یک سال ما چقدرش در فضای غم میگذرد؟هر وقت کسی درباره نسبت غم و شادی در فرهنگ رسمی حرف میزند، سریع…
انتشار: 2026/08/10 20:41 UTCدریافت: 2026/08/11 01:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 01:50 UTC
یک سال ما چقدرش در فضای غم میگذرد؟هر وقت کسی درباره نسبت غم و شادی در فرهنگ رسمی حرف میزند، سریع یک عده میگویند: «یعنی با دین مشکل داری؟ با مذهب مشکل داری؟» در حالی که سوال اصلاً این نیست.بحث این نیست که چرا یک جامعه عزاداری دارد؟ همه ملتها برای گذشته، قهرمانان و رنجهای تاریخیشان یادبود دارند. سوال این است که یک جامعه در طول سال چقدر در فضای سوگ زندگی میکند و چقدر فرصت تجربه شادی و امید دارد؟اگر تقویم رسمی ایران را فقط به شکل چند تاریخ نگاه نکنیم و ببینیم در زندگی واقعی مردم چه فضایی ایجاد میکند، ماجرا فرق میکند. عاشورا فقط یک روز نیست. یک دهه فضای عمومی کشور را درگیر خودش میکند. اربعین فقط یک روز روی تقویم نیست. چند روز حرکت، آیین و فضای رسانهای به همراه دارد. فاطمیه، صفر، شبهای قدر و شهادت امام علی(ع) هم هرکدام چند روز جامعه را وارد حالوهوای سوگ میکنند. وقایع تاریخی متاخر چون قیام پانزده خرداد، رحلت آیتالله خمینی، و .. نیز این روزها را هر چه بیشتر کرده.با این نگاه، میشود گفت حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ روز سال جامعه رسمی ایران درگیر فضای سوگ، عزاداری یا یادآوری فقدان است.اما در مقابل، روزهایی که بهانه شادی و جشن دارند حدود ۴۰ تا ۶۰ روز هستند! (که نوعا برنامه اجتماعی یا مناسک رسمی مشخصی برایش نداریم!)حالا این را بگذاریم کنار وضعیت واقعی امروز جامعه. ما فقط با تقویم سوگ روبهرو نیستیم. خود جامعه هم سالهاست با تجربههای سنگین زندگی میکند. تجربه جنگ، تنشهای سیاسی و اجتماعی، فشار اقتصادی، تحریم، کاهش قدرت خرید و فرسایش امید، کاهش ازدواج، افزایش طلاق، و... خودش یک بار روانی دائمی روی مردم گذاشته است.دعوی حقیر این نیست که سوگ بد است یا عزاداری نباید باشد. مسئله این است که وقتی یک جامعه هم در واقعیت زندگی با فشار و فقدان روبهروست و هم بخش قابل توجهی از زمان جمعیاش با یادآوری رنج و فقدان میگذرد، سهم امید، شادی و بازسازی روحی مردم چقدر میشود؟در چنین شرایطی، وقتی یک جامعه مدام با لایههای مختلف فقدان، رنج و سوگ مواجه میشود، مسئله فقط «چند روز عزاداری» نیست! مسئله ظرفیت روانی یک جامعه است. جایی که صبر اجتماعی تحلیل میرود، خشم انباشته میشود، جامعه به سمت انفجارهای ناگهانی روانی و اجتماعی حرکتمیکند!

