محمدبنشمسالدین، از متسلفین فضای مجازی، چهرهای است که همکیش او عبدالرحمن دمشقیه نیز از وی حمایت…
انتشار: 2026/08/07 22:55 UTCدریافت: 2026/08/18 15:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 15:55 UTC
محمدبنشمسالدین، از متسلفین فضای مجازی، چهرهای است که همکیش او عبدالرحمن دمشقیه نیز از وی حمایت میکند؛ هر دو در اروپا فعالیت دارند و در سایۀ حکومتهای کفر، به تکفیر و تبدیع ائمه و بزرگان اهل سنت از جمله امام غزالی، امام نووی و امام سیوطی و دیگر بزرگان پرداختهاند. کار به جایی رسیده که حتی برخی از داعیان سلفی نیز با آن دو، بهویژه محمدبنشمسالدین، مباهله کردهاند.اینکه برخی از متسلفین در برابر این دو تکفیری به پاسخگویی برخاستهاند، فینفسه نیکوست؛ اما مشکل اساسی در همینجا نهفته است؛ نادیده گرفتن اشتراک در ریشۀ اعتقادی دو طرف. بهطور نمونه، یکی از دلایل عمدۀ محمدبنشمسالدین برای تکفیر امام سیوطی، مطالبی است که از ایشان دربارۀ توسل، استغاثه و عقیدۀ اشعری نقل شده است که از منظر وی این اقوال و افعال مصداق کفر و شرک و بدعت است. حال آنکه دیدگاه گروه مقابل دربارۀ این امور نیز کاملاً روشن و معلوم است؛ از نگاه آنان نیز چنین اعمالی مردود و نارواست و تنها از اظهار کفر و شرک خودداری میکنند و برای آن علما-به ظاهر- عذر میآورند. این، تنها نقطۀ افتراق این دو گروه است. محمدبنشمسالدین به این عذر قائل نیست، اما آنان قائل بدانند.بنابراین باید دانست که اختلاف این دو گروه در حکم است، نه در مبنا. هر دو در اصل نفی توسل و استغاثه و ردّ عقیدۀ اشعری همعقیدهاند و هر دو این امور را در شمار بدعت، شرک و کفر میشمارند؛ تنها اختلافشان بر سر آن است که آیا قائلِ این اقوال، خود به کفر و شرک افتاده یا اینکه عذر او پذیرفته میشود. پس آنان که با این تکفیری مباهله کردهاند، در حقیقت با همفکرِ خود نزاع کردهاند، نه با کسی که در اصلِ اعتقاد با آنان اختلافی بنیادین دارد. بلکه این گروه، چه بسا سزاوار ذمی بیش از ذم خودِ محمدبنشمسالدین باشند؛ زیرا او در انحراف خود صریح و آشکار است، اما آنان همان فکر و همان مبنا را دارند و تنها در ظاهرِ حکم، خود را از او جدا کردهاند. بدین ترتیب، انحراف در جامۀ مخالفت ظاهری پوشیده میماند و خطر آن نه تنها کمتر نیست، بلکه افزونتر است؛ چراکه از دیدگاه طرفداران ابن شمسالدین آنان با نزاع بر سرِ فرع، اصلِ خطا- به زعم خودشان- را عملاً تأیید میکنند و راه را برای ترویج همان اندیشه هموار میسازند! ✍️ کیوان عثمانی