ذهن چگونه کار نمیکند؟ نقد جری فودور بر تصویر رایانهای از ذهن(2/3)🔹 وقتی صبح با میز آشفته و ظرفها…
انتشار: 2026/08/07 13:25 UTCدریافت: 2026/08/08 15:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 15:45 UTC
ذهن چگونه کار نمیکند؟ نقد جری فودور بر تصویر رایانهای از ذهن(2/3)🔹 وقتی صبح با میز آشفته و ظرفهای باقیمانده روبهرو میشویم، احتمال میدهیم یکی از اعضای خانه صبحانه خورده و فرصت جمعکردن نداشته است. از نظر منطقی ممکن است دزدی شبانه وارد خانه شده و پس از خوردن غذا آنجا را ترک کرده باشد؛ اما سابقه و تجربه ما باعث میشود این احتمال را جدی نگیریم.🔹 چنین استدلالهایی «فراگیر» هستند؛ زیرا پاسخ ما تنها از یک داده یا قاعده نحوی استخراج نمیشود، بلکه به کل شبکه باورها و تجربههایمان وابسته است. از نگاه فودور، نظریه رایانشی کلاسیک هنوز نمیتواند توضیح دهد ذهن چگونه این حجم از اطلاعات مرتبط را تشخیص میدهد و از میان آنها بهترین توضیح را برمیگزیند.🔹 این مسئله با موضوعی در علوم رایانه به نام «مسئله چارچوب» ارتباط پیدا میکند: یک سامانه هوشمند چگونه تشخیص میدهد در هر موقعیت کدام اطلاعات اهمیت دارند و کدام اطلاعات را باید نادیده بگیرد؟🔹 هوش مصنوعی جدید نیز میکوشد از محدودیت پردازشهای صریح و مرحلهبهمرحله عبور کند، اما خطاها و پاسخهای ساختگی آن نشان میدهد مسئله تشخیص زمینه و اطلاعات مرتبط هنوز کاملاً حل نشده است. فودور حتی بدبینتر بود و تردید داشت که این مشکل اصولاً در چهارچوب نظریه رایانشی حلشدنی باشد.🔹 محور دوم کتاب، نظریه «پودمانگی ذهن» است؛ نظریهای که فودور خود در کتابی در سال ۱۹۸۳ مطرح کرده بود. «پودمان» ترجمهای است که صالح طباطبایی برای Module برگزیده است.🔹 بر اساس این نظریه، برخی سامانههای ادراکی مانند بینایی و زبان از واحدهایی تخصصی تشکیل شدهاند. ممکن است یک پودمان رنگ، پودمانی دیگر شکل و پودمانی دیگر حرکت را پردازش کند و سپس نتایج این پردازشها برای تفسیر نهایی به سامانه مرکزی فرستاده شوند.🔹 پودمانها دو ویژگی مهم دارند: نخست اینکه «دامنهویژه» هستند؛ یعنی هرکدام تنها نوع خاصی از اطلاعات را پردازش میکنند. دوم اینکه تا اندازهای «پیلهبندیشده» یا محصورند؛ یعنی بخش مرکزی ذهن به مراحل درونی پردازش آنها دسترسی مستقیم ندارد و تنها خروجیشان را دریافت میکند.🔹 خطاهای دیداری نمونهای از این استقلال نسبیاند. در خطای مولر–لایر، دو خط مساوی به دلیل شکل پیکانهای انتهایی نابرابر به نظر میرسند. حتی وقتی با خطکش از مساویبودن آنها مطمئن شویم، باز یکی را بلندتر میبینیم.🔹 در خطای ابینگهاوس نیز دو دایره هماندازه، بسته به اندازه دایرههای پیرامونشان، متفاوت دیده میشوند. دانش آگاهانه ما نمیتواند پردازش اولیه دستگاه بینایی را اصلاح کند. این وضعیت، از نگاه فودور، نشانهای از محصوربودن پودمان بینایی است.🔹 خطای معروف ماه نیز مثال دیگری است: ماه در نزدیکی افق بسیار بزرگتر از زمانی دیده میشود که در بالای آسمان قرار دارد، با آنکه اندازه تصویر آن روی شبکیه تقریباً تفاوتی نکرده است. در نشست یادآوری شد که ابنهیثم از نخستین دانشمندانی بود که این خطای ادراکی را در «کتاب المناظر» تحلیل کرد.🔹 آسیبهای عصبی نیز شواهدی درباره تخصصیبودن برخی فرایندها فراهم میکنند. برای مثال، آسیب به بخشهایی از شکنج دوکیشکل مغز میتواند به «چهرهناشناسی» بینجامد؛ وضعیتی که فرد در آن اشیا را میبیند اما در تشخیص چهرهها مشکل دارد. الیور ساکس نمونههایی از چنین اختلالهایی را در آثار خود روایت کرده است.🔹 بااینحال، پینکر و برخی روانشناسان فرگشتی از نظریه اولیه فودور فراتر رفتند و ذهن را مجموعهای گسترده از پودمانهای تخصصی دانستند؛ گویی برای بسیاری از فعالیتهای انسانی، از تشخیص چهره گرفته تا انتخاب همسر و همکاری اجتماعی، مدار یا پودمانی جداگانه وجود دارد.🔹 فودور با این «پودمانگی گسترده» مخالف بود. او میگفت شاید سامانههای ورودی مانند ادراک و زبان پودمانی باشند، اما استدلال، داوری و تثبیت باورها ماهیتی فراگیر دارند و نمیتوان آنها را به مجموعهای از واحدهای بسته و مستقل فروکاست.🔹 در پایان نشست، آزمایش مشهور «اثر مکگورک» نمایش داده شد. در این آزمایش، صدای ثابتی پخش میشود، اما با تغییر تصویر حرکت لبها، شنونده صدای متفاوتی میشنود. به بیان ساده، چیزی که با گوش میشنویم از چیزی که با چشم میبینیم تأثیر میپذیرد.🔹 اثر مکگورک نشان میدهد حتی پودمانهای ادراکی نیز همیشه کاملاً مستقل و محصور نیستند و دادههای دیداری و شنیداری میتوانند در یکدیگر مداخله کنند. بنابراین نظریه خود فودور درباره پودمانگی نیز با محدودیتهایی روبهروست.🔹 محور سوم نقد فودور به روانشناسی فرگشتی مربوط میشود. روانشناسان فرگشتی بسیاری از قابلیتهای ذهنی را محصول انتخاب طبیعی و سازگاری انسان با مسائل دوران طولانی تکامل میدانند.✅@mellimazzhabi
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 7 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — ملی مذهبی
تحلیل «ایراناینترنشنال» و جریانهای همسو با آن نشان میدهد که با پدیدهای فراتر از یک رسانهی جهتدار یا «فیک نیوز» ساده روبرو هستیم. در حقیقت این پروژهی سیاسی «صنعت تولید رضایت برای ویرانی» بوده است. در این یادداشت تحلیلی تلاش میشود نشان داده شود که چگونه این صنعت توانسته رؤیایی را برای آیندهی موهوم بفروشد و برای مقطعی موفق هم باشد.________👈متن کامل✅ @mellimazzhabi
سید محمد خاتمی: با گذر از این مرحله سخت کار سختتر حاکمیت آغاز میشودخط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ استسید محمد خاتمی در دیدار جمعی از اصحاب رسانه گفت: با گذر از این مرحله سخت کار سخت تر حاکمیت آغاز میشود که رسیدن به تعریفی مناسب از رابطه خود با جهان و بخصوص همسایگان که دلخوریها و نگرانیهای فیمابین هم بیشتر شده است و نیز تدبیر درست در داخل برای بهبود امور و اصلاح ساختاری و رویکردی و راهبردی به نفع جامعه و مردمی که سخت در تنگنا هستند.🔸از یاد نبریم که در این سالها خط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ است و نیز وضع تولید و گرانی و اقتصاد و معیشت بیکاری و... که روز به روز هم افزوده شده است، مشکلات مهمی است که با حل آنها با حضور و مشارکت خود مردم نیاز به تدبیر و راهبردهای مناسب خود را دارد که در جای خود باید در باب آن گفت و گو کرد و راه درست را پیدا کرد و پیمود./ جمارانjamaran.news/fa/tiny/news-1723178%E2%9C%85 @mellimazzhabi
افشای ابعاد جدید پرونده آقایاری؛ تبانی در تنظیم قراردادهای نفتی: پرونده ویژه ۹۰ میلیون بشکه نفتخبرگزاری ایلنا- یک مقام مطلع از پرونده تراستیهای آلوده دانهدرشت، درباره روند تحقیقات انجامشده در پرونده تراستیهای نفتی، با اشاره مستقیم به پرونده حسین آقایاری گفت:🔹مهمترین موضوعی که اکنون وجود دارد، مربوط به یک قرارداد حمل و ذخیرهسازی نفت است که در قالب دو قرارداد، بیش از ۹۰ میلیون بشکه نفت در حوزه حمل، ذخیرهسازی و فروش به طرف قرارداد داده شده که بخش عمده این قرارداد تاکنون پرداخت نشده و اگر بحثها، اختلافات و حواشی درباره عدم بازگشت منابع را بررسی کنیم، بخش مهمی از آن ناظر بر همین قرارداد است که ذینفع نهایی این قراردادها هم حسین آقایاری بوده است.🔹البته باید بگویم که عناوین این قراردادها گمراهکننده و فریبنده بوده است؛ «حمل و ذخیرهسازی» و «فروش از مخزن» عناوینی هستند که در ظاهر این تصور را ایجاد میکنند که قرار است نفت از مخزن مستقیماً به پالایشگاه چینی فروخته شود و در نتیجه واسطهای در میان نباشد.🔹اما در عمل، ساختار قرارداد به گونهای بوده که در نهایت ذینفع نهایی مجدداً یک تریدر بوده که بعدها مشخص شده که آن فرد هم آقایاری بوده و پس از آن نیز موارد متعددی از نکول در این قراردادها ایجاد شده است.🔹موضوع بسیار مهم همین است که به دلیل اینکه در این قرارداد انتخاب قیمت در اختیار خریدار بوده، عملاً اختلاف نظر درباره میزان بدهی وجود دارد و وزارت نفت ساعتها در حال برگزاری جلسه برای اصلاح قرارداد و رسیدن به یک جمعبندی درباره قیمت است.🔹متأسفانه در مدل قراردادهایی که با آقایاری بسته شده، به نحوی فرمول قیمتگذاری تعیین شده که مثلاً سه نرخ متناوب در یک ماه در نظر گرفته شده است.🔹پس از آن، خریدار نامه درخواست تخلیه را تنظیم میکند و در واقع زمان تعیین قیمت نیز با همان نامه مشخص میشود و سپس بر اساس آن سه نرخ، قیمت یک ماه تعیین میشود.🔹مشخص است که در زمان انعقاد این قرارداد، وزیر نفت چه کسی بوده و مدیرعامل شرکت نیکو در آن دوره نیز مشخص است. هرچند آقای صادقی از سمت خود برکنار شده، اما همچنان در قید حیات است و باید درباره عملکرد خود و ابهامات موجود در دوره مدیریتش پاسخگو باشد.✅ @mellimazzhabi
شلیک مجلس به پای خودش؟✍️محمد رهبریطرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور، امروز در مجلس تصویب شد و خیلی زود مورد توجه رسانهها قرار گرفت. فارغ از تمام نقدها و اشکالاتی که به این طرح وارد است، یکی از عجیبترین ابعاد آن این است که مجلس با تصویب چنین متنی، عملاً میتواند پای خودش را هم هدف گرفته باشد؛ چرا که یکی از نهادهایی که ممکن است در معرض شمول این مصوبه قرار بگیرد، مرکز پژوهشهای مجلس است.بر اساس ماده ۱ این طرح، مرکز پژوهشهای مجلس به دلیل استفاده از بودجه عمومی و ارائه پیشنهادهای سیاستی و تقنینی به مجلس، میتواند مشمول مجازات قرار گیرد اگر بطور ناخواسته تحت راهبری مؤسسات غیر ایرانی، پیشنهادات و توصیههای سیاستیاش بهگونهای تفسیر شود که «اعتماد مردم به نظام را مخدوش» کرده، «مشارکت در انتخابات را کاهش» داده یا «آرای مردم را به نفع گروه یا جریان خاصی جهتدهی» کرده باشد. اینها مفاهیمی بسیار کلی، مبهم و تفسیرپذیرند و در متن، معیار دقیق و قابل سنجشی برای تشخیص آنها ارائه نشده است. بطور مثال، «راهبری» در اینجا مفهومی بسیار کشدار است؛ آنقدر کشدار که اگر قرار باشد تفسیر موسع از آن صورت بگیرد، حتی ممکن است فردی بدون آنکه خودش بداند، مصداق آن تلقی شود.مرکز پژوهشهای مجلس، مثل هر نهاد علمی و اندیشکدهای دیگر، اساساً برای این ایجاد شده که پژوهش کند، سیاستها را ارزیابی کند و درباره طرحها و لوایح به نمایندگان پیشنهاد و نظر کارشناسی بدهد. اما اگر ارائه یک پیشنهاد سیاستی به مجلس، بالقوه بتواند مشمول چنین مجازاتهایی شود، خود مرکز پژوهشها هم باید پیش از هر گزارش کارشناسی، نگران این باشد که مبادا یکی از پژوهشگرانش روزی از منظر این قانون «تحت راهبری» یک مؤسسه غیرایرانی تشخیص داده شود و پیشنهادش نیز مصداق یکی از عناوین گسترده این ماده تلقی شود.بنابراین میتوان گفت که به دلیل بکارگیری عبارات مبهم و تفسیرپذیر در متن مصوب مجلس، چنین متنی میتواند علیه مراکز علمی و پژوهشی از جمله مرکز پژوهشهای مجلس نیط بکار رود و بدین ترتیب نمایندگان، خودشان علیه نهاد مجلس مصوبهای را گذرانده باشند.@MohammadRahbari✅ @mellimazzhabi
صحبتهای موسی غنینژاد دربارهی علی شریعتی در هفتههای اخیر به موضوع داغی در شبکههای اجتماعی تبدیل شد. وی با استناد به استفادهی شریعتی از نام «پروفسور شاندل» در آثارش، وی را به شیادی علمی متهم میکند. فارغ از پاسخهایی که از زاویهی رعایت اخلاق در سخن، به وی داده شد، در اینجا ابتدا نکتهای دربارهی این موضوع طرح و سپس ادعای مهمتر غنینژاد دربارهی تأثیر شریعتی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی و کژراههای که در چنین تحلیلهایی وجود دارد بهاختصار بررسی میشود. __________👈متن کامل✅@mellimazzhabi
♨️فرصت یک ماه و نیمه دولت برای معرفی وزرای اطلاعات و دفاع به مجلس با اذن رهبریعباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس:🔹طبق اجازه ای که از رهبر معظم انقلاب اخذ شده از تاریخ ۲۹ مردادماه به مدت یک و نیم ماه دولت فرصت دارد تا وزرای پیشنهادی اطلاعات و دفاع را به مجلس شورای اسلامی معرفی کند، در این راستا ایده ای مطرح است که شرط اجتهاد برای وزیر اطلاعات ضرورت نداشته باشد.🔹این ایده با توجه به مغایرت قانونی مستلزم اصلاح قانون است که بر این اساس مقرر است دولت در این خصوص لایحه تقدیم مجلس کند./مهر✅@mellimazzhabi