دکتر عبدالمحمدی

✅نکته ای از دریای شاهنامه📌آیا در شاهنامه به عرب ها، توهین نژادی شده است؟🔹برای پاسخ دقیق، علمی و به دور از تعصب، باید چند نکته را بگویم:✳️بخش مثبت ماجرا : بسیاری از اعراب داخل شاهنامه شخصیت مثبت دارند و حتی گاهی با ایرانیان وصلت کرده اند، مثال: ✔️رودابه عرب تبار، همسر و معشوقه زال است. ✔️سودابه عرب تبار (اهل هاماوران، تقریبا یمن کنونی) همسر پادشاه ایران کیکاووس است.✔️دختران پادشاه یمن (سرو) با پسران فریدون ازدواج میکنند.✔️در بعضی جنگها، سپاهیان و بزرگان عرب به کمک سپاه ایران آمده اند.⛔️بخش منفی ماجرا : ✔️ضحاک عرب تبار هزار سال بر ایران حکومت میکند و بزرگترین جنایات دوره اساطیری مربوط به اوست (مغز سر مردان را خوراک ماران کردن، انواع ظلم و پلیدی، برعکس شدن ارزش ها و ...)✔️همکاری سپاه عرب با تورانیان و حمله به ایران✔️و چندین مورد دیگر⬅️ یک اتفاق عجیب و جالب : در دوره شاپور ساسانی که اعراب به تیسفون حمله میکنند و عمه ی او را اسیر میکنند، شاپور استخوان های کتف اعراب رو جدا میکند و انتقام میگیرد و به همین دلیل به او «شاپور ذوالاکتاف» میگویند:«عرابی ذوالاکتاف کردش لقب چون از مهره بگشاد کفت عرب»(شاهنامه؛ پادشاهی شاپور ذوالاکتاف)🚫 مهمترین و بدترین اتفاق :✔️✔️حمله اعراب مسلمان در دوره عمر به ایران و شکست یزدگرد سوم و نابودی حکومت ساسانیان : تاثیر این حمله ی ویرانگر به قدری وسیع بوده که تا قرنها، ظلم مهاجمان و فضای رعب و وحشت و غارت و شمشیر و بی فرهنگی و واژگونی ارزش ها و ... در ایران زمین جاری بوده. (برای آگاهی از جزییات بیشتر ویرانگری اعراب مهاجم میتوانید کتاب «دو قرن سکوت» دکتر عبدالحسین زرین کوب را بخوانید.)🔹فردوسی با اینکه خود مسلمان بوده اما موقع سرودن این قسمت، بسیار ناراحت و پریشان است و بر اعراب مهاجم میتازد (با اینکه این داستان در منبع فردوسی بوده اما ملی گرایی و ایران دوستی فردوسی در سرایش کاملا مشهود است و شاید اینکه آثار ویرانگر این حمله را به دلیل نزدیکی زمانی کاملا احساس میکرده بر ناراحتی او می افزوده)▫️به این ابیات در مورد اعراب مهاجم به ایران توجه کنید:«از این مارخوار اهرمن چهرگانز دانایی و شرم بی بهرگاناز این زاغ ساران بی آب و رنگ نه هوش و نه دانش نه نام و نه ننگ» (شاهنامه؛ پادشاهی یزدگرد)در اینجا شاهنامه اعراب مهاجم را «مارخوار اهرمن چهره» و «زاغ سار بی آب و رنگ» میداند که از «دانایی و شرم و هوش و دانش و نام و ننگ (آبرو)» بی بهره هستند.▫️در نامه رستم فرخزاد (از سرداران بزرگ ایرانی دوره ی یزدگرد که مقابل تهاجم اعراب ایستاد) به برادرش، این ابیات درباره اعراب و خلق و خوی آنها و تاثیرات حمله آنها در آینده، به چشم میخورد و نشان میدهد شاهنامه و فردوسی چقدر از این مهاجمان بی فرهنگ خسته و ناراحتند و آینده ای نامیمون را برای ایران زمین میبینند:«چو با تخت منبر برابر کنندهمه نام بوبکر و عمّر كنندتبه گردد این رنج های درازنشیبی دراز است، پیش فرازبپوشند از ایشان گروهی سیاهز دیبا نهند از برِ سر کلاهبرنجد یکی، دیگری برخوردبه داد و به بخشش کسی ننگردز پیمان بگردند و از راستیگرامی شود کژّی و کاستیرباید همی این از آن، آن از اینز نفرین ندانند باز، آفریننهان، بتّر از آشکارا شوددل شاهشان، سنگ خارا شودبداندیش گردد پدر بر پسرپسر بر پدر همچنین چاره گرشود بنده ی بی هنر، شهریارنژاد و بزرگی نیاید به کاربه گیتی کسی را نماند وفاروان و زبان ها شود پرجفازیانِ کسان از پیِ سود خویشبجویند و دین اندر آرند پیشبریزند خون از پی خواستهشود روزگار بد آراسته»(شاهنامه؛ پادشاهی یزدگرد؛ قسمت نامه رستم فرخزاد به برادرش)البته به قدری ایرانیان وطن دوست از این حادثه در طول تاریخ ناراحت بوده اند که بسیاری از ابیات ضد اعراب را به اشتباه فردوسی نسبت داده اند و وارد شاهنامه کرده اند مثل این دو بیت :«ز شیر شتر خوردن و سوسمارعرب را به جایی رسیده است کارکه مُلک عجمشان کند آرزوتفو بر تو ای چرخ گردان، تفو»🔵نتیجه اینکه:در شاهنامه، هم عربهای خوب و خویشاوند و یاریگر ایرانیان داشته ایم و هم عرب تبارهای پلید مثل ضحاک. اما فردوسی و منبع او به دلیل نزدیکی به حمله اعراب و سرنگونی یزدگرد و ساسانیان، از این حمله بسیار اندوهگین و خشمناک بوده و بر اعرابِ مهاجم میتازد و هم کارشان و هم تاثیرات کارشان را برای ایران ویرانگر میداند.البته نمیتوان این توهینها را نژادپرستانه ی مطلق دانست چرا که از بعضی از اعراب دیگر در جاهای دیگر شاهنامه به نیکی یاد شده است.دکتر عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه🔹«مذهب فردوسی» چه بوده است؟📌نکته۱ : مذهب فردوسی مطلب مهمی نیست و ارتباطی به مفاهیم شاهنامه و عظمت کار او ندارد و فقط از جنبه تاریخی و آشنایی با شخص ابوالقاسم خان مورد بررسی قرار میگیرد. 📌نکته ۲ : در موارد اینچنین، باید از عقاید سیاسی و نظرات شخصی پرهیز کرد و فقط بر اساس مستندات قطعی متنی و تاریخی سخن گفت وگرنه مطلب، ارزشی نخواهد داشت.⬅️ و اما در مورد مذهب فردوسی:✔️ طبق ابیات قطعی موجود در نسخه های معتبر و قدیمی شاهنامه (از جمله نسخه فلورانس و لندن و بسیاری نسخ دیگر) فردوسی، مسلمان و شیعه بوده است. به این ابیات دقت کنید:«که من شارستانم علیّم در است درست این سخن گفتِ پیغمبر استیکی پهن کشتی به سان عروسبیاراسته همچو چشم خروسمحمد بدوی اندرون با علیهمان اهل بیت نبی و وصیاگر چشم داری به دیگر سرای به نزد نبی و وصی گیر جایبر این زادم و هم بر این بگذرم چنان دان که خاک پیِ حیدرم»(دیباچه شاهنامه)خصوصا بیت آخر «چنین زادم و هم بر این بگذرم / چنان دان که خاک پی حیدرم» نشان میدهد هم فردوسی و هم پدر او شیعه بوده. البته پدربزرگ ( و احتمالا پدر پدربزرگ) فردوسی فرخ نام داشته و «زرتشتی» بوده است.نکته بعد، توجه به کلمه «وصی» است که شیعه دوازده امامی بودن او را تقریبا قطعی میکند.✔️ابیاتی که در شاهنامه در ستایش ابوبکر و عمر آمده به دلایل نسخه شناسی و‌علمی، الحاقیست و از فردوسی نیست:«که خورشید بعد از رسولان مهنتابید بر کس ز بوبکر بهعمر کرد اسلام را آشکاربیاراست گیتی چو باغ بهار»✔️دلایل دیگری هم بر شیعه بودن فردوسی داریم از جمله :▫️لقب رافضی که به فردوسی میدادند و نشان از شیعه دوازده امامی بودن اوست▫️اشاره ای که نظامی در شرف نامه کرده و کنایه ای به فردوسی زده (به مهر علی گرچه محکم پی ام / ز عشق عمر نیز خالی نی ام) که نشان از شیعه بودن فردوسی و سنی بودن نظامی دارد.▫️ بیت «به بینندگان آفریننده را / نبینی مرنجان دو بیننده را» (دیباچه شاهنامه) که اشاره به عقیده شیعه دارد که خدا را به چشم ظاهر نمیتوان دید. ▫️دلایل دیگری هم برای دین و مذهب فردوسی در شاهنامه و سایر متون داریم🔵 نکته مهم و پایانی : اینکه ما دوست داریم بر اساس شرایط سیاسی و اجتماعی کنونی، فردوسی چه مذهبی داشته باشد نباید تاثیری در تحقیق علمی و واقعیت تاریخی داشته باشد.عزیزان من! همیشه این نقل‌قول که منتسب به ارسطو است به یاد داشته باشید:«من افلاطون را دوست دارم، اما حقیقت را بیشتر.»دکتر عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه📌پایان سرودن شاهنامه چه زمانی بوده است؟🔹ویرایش اول شاهنامه فردوسی در سال ۳۸۴ به پایان رسید اما تاریخ اتمام سرودن ویرایش دوم و نهایی آن، که با اصلاحات و حذف و اضافاتی همراه بوده و در ضمن مدح محمود غزنوی هم به آن افزوده شده، در دوبیت زیر که ابیات پایانی شاهنامه هم هستند بیان شده است :«سر آمد کنون قصهٔ یزدگرد / به ماه سپندارمذ روز اردز هجرت شده پنج هشتاد بار/ به نام جهان‌داور کردگار»🔸ماه سپندارمذ : اسفند ماه🔸روز ارد : روز بیست و پنجم هر ماه🔸پنج هشتاد بار : چهارصد✔️پس، پایان سرودن شاهنامه دقیقا در روز «۲۵ اسفندماه سال ۴۰۰ هجری» اتفاق افتاده🪻دکتر عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه📌معرفی چند زن غیرایرانی در شاهنامه: 🔹سیندخت : اهل کابل - همسر مهراب🔹رودابه : اهل کابل - دختر سیندخت و مهراب - همسر زال🔹تهمینه : اهل سمنگان، قسمتی از توران - همسر رستم🔹فرنگیس (فریگیس) : اهل توران - دختر افراسیاب - همسر سیاوش🔹جریره : اهل توران - دختر پیران ویسه - همسر سیاوش🔹منیژه : اهل توران - دختر افراسیاب - معشوقه بیژن🔹کتایون : اهل روم - دختر قیصر روم - همسر گشتاسپ🔹سودابه : اهل هاماوران - دختر شاه هاماوران - همسر کیکاووسعبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه📌پادشاهان دوران اساطیری شاهنامه:۱- کیومرث (گیومرت) : ۳۰ سال پادشاه بود۲- هوشنگ (نوه کیومرث، پسر سیامک) : ۴۰ سال پادشاه بود۳- طهمورث (طهمورت، فرزند هوشنگ) : ۳۰ سال پادشاه بود۴- جمشید (فرزند طهمورث) : ۷۰۰ سال پادشاه بود۵- ضحاک ( از نژاد تازیان، ظالمترین پادشاه ایران) : ۱۰۰۰ سال شاه ایران بودعبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✳️قسمت جدید داستان هفت وای عرفان و عشق از منطق الطیر عطار بارگذاری شد.در این قسمت به بهانه های بوف (جغد) برای نرفتن و پاسخهای هدهد به او‌ و قانع کردنش پرداخته ام.این قسمت جذاب و کوتاه را ببینید و بشنوید و با پرندگان به سوی سیمرغ همراه شوید:youtu.be/mrpkHeGBbt4

✅نکته ای از دریای شاهنامه📌کدام ابیات شاهنامه سروده فردوسی نیست؟🔹از میان حدود ۵۰ هزار بیت شاهنامه، ۱۰۱۵ بیت سروده فردوسی نیست. این ابیات را «دقیقی» شاعر دیگر توس قبل از فردوسی سروده بوده است.🔹اساسا قرار بوده، دقیقی کل شاهنامه را بسراید اما در جوانی به دلیل «خوی بد» به دست غلامش کشته شد و کار سرودن شاهنامه به فردوسی رسید.🔹ابیاتی که دقیقی سروده است در قسمت «گشتاسپ» شاهنامه قرار دارد و به «گشتاسپ نامه» هم شهرت دارد.اولین بیت او این است:«چو گشتاسپ را داد لهراسپ تخت / فرود آمد از تخت و بربست رخت»و آخر بیتش که مشخص است باید ادامه میداشته ولی مرگ فرصت را از او‌گرفته چنین است:«بدو بازخواندند لشکرش را / گزیده سواران کشورش را»🔹فردوسی با اینکه ابیات دقیقی را عینا و به نام خود دقیقی در شاهنامه قرار داده، اما شعر دقیقی را «سست» و با ابیات «ناتندرست» میداند و بر دقیقی میتازد :«نگه کردم این نظم سست آمدم / بسی بیت، ناتندرست آمدم»🔸برای مقایسه زبان فردوسی و دقیقی میتوانید مقاله من را در «مجله مطالعات زبانی و بلاغی» در لینک زیر بخوانید:مقایسه زبان دقیقی و فردوسی از لحاظ کاربرد افعال پیشوندیدکتر عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه✔️بیت: «بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کردم بدین پارسی» از فردوسی نیست!📌این بیت بسیار معروف در نسخه های اصلی و قدیمی شاهنامه (نسخه لندن، سن ژوزف و...) وجود ندارد و فقط در چهار دستنویس مربوط به قرن ۸ و ۹ آمده است. احتمالا از همین دوران (اواسط قرن هشتم) به شاهنامه واردش کرده اند و به اشتباه به اسم فردوسی رواج یافته. اساسا استفاده از واژه «عجم» که توهین به ایرانیان است در شاهنامه فقط دوبار به کار رفته که یکبار آن هم مربوط به سروده های دقیقی است نه فردوسی!عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه✔️ماجرای مرگ مرداس به دست پسرش ضحاک و دشنام فردوسی به اومرداس (mardas) پدر ضحاک مردی پاک دین و انسانی شریف بود. ضحاک برای ابنکه خودش به پادشاهی ایران برسد با همراهی شیطان پدر خود را در چاهی افکند و کشت😡 :«برآورد وارونه ابلیس بند / یکی ژرف چاهش به ره بر، بکندسر تازیان، مهتر نامجوی / شب آمد سوی باغ بنهاد رویچو آمد به نزدیک آن ژرف چاه / یکایک نگون شد سر بخت شاهبه چاه اندر افتاد و بشکست پست / شد آن نیکدل مرد یزدان پرستپس ابلیس وارونه آن ژرف چاه / به خاک اندر آگند و بسپرد راه»فردوسی بعد از این اتفاق، ضحاک را در عفبف ترین کلمات «حرامزاده» خوانده و میگوید باید نشان پدر ضحاک را از مادرش پرسید! چون اگر این پسر حلال زاده بود پدر خود را نمیکشت و حتما مادر درباره باردار شدنش رازی دارد😉😅!«مگر در نهانش سخن دیگرست / پژوهنده را راز با مادرست»👌عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk

✅نکته ای از دریای شاهنامه✔️بیت: «بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کردم بدین پارسی» از فردوسی نیست!📌این بیت بسیار معروف در نسخه های اصلی و قدیمی شاهنامه (نسخه لندن، سن ژوزف و...) وجود ندارد و فقط در چهار دستنویس مربوط به قرن ۸ و ۹ آمده است. احتمالا از همین دوران (اواسط قرن هشتم) به شاهنامه واردش کرده اند و به اشتباه به اسم فردوسی رواج یافته. اساسا استفاده از واژه «عجم» که توهین به ایرانیان است در شاهنامه فقط دوبار به کار رفته که یکبار آن هم مربوط به سروده های دقیقی است نه فردوسی!عبدالمحمدیt.me/+_VEQdy8e6-JlYjlk