🔻آینده ایران در سومین دوره حکمرانی؛ نسبت امنیت ملی، منافع ملی، رضایت عمومی و نقش نیروهای ملی🖊بدرالس…
انتشار: 2026/08/09 05:49 UTCدریافت: 2026/08/15 03:23 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:23 UTC
🔻آینده ایران در سومین دوره حکمرانی؛ نسبت امنیت ملی، منافع ملی، رضایت عمومی و نقش نیروهای ملی🖊بدرالسادات مفیدی/روزنامهنگاربه کانال چشمانداز ایران بپیوندید✅ ایران، امروز در یکی از مهمترین نقاطعطف تاریخ چهلوهفتساله جمهوری اسلامی قرار گرفته است؛ نقطهعطفی که اگرچه ساختار حقوقی نظام سیاسی همچنان پابرجاست، اما مجموعه تحولات یک سال گذشته، کشور را وارد مرحلهای تازه از حکمرانی کرده است. این تحولات را نمیتوان صرفاً مجموعهای از بحرانهای پراکنده یا رخدادهای گذرا دانست؛ بلکه در کنار یکدیگر، نشانههای تغییر در شرایط سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعیِ ایران را آشکار میکنند؛ شرایطی که بسیاری از مفروضات و الگوهای حکمرانی چهار دهه گذشته را با پرسشهای جدی مواجه ساخته است.✅جنگ 12 روزه، اعتراضات دیماه و پیامدهای انسانی و اجتماعی آن، جنگ 40 روزه و گسترش دامنه درگیریها در سطح منطقه، ترور رهبر دوم جمهوری اسلامی و شماری از مقامات سیاسی، امنیتی و فرماندهان نظامی، انتخاب رهبر جدید و تلاش برای تثبیت نظم سیاسی تازه، تنشهای پیرامون تنگه هرمز، مذاکرات با ایالات متحده و امضای سند تفاهم، همگی بیانگر آناند که جمهوری اسلامی وارد مرحلهای شده است که نمیتوان آن را صرفاً ادامه طبیعی روندهای گذشته تلقی کرد.✅در کنار این تحولات، استمرار تنشها پیرامون امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، محدودیتهای تازه در حوزه فروش نفت ایران، تداوم فشارهای خارجی و ازسرگیری حملات گسترده بهویژه به جنوب کشور و آغاز مجدد محاصره دریایی و احتمال بازگشت جنگ، نشان داده است که تفاهم میان ایران و آمریکا همچنان شکننده است و آینده آن به مجموعهای از تصمیمهای داخلی و تحولات منطقهای وابسته خواهد بود.بااینحال، مسئله اصلی ایران صرفاً در عرصه خارجی و امنیتی خلاصه نمیشود. مهمتر از همه، چالشهای درونی و پرسشهایی است که درباره الگوی حکمرانی کشور مطرح شده است. جمهوری اسلامی امروز در شرایطی قرار دارد که بسیاری از راهبردهای چهار دهه گذشته، دیگر توان پاسخگویی کامل به مسائل جدید را ندارند. تجربه تحولات اخیر نشان داد که هرچند قدرت بازدارندگی نظامی همچنان یکی از عناصر مهم امنیت ملی است، اما به تنهایی نمیتواند پاسخگوی مجموعه پیچیدهای از بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی باشد.از همین منظر، مفهوم «سومین دوره حکمرانی» مطرح میشود. منظور از این مفهوم، تغییر نظام سیاسی یا دگرگونی در ساختار حقوقی جمهوری اسلامی نیست؛ بلکه اشاره به ورود کشور به مرحلهای تازه از حکمرانی دارد که در آن، شرایط داخلی، محیط منطقهای و بینالمللی، ساختار جمعیتی، انتظارات اجتماعی و الزامات توسعه، نسبت به گذشته تغییر کردهاند.در علوم سیاسی، دورههای حکمرانی الزاماً با تغییر رژیمهای سیاسی تعریف نمیشوند. گاه یک نظام سیاسی بدون تغییر حقوقی، به دلیل دگرگونی شرایط تاریخی و اجتماعی، وارد مرحلهای تازه میشود؛ مرحلهای که در آن، ابزارها، اولویتها و شیوههای تصمیمگیری پیشین دیگر برای مواجهه با مسائل جدید کافی نیستند.✅بر این اساس، جمهوری اسلامی را میتوان در یک تقسیمبندی تاریخی، دارای سه دوره حکمرانی دانست: دوره نخست، دوره تأسیس و تثبیت نظام بود؛ دورهای که انقلاب، جنگ تحمیلی و شکلگیری نهادهای جدید، مهمترین اولویتهای آن را تعیین میکرد. دوره دوم، دوره حفظ بقا، مقابله با فشارهای خارجی و مدیریت بحرانهای انباشته داخلی بود؛ دورهای که اگرچه در مقاطعی با تلاشهایی برای اصلاحات سیاسی و اقتصادی همراه شد، اما در مجموع، حفظ ساختار موجود بر اصلاحات بنیادین غلبه داشت.اکنون اما ایران وارد مرحلهای شده است که نه با منطق تأسیس و نه صرفاً با منطق بقا قابل اداره است. سومین دوره حکمرانی، نیازمند بازتعریف نسبت میان امنیت ملی، منافع ملی و رضایت عمومی است؛ سه مؤلفهای که در کنار یکدیگر، پایههای قدرت پایدار هر نظام سیاسی را شکل میدهند.#اصلاحات#ایران#آمریکا #بدرالسادات_مفیدی 🔻(متن کامل این مقاله را در نشریه چشمانداز ایران شماره 158 بخوانید)🗓چشمانداز ایران را از کتابفروشیهای معتبر و کیوسکهای روزنامهفروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.@cheshmandaz_iran
