در ستایش بخشایشآگاهیبخشی اخلاقی▫️انسانها آنقدر که گمان میکنیم مختار نیستندما معمولا در قضاوت دی…
انتشار: 2026/07/29 15:50 UTCدریافت: 2026/08/03 06:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 06:22 UTC
در ستایش بخشایشآگاهیبخشی اخلاقی▫️انسانها آنقدر که گمان میکنیم مختار نیستندما معمولا در قضاوت دیگران، آنها را بسیار آزادتر و مختارتر از چیزی که واقعا هستند تصور میکنیم؛ اما وقتی نوبت به خودمان میرسد، شرایط، فشارها و محدودیتهایی را که بر رفتارمان اثر گذاشتهاند به یاد میآوریم. ممکن است یک کارمند بانک با مراجعهکننده بدرفتاری کند. مراجعهکننده تصور میکند او در شرایطی کاملا آرام و بدون فشار، آگاهانه تصمیم گرفته بدرفتاری کند. اما اگر همان کارمند را بشنویم، ممکن است از بیماری مادر، عقبافتادن حقوق، خرابی محیط کار و مشکلات خانوادگیاش بگوید.این به معنای توجیه اخلاقی رفتار نیست؛ بلکه یادآوری این نکته است که آزادی و اختیار انسان مطلق نیست. هرچه این واقعیت را بهتر در نظر بگیریم، امکان بخشایش بیشتر میشود.▫️مجرم فقط همان جرمی نیست که مرتکب شده استما معمولا از زندگی یک مجرم، فقط همان برشی را میبینیم که در آن مرتکب جرم شده است.اما اگر گذشته او، تربیت خانوادگی، محیط مدرسه، شرایط اجتماعی و دیگر اقتضائات زندگیاش را هم ببینیم، تصویر ما از او تغییر میکند.شناخت بیشتر یک انسان، میتواند زمینه رحم و شفقت بیشتر نسبت به او را فراهم کند.▫️جهل و ناآگاهی را هم باید در نظر گرفتخطاکاری انسان همیشه فقط از سوءنیت ناشی نمیشود. ترکیبی از سوءنیت و جهل میتواند به وقوع جرم منجر شود.انسانها دانای کل نیستند و هنگام انجام یک عمل، ممکن است از بسیاری از واقعیتها و پیامدهای رفتار خود بیخبر باشند.بنابراین در داوری اخلاقی، باید دید فرد در هنگام انجام عمل چه میزان آگاهی داشته است.▫️خشونت با خشونت از بین نمیروداگر در برابر خشونت، خشونت دیگری قرار دهیم، حتی اگر خشونت دوم کمتر یا برابر با خشونت اول باشد، نمیتوان انتظار داشت که خشونت از میان برود.خشونت علیه خشونت، میتواند به بازتولید خشونت بینجامد.|مصطفی ملکیان؛ تکههایی از سخنرانی "بخشش در عدالت ترمیمی" در دانشگاه تربیت مدرس، اردیبهشت ۱۳۹۶|@JameahiBehtarBesazim