#گزیده_های_ایران ☑️ دیپلماسی عمومی منطقهای ایران؛ مشکل از کجاست؟▫️محمدرضا عشوریدیپلماسی عمومی، حل…
انتشار: 2026/07/28 08:59 UTC
#گزیده_های_ایران ☑️ دیپلماسی عمومی منطقهای ایران؛ مشکل از کجاست؟▫️محمدرضا عشوریدیپلماسی عمومی، حلقه مفقوده سیاست خارجی منطقهای ایران است! اما مسئله اصلی، کمبود ابزار نیست، مسئله اصلی فقدان یک "نظام تولید شناخت از افکار عمومی منطقه" است.وقتی از دیپلماسی عمومی ایران سخن به میان میآید، معمولاً بحث به سرعت به موضوعاتی مثل محدویتهای رسانهای، بودجه، تحریم یا ضعف زیرساختها کشیده میشود. همه این عوامل مهماند، اما به گمان من مسئله اصلی جای دیگری است.مسئله این است که ما پیش از آنکه جهان عرب را «مخاطب» خود بدانیم، آن را «موضوع سیاست» خود دانستهایم.این دو نگاه، تفاوتی بنیادین دارند.وقتی کشوری را «موضوع سیاست» میبینید، طبیعی است که تحلیلهای شما حول محور دولتها، بحرانها، ائتلافها و موازنههای قدرت شکل بگیرد.اما وقتی همان کشور را «مخاطب» میبینید، پرسشهای دیگری مطرح میشود:دانشجوی مصری و اردنی و.. امروز چه تصویری از ایران دارد؟جوان بیستساله قطری و اماراتی چگونه اخبار خود را دریافت میکند؟چه کسانی در عربستان بر افکار عمومی اثر میگذارند؟مهمترین دغدغه نسل جدید کویتی، عمانی یا حتی سوری و عراقی چیست؟اگر پاسخ این پرسشها را ندانیم، هر اندازه هم که پیام تولید کنیم در واقع در حال سخن گفتن با تصویری خیالی از مخاطب هستیم، نه با خودِ مخاطب.به نظر میرسد یکی از خلأهای جدی سیاست خارجی ایران، فقدان یک نظام مستمر برای مطالعه افکار عمومی جهان عرب است. ما مراکز متعددی برای تحلیل تحولات سیاسی، امنیتی و راهبردی منطقه داریم، اما واقعا چند مرکز را میتوان نام برد که به صورت مداوم نگرش نسل جدید عرب، تحولات فرهنگی، تغییرات رسانهای یا روندهای هویتی را رصد کنند؟این خلأ فقط یک ضعف پژوهشی نیست، یک ضعف سیاستگذاری است.دیپلماسی عمومی، پیش از آنکه هنر سخن گفتن باشد، هنر شناختن است. کشوری که مخاطب خود را نشناسد، حتی اگر بهترین پیام را هم تولید کند، تضمینی برای شنیده شدن آن وجود ندارد.شاید زمان آن رسیده باشد که به جای پرسیدنِ «چه بگوییم؟» ابتدا بپرسیم: «اصلاً با چه کسی حرف میزنیم؟»اگر پاسخ این پرسش روشن نباشد، بعید است پاسخ پرسش اول نیز راهگشا باشد.@mr_ashoori@yekhezaran

