هرمس و معمای خودفریبی؛ چرا «جنگ برای بازسازی» ترامپ را به مقصد نمیرساند؟آیا ترامپ فکر میکند با آت…
انتشار: 2026/07/31 18:52 UTCویرایش: 2026/08/02 21:27 UTCدریافت: 2026/08/04 22:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 22:47 UTC
هرمس و معمای خودفریبی؛ چرا «جنگ برای بازسازی» ترامپ را به مقصد نمیرساند؟آیا ترامپ فکر میکند با آتشزدنِ خاورمیانه، پولِ بازسازی را به جیب خواهد زد؟✍️ حمید آصفی در محافل راهبردیِ این روزها، فرضیهای جنجالی طرح میشود که بر اساس آن، دونالد ترامپ نه تنها از ویرانیِ زیرساختهای انرژی ایران هراسی ندارد، که حتی از سناریویِ نابودیِ تأسیساتِ نفتیِ کشورهای عربیِ همپیمان، توسط ایران هم نیز استقبال میکند. منطقِ پشتِ این ادعا ساده است: شرکتهای مهندسی و نفتی آمریکا، بازندگان اصلیِ حملهی تلافیجویانهی ایران نخواهند بود، بلکه برندگانِ انحصاریِ بازسازیِ خاورمیانهی سوخته خواهند شد. اما این استدلالِ فریبنده، با دو واقعیتِ تلخِ اقتصادی و یک خطایِ مهلکِ زمانی، به بنبست میخورد.۱. توهمِ سودایِ بازسازی در برابر شوکِ آنیِ عرضهاستدلالِ مذکور، دچارِ خطایِ فاحشِ اولویتبندیِ زمانی است. بله، اگر جنگ به ویرانیِ کاملِ پالایشگاههای خلیجفارس و میادینِ گازیِ عربستان و امارات بینجامد، دهها میلیارد دلار بودجهی بازسازی به جیبِ غولهایِ آمریکایی سرازیر خواهد شد. اما این، فصلِ دومِ ماجرا است؛ فصلی که پیش از رسیدن به آن، باید از کامِ فصلِ اول عبور کرد: فروپاشیِ زنجیرهایِ عرضهی انرژی در ۷۲ ساعتِ ابتدایی.بازارِ نفت، برخلافِ بسیاری از کالاها، از کششپذیریِ بسیار اندک در کوتاهمدت برخوردار است. اگر تنگهی هرمز قفل شود و همزمان، تأسیساتِ نفتیِ عربستان، امارات و کویت خاکستر شوند، قیمتِ نفت نه به ۱۵۰ یا ۲۰۰ دلار، که به سطوحی فراتر از ۳۰۰ تا ۴۰۰ دلار در هر بشکه خواهد جهید؛ رقمی که در صورت وقوع چنین سناریویی میتواند بیسابقه باشد. چنین جهشی، فشار تورمی شدیدی بر اقتصاد آمریکا وارد خواهد کرد و بهای سوخت و بسیاری از کالاها را بهسرعت افزایش خواهد داد.در چنین فضایی، ترامپ با چه زبانی میخواهد به رأیدهندهی خشمگینِ طبقهی متوسط بگوید: «صبر کنید تا شرکتهای من بیایند و منطقه را بازسازی کنند.» انتقامِ بازسازی، وعدهای چندساله است؛ اما آثار اقتصادیِ نابودی، بحرانی فوری و خفهکننده خواهد بود که پایگاهِ رأیِ جمهوریخواه را در ایالتهای صنعتی و کشاورزی، با فشار جدی مواجه میکند. اینجا، اقتصادِ کلان، سیاستِ خُرد را در هم میکوبد.۲. معمایِ تنگهها؛ فشارِ نامتقارنی که کارتِ ایران استدر نقطهی مقابلِ این توهمِ راهبردی، معمایِ تنگههایِ هرمز و بابالمندب قد علم میکند. ایران نیازی به نابودیِ کاملِ منطقه ندارد؛ بلکه با مدیریتِ هوشمندانهی ناامنیِ حسابشده در این آبراههها، میتواند فشارِ فرسایشی و ممتدی بر اقتصادِ غرب وارد کند.این تاکتیک با سناریویِ «آتشزدنِ کل منطقه» تفاوتِ ماهوی دارد؛ زیرا در سناریویِ نابودیِ کامل، شوک به اندازهای است که میتواند آمریکا را به واکنشِ نظامیِ گسترده سوق دهد و زمینهی شکلگیریِ اجماعِ بینالمللی علیه ایران را فراهم کند. اما در سناریویِ ناامنیِ پایدار، هزینههای اقتصادی بهتدریج بر دوشِ مصرفکنندهی آمریکایی مینشیند، بیآنکه الزاماً همان سطح از اجماع سیاسی ایجاد شود.اگر ترامپ گام را فراتر نهد و خود دست به نابودیِ زیرساختهای ایران بزند، دایرهی واکنشِ ایران نیز میتواند گستردهتر شود و این فشارِ تدریجی را به سیلِ ویرانگرِ قیمتها تبدیل کند.آیا ترامپ میتواند چنین سیلی را با «توجیهِ کارآفرینیِ بازسازی» مهار کند؟ پاسخ، به احتمال زیاد منفی است؛ زیرا اقتصادِ آمریکا تابِ همزمانِ رکودِ تورمی و بحرانِ زنجیرهی تأمین را بهآسانی ندارد.۳. میراثخواهیِ ترامپ در بوتهی آزمونِ تاریخبخشِ دیگری از این تحلیل، به «هراس از میراثسازیِ ترامپ» در صورتِ از دست دادنِ کنگره و سنا اشاره دارد؛ زنگِ خطری که جدی است، اما نه لزوماً به همان شکلی که گاه ترسیم میشود.ترامپ، سیاستمداری ماجراجوست. اگر اکثریتِ کنگره را از دست بدهد، ممکن است برای تقویتِ جایگاهِ سیاسیِ خود، به تنشزاییِ بیشتر روی آورد و خود را در قامتِ «فرماندهی کلِ قوا» در شرایطِ اضطراری معرفی کند. اما چنین راهبردی تنها زمانی میتواند برای او سودمند باشد که به فروپاشیِ اقتصادیِ داخلی منجر نشود.اگر نابودیِ زیرساختهای منطقه، دلار را وارد مسیرِ بیثباتی کند و قیمتِ کالاهای اساسی را در آمریکا بهشدت افزایش دهد، نه تنها میراثِ یک «فرماندهٔ جنگافروز» از او بر جای خواهد ماند، بلکه حزبِ جمهوریخواه نیز هزینهای سنگین در انتخاباتهای آینده خواهد پرداخت.او برای ساختنِ یک «میراثِ ترامپی» به دستاوردی ملموس در پروندهی ایران نیاز دارد؛ چه از مسیرِ توافق، چه از مسیرِ نمایشِ قدرت. اما نمایشِ قدرتی که به فرسایشِ اقتصادیِ پایگاهِ رأیِ خودش بینجامد، نه میراث است و نه قدرت؛ بلکه خودزنیِ راهبردی است.#هرمس📌متن کامل را اینجا بخوانید🆔@hamidasefichannel2