«انسان سالم از نظر آلپورت»🖍بهروز مرادی✳️ گوردون آلپورت (١٨٩٧-١٩۶٧) روانشناس برجست معتقد است که کشم…
انتشار: 2026/08/11 15:26 UTCدریافت: 2026/08/13 07:11 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/13 07:11 UTC
«انسان سالم از نظر آلپورت»🖍بهروز مرادی✳️ گوردون آلپورت (١٨٩٧-١٩۶٧) روانشناس برجست معتقد است که کشمکشها و نیروهای ناآگاه (که نه میتوان آنها را دید و نه بر آنها تأثیر گذاشت، اشخاص بالغ سالم را هدایت و اداره نمیکنند. شیاطین درون، رفتار انسان سالم را تعیین نمیکنند. از نظر آلپورت؛ نیروهای ناآگاه تنها میتوانند در رفتار رواننژندها تأثیرات مهمی برجا بگذارند. اما افراد سالم در سطح خِرَد عمل میکنند و از نیروهایی که آنها را هدایت میکنند کاملاً آگاهاند و قادرند بر آنها چیره شوند.✅ شخصیتهای بالغ و سالم را جراحتها و کشمکشهای دوران کودکی نمیرانند. رواننژندها اسیر تجربههای دوران کودکی خویشاند. اما اشخاص سالم از قید و اجبارهای گذشته آزادند. راهنمای افراد سالم و به بلوغرسیده؛ زمان حال، هدفها و انتظارهاییست که از آینده دارند. شخص سالم به جلو مینگرد، به رویدادهای حال و آینده و نه به دوران گذشته. رفتار او توسط زخمهای دوران کودکی شکل نمیگیرد. ✅ انگیزههای انسان سالم و بالغ؛ ارادی و اساساً مستقل از دوران کودکی اوست. ماهیت ارادی شخصیت سالم؛ به کلیّتِ شخصیت آدمی، یگانگی و یکپارچگی میبخشد (اگرچه شخصیت سالم کاملاً بری از نقص نیست). اما رواننژندها مقاصد درازمدت ندارند و شخصیتشان در نظامهای جزیی نامربوط و عاری از نیرویی یگانهساز تباه میشود.✅ انسانهای سالم جستجوگرند و چیزهای تازه کشف میکنند. مسئلهی اصلی زندگی شخص سالم از نظر آلپورت؛ خوشبختی نیست، اگرچه ممکن است خوشبختی به سراغ کسی برود که فعالانه در پی هدفهای خود میرود. ایبسا هدف نهایی رسیدنی نباشد، بلکه همان اکتشاف دائمی باشد. ✅ او میگوید برای سالمبودن الزاماً نباید خوشبخت بود، چراکه ممکن است زندگی شخص سالم، سخت و تلخ و آکنده از درد و رنج باشد. بااینحال او از نیروی حیاتبخش و انگیزشی درونی برخوردار است و این نیرو را صرف سازندگی و اهداف پرمعنا میسازد. اما افراد ناسالم، هدفهای سازنده ندارند و نیروهای درونشان به ویرانگری و زیانکاری میانجامد. ✅ خویشتن سالم از نظر آلپورت آن منیست که فرد احساسش میکند و میشناسد و از یکپارچگی برخوردار است. او با خود جسمانیاش رابطهای آگاهانه دارد، خود را میشناسد، به خویشتن احترام میگذارد، خود را گسترش میدهد، از حس مسئولیت اخلاقی برخوردار است، میتواند با استفاده از منطق و روشهای عقلانی به حل مسائل بپردازد، خود را پرورش میدهد و خودش را خودش آگاهانه شکل میدهد. برای او این پرسش که "من کیستم"، والاترین اهمیت را مییابد. او میکوشد شخصیت بالغی بیابد. بدین ترتیب شخصیت او تا حد زیادی محصول تلاش آگاهانهی خود او در مسیر پرورش خود است.✅ شخصیت او را جراحتهای دوران کودکی نمیسازند، اما شخصیت فرد ناسالم تا حد زیادی تحت تأثیر ناملایمات و کمبودهای دوران کودکی اوست. آلپورت، غیبت یا حضور غیرفعال مادر را در دوران کودکی برای پرورش شخصیت بسیار آسیبزننده میداند و میگوید این امر باعث میشود فرد؛ نامطمئن، پرخاشگر، پرتوقع، حسود و خودمدار شود و کمال روانی او به حداقل برسد و موجبات ظهور بیماری روانی را در بزرگسالی در وی فراهم آورد. ✳️ در نهایت امر، او شخصیت سالم را دارای ٧ ویژگی میداند:١. مفهوم خود را به ارزشهای مجرد و آرمانهای بیرون از خود پیوند داده و خود را با فعالیت و مشارکت و اندیشهورزی در فعالیتهای خود گسترش داده است.٢. با خود و با دیگران میتواند ارتباط صمیمانه و دلسوزانهای برقرار نماید.٣. چون از امنیّت عاطفی برخوردار است، میتواند نقاط ضعف و کاستیهای خود را بپذیرد و در راستای رفع آنها تلاش کند تا پرورش بیشتری بیابد. بخش دیگری از امنیت عاطفی او؛ مدارا با ناکامیست. ناکامیهایی که رواننژندها را از پای درمیآورند، شخصیتهای سالم را درمانده نمیکنند. آنها شکیبا و مسلط بر هیجانهای خود میمانند. ۴. واقعیت را آنچنان که هست میبیند و میپذیرد، برخلاف شخصیت ناسالم که واقعیت را تحریف میکند و آن را با خواستهها و نیازها و ترسهایش سازگار مینماید.۵. از مهارتی برخوردار است و مسئولانه مشغول انجام مهارت خود است و زندگی را به صورت مثبت و سازنده ادامه میدهد. اینچنین او در انجام کار ارزشمندش از شایستگی برخوردار میگردد.۶. به شناخت خود نائل میآید و این خودشناسی، او را بصیرت میبخشد. درنتیجه صفات منفی خود را به دیگران فرانمیافکند.٧. به جلو مینگرد، هدفجوست، هدف و اساس زندگیاش کاریست که باید به انجام برساند. همین امر شخصیتش را تداوم میبخشد. ارزشهای استوار و پایدار، شخص سالم را از رواننژند که پایبند به ارزشها نیست یا ارزشهایش موقت یا متزلزل یا ناقص یا گذراست، متمایز میسازد.(برگرفته از کتاب روانشناسی کمال اثر دوآن شولتس) ٢٠ امرداد ١۴٠۵ 🌿@drBehrouzMoradi