بحران ادامهدار تنگه هرمز؛ چرا مدیریت زنجیره تأمین به اندازه خودِ محصول اهمیت پیدا کرده است؟در تجار…
انتشار: 2026/08/04 22:51 UTCدریافت: 2026/08/07 20:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 20:45 UTC
بحران ادامهدار تنگه هرمز؛ چرا مدیریت زنجیره تأمین به اندازه خودِ محصول اهمیت پیدا کرده است؟در تجارت بینالملل، همیشه بزرگترین ریسک از داخل کارخانه یا انبار آغاز نمیشود؛ گاهی یک گلوگاه جغرافیایی، هزاران کیلومتر دورتر، میتواند هزینه، زمان و حتی سودآوری یک قرارداد را تغییر دهد.تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای راهبردی تجارت دریایی جهان است. بخش قابلتوجهی از صادرات نفت خام، گاز طبیعی مایع (LNG)، محصولات پتروشیمی و بسیاری از کالاهای پایه از این مسیر عبور میکنند. به همین دلیل، هرگونه اختلال در این منطقه میتواند زنجیرههای تأمین جهانی را تحت تأثیر قرار دهد؛ حتی برای شرکتهایی که مستقیماً در حوزه انرژی فعالیت نمیکنند.اولین پیامد چنین وضعیتی معمولاً افزایش کرایه حمل و هزینههای بیمه دریایی است، اما آثار آن به همینجا ختم نمیشود. افزایش هزینههای لجستیک میتواند به قیمت مواد اولیه، بستهبندی، کودهای شیمیایی، محصولات غذایی، کالاهای واسطهای و در نهایت قیمت تمامشده بسیاری از محصولات منتقل شود.در چنین شرایطی، شرکتی که امروز یک قرارداد فروش امضا میکند، ممکن است چند هفته بعد با واقعیت متفاوتی روبهرو شود؛ هزینه حمل افزایش یافته، مسیر قبلی دیگر قابل استفاده نیست، بیمه شرایط جدیدی اعمال کرده یا تأمینکننده اعتبار قیمت خود را تمدید نمیکند. نتیجه این تغییرات میتواند کاهش حاشیه سود یا حتی زیان در قراردادهایی باشد که در ظاهر سودآور به نظر میرسیدند.به همین دلیل، مدیریت حرفهای زنجیره تأمین در دورههای بیثباتی تنها به انتخاب شرکت حملونقل محدود نمیشود. کسبوکارها باید همزمان چند عامل کلیدی را بررسی کنند؛ از جمله مسیرهای جایگزین حمل، زمان واقعی تحویل، پوشش بیمه، سطح موجودی احتیاطی، اعتبار قیمت تأمینکنندگان و توان مالی برای مدیریت افزایش احتمالی هزینهها.همچنین، مفاهیمی مانند FOB، CIF، DDP و بندهای Force Majeure در این شرایط نقش تعیینکنندهای پیدا میکنند. این بندها مشخص میکنند که در صورت افزایش هزینه حمل، تغییر مسیر، تأخیر در تحویل یا وقوع رویدادهای خارج از کنترل، مسئولیت هر یک از طرفین قرارداد چگونه تعریف میشود. آگاهی از این مفاهیم، تنها یک موضوع حقوقی نیست؛ بلکه بخشی از مدیریت ریسک تجاری است.در فضای امروز، مزیت رقابتی تنها در دسترسی به اطلاعات نیست؛ بلکه در توانایی تبدیل سریع اطلاعات به تصمیم عملیاتی است. شرکتهایی که برای سناریوهای مختلف برنامهریزی میکنند، معمولاً انعطافپذیری بیشتری در برابر شوکهای بازار دارند و هزینه کمتری بابت تغییرات ناگهانی پرداخت میکنند.انجمن بازرگانی ایران و کانادا تحولات اقتصاد جهانی را صرفاً بهعنوان خبر دنبال نمیکند؛ بلکه تلاش میکند پیامدهای عملی این تحولات را برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان، واردکنندگان و فعالان اقتصادی تحلیل کند تا تصمیمگیریها بر پایه اطلاعات و مدیریت ریسک انجام شود، نه صرفاً واکنش به اخبار.@CanadaIranCA
