🔺حسین عارف؛ سالی میان هگل و کلاشینکف(۱)حسین عارف نویسنده برجسته کرد امروز در سن نود سالگی در سکوت د…
انتشار: 2026/08/13 20:02 UTCدریافت: 2026/08/14 10:59 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 10:59 UTC
🔺حسین عارف؛ سالی میان هگل و کلاشینکف(۱)حسین عارف نویسنده برجسته کرد امروز در سن نود سالگی در سکوت درگذشت. مرگی غریب برای کسی که حدود یک سده در میان اجتماع و همراه مفاهیمی چون تعهد، فداکاری و انسانیت زیست.آقای عارف روزنوشتهای یک سال از این عمر دراز را به رشتهی قلم در آورده است. کتاب مهم اما کمتر دیده شدهی «ساڵێک لە تەمەن» را میگویم!این کتاب، روزنوشتهای یک نویسنده و روشنفکر کرد در فاصله ۲۸ مارس ۱۹۷۴ تا ۲۷ مارس ۱۹۷۵ است؛ یک سالی که در آن جنگ کردستان عراق دوباره شعلهور شد. عارف از پشت میز کارش در بغداد به عنوان عضو فعال اتحادیهی نویسندگان کرد به کوه زد تا به جنبش مسلحانه بپیوندد. از نزدیک با آرمانها و تناقضهای آن زندگی کرد و سرانجام در آستانهی یک سالگی سفر پرماجرایش شاهد فروپاشی ناگهانی همان جنبش شد.صد البته این کتاب روزشمار یک سال جنگ نیست. بلکه روایتی ظریف از دغدغههای شخصی، ترس و امیدهای توامان و کلنجار رفتن بر سر دوراهیهای متعدد نویسنده آن است.چهار سال پس از توافق ۱۱ مارس ۱۹۷۰، توافقی که قرار بود مسئله کرد را در چارچوب خودمختاری حل کند، مناسبات بغداد و جنبش ملا مصطفی بارزانی دوباره به بنبست رسیده بود. اختلاف بر سر نحوه اجرای توافق، محدوده خودمختاری و بهخصوص مناطق مورد مناقشه، به جنگ دوباره انجامید.عارف در بغداد که همزمان با فراخوان رفتن به خدمت سربازی به عنوان نیروی احتیاط مواجه است با یک انتخاب اخلاقی دشوار روبهروست: به ارتش عراق بپیوندد و در جنگی شرکت کند که عملاً علیه جنبش مردم خودش است، یا به کوهستان برود.او راه دوم را انتخاب میکند.اما کوهستان برای او پایان پرسشها و تردیده و دوگانگیها نیست؛ تازه آغاز آنهاست.در ابتدای کتاب، خاطره کنگره بینالمللی نویسندگان در بصره، فضای فکری دهه هفتاد را بهخوبی نشان میدهد.شاعری تونسی با شور انقلابی از مبارزه مسلحانه سخن میگوید و کلاشینکف را بر هزاران شعر ترجیح میدهد.این صحنه، تصویر نسلی است که هنوز انقلاب را زبان آینده میدانست: چپ، ضدامپریالیسم، مبارزه مسلحانه، رهایی ملی و همبستگی جهان سوم. عارف همراه کامران موکری با احتیاط به شاعر شوریدهی تونسی هشدار میدهند که مبادا فریب رتوریک انقلابی و آزادیخواه رژیم بعث را بخورد و سرنوشت خویش را به بغداد زندان و چوبههای دار گره زند.عارف به قول خود با یک جهان بینی متاثر از ملیگرایی چپ و ایمان به قسمی انترناسیونالیسم به قرارگاه کوهستانی بارزانی ملحق میشود.اما خیلی زود، میان دو زبان گرفتار میشود:زبان انقلاب و انترناسیونالیسم از یک سو و زبان ناسیونالیسم کردستانی از سوی دیگر.این دو در جنبش کردستان کنار هم زندگی میکنند، اما همیشه بهراحتی با هم سازگار نیستند. چه آغاز مجدد جنگ از بهم خوردن اتحاد به اصطلاح مترقی حزب دمکرات کردستان و حزب بعث سوسیالیست عرب آغاز میشود. تقلیدی مضحک از جبهههای خلق دهههای سی و چهل اروپا که استالین با مقاصد خاص آنها را سرهم بندی میکرد. طرفه آنکه این داستان هم در ماه مارس اتفاق افتاد. ۱۱ مارس ۱۹۷۰ که در بغداد پسران بارزانی و صدام دست در دست هم توافق خودمختاری را جشن گرفتند.عارف میگوید از ابتدا و پیش از آنکه از آن مارس فرخنده به دو مارس بدشگون در چهار و پنج سال بعد برسیم، به آن بدبین بودم. به یک دلیل ساده: قدرت مطلقه چرا باید سهم دیگران را بدهد!فاصلهی انتقادی او در کوه هم حفظ میشود. فساد، ثروتاندوزی برخی مسئولان، بوروکراسی و کاغذبازی را میبیند و درباره آنها انتقاد میکند. پس از سه ماه تلاش نخستین شماره مجله نویسنده کرد در چاپخانه خەبات در دل غاری مخفی منتشر میشود.رئوف بیگرد سردبیر و دوست و همکار عارف در «نویسنده کرد» از فساد و بوروکراسی رایج در جنبش انتقاد و البته به عقوبت دچار میشود.خود عارف نیز به دلیل انتقادهایی که در محافل خصوصی مطرح کرده، توسط دستگاه امنیتی جنبش مدتی کوتاهی بازداشت و بازخواست میشود.دردسرهای ارگان اتحادیه نویسندگان کرد به این مورد ختم نمیشود. سعید ناکام نویسنده مهابادی، پا را از مرزهای گفتمان رسمی فراتر مینهد و نبرد جاری را صراحتا جنگ عربها و کردها میخواند.توصیف جنگ با زبانی ملیگرایانهتر که با بمبارانهای کور و پرتلفات هوایی ابعادی غیرانسانی یافته بود، جنجالی بزرگ میآفریند. عدهای به ستایش ناکام میپردازند.اما پاسخ مسئولان جنبش روشن است:جنگ ما با عربها نیست. با رژیم بعث است.رهبری حزب دموکرات کردستان نمیخواهد مبارزه کردها را جنگی قومی با عربها معرفی کند. دشمن، رژیم بعث است، نه ملت عرب.وقتی بمبارانها افزایش یافت، شهرها و روستاهای کردنشین هدف قرار گرفتند و بخش بزرگی از جامعه به کوهستان پیوست، برای بسیاری جنگ دیگر فقط جنگ یک حزب با حکومت بغداد نبود.جنگ به یک تجربه ملی تبدیل شده بود.#صلاح_الدین_خدیو @sharname1
نخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- زەوی سهخت و ئاسمان دوور · تطابق دقیق — ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، ۱۰:۵۹
- شارنامه| صلاح الدین خدیو · تطابق دقیق — ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، ۱۸:۳۶
- رێگا راسەکان · تطابق دقیق — ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، ۱۳:۳۳
- ڕاسپاردە · تطابق دقیق — ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، ۱۸:۱۰
- گروه ادبی کاژه · تطابق دقیق — ۲۶ مرداد ۱۴۰۵، ۱۱:۳۰
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند
پستهای تلگرام — زەوی سهخت و ئاسمان دوور
حمله دو پهپاد ایرانی به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان عراقتلویزیون روداو به نقل از یگان ضد تروریسم کوردستان (CTG - هێزی دژە تیرۆری کوردستان) مدعی شد دو پهپاد که از مرزهای ایران وارد خاک اقلیم کردستان شده و به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستان و نیز یکی از دفاتر این یگان حمله کردهاند اما هیچ کسی در این حملات کشته نشده است!لازم به ذکر است هنوز در تهران هیچ مقام و رسانه رسمی درباره این حمله و ادعا واکنشی نشان نداده است.اردشیر پشنگ | دوشنبه ۱۴۰۵.۵.۲۶
📿شریعتی و الهیات سیاسی شیعی بله! د. خدیو درست میگوید: شریعتی بهانه است، اسلام سیاسی نشانه است!نتیجهی پیمایشهای ملی نشان میدهد که ایرانیان طی چند دهه گذشته از حیث دینداری و نسبت عاطفی و فکری با دین روندی نزولی را پیمودهاند[1]. اسباب و دلایل چنین روندی البته محل بحث نیست اما اینکه «اسلام سیاسی چه میگوید؟» برای بخشهای بزرگی از جامعه توده و روشنفکر بیاهمیت شده است. از این جهت، این منازعه را نمیتوان کاوش یا پژوهشی بر سر کارآمدی دانست. اگر معیار، کارآمدی حکومتها و احزاب دارای رتوریک اسلامی باشد، نمونههای نقض کم نیستند: ترکیه تحت رهبری اردوغان نمونه بسیار مهمی است. البته نباید مشکلات اقتصادی سالهای اخیر، اقتدارگرایی و خطاهای سیاست خارجی دولت وی را نادیده گرفت؛ اما نمیتوان دستاوردهای دوره او را نیز حذف کرد. بانک جهانی میگوید رشد واقعی GDP ترکیه در فاصله ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۲ بهطور متوسط ۵.۴ درصد در سال بوده و درآمد سرانه واقعی در این دوره تقریباً دو برابر شده است؛ GDP ترکیه نیز در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱.۳۲ تریلیون دلار رسید و کشور در شمار اقتصادهای بزرگ جهان قرار دارد[2]. در حوزه قدرت نیز ترکیه اردوغان صرفاً یک تجربه اقتصادی نیست. آنکارا در این دوره سرمایهگذاری عظیمی در صنایع دفاعی و توان نظامی داخلی انجام داد و در کنار قدرت سخت، دامنه قدرت نرم خود را از طریق تجارت، کمکهای توسعهای، بسط چشمگیر توریسم، مراکز فرهنگی و حضور دیپلماتیک در بالکان، خاورمیانه، آفریقا و آسیای مرکزی گسترش داد. اندیشکده کارنگی از افزایش قابلتوجه قدرت نرم ترکیه و توسعه همزمان صنایع تسلیحاتی و ظرفیت نظامی آن سخن میگوید[3]، ضمن اینکه ترکیهی اردوغان گامهای بی نظیری هم در راستای حل مسألهی کُردی برداشته که اسلاف عموما کمالیست وی از انجام آن عاجز بودند. نمونه دیگر مالزیِ مهاتیر محمد است. سیاست او آشکارا با هویت اسلامی و پروژه مدرنیزاسیون یک جامعه مسلمان پیوند داشت. در دو دهه زمامداری او، بنا بر دادههای بانک جهانی، GDP مالزی از حدود ۳۰ میلیارد دلار به ۱۰۳ میلیارد دلار افزایش یافت؛ یعنی بیش از سه برابر شد[4] و مالزی از یک اقتصاد متکی بر کالاهای اولیه به سمت صنعتیشدن و جذب سرمایه خارجی حرکت کرد.بنابراین نمیتوان بهسادگی گفت: «هر جا رتوریک دینی وارد سیاست شد، توسعه و حکمرانی شکست خورد.» واقعیت بسیار پیچیدهتر از این است. نکته اینجاست که جامعه ایرانی اساساً تا حد زیادی از مرحله بحث و پژوهش درباره این موضوع عبور کرده و وارد مرحله جبههگیری سیاسی شده است. برای بخشی از فضای عمومی، دیگر مهم نیست که یک نظام سیاسی با رتوریک اسلامی دقیقاً چه سیاست اقتصادی یا مدل حکمرانیای دارد؛ صِرف استفاده از الهیات اسلامی در سیاست به نشانهای منفی تبدیل شده است. نتیجتا این واقعیت که در آمریکا، اسرائیل، هند، روسیه، ترکیه، عربستان سعودی، قطر و بسیاری از کشورهای دیگر، اَشکال مختلفی از الهیات سیاسی، هویت مذهبی، محافظهکاری دینی، و پیوند دین با مشروعیت سیاسی همچنان فعالاند نیز اهمیتی ندارد. پس شاید نزاع واقعی بر سر این نباشد که «آیا الهیات میتواند وارد سیاست شود؟» بلکه بر سر این باشد که: «آیا الهیات اسلامی (شیعی) حق دارد وارد سیاست شود؟» و این تفاوت بسیار مهمی است. اگر الهیات سیاسی مسیحی، یهودی یا حتی الهیات سیاسی باستانی ایران موضوعی قابل مطالعه و تحلیل تاریخی تلقی شود[5]، اما صرفاً با شنیدن «اسلام سیاسی» واکنشی سلبی و سیاسی شکل بگیرد، دیگر با یک مناقشه صرفاً علمی مواجه نیستیم؛ با یک جبههگیری سیاسی و هویتی مواجهیم. از این منظر، شریعتی فقط میدان نبرد است. مسئله اصلی، امکان یا عدم امکان حضور الهیات سیاسی شیعی در عرصه عمومی و قدرت سیاسی است. اقتصاد شریعتی، نسبت او با مارکسیسم و حتی نقش او در انقلاب اسلامی همه میتوانند موضوعات جدی بحث باشند؛ اما شور و حرارتی که امروز پیرامون آنها شکل گرفته، تا حد زیادی از یک مسئله بزرگتر تغذیه میکند: نفی یا پذیرش امکان الهیات سیاسی اسلامی در ایران امروز. و شاید به همین دلیل است که شریعتی، پنجاه سال پس از مرگش، هنوز میتواند چنین حساسیتی ایجاد کند. مسئله واقعاً فقط خود شریعتی نیست؛ مسئله چیزی است که شریعتی نمایندگی میکند.ـــــــــارجاعات:[1]. نک. تحلیل ثانویه پیمایش های ملی ایرانیان در حوزه دین داری از سال 1352 تا 1402: ume.la/vz21Lp[2]. ume.la/TAEo6Qutm_source=chatgpt.com[3]. ume.la/lu1t1M[4]. Reducing Poverty on a Global Scale, p.40, Ed. Blanca Moreno-Dodson, Washington: The World Bank, 2005.[5]. پیوند دین و دولت یکی از مضامین مهم ایران عهد ساسانی بوده است. برای مثال نک: نامه تنسر به گشتسب، ص53،136،137، تصحیح مجتبی مینوی، انتشارات خوارزمی، چـ2، 1354. ✍️عدنان فلاحیt.me/AdnanFallahi
📚 چهره انسانی پیامبر ✍️ نویسنده: خالد محمد خالد 🖋 مترجم: کیومرث یوسفی 🏛 ناشر: نشر نگاه آیا تا به حال به این فکر کردهاید که پیامبر اسلام (ص) را نه از پشت ویترین تاریخ، بلکه از دریچه «اخلاق و رفتار روزمره»اش بشناسید؟ کتاب «چهره انسانی پیامبر» یک سیرهنویسی صرفاً تاریخی یا مدحنامهای ماورایی نیست، بلکه یک «پرتره عمیق و انسانی از محمد (ص)» است. خالد محمد خالد، نویسنده و متفکر برجسته مصری، در این اثر با رویکردی علمی و تاریخی، بهجای تأکید صرف بر ابعاد معنوی و خارقالعاده، بر «انسانیت» پیامبر تمرکز کرده و نشان میدهد که چگونه ایشان در عین اتصال به وحی، یک «انسان کامل» بود. این کتاب با چیدمان دقیق احادیث و مواقف نبوی، تصویری زنده و ملموس از مهربانی، عدالت، مدارا با مخالفان و حمایت از محرومان ارائه میدهد. نویسنده تلاش کرده با تکیه بر منابع اصیل، از تحلیلهای ذوقی پرهیز کرده و با زبانی ساده و نافذ، خواننده را به کشف «محمد انسان» دعوت کند. اگر به دنبال الگویی عملی از انسانیت، عدالت و مهربانی در تاریخ اسلام هستید، این کتاب را از دست ندهید. 🔗 لینک خرید: igbookshop.com/Book/2304
اینجاجرم اصلی نه نوشتن استو نه حتی خواندن!ما مجرمیم چون میاندیشیم...@kiwmars
عاشق نشدهایم،اگر میخواهیم هر معرفت اخلاقی به عمل اخلاقی متناسب با آن بینجامد، باید عاشق شده باشیم. عشق است که این شکاف را پر میکند.استاد مصطفی ملکیان⚡📚 آنچه واقعاً اسپینوزا میگفتبا محوریت کتاب:«روح اسپینوزا؛ شفای جان»با تدریس:استادمصطفی ملکیان گرانقدربه جهان فکری اسپینوزا نزدیک میشویم و با نگاهی دقیقتر، اندیشههای او را بررسی میکنیم.🌻میزبان دوره:اسرین حسامی📅 شروع دوره: ۳ شهریور🗓 روز برگزاری: سهشنبهها⏰ ساعت: ۱۹ تا ۲۱💻 محل برگزاری: فضای آنلاین اسکایروم✍برای ثبت نام به این ایدی در تلگرام پیام بدید؛@nezhyarvan95🙏کسب اطلاعات بیشتردایرکت اینستاگرام@nezhyarvan_و شماره تماسهای087_3324776609358715505
پاڵەوانی تۆ کێیە..؟دایکممثل یە زن بودن کار دشواریە@kiwmars