خانمی که خداوند سخنش را از فراز هفت آسمان شنیدخَوله بنت ثعلبه، همسر اوس بن صامت بود. روزی میان آن د…
انتشار: 2026/08/01 14:50 UTCدریافت: 2026/08/15 01:38 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 01:38 UTC
خانمی که خداوند سخنش را از فراز هفت آسمان شنیدخَوله بنت ثعلبه، همسر اوس بن صامت بود. روزی میان آن دو اختلافی پیش آمد و اوس، مطابق رسم جاهلیت، همسرش را «ظهار» کرد؛ یعنی گفت: «تو برای من مانند پشت مادرم هستی.» در فرهنگ جاهلی، این سخن به منزله جدایی و محروم شدن زن از حقوق همسری بود.خوله که از این رفتار سخت اندوهگین شده بود، نزد رسول خدا ﷺ آمد و شکایت خود را مطرح کرد. او از زندگی مشترک طولانی، فرزندان و مشکلاتی که این سخن برای خانوادهاش ایجاد کرده بود، سخن گفت و از خداوند یاری خواست.در همین هنگام، وحی نازل شد و خداوند آغاز سوره مجادله را فرو فرستاد. خداوند اعلام کرد که سخن این زن مؤمن را شنیده است، «ظهار» را گفتاری نادرست و از رسوم باطل جاهلیت دانست و برای کسی که چنین سخنی بر زبان آورد و بخواهد به زندگی مشترک بازگردد، کفاره مقرر کرد: نخست آزاد کردن برده، و اگر نتواند، دو ماه روزه پیدرپی، و اگر آن نیز ممکن نباشد، اطعام شصت نیازمند.پیامبر اکرم ﷺ این حکم را به اوس ابلاغ کرد. هنگامی که روشن شد او توانایی انجام برخی از مراتب کفاره را ندارد، رسول خدا ﷺ برای انجام کفاره به او کمک کرد تا زندگی این خانواده از هم نپاشد.سالها بعد، در دوران خلافت حضرت عمر بن خطاب رضیاللهعنه، خوله او را نصیحت کرد. حضرت عمر با نهایت احترام ایستاد و سخنان او را شنید. وقتی برخی از همراهان از طولانی شدن این گفتوگو تعجب کردند، حضرت عمر فرمود: «این همان زنی است که خداوند سخنش را از فراز هفت آسمان شنید، آیا شایسته نیست که عمر نیز به سخن او گوش دهد؟»درسها و اندرزها1. خداوند صدای مظلوم را میشنود؛ حتی اگر همه مردم او را نادیده بگیرند.2. اسلام رسوم ناعادلانه جاهلیت را باطل کرد و کرامت و حقوق زن را حفظ نمود.3. هیچ مشکلی از خداوند پنهان نیست، دعا و شکایت به درگاه او بیپاسخ نمیماند.4. حاکم مسلمان باید در برابر حق متواضع باشد؛ چنانکه حضرت عمر رضیاللهعنه با وجود مقام خلافت، سخنان خوله را با احترام شنید.5. اسلام در کنار بیان حکم، راه اصلاح و جبران را نیز قرار داده است، ازاینرو برای ظهار کفاره مقرر شد، نه اینکه خانواده فوراً از هم بپاشد.6. ارزش انسانها نزد خداوند به ایمان، تقوا و حقطلبی آنان است، نه به جنسیت، سن یا موقعیت اجتماعی.7. گفتار انسان مسئولیت دارد؛ یک جمله ممکن است آثار بزرگی در زندگی خانواده بر جای بگذارد، ازاینرو مسلمان باید زبان خود را حفظ کند.بناءً داستان حضرت خوله بنت ثعلبه یادآور این حقیقت است که خداوند، دادخواه بندگان خویش است. اگر انسان با اخلاص به او پناه ببرد، خداوند راهحل را میگشاید، حق را آشکار میکند و عدالت را برقرار میسازد.✍️الفقير إلى عفو ربه د. فضل أحمد مهاجر@ostad_muhajer

