این آرمانگرایی ابتدای انقلاب رفتهرفته با عملگرایی درآمیخت و ایران در صدد بهبود روابط با بسیاری از کشورها برآمد. اما امریکا با کشورهای دیگر متفاوت بود. از زمانی که جمهوری اسلامی تأسیس شد، دشمنی عمیق با امریکا در مرکز سیاست خارجی ایران قرار گرفت و بقیۀ سیاستهای ایران بر اساس آن دشمنی تنظیم میشد. گویی انقلابیان نوعی مشابهت میان شاه و امریکا میدیدند و همانطور که در عرصۀ داخلی، شاه را شکست داده بودند، در پی آن بودند که در عرصۀ بینالمللی امریکا را نیز شکست دهند. از کتابِ «نبرد قدرت در ایران در دورهٔ جمهوری اسلامی»محمد سمیعی




