شادروان "پرويز مشكاتيان" نه تنها آهنگسازی توانا و ملودی پردازی مٌسلط، بلكه اديب و شعرشناسی شايسته…
انتشار: 2026/07/30 06:01 UTCدریافت: 2026/08/01 13:57 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 13:57 UTC
شادروان "پرويز مشكاتيان" نه تنها آهنگسازی توانا و ملودی پردازی مٌسلط، بلكه اديب و شعرشناسی شايسته بود، كه با تلفيق و تركيب اين دو هنرِ اصيلِ ايران، آثاری بديع و جاودانه ساخت كه هم تائيد خواص را به دنبال داشت و هم با اقبالِ عمومی مواجه گردید و دقيقاً به همين دليل است كه آثار او در حافظه تاريخی و شنيداری مردم ايران به ثبت رسيده است. زنده نام استاد "پرویز مشکاتیان" یکی از معدود هنرمندانی بود که میدانست چگونه با شعر کلاسیک رفتار کند. خلاقيت در همه ابعادِ هنرش موج میزد. آهنگسازی، تنظيم و نوازندگیِ او واجدِ تمامی اين ويژگیها بود. در تكنوازی و جوابِ آواز و در همراهی با خواننده منحصر به فرد مینمود. جديت و صلابت هنری "مشكاتيان" در دهه ۵۰ و ۶۰ به ويژه ساختِ آثاری كه ارتباط گستردهای با وقايعِ اجتماعیِ آن دوران و با مخاطبان بر قرار مي كرد، و بهمراه آثار زیبایی از ساخته های اساتیدی چون، "محمدرضا لطفی" و "حسین علیزاده" و... موجب شد تا موسيقی ايران، جانِ دوبارهای گرفته و خون تازهای در پيكر آن، جريان يابد. اگر به آن سالها که هنوز بسیار دور نیست بیاندیشیم، گاه انسان به فکر فرو میرود که این، شرایط است که او را ساخته بود، یا او که شرایط را زیر و زِبَر میکرد. در هر حال "مشکاتیان"، هم دگرگونکننده بود و هم در شرایطی زیست و به بار نشست، که در دوره معاصر، یکی از منحصر به فردترینها است، پس او نیز خودآگاه یا ناخودآگاه نبضِ این زمان را دریافت و دستِ کم تا مدتی قدردانست. چندین سال پیش که او با استاد "محمدرضا شجریان" همکاری میکرد، بر روی چند غزل معروف، اثرهایی را ساخت که تقریباً همه آنها بینظیرند.یکی از بهترینِ آنها، ترانه یا تصنیف زیبای "یاد باد" _ از آلبوم "بیداد" _ نام دارد. آلبوم "بیداد" یکی از به یاد ماندنیترین آثار مشترک "محمد رضا شجریان" و "پرویز مشکاتیان" است که در سال ۱۳۶۴ منتشر شد. این آلبوم از دو بخش تشکیل شده بود که بخش اول در دستگاه همایون، با آهنگسازی زنده یاد "پرویز مشکاتیان" و بخش دوم در همایون و شور، با نوازندگی تار زنده یاد استاد "غلامحسین بیگجهخانی" است که اشعار این آلبوم از سرودههای حافظ و سعدی هستند. تلفیق زیبای شعر و موسیقی که از مشخصات آثار "مشکاتیان" است در این اثر چنان برجسته و نمایان است که گویی حافظ، شعرش را به سفارش "مشکاتیان" سروده است. از نقاطِ قوتِ این اثر، ملودی، تنظیم و هماهنگی و همدلی نوازندگانِ همراهی است که سالها با یکدیگر کار کرده، نواخته و زندگی کردهاند و تقریباً همگی از یک نسل و از یک کارگاه، پرورش یافتهاند.قسمت شاهکار این اثر، انتخاب شعر زیبای حافظ با مطلعِ:روز وصل دوستداران یاد باد/ یاد باد آن روزگاران یاد باد، است. این تصنیف بیشک، از زیباترین تصنیف های موسیقی سنتی است که اجرای خارق العاده استاد "شجریان" زیبایی آنرا چند برابر کرده است. استاد "شجریان" در پایان بیت سوم، گرچه یاران فارغند از حال من/ از من ایشان را هزاران یاد باد.چنان با قدرت و در اوج، فریاد از حنجره می کشد "از من ایشان را هزاران یاد باد" که مو بر بدن شنونده، می ایستد. در "یاد باد" جمعی از بهترین نوازندگان همان زمان، حضور دارند، سنتور را "پرویز مشکاتیان"، تار را "محمدرضا لطفی" و "زیدالله طلوعی"، تمبک را "ناصر فرهنگفر"، بربط را "ارسلان کامکار"، کمانچه را "اردشیر کامکار"، نی را "جمشید عندلیبی" و بم تار را "فرخ مظهری"، به بهترین شکل ممکن، مینوازند و آهنگی را در آرشیو موسیقی ایران به ثبت می رسانند که برای همیشه جاویدان خواهد ماند. البته آلبوم "بیداد" تبعات سیاسی نیز برای استاد "شجریان" داشته است. گفتنی است که هر دو بخش این آلبوم به یاری حافظ، به نوعی به یک اثر انتقادی تبدیل شده و در دورانی که حملِ ساز، در اماکن عمومی میبایست با مجوز صورت میگرفت، محتوایِ اجتماعیِ این اثر، موجب بروزِ حرف و حدیث هایی در جامعه شده و حتی کار به مجلس شورای اسلامی نیز کشیده شده بود. #یاد_باد#پرویز_مشکاتیان#محمدرضا_شجریان#محمدرضا_لطفی#زیدالله_طلوعی#ناصر_فرهنگفر#ارسلان_کامکار#اردشیر_کامکار#جمشد_عندلیبی#فرخ_مظهری#حافظ#همایون#بیداد@javadtaat@mosighi_andishe
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — موسیقی و اندیشه
شب میراث فیروزبه مناسبت صدمین سالروز تولد اسکندر فیروز، پدر محیط زیست ایرانبا سخنرانی: اسماعیل کهرم، هوشنگ ضیایی، بهمن ایزدی، مجتبی میرطهماسب، بهارناز کریمخانی، ابراهیم عامل محرابی و علی دهباشیشنبه دهم مرداد ۱۴۰۵موزه سینما، سالن سینماتوگراف@mosighi_andishe
در تاریخِ موسیقیِ ایران، برخی از ترانه خوانهای سنتی، همواره میان اصالت و اختلاط، در رفت و برگشت بودهاند و با ترانههای خود، پیوندی میان موسیقیِ سنتی و موسیقی عامیانه، پاپ و کوچهبازاری برقرار میکردند. البته گرایش به عناصرِ عامیانه در خوانندگان سنتی، شدت و ضعفهایی هم داشت، که بسیاری از آنها در رادیو و تلویزیون میکوشیدند وابسته به سنت باقی بمانند، اما بههر صورت پای آنها به محافل عمومی و کابارهها باز میشد. برای جلب نظر شنوندگان و تامین رضایت خاطر کابارهداران، قید و بندهای سنتی را میگسستند و ترانههایی، آغشته به موسیقی و شعر عامیانه میخواندند. در نخستین سالهای دهه پنجاه، دو خواهر خواننده به نامهای "مهستی" و "هایده" یکی پس از دیگری به جمع اینگونه خوانندگان پیوستند. گرچه کار را با آهنگسازانِ برجسته موسیقی سنتی آغاز کردهبودند و حتی در برنامه گلها میخواندند، به زودی زیر تاثیرِ خواستِ انبوه مردم به شیوههای عامیانه کابارهای روی آوردند و نجات دهنده آندو، صدای رسایشان بود که البته در این میان، "هایده" صدای ناب و استثنایی و استعدادی وافر در فراگیری داشت. شاید بتوان گفت صدایی در رسایی، چون "قمرالملوک وزیری" و در شفافیت، زلالتر از او داشت. عامیانههای او نیز به یاری همین صدا و همکاری که با آهنگسازان بزرگ، فاخر از کار در می آمد. استاد "علی تجویدی"، کاشفِ "هایده" بود و "انوشیروان روحانی" و "جهانبخش پازوکی"، آهنگ سازان دیگری بودند که با او همکاری نزدیکی داشتند.و اما بانو "مهستی" اگرچه در آواز و ترانهخوانی به "هایده"، خواهرش نمیرسید، اما او نیز در قلمرو موسیقی سنتی با گرایش عامیانه، جایی برای خود باز کردهبود. کاشف و نخستین پرورنده او، شادروان استاد "پرویز یاحقی" است. پس از وی، بیشترین همکاریها را با "محمد حیدری" و "جهانبخش پازوکی" داشته است. نقش "هایده" و "مهستی" به ویژه از آن جهت اهمیت پیدا میکند که هر دو پیش از انقلاب ۵۷ به ترتیب در ایران و بیرون از آن شهرتی فراگیر برای خود فراهم آوردهاند و هر دو شوربختانه دور از خانه پدری و در غربت، چشم از جهان فروبستند.#مهستی#هایده#پرویز_یاحقی#جهانبخش_پازوکی#محمد_حیدری#علی_تجویدی#انوشیروان_روحانی#صادق_نجوکی#ناصر_چشمآذر@javadtaat@mosighi_andishe
ما ابله نیستیمچیزی که این روزها بیش از هر چیزی آزاردهنده است این است که صف طویلی از شخصیتهای عجیب و غریب یکی یکی میآیند، در چشم ما نگاه میکنند و انگار ما را احمق فرض میکنند. جسارتم را ببخشید خوانندهٔ عزیز: چرا همه ما را خر فرض میکنند؟اگر در تلاشید اینستاگرام و فضای مجازی فارسی را به جایی تهوعآور تبدیل کنید، دارید موفق میشوید. اما خوب گوشتان را باز کنید: ما احمق نیستیم، فقط ساکتیم؛ محکوم به سکوتیم. شما هم از این محکومیت نهایت بهرهبرداری را میکنید تا برنامهها و ایدههای مشمئزکنندهتان را پیش ببرید. خانم مجری! شاید شما و شوهرتان هر شب در خانه دربارهٔ این مهمان عزیزتان صحبت میکنید، اما در خانههای ایرانی اگر از یک میلیون نفر صحبتی شود، واشقانی نفر یکمیلیونم هم نیست.مزخرف میسازید تا فضای مجازی را به تسخیر درآورید. به جانباختگان دیماه اشاره میکنید، اما فقط برای جلب توجه و تحریف!لایق نقد نیستید. فقط میخواهم به صدای رسا بگویم، ما ابله نیستیم! نیستیم! نیستیم! مهمان متوهمتان میگوید من در لیگ حرفهایام و به انتقادات لیگ دستهسه توجه نمیکنم. نه آقای محترم! شما در لیگ حرفهای نیستید. در گلخانهٔ امنی نشستهاید و در لیگی تکنفره به دروازهٔ خالی گل میزنید.با سپاس از همسر "بیژن مرتضوی"، برای اینکه در چیزی شبیه رپورتاژ آگهی، به یکی از تریبوندارترین افراد دو ساعت تریبون دادند تا منم منم کند و به ریش محکومان به سکوت بخندند.#مهدی_تدینی@mosighi_andishe
کیا طبسیان: شورانگیزکیهان کلهر: کمانچههادی حسینی: آوازهامین هنری: تمبکآواز دشتیجفا و سلطنتت میرسد ولی مپسندکه گر سوار براند پیاده درماندبه دست رحمتم از خاک آستان بردارکه گر بیفکنیم کس به هیچ نستاندچه حاجت است به شمشیر قتل عاشق راحدیث دوست بگویش که جان برافشاندپیام اهل دل است این خبر که سعدی دادنه هر که گوش کند معنی سخن داند@mosighi_andishe
موسيقى متن فيلم «خروس»آهنگساز: #واروژانمن در دورهای واژگانم. بیتصویربیمعناپیش از زبان.در اندوهِ سکوتیکه جهان را خاموش میکند. #آرسین🌎@flowwithmusic