درد زیاد عشقش را صائب می سراید:سخت می‌خواهم که در آغوشِ تنگ، آرم تو راهر قدر افشرده‌ای دل را، بیفشا…

کسی که حرف حق می زند، هر چقدر هم که شیرین سخن باشد ، زبانش از دیدگاه دیگران ، تلخ است:شیرینم و مغز سخنانم تلخ استعیش همه عالم از زبانم تلخ استمن هم از خویش، در عذابم که مداماز گفتن حرف حق، دهانم تلخ استکلیم کاشانی

شعر از : دکتر محمدمهدی بخارائی

عطار ، دیار وصال یار جهانی را وصف می کند . برای واصل ، هیچ ایگو( نفس، ضمیر ) باقی نمی ماند، چه برسد به اعمال و دعاها و کمک خواستن ها ، یا انتظارات. فقط یار جهانی می ماند و بس.عطار می سراید:چون رسی آنجا ، نه تو مانی و نه غیرِ تو همپس چه مانَد؟ هیچ ، کانجا هیچ غیر از یار نیستچون نمانی تو، تو مانی جمله و این فهم رادر خیال آفرینش ، هیچ استظهار نیست ( استظهار: پشت گرمی، نقطه اتکا )

این شعر، یکی از زیباترین اشعار فارسی در قالب «مستزاد» است.سراینده آن معلوم نیست و چون شعری قدیمی است، به اشخاص مختلف نسبت داده شده است:دیشب غم دل به دل بگفتم بنهفت.افشا کردم.چون صبح دمید دیگری هم میگفت.حاشا کردم.من بودم و دل ، راز مرا فاش که کرد؟ای وای به من.دیگر غم دل به دل نمی باید گفت.بیجا کردم.

عشق، تفکر و فکر و غصه را برطرف می‌کند. بهترین راهنما است چون شادی را به ارمغان می آورد. بهشت عاشقان ، وصال معشوق جهان است:عشق را دانش و رایی نیستبهتر از عشق، رهنمایی نیستطلب وصل و عشق ورزیدن کار هر مفلس گدایی نیست نام جنّت مبر که عاشق راخوشتر از کوی دوست، جایی نیستعبید زاکانی ( جنّت: بهشت )( کوی دوست: خانه معشوق)

آیا بازماندگان به مردگان رشک خواهند برد؟دوره هایی در جهان آمده، و خواهد آمد، که همه انسانها از خود می پرسند:آیا بازماندگان به مردگان رشک خواهند برد؟آیا سهم زنده ها از خنده، حذف می شود و همه، در هر رده ای ، اشک خواهند برد؟آیا همه به افکار خودشان(که قوی بودند و پر تبلیغات) می خندند و زبانهایشان به جای اعتماد به نفس کاذب و رجز خوانی ، کشک خواهند برد؟ای دوست ، مراقب باشیم که در آن روزهای داغ، همه انسانها ، به جای آب خنک، در کویری مشک خواهند برد