چاپ هفتم منتشر شدشاه و شطرنج قدرت در خاورمیانهایران، کردهای عراق و شیعیان لبنان ۱۳۳۷-۱۳۵۷آرش رئیسی…
انتشار: 2026/07/27 17:29 UTC
چاپ هفتم منتشر شدشاه و شطرنج قدرت در خاورمیانهایران، کردهای عراق و شیعیان لبنان ۱۳۳۷-۱۳۵۷آرش رئیسی نژادترجمهٔ پریسا فرهادینگاه رایج به سیاست خارجی ایرانِ پهلویْ شاه را درنهایت همچون عروسکی آمریکایی به تصویر میکشد که کمابیش سیاستی همراستای سیاست کاخ سفید را دنبال میکرد. در مقابل، نگاهی تجدیدنظرطلب، بهتازگی، شاه را همچون رهبری بلندپرواز نشان میدهد که بیحاصل کوشید سیاستی مستقل را در خاورمیانه و ورای آن دنبال کند. برخلاف هر دو جریان رایج و تجدیدنظرطلب، کتاب پیشرو نشان میدهد که چگونه ایران پهلوی با همۀ روابط پیچیدۀ خود با آمریکا، سیاست خارجی غیردولتی را برای مهار تهدیدات بینالمللی، منطقهای و داخلی در پیش گرفت. به بیان دیگر، کتاب نشان میدهد که چگونه ایران پهلوی امنیت ملی و یکپارچگی سرزمینی خود را در برههای پانزدهساله از طریق سیاست خارجی غیردولتی حفظ کرد. کوتاه آنکه، این کتاب نگاهی پساتجدیدنظرطلب را بنیان میگذارد.از این منظر، کتاب پیشرو بر آن است تا فراز و نشیب روابط استراتژیک ایران پهلوی با گروههای غیردولتی در عراق و لبنان را بررسی کند. پرسش بنیادین این کتاب ناظر بر پیشرانها و انگیزههایی است که ایران را به برپایی پیوندهای استراتژیک با گروههای غیردولتی ــ کردهای عراق و شیعیان لبنان ــ واداشت. «چرا و چگونه ایران پهلوی پیوندهایی را با کردهای عراق و، در حدی کمتر، با شیعیان لبنان برقرار کرد؟» و «پشتیبانی و عدم پشتیبانی ایران پهلوی از کردهای عراق و شیعیان لبنان چه پیامدهایی را برای امنیت ملی و سیاست خارجی ایران به همراه داشت؟» این پرسشهای بنیادین کتاب پیشروست که داستان سیاست خارجی غیردولتی ایران را روایت میکنند.




