🟡«لیکو»؛ نجوای دلتنگی زنان بلوچ«لیکو» یکی از لطیفترین و تأثیرگذارترین جلوههای ادبیات شفاهی بلوچ ا…
انتشار: 2026/07/30 07:43 UTCدریافت: 2026/08/14 07:32 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 07:32 UTC
🟡«لیکو»؛ نجوای دلتنگی زنان بلوچ«لیکو» یکی از لطیفترین و تأثیرگذارترین جلوههای ادبیات شفاهی بلوچ است؛ سرودههایی کوتاه، آهنگین و سرشار از احساس که بیش از هر چیز، زبان دلتنگی، عشق، فراق و امید زنان بلوچ به شمار میآید. این نغمهها نسل به نسل سینهبهسینه منتقل شدهاند و بخشی ارزشمند از میراث فرهنگی بلوچستان را تشکیل میدهند.در لیکو، زنان بلوچ با بهرهگیری از تصاویر شاعرانه، تشبیه، استعاره و کنایه، عمیقترین احساسات خود را بیان میکنند. طبیعت، باران، کوه، دشت، شتر، گوسفند و کوچ، همگی در این اشعار به نمادهایی برای عشق، انتظار و زندگی بدل میشوند.در یکی از این لیکوها، زن بلوچ هنگام سوزندوزی، در خیال یار خود چنین میسراید:«بیا که تو را در سینهی تشنهام بفشارم؛باران باریده و سرزمین سبز و بهاری شده است،اکنون چراگاه مناسبی برای گوسفندان تو فراهم آمده است.»🔸این چند بیت، تنها سخن از باران و سرسبزی نیست؛ بلکه دعوتی عاشقانه برای بازگشت یار و پایان انتظار است. در فرهنگ بلوچ، طبیعت و احساس چنان در هم تنیدهاند که هر دگرگونی در زمین، بازتابی از دگرگونی دل انسان است.🔸لیکو، تنها یک ترانه محلی نیست؛ روایتی از زندگی، عشق، رنج، صبوری و هویت زن بلوچ است؛ میراثی که همچنان در تار و پود سوزندوزی، لالاییها و آوازهای زنان این سرزمین زنده مانده و روایتگر روح لطیف فرهنگ بلوچ است.@mohamadbalochzehi@zananepazhoheshgartarikh1396
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — انجمن زنان پژوهشگر تاریخ ایران
در پهنه وسیع سیستان و بلوچستان، غذا تنها یک نیاز روزمره نیست؛ بلکه راوی تاریخ، اقلیم و هنر دست زنانی است که نسلبهنسل، میراث و هویت این سرزمین را حفظ کردهاند. 🌾از «کشک زرد» و «اوجیزک» در دل اقلیم کشاورزی سیستان، تا «تباهگ» و «چنگالِ» اصیل و پرطراوت در سفرههای بلوچ؛ هر لقمه داستانی از جبر جغرافیا و اصالت رو به رشد این دیار است.به تماشای گوشهای از تاریخ و فرهنگ محلی زنان این سرزمین نشستهایم.💬 نظر شما چیست؟ تا به حال کدامیک از غذاهای سنتی سیستان و بلوچستان را امتحان کردهاید؟ برای ما بنویسید.#سیستان_و_بلوچستان #فرهنگ_غذایی #غذای_سنتی #گردشگری_غذایی #انجمن_پژوهشگر_تاریخ #ایران_من #میراث_فرهنگی #گردشگری #آداب_و_رسوم@zananepazhoheshgartarikh1396
🟡کتاب پوشاک و زیورآلات استان سیستان و بلوچستانکتاب «پوشاک و زیورآلات استان سیستان و بلوچستان» نوشته حمیده یعقوبی، پژوهشی درباره پوشاک سنتی و زیورآلات مردم سیستان و بلوچستان و بخشی از جلوههای فرهنگی و هنری این منطقه است. این کتاب در ۱۵۲ صفحه و در سال ۱۳۹۲ توسط انتشارات تفتان منتشر شده است.🔶در مقدمه، نویسنده به موقعیت جغرافیایی استان، عوامل مؤثر بر شکلگیری پوشاک و جایگاه پوشاک در باورها و فرهنگ مردم سیستان و بلوچستان پرداخته است.🔸بخش نخست کتاب به پوشاک اختصاص دارد و موضوعاتی مانند پوشاک زنان و مردان سیستانی، پوشاک نوزادان، تزیینات پوشاک در سیستان، پوشاک زنان و مردان بلوچ، تزیینات پوشاک زنان بلوچ و بررسی فرم، رنگ و نقوش سوزندوزی را بررسی میکند.🔶بخش دوم به زیورآلات اختصاص دارد و شامل مباحثی درباره پیشینه زیورآلات در ایران باستان، زیورآلات سیستان و بلوچستان، نقوش زیورآلات بلوچستان، ابزار و وسایل ساخت زیورآلات، واحدهای اندازهگیری و وزن، مصالح مورد استفاده و شیوه ساخت زیورآلات سنتی در بلوچستان است. در ادامه نیز نمونههایی از زیورآلات زینتی در فرهنگ قوم بلوچ معرفی و بررسی شده است.🔶این کتاب از آن جهت اهمیت دارد که پوشاک، سوزندوزی و زیورآلات را بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی و میراث هنری مردم سیستان و بلوچستان مورد توجه قرار داده و اطلاعاتی درباره ویژگیهای ظاهری، نقوش، رنگها، شیوه ساخت و کاربرد این عناصر فرهنگی ارائه میکند.@zananepazhoheshgartarikh1396
🏵بازی ۴۵۰۰ سالهٔ شهر سوخته؛ وقتی ایرانیان عصر مفرغ با مهره و تاس به رقابت میپرداختند🔸یک مجموعهٔ کامل یا تقریباً کامل بازی رومیزی باستانی که حدود ۴۵۰۰ سال قدمت دارد.انجمن ایرانشناسان _ در میان انبوه یافتههای شگفتانگیز محوطهٔ باستانی شهر سوخته در سیستان و بلوچستان، شیئی وجود دارد که شاید در نگاه نخست تنها یک وسیلهٔ سرگرمی به نظر برسد؛ اما از منظر تاریخ فرهنگ و تمدن، یکی از گویاترین شواهد دربارهٔ زندگی اجتماعی، ذهنیت و مناسبات فرهنگی مردمان ایران در عصر مفرغ است: یک مجموعهٔ کامل یا تقریباً کامل بازی رومیزی باستانی که حدود ۴۵۰۰ سال قدمت دارد.این مجموعه که در جریان کاوشهای باستانشناختی دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی و در سال ۱۹۷۷ در یکی از گورهای شهر سوخته به دست آمد، شامل صفحهای با نقش یک مار پیچان، ۲۰ خانهٔ دایرهای، ۲۷ مهرهٔ هندسی و چهار تاس است. یافتهٔ مذکور از آن جهت اهمیت ویژه دارد که مجموعهای نسبتاً کامل از یک بازی را در اختیار باستانشناسان قرار داده و امکان مطالعهٔ ساختار، کارکرد و منطق احتمالی آن را فراهم کرده است.🔹برای خواندن ادامه متن اینجا بزنید#انجمن_ایرانشناسان@anjomaneiranshenasan
نقش اصالت بر تار و پود تاریخ؛ نگاهی به هنر دستان هنرمندان سیستان و بلوچستان 🧵🔹 منطقه سیستان: سیاهدوزی اصیل و خامهدوزی سفید ابریشمی با نقوش هندسی🔹 منطقه بلوچستان: سوزندوزی پرکار و رنگارنگ (پریوار، موسمدوچ و کپنال)🔹 هنرهای مشترک: آینهدوزی (ساماندوزی) با فلسفه دور کردن چشمزخمهنری برخاسته از دل فرهنگ، با اصالت نخ ابریشم و پارچه... ❤️راستی، میدانید که ما پاییز امسال برای همایش «زن در تاریخ محلی سیستان و بلوچستان» راهی این استان زیبا هستیم؟ همراه ما باشید. 👇و برایمان بنویسید کدام سبک به نظرتان زیباتر است؟@zananepazhoheshgartarikh1396
جادوی اصالت در تار و پود؛ هنری از دیار سیستان و بلوچستان ظرافت و هنر بینظیری که در این ویدیو میبینید، ریشه در خاک اصیلی دارد که فقط در استان زیبای سیستان و بلوچستان پیدا میشود. 🪡🧵آیا میدانستید این هنر جذاب تنوع بینظیری دارد؟ هر کدام از مناطق این استان پهناور، سبک و هنر رودوزی منحصربهفرد خودشان را دارند که هر نقش آن، قصهای از فرهنگ و اصالت آن منطقه را روایت میکند. 🏜️🌸اگر دوست دارید بیشتر درباره این طرحهای متفاوت بدانید، حتماً پست بعدی ما را از دست ندهید! با هم به دنیای رنگارنگ سوزندوزیها سفر خواهیم کرد. 👇📌 یادتون نره پست رو سیو کنید و برای دوستان هنردوستتون هم بفرستید. #انجمن_پژوهشگر_تاریخ@zananepazhoheshgartarikh1396
⭕️خانه امید؛ حکایت زن بلوچ«خانه هدی» نامی آشنا برای اهالی سیستان و بلوچستان است. خانه ای در حاشیه شیرآباد که گروهی از زنان بلوچ آن را اداره می کنند. زنان این خانه که تعدادشان به بیش از 600 نفر می رسد از راه سوزن دوزی به امرار معاش می پردازند.اما این خانه فقط برای خانواده های این زنان به «خانه امید» تبدیل نشده است.♦️«مرضیه» مدیر این خانه، زنی که به دلیل مشکلات مالی به سراغ راه اندازی کسب و کار می رود؛ از لحظه تولد این خانه می گوید، پرچالش ترین روزهایش را بازگو می کند و داستان های بزرگ شدنش را تعریف می کند.♦️خانه توانمندسازی زنان شیرآباد حالا بعد از چند سال یکی از امن ترین نقاط محله برای زنان است و مسیر ارتباطی آن با شرکت های بزرگ همچون ایران خودرو برای فروش کالا باز شده است.@zananepazhoheshgartarikh1396