فرهنگستان زبان و ادب فارسی

#بحر_در_کوزه#صائب@theapll

بیستم مرداد، زادروز عباس زریاب خویی (۱۲۹۸-۱۳۷۳)@theapll

نوزدهم مرداد، سالگرد درگذشت هوشنگ ابتهاج (۱۳۰۶-۱۴۰۱)@theapll

روشنا (۲۲)عشق مردم‌خوارست، بی‌عشق مردم خوار است. عشق نه نام دارد و نه ننگ و نه صلح دارد و نه جنگ.مجموعۀ رسائل خواجه عبدالله انصاری، تصحیح محمدسرور مولایی، انتشارات توس، ۱۳۷۲، ص ۳۸۹.@theapll

فرهنگستان زبان و ادب فارسی با گرامیداشت هفدهم مرداد، سالروز شهادت زنده‌یاد محمود صارمی، روز خبرنگار را به همهٔ خبرنگاران ارجمند ایران شادباش می‌گوید و از همراهی‌ها و کوشش‌های خبرنگاران محترمی که زبان فارسی را پاس می‌دارند و همواره بالندگی و پویایی آن را پیش چشم دارند‌، سپاسگزاری می‌کند‌.@theapll

#بحر_در_کوزه#حافظ@theapll

چهاردهم مردادماه، سالروز صدور فرمان مشروطیتادبیات مشروطهمقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسینویسنده: باقر صدرى‌نیاآن بخش از ادب فارسى که مقارن با تکوین مبانى فکرى جنبش مشروطه خواهى آغاز شد و تا حدود سال ۱۳۰۵ش استمرار یافت. تعیین دقیق محدودۀ تاریخى ادبیّات مشروطه خالى از دشوارى نیست؛ سرآغاز آن را، با اندکى تسامح، مى‌توان دهۀ سوم حکومت ناصرالدّین شاه و پایان آن را چند سال پس از کودتاى ۱۲۹۹ش و تثبیت قدرت رضاشاه دانست. پژوهندگان تاریخ ادبیّات فارسى، بدون بحث مستوفى دربارۀ محدودۀ زمانى ادبیّات مشروطه، آن را حدّ فاصل ادبیّات دورۀ بازگشت و ادبیّات جدید تلقّى کرده‌اند.مواجهۀ آگاهانۀ ایرانیان با واقعیّت‌هاى جهان غرب، هر چند از دهه‌هاى نخست قرن سیزدهم ق آغاز شده بود، تا دوران حکومت ناصرالدّین شاه تأثیر ادبى قابل ملاحظه‌اى در پى نداشت. این ایرانیان، به گواهى آثارشان، بیشتر مجذوب جلوه‌هاى مادّى و احیاناً سیاسى و اجتماعى تمدّن غرب بودند و به تحوّلات ادبى آن سامان اعتنایى نداشتند.🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:🌐 https://apll.ir/?p=19885@theapll

دوازدهم مردادماه، زادروز محمد قاضی (۱۲۹۲- ۱۳۷۶)فانوس‌افروز روزگار مامقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسینویسنده: علی مصریانمحمد قاضی طبق شناسنامه، ۱۵ اردیبهشت ۱۲۹۳ش و، بنابر محاسبۀ خود او، در ۱۲ مردادماه سال ۱۲۹۲ش در مهاباد زاده شد. در خرداد سال ۱۳۰۷ش تصدیق ششم ابتدایى گرفت. در سال ۱۳۰۸ش براى ادامۀ تحصیل به تهران آمد. سال ۱۳۱۵ش از دارالفنون دیپلم ادبى گرفت. سپس براى تحصیل حقوق به دانشگاه تهران رفت. هم‌زمان با تحصیل در دانشکده، به کار در ادارۀ بایگانى وزارت خارجه مشغول شد. در خرداد سال ۱۳۱۸ش، دورۀ لیسانس رشتۀ حقوق قضایى را در دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران به پایان رساند. در نیمۀ سال ۱۳۲۰ش به استخدام وزارت دارایى درآمد و در سال ۱۳۵۵ش بازنشسته شد. پس از بازنشستگى به خدمت «کانون پرورش فکرى کودکان و نوجوانان» درآمد؛ آثارى چون ماجراجوى جوان، پولینا چشم و چراغ کوهپایه، داستان کودکى من، باخانمان، زورباى یونانى و پنج قصّه یادگار خدمت او در آن سازمان است.🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:🌐 https://apll.ir/?p=19883@theapll

نامۀ فرهنگستان، ویژهٔ زبان و خط فارسی گفتاری، منتشر شد🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، صد و یکمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان، شامل یازده مقالۀ پژوهشی و حاصل مقالات برگزیدۀ همایش «زبان و خط ‌فارسی گفتاری» است که بهمن ۱۴۰۳ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.🔸 گفتنی است «همایش زبان و خطّ فارسی‌گفتاری»، روزهای ۲۹ و ۳۰ بهمن ۱۴۰۳ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد که گزیدۀ مقالات ارائه‌شده در این شماره از نامۀ فرهنگستان (ویژه‌نامۀ دستور) منتشر شده است. در این همایش دو روزه همچنین امید طبیب‌زاده، با عنوان «مقایسۀ صورت‌های شکستۀ فارسی و انگلیسی و بررسی دستور خط فارسی شکسته»؛ آبتین گلکار، با عنوان «گفتاری‌نویسی و سبک محاوره‌ای در زبان فارسی»؛ محمد راسخ مهند، با عنوان «برخی ویژگی‌های نحوی در فارسی گفتاری، شواهدی از پیکرۀ هم‌بام» و هومن عباس‌پور با عنوان «ناگفتاری‌ها؛ محدودیت‌های واژگانیِ زبان گفتاری» سخنرانی کردند.🔴 متن کامل خبر:🌐 https://apll.ir/?p=19895

دهم مردادماه، زادروز محمود دولت‌آبادی (۱۳۱۹)@theapll

#بحر_در_کوزه#مولانا@theapll

هفتم مرداد، سالگرد درگذشت بدرالزّمان قریب (۱۳۰۸-۱۳۹۹)عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی (تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)@theapll

هفتم مردادماه، سالگرد درگذشت محمدسرور رجایی (۱۳۴۷-۱۴۰۰)شاعر افغانستانی@theapll

پنجم مردادماه، زادروز محمود عابدی (۱۳۲۳)عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی (تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۸۸/۳/۲۷) @theapll

پرنیان پارسی (۱۴)او را بفریفتند تا بر خداوندش مشرف باشد و فریفته شد، به خلعتی و ساختِ زر که یافت این مُشرفی بکرد و خداوندش در دلو شد و او نیز؛ و چاکرپیشه را پیرایۀ بزرگتر، راستی است. تاریخ بیهقی، ابوالفضل بیهقی، تصحیح محمدجعفر یاحقی و مهدی سیدی، انتشارات سخن، ۱۳۸۸، ص ۵۴.@theapll

سوم مردادماه، زادروز موسی اسوار (۱۳۳۲ – ۱۴۰۴)@theapll

دوم مردادماه، سالگرد درگذشت احمد شاملو (۱۳۰۴-۱۳۷۹)#احمد_شاملو#مارگوت_بیکل @theapll

شب ابوالحسن نجفیشنبه سوم مردادماه ۱۴۰۵سالن خلیج فارس فرهنگستان نیاوران@theapll

روشنا (۲۱)همه دل‌تنگی، از دل‌نهادگی بر این عالم است.نفحات الانس من حضرات القدس، نورالدین عبدالرحمان جامی، با مقدمه و تصحیح و تعلیقات محمود عابدی، انتشارات مؤسسۀ اطلاعات، ۱۳۸۲، ص ۴۶۲.@theapll

ایران‌بوم (۱۶)جنوب🔸 زبان‌ها و گویش‌های ایرانی در پهنۀ گسترده‌ای، از دامنه‌های کوه‌های قفقاز در شمال غربی فلات ایران تا بلوچستانِ پاکستان، در جنوب شرقی ایران؛ و از دره‌های رود زَرافشان در تاجیکستان، در شمال شرقی فلات ایران، تا کرانه‌های جنوبی تنگۀ هرمز و جنوب ایران، پراکنده‌اند. سخن‌گویانِ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو در ایران، تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، شبه‌قارۀ هند، ترکمنستان، چین (در ایالت سین‌کیانگ)، قفقاز (گرجستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و داغستان)، ترکیه، عراق، عمان و... زندگی می‌کنند. این سرزمین‌ها در روزگاران گذشته بخشی از قلمرو سیاسی یا فرهنگی ایران‌زمین بوده‌اند. پیوند زبان فارسی و دیگر زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، بسیار پررنگ و چشمگیر است. در «ایران‌بوم» گوشه‌هایی از این پیوندها را نشان می‌دهیم.🔸 از «/» برای نشان دادن تلفظ‌های گوناگون و از «،» برای نشان دادن معنای یکسان واژه‌ها بهره برده‌ایم.@theapll

نامۀ فرهنگستان ویژۀ تحقیقات ادبی منتشر شد🔸نود و هشتمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان، شامل شش مقالۀ پژوهشی، سه عنوان مطلب در حوزۀ نقد و بررسی و یک عنوان ترجمه است. در بخش تازه‌های نشر نیز، به بررسی چهار عنوان کتاب پرداخته شده است. نود و هشتمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان، مهر- آبان ۱۴۰۴ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.🔸 در نود و هشتمین شمارۀ نامۀ فرهنگستان این مقاله‌ها چاپ شده است: «دربارۀ دستور خطّ فارسی شکسته»، نوشتۀ امید طبیب‌زاده؛ «عطاّر، پیش‌گام ملاّصدرا، صیرورت در اندیشۀ عطآّر نیشابوری»، نوشتۀ محمود عابدی و طاهره بهرامی؛ «بازتاب اصلاحات مالیاتی ساسانی»، نوشتۀ فرزین غفوری؛ «دربارۀ در کاسۀ سر کسی شراب یا چیزی خوردن»، نوشتۀ مرضیۀ مسیحی‌پور؛ «خاک‌افشانی بر نامه»، ایمان منسوب بصیری و حسن زیاری و «نوادر لغات در نسخه‌ای بی‌نام نوشتۀ یحیی بن حسین الشّاشی (با شمارۀ Ms.Or.qurt  محفوظ در کتابخانۀ برلین)» نوشتۀ لیلا شریفی و علیرضا حاجیان‌نژاد.🔴 متن کامل خبر:🌐 https://apll.ir/?p=19860