#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشان امروز نسبت زبان فارسی با تالشی قسمت دوم از طرفی زبان فار…
انتشار: 2026/07/30 12:38 UTCدریافت: 2026/08/01 23:57 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 23:57 UTC
#بیشتر_بدانیمهر روز یک مطلب در مورد تالشان امروز نسبت زبان فارسی با تالشی قسمت دوم از طرفی زبان فارسی هرچند در ابتدا زبان قوم فارس بود و جایگاه جعرافیایی خاصی داشت ،ولی از نیمه دوم قرن سوم هجری به بعد وارد حوزه فرهنگی شد ،به تدریج رشد کرد و تحول یافت و لز قلمرو زبان محلی به گستره زبان ادبی ارتقا یافت و از زبان قومي به زبان ملی و بین الاقوام تبدیل شد .تمام اقوام ایرانی در رشد ،بالندگی ،توسعه وتقویت زبان فارسی از آغاز تا به امروز نقش داشته اند ،بنابر این ،زبان فارسی دیگر زبان منطقه ای و قومی نیست و نباید آن را به نام قوم و جغرافیای خاصی مصادره کرد .این زبان قرنهاست که زبان مشترک همه ایرانیان ،اعم از کرد ،لر،بلوچ، گیلک ،تالش،مازنی،آذری،و دیگر اقوام ایرانی محسوب می شود .برای روشن شدن موضوع از گلستان شیخ اجل مطلبی برایتان نقل می کنم :سعدی درحکایت هشتم از باب ششم گلستان بیتی به گویش شیرازی نقب کرده که به تصحیح استاد یوسفی به صورت زیر در آمده است :پر هفطا تله جونی می کندعشغ مقری و خی بنی چش روشت معنی پیر هفتاد ساله جوانی می کند عاشق کور در خواب ببیند چشم روشن را توجه بفرمایید زبان این شعر که زبان فارسی شیرازی دوره سعدی است ،چقدر با زبان گلستان و دیگر آثار زبان فارسی رسمی متفاوت است .با این وصف ،آیا زبان های اقوام ایرانی مثل تالشی می توانند مقابل زبان فارسی قرار بگیرند و وبرای زبان فارسی تهدیدی به حساب بیایند ،مسلما جواب منفی است ،زبان فارسی در طول تاریخ هزار ساله خود با همت و کوشش ادبا ،شعرا ،نویسندگان و هنرمندان از همه اقوام ایرانی در بستر این سرزمین کهن چنان رشد کرده ،بالیده ،شاخه و ریشه دوانیده ودر تعامل با دیگر زبان ها متحول و تثبیت شده که رشد و تقویت دیگر زبان های ایرانی نه تنها آسیبی به آن نمی رساند بلکه نهایتا به تقویت آن کمک می کند .بدیهی است زبان ها در طول زمان به صورت طبیعی و یا متاًثر از شرایط فرهنگی ،مذهبی ،اجتماعی،سیاسی،و اقتصادی متحول می شوند .این دگرگونی ممکن است تمام ساحات وقلمرو زبان ها ،از جمله نظام آوایی،ساختواژی، نحوی معنایی آنها را دست خوش تغییر کند .زبان فارسی و دیگر زبان های ایرانی نیز از این امر مستثنا نبوده و نیستند. آیا با توجه به مطالب فوق می توانیم نتیجه بگیریم که زبان فارسی نسبت به زبان تالشی قوی تر است ؟ در پاسخ باید گفت هیچ زبانی اساسا بر زبان دیگر قوت و برتری ندارد ،به تعبیر دیگر ،زبان ها از توانش وامکانات اولیه مثل هم اند ،سخنوران و گویشوران اند که با تلاش و تجربه و الهام ،به تدریج امکانات ،تسهیلات و توانای های یک زبان را در قالب گفتگو ،شعر داستان ،ترجمه،مطالب علمی ،و فلسفی و.. ..به تعبیری دیگر ،با آفرینش های ادبی ،هنری و علمی ،کشف و باز آفرینی می کنند و یا بر عکس ،با کنش زبانی محدود ،آن را تضعیف و حتی نابودی می کشانند .بنابر این زبان فارسی از نظر کنش و تجربه زبانی نسبت به زبان تالشی و دیگر زبان ها ی ایرانی قطعا قوی تر شده است .پایان قسمت دوم منبع ماهنامه تالش شماره ۱۸۵ ص ۱۸۵،۱۸۶ سخنرانی دکتر محرم رضایتی کیشه خاله، استاد دانشگاه گیلان و سردبیر نشریه علمی زبان فارسی و گویش های ایرانی، به مناسبت همایش تالش در آیینه تاریخ و فرهنگ ایران در دانشگاه آزاد واحد رشت به تاریخ ۱۴۰۲/۱۲/۲۰نویسنده مطلب مجید نعمتی سیاهمزگی#کانال_چمه_اسالم© @ChamaAsalem