برخی سطحینگر و گاهی نادان، عبارت مشهور «لُحوم العُلماء مَسمومَة» (گوشت علماء مسموم است) را دستمایه…
انتشار: 2026/07/20 14:17 UTCدریافت: 2026/08/01 00:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:06 UTC
برخی سطحینگر و گاهی نادان، عبارت مشهور «لُحوم العُلماء مَسمومَة» (گوشت علماء مسموم است) را دستمایه نقد قرار داده و آن را مغایر با شرع تلقی میکنند تا از این رهگذر، باب طعن و تخریب جایگاه عالمان را بگشایند. این در حالی است که این گزاره و مضامین مشابه آن، توسط بزرگان و عالمان عامل و ربانی این امت همچون امام احمد بن حنبل-رحمهالله-[1]، امام عبدالله بن مبارک-رحمهالله-[2]، حافظ ابن عساکر-رحمهالله-[3] و تأیید آن توسط دیگر ائمه[4] نه برای ایجاد حاشیه امن مصونیت خطاپذیران، بلکه به عنوان هشداری اخلاقی جهت صیانت از حریم دانش و جلوگیری از گستاخی جُهال در برابر مرجعیت علمی نقل شده است.بدیهی است که اهل انصاف، این سخن را مختص «علمای ربانی» میدانند؛ بزرگانی که عمر خود را در راه تبیین شرع و اسلام صرف کردهاند. لذا تطبیق این مفهوم بر عالمان وارسته، نه به معنای نفی نقد علمی، بلکه به معنای مرزبانی در برابر هجمههای تخریبی است. بدفهمی برخی ناآگاهان نسبت به این عبارت و گشودن زبان طعن بر اصل این سخن یا گویندگان آن، ناشی از عدم درک تفاوت میان «نقد علمی سازنده» و «هتک حرمت عالمان ربانی» است.✍️ کیوان عثمانی 📚پینوشتها:[1] المعيد في أدب المفيد والمستفيد، العلموی، ص60.[2] سیر أعلام النبلاء، الذهبی، ج8، ص408.[3] تبیین کذب المفتری، ابن عساکر، ص29.[4] المجموع شرح المهذب، النووی، ج1، ص24؛ الصارم المسلول على شاتم الرسول، ابن تیمیة، ص165؛ المختصر في أخبار البشر، أبو الفداء، ج4، ص130؛ درر العقود الفریدة، المقریزی، ج3، ص470؛ الدرر الكامنة، ابن حجر، ج1، ص191؛ الزواجر عن اقتراف الكبائر، ابن حجر الهيتمی، ج1، ص187.