🔸 مصدق، بازرگان و مشروطه خواهی🔹 دکتر ابراهیم یزدی🔹 ویژهنامه شرق 🔹 ۲۵ اسفندماه ۱۳۸۳🔹 مجموعه آثار -…
انتشار: 2026/08/06 14:29 UTCدریافت: 2026/08/17 08:12 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 08:12 UTC
🔸 مصدق، بازرگان و مشروطه خواهی🔹 دکتر ابراهیم یزدی🔹 ویژهنامه شرق 🔹 ۲۵ اسفندماه ۱۳۸۳🔹 مجموعه آثار - جلد هفتم@Drebrahimyazdi📌 يک معنای مشروطه خواهی «هوادار مشروطه سلطنتی» بودن و يک معنای ديگر آن «قانون گرايی» است. 📌 واژه مشروطه در عصر انقلاب مشروطيت معادل واژه كنستيتوسيون Constitution فرانسه وارد ادبيات سياسی ايران گرديده است.📌 اما اين واژه در فرانسه و انگليسی به معنای «قانون اساسی» است. 📌 واژه مشروطه معنای قانون اساسی را افاده نمیکند، بلکه نقش يا کارکرد آن را، که مقيد و مشروط بودن قدرت حاکم، رئيسجمهور، پادشاه، رهبر و ... را نشان ميدهد.📌 اما قانون اساسی نقش کارکردی به مراتب فراتر از اين دارد. در ادبيات سياسي جديد كنستيتوسيوناليست Constitutionalist کسی است که به مشروط بودن قدرت چه در نظام پادشاهی و چه در نظام جمهوری، در چارچوب يک قانون اساسی مدون، به عنوان يک قرارداد يا ميثاق اجتماعی، اعتقاد دارد.📌 اصطلاح دموکراسي مشروطه (Constitutional Democracy) با همين معنا به کار ميرود. 📌 دموکراسی بدون يک ميثاق اجتماعی ملی، يعنی قانون اساسی، نه معنا و مفهوم دارد و نه شکل ميگيرد.📌 واژه «مشروطه» با اين معنا، در برابر نظامهای استبدادی كه فاقد محتوا و ساختارهای قانونمند میباشند به كار ميرود. 📌 در بسياری از کشورهای جهان هم حکومتهای پادشاهی استبدادی وجود دارند و هم جمهوریهای استبدادی (نظير مصر، سوريه، پاکستان و يا جمهوریهای تازه مستقل در آسيای مرکزي). 📌 هيچ يک از شخصيتهای ملی فعال سياسی نگفته است که شاه بايد مظهر حاکميت ملی باشد و يا «حکومت در دست نخست وزير باشد»، حاکميت در دست شاه. خواست اصلی مليون اين بود که به موجب قانون اساسی شاه بايد سلطنت کند نه حکومت. 📌 شاه در قانون اساسی مشروطه مقامی غيرمسئول بود و هيچ حقی نه به عنوان حکومت و نه به عنوان حاکميت برای وی پيشبينی نشده بود.📌 مصدق نماد برجسته اصلاحطلبی بود.📌 مشروطه خواهی به معنای التزام به قانون اساسی و مقيد بودن به حركت در چارچوب قانون اساسی محور اصلی تفكر سياسی مصدق بود.📌 برخي كه خود را هم مصدقی میدانند از وی به عنوان يك انسان والای تاريخی ياد ميكنند و تجليل مینمايند.📌 درحالی كه به نظر ما مصدق و بازرگان يك شخصيت يا منش هستند. منش سياسي مصدق، قانونگرايی-اصلاحطلبی، منش زندهای است كه امروز هم كاركرد دارد. 📌 با اين نگاه به مصدق اين سئوال مطرح میگردد كه اگر امروز مصدق حضور داشت در برابر وضعيت بحرانی كشورمان چه راهكارهايی را به ملت پيشنهاد ميداد؟ 📌 آيا مصدق نگاه به بيرون و چشم دوختن به قدرتهای خارجی برای تغييرات در ساختار حقوقی نظام را مطرح ميكرد، يا اينكه با استفاده خردورزانه از شرايط بيرونی به طرح سياستهای اصلاحطلبانه خود میپرداخت. 📌 به اين معنا مسئله مصدق و مسئله بازرگان مسئله امروز همه میباشد.@Drebrahimyazdi📎 متن کامل یادداشت را در لینک زیر مطالعه فرمایید:telegra.ph/NAI-08-03-3
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 3 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — نهضت آزادى ايران
🔸 بیدار شو، نفس خویش را پاکیزه ساز ، بر پای خویش بایست🔹 دکتر ابراهیم یزدی@Nehzatazadiiran📌طالقانی میگفت انسانِ محصور در غرایز و شرایط، نمیتواند بیندیشد📌همه نظامهای استبدادی میگویند تو آسوده بخواب که من بجای تو فکر میکنم.📎با ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
🔸ناگفتههای محرم اسرار دکتر شریعتی 🔹گفتگوی انتخاب با خسرو منصوریان عضو شورای مرکزی نهضت آزادی ایران 🔹منبع: پایگاه خبری انتخاب@Nehzatazadiiranدر این گفتگو، خسرو منصوریان، از نزدیکان و همراهان دکتر علی شریعتی، ناگفتههایی شنیدنی از زندگی، اختلافات، پیامهای او به روحانیون و ابهامات مرگ او را روایت میکند. از جزئیات سفر مخفیانه به نجف برای ابلاغ پیام شریعتی به امام خمینی تا افشای نحوه کشته شدن دکتر در لندن و ماجرای شناسنامه جعلی با نام «علی مزینانی». منصوریان همچنین به روابط پیچیده شریعتی با جریانهای سیاسی و خاطراتی از روزهای داغ انقلاب ۵۷ میپردازد📎فیلم کامل گفتگو را در لینک زیر مشاهده فرمایید:youtu.be/7jAcP6xGhlw%F0%9F%93%8E%D8%A8%D8… ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
🔶 فراخوان پنجمین «جایزه کتاب سال مهندس مهدی بازرگان»🔹 بنیادفرهنگی مهندس مهدی بازرگان با هدف پشتیبانی از نویسندگان، مترجمان و ناشرانی که در عرصهٔ اصلاح فرهنگی، ترویج مردمسالاری و تبیین اندیشههای روشنفکری دینی فعالیت دارند، پنجمین دورهٔ جایزه کتاب سال مهندس مهدی بازرگان را برگزار میکند.📚 حوزههای آثار قابل پذیرش:🔸 روشنفکری دینی🔸 اصلاح فرهنگ استبدادی و بسط دموکراسی🔸 تقویت جامعهٔ مدنی📖 شرایط:آثاری که برای نخستینبار در سال ۱۴۰۴ (چاپ نخست) در یکی از محورهای یادشده چاپ و منتشر شدهاند، میتوانند در این دوره شرکت کنند.🗓 مهلت ارسال آثار:تا پایان مردادماه ۱۴۰۵نشانی ارسال پستی:تهران، خیابان شهید مطهری، بعد از قابوسنامه،نرسیده به چهارراه مفتح، ساختمان ۲۴۰، طبقهٔ پنجم، واحد ۲۴کد پستی: ۷۳۵۶۸-۱۵۸۸۸شماره تماس: ۸۸۳۱۲۸۹۳ایمیل:mehdibazargan2@gmail.comنشانی در پیامرسانها:@Bonyadbazargan1373🔹 همچنین به دلیل جنگ تحمیلی و شرایط خاص کشور، مراسم اهدای جوایز برگزیدگان چهارمین دوره جایزه کتاب سال مهندس مهدی بازرگان همزمان با برگزاری پنجمین دوره این رویداد فرهنگی برگزار خواهد شد.@Bonyadbazargan
🔸 ژئوپولیتیک ایران، فرصت یا ضدفرصت؟🔹مهدی محمودی@Nehzatazadiiran📌 ایران از معدود کشورهایی است که به دلیل قرار گرفتن در محل تلاقی خلیج فارس، آسیای مرکزی، قفقاز، شبهقاره هند و شرق مدیترانه، همواره در مرکز تحولات ژئوپولیتیکی قرار داشته است. 📌 این مقاله استدلال میکند که ژئوپولیتیک به خودی خود نه فرصت است و نه تهدید، بلکه یک ظرفیت است که کیفیت حکمرانی، سیاست خارجی، اصلاح و نهادسازی داخلی و نیز محیط بینالمللی تعیین میکنند آیا به فرصت تبدیل شود یا به ضدفرصت.📌 به نظر میرسد که جغرافیا شرط لازم قدرت است، اما شرط کافی نیست. به بیان دیگر، موقعیت جغرافیایی میتواند ظرفیتهای ارزشمندی برای یک کشور ایجاد کند، اما تبدیل این ظرفیت به قدرت واقعی، نیازمند حکمرانی کارآمد، سیاستگذاری هوشمند، توسعه زیرساختها و تعامل سازنده با محیط بینالمللی است.📌 ضدفرصت زمانی شکل میگیرد که همان ویژگی جغرافیایی که میتواند منشأ قدرت باشد، به علت مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی به منشأ هزینه تبدیل شود.📎متن کامل یادداشت را در لینک زیر مطالعه فرمایید:telegra.ph/NAI-08-05-7%F0%9F%93%8E%D8%A8%… ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
🔸گفتگو با محمد توسلی پیرامون موضوع جنگ🔹بازنشر🔹این گفتگو یکم تیرماه ۱۴۰۴ و در جریان جنگ ۱۲ روزه انجام شده است@Nehzatazadiiran📌حمله اخیر رژیم تروریستی اسرائیل به خاک ایران در سحرگاه جمعه ۲۳ خرداد، یکی از مهمترین تحولات اخیر است. لازم است با تحلیلی دقیق، ابعاد این حمله و چشمانداز آینده را روشن کنیم.📌دفاع از تمامیت ارضی، بههیچوجه بهمعنای حمایت از جمهوری اسلامی نیست.📌اسرائیل با هماهنگی آمریکا بهدنبال تجزیه ایران است. با وجود اختلافات با حاکمیت، ملت ایران برای دفاع از کشور متحد ایستادهاند.📌نهضت آزادی در همان روزهای نخست حمله، بیانیهای در محکومیت تجاوز اسرائیل و سپس بیانیهای در حمایت از آتشبس و مذاکره منتشر کرد. این مواضع بر پایه دفاع از میهن و صلح در راستای منافع ملی است.📌شعارهای تحریکآمیز مانند «محو اسرائیل» تنها به دشمن بهانه حمله میدهد و باید کنار گذاشته شود.📌دو مسیر پیشروی ایران است: یا مذاکره در راستای منافع ملی، یا ادامه تنش و ورود به چرخه جنگ و ویرانی. برای حفظ کشور، باید راه اول را برگزید.@Nehzatazadiiran
🔸 از کودتای ۲۸ مرداد تا جنگ؛ تداوم یا دگرگونی راهبرد آمریکا در قبال ایران؟🔹علی طراح@Nehzatazadiiranکودتای ۲۸ مرداد را میتوان از پیامدهای نخستین پیروزی حقوقی یک ملت بر استعمار دانست.با توجه به اینکه انگلستان پس از جنگ جهانی دوم برای جبران هزینههای سنگین جنگ و بازسازی اقتصاد خود بیش از گذشته به منابع مالی و انرژی نیاز داشت، نهضت ملی شدن صنعت نفت در ایران ضربهای سنگین و پرهزینه به منافع این کشور وارد کرد. از سوی دیگر، کاهش محبوبیت انگلستان بهعنوان یک قدرت استعماری، افزایش بدبینی ملتهای تحت سلطه نسبت به آن و کاهش نفوذش در میان سیاستمداران، موجب شد پروژه براندازی دولت دکتر محمد مصدق با برجسته کردن خطر نفوذ کمونیسم در ایران به ایالات متحده آمریکا واگذار شود.آمریکا نیز که در پی گسترش نفوذ خود در خاورمیانه بود، این فرصت را مناسب دید و با مشارکت در اجرای این پروژه، نقش تعیینکنندهای در تحولات آینده منطقه به دست آورد. کرمیت روزولت، از مسئولان ارشد سازمان سیا و از عوامل اصلی عملیات، بعدها با افتخار از این مأموریت در خاطرات خود یاد کردپرسش اساسی این است که چرا جنبشی که با تکیه بر سازوکارهای قانونی برای احقاق حقوق یک ملت شکل گرفته بود، با چنین واکنش سختی روبهرو شد؟ این پرسش را میتوان به دورههای بعد نیز تعمیم داد. در دوران پهلوی، هرچند ایران از حمایت سیاسی و امنیتی غرب برخوردار بود، توسعه صنعتی و فناوریهای پیشرفته نیز در چارچوب ملاحظات قدرتهای غربی تعریف میشد. پس از انقلاب اسلامی، با تغییر بنیادین در سیاست خارجی ایران، روابط دو طرف وارد مرحلهای تازه شد. جنگ، تحریمهای گسترده، محدودیت در انتقال فناوری و مناقشه هستهای، ابعاد جدیدی به این تقابل بخشید. در این میان، این پرسش مطرح است که آیا هدف اصلی این فشارها صرفاً جلوگیری از اشاعه سلاح هستهای بوده یا جلوگیری از شکلگیری یک قدرت مستقل صنعتی و فناورانه نیز در آن نقش داشته است؟دولتهای غربی سیاستهای خود را با استناد به نگرانیهای امنیتی، برنامه هستهای ایران، فعالیتهای منطقهای و اصول عدم اشاعه توجیه میکنند. ولی در عمل به محدود شدن ظرفیتهای علمی، صنعتی و فناورانه ایران انجامیده و با الگوی تاریخی مهار قدرتهای مستقل در منطقه همخوانی دارد.مرور روابط ایران و غرب از نهضت ملی شدن نفت تا امروز نیز نشان میدهد که صرف نوع حکومت، بهتنهایی تعیینکننده رفتار قدرتهای غربی نبوده است. دولت ملی دکتر مصدق، حکومت سلطنتی پهلوی و جمهوری اسلامی، هر یک در مقاطعی با فشارها یا مداخلات خارجی مواجه شدهاند. این تجربه تاریخی این فرضیه را تقویت میکند که برای قدرتهای بزرگ، بیش از شکل حکومت، میزان همسویی یا تعارض سیاستهای ایران با منافع راهبردی آنان اهمیت داشته است.به نظر میرسد هرگاه ایران در موضوعاتی مانند کنترل منابع انرژی، استقلال صنعتی، فناوریهای پیشرفته یا نقش منطقهای بر سیاستهای مستقل خود تأکید کرده، فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی نیز افزایش یافته است. در مقابل، هر زمان همسویی بیشتری با منافع غرب وجود داشته، این فشارها کاهش یافته یا شکل متفاوتی به خود گرفته است. البته این تنها یکی از تبیینهای موجود است و در کنار آن باید به نقش سیاستهای داخلی ایران، تحولات منطقهای و ملاحظات امنیتی نیز توجه داشت.از همین منظر، میتوان جنگ کنونی را نیز در امتداد همین تقابل تاریخی تحلیل کرد؛ تقابلی که آمریکا آن را در چارچوب مهار تهدیدهای امنیتی، محدود کردن برنامه هستهای و تغییر رفتار منطقهای جمهوری اسلامی تعریف میکند و جمهوری اسلامی آن را تلاشی برای محدود کردن استقلال سیاسی و راهبردی ایران میداند. طبیعی است که مذاکرات نیز حول همین دو رویکرد شکل گرفته است؛ از یک سو تأکید بر محدودیتهای هستهای و از سوی دیگر اصرار بر رفع تحریمها، حفظ استقلال و دریافت تضمینهای لازم.با این حال، در این منازعه طولانی، موضوعی که کمتر مورد توجه قرار گرفته، جایگاه مردم ایران است. نه در مطالبات اصلی قدرتهای خارجی و نه در مواضع رسمی جمهوری اسلامی، اصلاحات ساختاری، تقویت نهادهای دموکراتیک، حاکمیت قانون، افزایش پاسخگویی، گسترش حقوق شهروندی و آزادیهای اساسی جایگاه محوری ندارد. در حالی که تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است توسعه پایدار و امنیت ملی، بدون حکمرانی کارآمد، مشارکت واقعی مردم و نهادهای پاسخگو امکانپذیر نیست.مرداد ماه ۱۴۰۵....ميانه جنگ ایران و آمریکا.....📎با ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran