🔴۱۷ مرداد روز خبرنگار؛ایران در میان چهار کشور آخر جهان از نظر آزادی مطبوعات است🔺امروز ۱۷ مرداد، در…
انتشار: 2026/08/10 05:12 UTCدریافت: 2026/08/12 00:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/12 00:35 UTC
🔴۱۷ مرداد روز خبرنگار؛ایران در میان چهار کشور آخر جهان از نظر آزادی مطبوعات است🔺امروز ۱۷ مرداد، در ایران روز خبرنگار است. بر اساس دادههای اخیر سازمان گزارشگران بدون مرز، روزنامهنگاری مستقل همچنان با محدودیتهای گسترده، بازداشت و فشارهای امنیتی روبهرو است. ایران در شاخص جهانی آزادی مطبوعات سال ۲۰۲۶ در رتبه ۱۷۷ از میان ۱۸۰ کشور قرار گرفته و تنها سه کشور دیگر وضعیتی بدتر از آن دارند.🔺ایران در سال گذشته میلادی در رتبه ۱۷۶ قرار داشت و به این ترتیب در تازهترین ردهبندی یک پله سقوط کرده است. امتیاز کلی ایران با این حال از ۱۶.۲۲ در سال ۲۰۲۵ به ۱۷.۴۵ در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است. در شاخص گزارشگران بدون مرز، افزایش امتیاز به معنای بهبود نسبی است، اما جایگاه کشورها به عملکرد سایر کشورها نیز بستگی دارد.🔺بررسی جزئیتر شاخصها نشان میدهد ایران از نظر وضعیت سیاسی رسانهها در رتبه ۱۶۷، اقتصادی ۱۷۵، حقوقی ۱۷۶، اجتماعی ۱۷۶ و امنیت روزنامهنگاران در رتبه ۱۷۴ جهان قرار گرفته است. در مقایسه با سال گذشته، امتیاز شاخص اجتماعی افزایش محسوسی داشته، اما وضعیت اقتصادی، حقوقی و امنیتی رسانهها اندکی بدتر شده است.🔺گزارشگران بدون مرز ایران را همچنان «یکی از سرکوبگرترین کشورهای جهان از نظر آزادی مطبوعات» توصیف کرده و میگوید فشار بر رسانهها که پس از اعتراضات سال ۲۰۲۲ شدت گرفته بود، در پی اعتراضات و جنگ سال ۲۰۲۶ و محدودیتهای گسترده ارتباطی تشدید شده است.🔺بر اساس دادههای لحظهای این سازمان، در حال حاضر ۱۶ روزنامهنگار در ایران در بازداشت به سر میبرند. گزارشگران بدون مرز در عین حال میگوید از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون هیچ مورد کشتهشدن روزنامهنگار یا کارمند رسانهای در ایران در آمار این سازمان ثبت نشده است. این آمار تنها مواردی را شامل میشود که گزارشگران بدون مرز آنها را بر اساس معیارهای خود ثبت و تایید کرده است.🔺دادههای جهانی این سازمان نشان میدهد در زمان انتشار این آمار ۴۳۶ روزنامهنگار و ۳۵ کارمند رسانهای، در مجموع ۴۷۱ نفر، در سراسر جهان در بازداشت بودهاند. همچنین از ابتدای سال ۲۰۲۶ دستکم ۲۲ روزنامهنگار در جهان کشته شدهاند. ۱۶ روزنامهنگار نیز در شمار گروگانها و ۱۳۲ روزنامهنگار به همراه پنج کارمند رسانهای در شمار مفقودشدگان ثبت شدهاند.🔺اما فشار بر روزنامهنگاران در ایران تنها به زندان محدود نیست. گزارشگران بدون مرز میگوید بازداشت، بازجویی، نظارت، آزار و تهدید بخشی از شرایطی است که روزنامهنگاران ایرانی با آن مواجهاند. حتی گفتوگو با رسانههای خارجی، از جمله به صورت ناشناس، ممکن است روزنامهنگاران را در معرض تهدید یا بازداشت قرار دهد. از سال ۲۰۲۲ بیش از صد روزنامهنگار در ایران بازداشت شدهاند که شمار قابل توجهی از آنان زن بودهاند.🔺این فشارها از مرزهای ایران نیز عبور کرده است. گزارشگران بدون مرز از آزار آنلاین و تهدید به مرگ روزنامهنگاران ایرانی ساکن خارج از کشور خبر میدهد. در داخل ایران نیز رسانههای مستقل علاوه بر محدودیتهای سیاسی و امنیتی، با مشکلات اقتصادی روبهرو هستند. به گفته این سازمان، بحران اقتصادی، تحریمها و فساد و پیامدهای جنگ سال ۲۰۲۶ وضعیت رسانهها را دشوارتر کرده و در سالهای اخیر چند رسانه تعطیل و حدود صد روزنامهنگار بیکار شدهاند.🔺محدود کردن رسانهها در ایران قانونی شده است. اگرچه اصل ۲۴ قانون اساسی ایران آزادی مطبوعات را به رسمیت میشناسد، قانون مطبوعات محدودیتهایی برای مطالبی که «به جمهوری اسلامی لطمه بزند»، «به روحانیت و رهبر جمهوری اسلامی توهین کند» یا از نگاه خکومت «اطلاعات نادرست» باشد، تعیین کرده است. منتقدان میگویند گستردگی این تعاریف امکان برخورد قضایی با روزنامهنگاران را فراهم میکند. قانون تشدید مجازات جاسوسی که پس از جنگ دوازده روزه تصویب شد نیز این برخوردها را از پیش قانونیتر کرده است. 🔺۱۷ مرداد در تقویم رسمی ایران به یاد محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی که در سال ۱۳۷۷ در مزارشریف افغانستان کشته شد، «روز خبرنگار» نام گرفته است. نزدیک به سه دهه پس از آن واقعه، این روز هر سال با پیامهای رسمی درباره اهمیت رسانهها همراه میشود. اما جایگاه ۱۷۷ ایران در شاخص جهانی آزادی مطبوعات و حضور روزنامهنگاران در زندان، شکاف میان این پیامها و شرایط عملی روزنامهنگاری در ایران را به خوبی نشان میدهد.#نه_به_جمهوری_اسلامی#نه_به_جنگ #نه_به_اعدام #زن_زندگی_آزادی@IranianRepublic