🔴تاریخ را گاهی نه پادشاهان، بلکه بدنها روایت میکنند.✍️آرش خوبانی🔺در بیستوهشتم مارس ۱۷۵۷، «روبر-ف…
انتشار: 2026/07/30 15:49 UTCدریافت: 2026/08/05 16:52 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 16:52 UTC
🔴تاریخ را گاهی نه پادشاهان، بلکه بدنها روایت میکنند.✍️آرش خوبانی🔺در بیستوهشتم مارس ۱۷۵۷، «روبر-فرانسوا دامییَن»، خدمتکاری چهلودوساله، به میدان شهر آورده شد تا به جرم تعرض به جان لویی پانزدهم، جان دادنش به نمایش گذاشته شود. دامییَن باید رنج میکشید؛ زیرا آنچه قرار بود مجازات شود، نهتنها اقدام به قتل پادشاه، بلکه اندیشهی تعرض به اقتدار بود. خرد شدن پاهایش در ابزار شکنجهای موسوم به «چکمه»، فرو بردن انبرهای گداخته در بدنش، ریختن سرب مذاب بر زخمهایش و سرانجام پارهپاره شدن بدنش به دست اسبهایی که به دستها و پاهایش بسته شده بودند؛ همه بخشی از زبانی بودند که حکومت با آن سخن میگفت. 🔺سیوشش سال بعد، همان شارل-هانری سانسون که در اعدام دامییَن دستیار پدرش بود و بعدها مقام جلاد اعظم فرانسه را به ارث برد، این بار اجرای حکم اعدام لویی شانزدهم و چند ماه بعد ماری آنتوانت را بر عهده داشت. دیگر خبری از شکنجه و سرب مذاب نبود؛ تیغهای سقوط کرد و همهچیز در چند لحظه پایان یافت.🔺اما گیوتین، بیش از آنکه نشانهی مهربانی باشد، نشانهی دگرگونی مفهوم قدرت بود. حکومت دیگر نیازی نداشت بدن را ساعتها تکهتکه کند تا فرمانروایی خود را ثابت کند. اقتدار، آرامآرام از میدان شهر به درون قانون، دادگاه و نهادها کوچ کرده بود. 🔺توماس پین، از پرشورترین مدافعان انقلاب فرانسه، این دگرگونی را بهخوبی درک کرده بود. او مجازاتهای خونین حکومتهای استبدادی را نقد کرد. از نظر او، حکومتی که برای حفظ اقتدار خود به نمایش خشونت متوسل میشود، نه اخلاق میآفریند و نه امنیت؛ بلکه جامعه را به خشونت عادت میدهد. و بعدها، هنگامی که نوبت به محاکمهی لویی شانزدهم رسید، با اعدام او نیز مخالفت ورزید. پین دریافته بود که انقلاب، اگر برای اثبات حقانیت خود به همان خشونتی متوسل شود که علیه آن برخاسته است، تنها جای قربانی و جلاد را عوض میکند.🔺شاید بزرگترین فریب تاریخ این تصور باشد که خشونت با تغییر از میان میرود. حال آنکه ابزارها تنها پوست میاندازند. انبرهای گداخته جای خود را به تیغهی گیوتین میدهند؛ گیوتین جای خود را به سازوکارهای پیچیدهتر قدرت، و نمایش خون جای خود را به نمایش اقتدار قانون.🔺از دامییَن تا لویی شانزدهم، تنها سیوشش سال فاصله بود؛ اما پرسشی که آن دو بدن بر جای گذاشتند، هنوز پس از بیش از دو قرن بیپاسخ مانده است: آیا عدالت، هنگامی که برای اثبات خود به مرگ نیاز دارد، هنوز عدالت است، یا تنها شکل متمدنتری از نمایش قدرت؟#نه_به_جمهوری_اسلامی#نه_به_جنگ #نه_به_اعدام #زن_زندگی_آزادی@IranianRepublic