وقتی حیا از زندگی برود…محبوب دلها محمد ﷺ می فرماید: «از جمله سخنانی که از پیامبران قبلی تا امروز د…
انتشار: 2026/07/25 20:04 UTCدریافت: 2026/08/15 01:38 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 01:38 UTC
وقتی حیا از زندگی برود…محبوب دلها محمد ﷺ می فرماید: «از جمله سخنانی که از پیامبران قبلی تا امروز در میان مردم باقی مانده است، این است که: اگر حیا نداری، هر کاری که میخواهی انجام بده» روایت از بخاری.این حدیث یکی از جامعترین اصول اخلاق اسلامی است و مقصود حدیث این نیست که انسان مخیر است هر کاری انجام دهد؛ بلکه جمله به صورت هشدار و تهدید آمده است، یعنی: اگر حیا را کنار گذاشتی، دیگر هیچ مانعی برای گناه، ظلم و زشتی باقی نمیماند و هر کاری از تو سر خواهد زد.چرا حیا اینقدر مهم است؟حیا مانند ترمز و بریک انسان است، همانگونه که بریک، موتر را از سقوط نجات میدهد، حیا نیز انسان را از سقوط اخلاقی حفظ میکند.وقتی حیا از بین برود، کمکم این امور عادی میشود:* دروغ گفتن* غیبت کردن* تهمت زدن* رشوت گرفتن* خیانت در امانت* نگاه حرام* انتشار تصاویر و فیلمهای نامناسب* بیاحترامی به والدین* فریب مردم برای کسب منفعتبه همین دلیل پیامبر ﷺ ریشه بسیاری از انحرافات را از بین رفتن حیا معرفی کردهاند.چند نمونه:۱.در فضای مجازیکسی بدون هیچ شرمی آبروی دیگران را با یک پست یا کامنت از بین میبرد.اگر از خداوند و مردم حیا می کرد، قبل از فشردن دکمه «ارسال»، چند بار فکر میکرد.۲.در محیط کارکارمندی که ساعت اداری را صرف کار شخصی میکند یا از اموال اداره استفاده شخصی میکند، در حقیقت، حیا از خدا و وجدان خود را ضعیف کرده است. ۳.در پوهنتون و مدرسهمحصلی که پایاننامه یا مقاله دیگران را کپی میکند یا نوشتهٔ هوش مصنوعی را بدون ذکر منبع به نام خود ارائه میدهد، شاید استاد متوجه نشود؛ اما خداوند همه چیز را میبیند. حیا به او اجازه نمیدهد موفقیت علمی خود را با فریب و خیانت آلوده کند.۴.در بازارفروشندهای که جنس معیوب را سالم معرفی میکند یا قیمت را چند برابر میگوید، اگر حیا و وجدان زنده داشته باشد، چنین کاری نمیکند.۵.در خانوادهگاهی انسان با بیگانه ها مؤدب است اما با همسر، فرزند یا پدر و مادر با تندی سخن میگوید.حیا فقط در پوشش نیست، بلکه در گفتار، رفتار و احترام به دیگران نیز جلوه دارد.۶.در رانندگیعبور از چراغ قرمز، پارک بی جا، ریختن زباله از پنجره موتر یا رعایت نکردن حق عابران، نمونههایی از کمرنگ شدن حیا و احساس مسئولیت اجتماعی است.نتیجهاین حدیث یک معیار ساده اما عمیق برای زندگی به ما میدهد که:هرگاه خواستیم کاری انجام دهیم، ابتدا از خود بپرسیم: آیا انجام این کار با حیا، ایمان و شخصیت یک مسلمان سازگار است؟اگر پاسخ منفی بود، بهترین تصمیم ترک آن کار است؛ زیرا حیا، انسان را پیش از آنکه قانون او را بازدارد، وجدان و ایمانش بازمی دارد.✍️الفقير إلى عفو ربه د. فضل أحمد مهاجر@ostad_muhajer

