#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانامروز نسبت زبان فارسی با تالشی قسمت چهارم زبان تالشی با ت…
انتشار: 2026/08/01 12:14 UTCدریافت: 2026/08/02 23:32 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/02 23:32 UTC
#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشانامروز نسبت زبان فارسی با تالشی قسمت چهارم زبان تالشی با توجه به موارد زیر از زبان فارسی متمایز است ۱-آواهای نرم یا کامی شده دارد۲-اسم ها دوحالت (فاعلی وغیر فاعلی ) دارند ۳-ضمیرها سه حالت ، فاعلی، غیرفاعلی واضافی دارند ۴-ریشه ضعیف وقوی در فعل ها همچنان فعال است .۵-نقش نماها پساینده هستند .۶-حالت کنایی یا ارگاتیو حفظ شده است .۷-ماده مجهول در فعل ها کاربرد دارد ،.۸-نظام شناسه های افعال دوگانه است .۹-صفت های بیانی حالت پذیرند .۱۰-صفت و مضاف الیه بر اسم مقدم اند .۱۱-پیشوندهای فعلی بسیار فعال اند .۱۲-برخی از فعل های ماضی بر ماده مضارع مبتنی است .۱۳-برخی از مصدرها دو بنی است ۱۴-هسته پایانی است .ویژگی فوق بخشی از تمایزات زبان تالشی است که در تاریخ هزار ساله فارسی اساسا دیده نمی شوند . برخی از آنها در دوره میانه و برخی دیگر در دوره باستان کاربرد داشته اند .البته توضیح این تمایزات ،ورود به مباحث تخصصی زبان شناسی است که تحمل شرح آن از مقتضای حال مخاطبان گرامی این همایش فراتر می رود .تمایزات مذکور نشان می دهد زبان تالشی نسبت به زبان فارسی کمتر متحول شده و کهن تر باقی مانده است .موضوع دیگری که مطرح می شود این است که آیا این تفاوت ها و تمایزات را باید بپذیریم و به رسمیت بشناسیم یا به بهانه ایجاد همگرایی ملی تن به یکدستی و یکسان سازی زبانی بدهیم ؟ در پاسخ باید گفت : وجود تفاوت ها اساسا ذاتی و طبیعی است .نظام آفرینش بر تفاوت و تنوع بنا شده است .انسان ها نیز در عین شباهت ها از هم متمایزند .بنابر این تفاوت های زبانی امری طبیعی است و در عین حال ،مثل تنوعات گل ها و گیاهان ،چشم نواز و دلپذیر ،هرگونه کوششی در یکسان سازی آنها، پیمودن مسیر دشوار و خلاف پویش طبیعی است .ممکن است بتوانیم برخی از تفاوت های زبانی را ظاهرا از بین ببریم ،اما هیچ وقت همگرایی و یکدستی زبانی به صورت مطلق در جامعه رخ نمی دهد ،زیرا هویت ها واشاره در جامعه متنوع اند .مثلا در قلمرو زبان فارسی انواع گونه ها با توجه به سن ،سواد جنس،،محیط جغرافيايي، اقشار،اصناف،و... وجود دارد .این گونه های زبانی نشان می دهد اگر تنوع را در عرصه ای از بین بردیم .در گوشه ای دیگر بروز می کند و به صورتی جدید نقش آفرین می شود ،بنابر این باید تنوعات و تفاوت های زبانی را به رسمیت بشناسیم .از طرفی زبان های متنوع ایرانی به مثابه حلقه های به هم پیوسته یک زنجیر یا مهره های به رشته کشیده یک گردن بند است . با گم شدن هر حلقه و شکستن هر مهره ،ضمن مخدوش شدن آن نظام ،پیوستگی آن می گسلد و گسترده قلمرو آن نیز به تدریج محدود تر می شود . اگر زبان فارسی را واسطه العقد این رشته در نظر بگیریم ،زیبایی،ارزش و ماندگاری ان در هم نشینی مسالمت آمیز با مهره های کوچک تر پیرامون آن، یعنی با زبان هایی چون تالشی،گیلکی ،کردی،لری،لاری،بلوچی.و .... تضمین می شود و این زبان ها چون دیواری حصین و استوار،گرداگرد زبان گران سنگ فارسی قرار میگیرند و آن را از گزند حوادث پاس می دارند و با تعاملات خود خلأها و کاستی ها و حفره های آن را می پوشانند ،اگر خدای ناکرده این دیوارها به هر بهانه ای فرو بریزند و زبان فارسی تنها بماند ،برای ادامه حیات عفیفانه ناچار دست کمک به سوی بیگانگان می یازد و بروزگاراصل خود می بازد که چنین روزی مقدر مباد .از منظری دیگر ،مجموعه زبان های ایرانی حکم پیکری واحد دارند که از اعضا و اجزای مختلف تشکیل شده است .کارکرد هر عضو نه تنها مزاحم دیگری نیست بلکه در تحقق کمال وسلامت این پیکر ،مکمل دیگر اعضاست. به قول سعدی :چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار از این منظر نیز پاسداشت زبان های ایرانی برای کمال این گروه و شناخت بهتر زوایای پوشیده آن یک ضرورت است . در پایان جا دارد از برپا کنندگان این همایش بزرگ تقدیر و برایشان هرچه خوبی است ارزو کنم .پایان منبع ماهنامه تالش شماره ۱۸۵ ص ۲۰سخنرانی دکتر محرم رضایتی کیشه خاله استاد دانشگاه گیلان و سردبیر نشریه علمی زبان فارسی و گویش های ایرانی به مناسبت همایش تالش در آیینه تاریخ و فرهنگ ایران در دانشگاه آزاد واحد رشت به تاریخ ۱۴۰۲/۱۲/۲۰نویسنده مطلب مجید نعمتی سیاهمزگی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem