اعدامآگاهیبخشی حقوقیاگر بخواهیم بدون انکار متون مقدس و حتی با پذیرفتن اصل قصاص دو راهکار عملی و ق…
انتشار: 2026/08/16 06:13 UTCدریافت: 2026/08/17 06:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 06:40 UTC
اعدامآگاهیبخشی حقوقیاگر بخواهیم بدون انکار متون مقدس و حتی با پذیرفتن اصل قصاص دو راهکار عملی و قابل دفاع برای پرهیز از اعدام ارائه کنیم، به نظرم این دو از همه قویترند:۱. تبدیل "اعدام" به "آخرین امکان"، با تکیه بر عفو و مصالحهدر متون مقدس قصاص تنها گزینه نیست؛ بلافاصله امکان عفو و دیه نیز مطرح میشود (مثلا سوره بقره آیه ۱۷۸).بنابراین میتوان یک سیاست عملی ساخت. در هر پرونده قتل، پیش از اجرای حکم، یک فرایند اجباری و واقعی برای رضایت، عفو، مصالحه و پرداخت دیه ایجاد شود.دولت بهجای اینکه خودش را مجری مرگ بداند، خانواده مقتول را برای انتخاب میان قصاص، دیه و گذشت توانمند کند و با استفاده از میانجیگری، مشاوره و حمایت مالی، امکان گذشت را افزایش دهد.این راهحل نمیگوید قصاص خلاف متن مقدس است؛ میگوید خود متن مقدس هم راه عفو را در کنار قصاص گشوده است؛ پس سیاست عمومی میتواند به سمت انتخاب گزینه کمخطرتر و رحمانیتر حرکت کند.۲. توقف اعدام به دلیل "شبهه و خطاپذیری"، نه انکار حکماین راهحل دوم حتی محکمتر است. تا زمانی که امکان خطای قضایی، اعتراف اجباری، شهادت نادرست یا نقص جدی در دادرسی وجود دارد، اعدام اجرا نشود.اینجا نمیگوییم متن مقدس اشتباه کرده؛ بلکه میگوییم اجرای یک مجازات برگشتناپذیر با علم به خطاپذیری دستگاه قضایی، عقلانی و شرعی نیست.هرچه مجازات برگشتناپذیرتر باشد، استاندارد اثبات و دادرسی باید سختگیرانهتر باشد.در نتیجه میتوان قانونی وضع کرد که تا زمانی که احتمال خطای قضایی بهطور معقول قابل رفع نیست، حکم اعدام اجرا نشود و مجازات به حبس تبدیل شود.این راهحل از نظر استدلالی بسیار قدرتمند است، چون نمیگوید متن مقدس را کنار بگذاریم. بلکه میگوید ما انسانها آنقدر معصوم نیستیم که مجازات غیرقابلبازگشت را با اطمینان اجرا کنیم.این دو راهکار، بهمراتب برای گفتوگو با یک فرد مذهبی قانعکنندهتر از این جمله است که "حقوق بشر امروز با متن مقدس تعارض دارد."|جامعهای بهتر بسازیم|@JameahiBehtarBesazim