موشکها و ریشههای باستانی!در این جنگ، آمریکا پلهایی را تخریب کرده، برخی تونلها را از کار انداخت…
انتشار: 2026/07/19 00:37 UTC
موشکها و ریشههای باستانی!در این جنگ، آمریکا پلهایی را تخریب کرده، برخی تونلها را از کار انداخته، مسیرهای مواصلاتی را زده و رسانههت میگویند بخشی از زیرساختهای کشور را هدف قرار داده است. پل، جاده، تونل، نیروگاه و ساختمان، که وقتی آسیب میبینند، اثرشان را بلافاصله در زندگی روزمره میبینیم.اما من فکر میکنم اینها، با همه اهمیتشان، در واقع «زیرساخت» نیستند. و سوال میشود که پس زیرساخت چیست؟مدتی پیش درباره زندگی و رشد درختی خواندم که برایم بسیار جالب بود؛ آسپن لرزان و بهطور مشخص نمونه مشهور آن که «پاندو» نام دارد.پاندو از دور شبیه یک جنگل بزرگ است. هزاران درخت که کنار هم رشد کردهاند. اما در واقع، همه آنها به یک شبکه ریشهای مشترک در زیر زمین وصلاند. تنهها میآیند و میروند. یک تنه میمیرد و از همان شبکه ریشهای، جوانهای تازه سر برمیآورد. آنچه ما هزاران درخت مستقل میبینیم، در واقع نمودهای متعدد یک موجود زنده واحد است!یک پاندو نوعا پنجاه هزار تنه و شش هزار تن وزن داشته و با صد و شش هکتار زمین را در بر میگیرد، عملا بزرگترین موجود زنده روی کره زمین است!اینجا تفاوت زیرساخت و روسازه برای من معنا پیدا میکند. تنهها، هرچقدر هم بزرگ باشند، روسازهاند. آنچه در زیر زمین است، شبکه ریشهای است که امکان حیات همه آنها را فراهم میکند چون جان واحدِ آنها زیر خاک است!پل و جاده و تونل و ساختمان گرچه بسیار مهماند اما در نهایت نمودهای بیرونی یک جامعهاند. حتما میتوانند تخریب شوند و یا دوباره ساخته شوند اما به شرط آنکه چیزی در زیر آنها وجود داشته باشد که امکان بازسازی را فراهم کند.آن چیز که جان زیرساخت جامعه ماست، اعتماد است. همکاری است. دانش و تجربه است. نهادهای مردمی و سرمایه اجتماعی است. توان مردم برای دیدن یکدیگر و کنار هم ایستادن و دوباره آغاز کردن است.به باور من اینها زیرساختهای واقعی یک جامعهاند. ما اما در ایران سالهاست بیشتر به روساختها نگاه کردیم. به اینکه چه چیزی ساخته شد، چه دولتی آمد، چه مدیری رفت و چه پروژهای افتتاح شد( هرچند قبول دارم در اینها هم ضعف فراوان داریم) و کمتر به شبکهای از ریشههای معرفتی و روانی و حسی نگاه کردیم که همه اینها از آن تغذیه میکنند.جنگ میتواند پلها و جادهها و ساختمانها را تخریب کند. اما خطر بزرگتر این است که شرایط فعلی، به ریشهها آسیب بزند: به اعتماد، به امید، به همکاری و به احساس تعلق!یک جامعه ممکن است بخش بزرگی از روساختهایش را از دست بدهد و دوباره آنها را بسازد به شرط آنکه ریشههایش زنده باشند.(نمونه بارز آن ژاپن بعد جنگجهانی بود که همان روحیه سلحشوری سامورایی و ایثار در تلاش برای توسعه کشور تصعید شد.)اما اگر ریشهها آسیب دیده باشند، حتی بازسازی همه این پلها ممکن است فقط ساختن ظاهری تازه روی زمینی باشد که دیگر توان رویاندن، خلاقیت، ومعنی بخشی ندارد!پلها را میشود دوباره ساخت. جادهها را میشود دوباره کشید. ساختمانها را میشود دوباره بالا برد. اما اگر ریشههای یک جامعه آسیب دیده باشند، هیچکدام از اینها آینده نمیسازند.من هم مثل شما در میانه جنگ و بحران، پرسش روزمره دارم که چه پلهایی را از دست دادهایم؟ کدام نیروگاه از بین رفت؟ کدام پتروشیمی را زدند؟اما پرسشی که بیشتر درگیرم کرده این است که؛ آیا ریشههایی که میتوانند دوباره پل و جاده و شهر و زندگی را بسازند، هنوز زندهاند؟ کسی به فکر رساندن آبِ حکمت و اخلاق و اعتماد و ادب و اصالت و نوع دوستی و مروت و سخاوت و مدارا و سایر فضلیتهای انسانی به این ریشهها هست؟@yaser_arab57موشکها و ریشههای باستانی!در این جنگ، آمریکا پلهایی را تخریب کرده، برخی تونلها را از کار انداخته، مسیرهای مواصلاتی را زده و رسانههت میگویند بخشی از زیرساختهای کشور را هدف قرار داده است. پل، جاده، تونل، نیروگاه و ساختمان، که وقتی آسیب میبینند، اثرشان را بلافاصله در زندگی روزمره میبینیم.اما من فکر میکنم اینها، با همه اهمیتشان، در واقع «زیرساخت» نیستند. و سوال میشود که پس زیرساخت چیست؟مدتی پیش درباره زندگی و رشد درختی خواندم که برایم بسیار جالب بود؛ آسپن لرزان و بهطور مشخص نمونه مشهور آن که «پاندو» نام دارد.پاندو از دور شبیه یک جنگل بزرگ است. هزاران درخت که کنار هم رشد کردهاند. اما در واقع، همه آنها به یک شبکه ریشهای مشترک در زیر زمین وصلاند. تنهها میآیند و میروند. یک تنه میمیرد و از همان شبکه ریشهای، جوانهای تازه سر برمیآورد. آنچه ما هزاران درخت مستقل میبینیم، در واقع نمودهای متعدد یک موجود زنده واحد است!یک پاندو نوعا پنجاه هزار تنه و شش هزار تن وزن داشته و با صد و شش هکتار زمین را در بر میگیرد، عملا بزرگترین موجود زنده روی کره زمین است!اینجا تفاوت زیرساخت و روسازه برای من معنا پیدا میکند. تنهها، هرچقدر هم بزرگ باشند، روسازهاند. آنچه در زیر زمین است، شبکه ریشهای است که امکان حیات همه آنها را فراهم میکند چون جان واحدِ آنها زیر خاک است!پل و جاده و تونل و ساختمان گرچه بسیار مهماند اما در نهایت نمودهای بیرونی یک جامعهاند. حتما میتوانند تخریب شوند و یا دوباره ساخته شوند اما به شرط آنکه چیزی در زیر آنها وجود داشته باشد که امکان بازسازی را فراهم کند.آن چیز که جان زیرساخت جامعه ماست، اعتماد است. همکاری است. دانش و تجربه است. نهادهای مردمی و سرمایه اجتماعی است. توان مردم برای دیدن یکدیگر و کنار هم ایستادن و دوباره آغاز کردن است.به باور من اینها زیرساختهای واقعی یک جامعهاند. ما اما در ایران سالهاست بیشتر به روساختها نگاه کردیم. به اینکه چه چیزی ساخته شد، چه دولتی آمد، چه مدیری رفت و چه پروژهای افتتاح شد( هرچند قبول دارم در اینها هم ضعف فراوان داریم) و کمتر به شبکهای از ریشههای معرفتی و روانی و حسی نگاه کردیم که همه اینها از آن تغذیه میکنند.جنگ میتواند پلها و جادهها و ساختمانها را تخریب کند. اما خطر بزرگتر این است که شرایط فعلی، به ریشهها آسیب بزند: به اعتماد، به امید، به همکاری و به احساس تعلق!یک جامعه ممکن است بخش بزرگی از روساختهایش را از دست بدهد و دوباره آنها را بسازد به شرط آنکه ریشههایش زنده باشند.(نمونه بارز آن ژاپن بعد جنگجهانی بود که همان روحیه سلحشوری سامورایی و ایثار در تلاش برای توسعه کشور تصعید شد.)اما اگر ریشهها آسیب دیده باشند، حتی بازسازی همه این پلها ممکن است فقط ساختن ظاهری تازه روی زمینی باشد که دیگر توان رویاندن، خلاقیت، ومعنی بخشی ندارد!پلها را میشود دوباره ساخت. جادهها را میشود دوباره کشید. ساختمانها را میشود دوباره بالا برد. اما اگر ریشههای یک جامعه آسیب دیده باشند، هیچکدام از اینها آینده نمیسازند.من هم مثل شما در میانه جنگ و بحران، پرسش روزمره دارم که چه پلهایی را از دست دادهایم؟ کدام نیروگاه از بین رفت؟ کدام پتروشیمی را زدند؟اما پرسشی که بیشتر درگیرم کرده این است که؛ آیا ریشههایی که میتوانند دوباره پل و جاده و شهر و زندگی را بسازند، هنوز زندهاند؟ کسی به فکر رساندن آبِ حکمت و اخلاق و اعتماد و ادب و اصالت و نوع دوستی و مروت و سخاوت و مدارا و سایر فضلیتهای انسانی به این ریشهها هست؟@yaser_arab57
پستهای تلگرام — یاسر عرب
📚پرداختها برای نوشتافزار امروز به یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان رسید تا این #کارخیر با هدف تامین مایحتاج تحصیلی ۳۰۰۰ دانشآموز چنین شرایطی را پشت سر بگذارد.این قصه تا شهریورماه ادامه دارد…جا نمانید…63934610254109586037697633640724 پرداخت مستقیم
📌قاصران و جاهلان و عاملانجبر محیطی برآمده از بیعملی و بدعملی زندانساز است، و کبوتر هم تحمل قفس را ندارد. از همین روی است که امروز بواسطه دوستان نزدیکم متوجه شدم بجز سورنا یکی دیگر از کودکان اوتیست نیز خودش را از بلندای منزل به پائین پرت کرده بوده و زندان بیعملان و بدعملان را به لقایشان بخشیده است.بیعملی و بدعملی ریشههای فردی و جمعی، اجتماعی و ساختاری دارند.بیعملی و بدعملی در مقام فردی در این بلبشوی آخرالزمانی اقتصادی عمدتا از سر ناتوانی و استیصال است، همچون والدین عزیز و دربند سورنا که هیولای استضعاف تحمیلی بال و پرشان را بسته بود و بقدری مشغولشان کرده بوده که دست آخر کبوتر پر نارستهشان را از آنها ستاند.سعیدروستایی در آخرین ساختهاش «زنوبچه» دادگاه اخلاقی اجتماعی باز کرد در کنکاش چرایی سقوط آزاد پسرکنوجوان که بیشباهت به ماجرا سورنا نیست، حداقل در بعد ساختاری.آری براستی چهکسانی جاهلان و قاصران و عاملان پرکشیدن سورنا نوجوان برخوردار از اوتیسم بودند؟بدعملی و بیعملی ساختاری چه دستگاهها و ارگانهایی عامل این درد بزرگ برای خانواده سورنا شد؟بدعملی چه کسانی در اولویت نشناسی و هزینه کرد ثروت عمومی ملت دربند در طرق غیرضرور عامل پر کشیدن سورنا شد؟نظاماجتماعی بعنوان یک عنصر پویا و ناآگاه به امرخیر تا کی قرار است دیگ شله بپزد و نذری بدهد و...اما نسبت به دردهای حقیقی دردمندان بی تفاوت باشد؟از آموزشوپرورش تا سازمانبهزیستی از سازمان اوقاف تا همه دیگر دستگاهها و کلان حاکمیت که از اربعین تا تجمعات خیابانی و غیره حضوری پررنگ و فعال و البته بیربط دارند، هرکدام بنا به قاعده فقهی حقوقی «تسبیب» چه نقشی در پرکشیدن سورناهای این سرزمین داشتند؟چرا اساسا امکان مردن در این خاک از حق حیات بسیار آسانتر و فراختر است؟چرا دروازههای مرگ اینگونه آسانباز شو هستند اما حتی پنجرههای رو به حیاط و حیات بجهت کمی زندگی بهتر قفل و زنجیر شدهاند؟خداوند به همه مادران و پدران داغدیده این سرزمین من جمله پدر و مادر سورنا صبر بدهد.و امید آنکه تلألو خورشید بار دیگر گرمای زندگی را به این سرزمین برگرداند.به یاسرعرب دوست عزیزم که از نزدیک دغدغه او بجهت حل مسئله اجتماعی اوتیسم را دیده و نظاره کردم نیز تسلیت میگویم.یاسرجان متاسفانه اینجا سرزمین خواستهها و تلاشهای نافرجام است، ولو خواستهها و تلاشهای غیرفردی بجهت فلاح اجتماعی.t.me/seyyedhashemfirouzi
خداحافظی!برای یه مدتی میرم!انشاالله نه برای همیشه... ولی فعلا برای مدتی از فضای مجازی فاصله میگیرم.این چند سال درباره خیلی چیزها نوشتم؛ درباره بچهها، توسعه ایران، رسانههای رسمی و غیر رسمی، بی پناهی بچههای اوتیسم، زیست جنسی ایرانیان، ناشنوایی اجتماعی، فقر زدایی، کار خیر، کودکی و توسعه، بلوچستان، دولت، جامعه و کلی چیز دیگه...همیشه فکر میکردم شاید اگر درباره چیزی درست و دقیق حرف بزنیم، اگر دیده بشه، اگر صدایی به جایی برسه، بالاخره یه اتفاقی بیفته....ولی این روزها، بعد از شنیدن صدای ضجههای مادری که بچهش رو از دست داده، به خودم نگاه کردم و دیدم که بیشتر از همیشه خستهام...شاید باید یه مدت ساکت باشم و فکر کنم. فکر کنم اصلاً این همه حرف زدن، این همه نوشتن و تحلیل کردن، کجا به درد میخوره و کجا فقط باعث میشه فکر کنیم داریم کاری میکنیم؟برای همین یه مدتی نه مینویسم، نه تحلیل میکنم، نه درباره چیزی نظر میدم...فکر میکنم باید مدتی برم، فکر کنم، ببینم بعدش واقعا میخوام دوباره حرف بزنم یا نه؟ویدئو برشی از مستند بلوچستان هست که سالها پیش تولید شد...@yaser_arab57
تجزیه ایران همینجاست؛ روی آسفالت خیابان! من در تهران، محله نوفلاح زندگی میکنم. محلهای معمولی؛ نه اعیاننشین است و نه حاشیهنشین. امکاناتش هم در حد یک محله متوسط و قابلقبول پایتخت است. یکی از همین امکانات معمولی، آسفالت خیابان بود. آسفالت خوبی داشت؛ نه…♨️اختلاف ۲۰ ساله امید به زندگی میان سیستان و بلوچستان و گیلان!براساس دادههای ثبت احوال، میانگین سن فوتشدگان در ایران در سال ۱۴۰۴، ۶۶.۸ سال بوده است. میانگین سن فوت مردان ۶۴.۰۸ سال و زنان ۷۰.۶۴ سال گزارش شده است.این شاخص در استانهای مختلف اختلاف قابلتوجهی دارد؛ بهطوری که میانگین سن فوت در سیستان و بلوچستان ۵۱.۶ سال، در خوزستان ۶۲.۹ سال، در گیلان ۷۱.۲ سال و در مازندران ۷۰.۷ سال بوده است.به این ترتیب، فاصله میان میانگین سن فوت در سیستان و بلوچستان و گیلان به حدود ۲۰ سال میرسد؛ شکافی قابلتوجه که نشاندهنده تفاوتهای عمیق منطقهای در وضعیت سلامت، شرایط اقتصادی و اجتماعی و کیفیت زندگی در کشور است.@yaser_arab57
سورنا هم پرکشید... اینجا راجع به او نوشته بودم. t.me/yaser_arab57/13621 و اینجا راجع به بیجایی بچههای اوتیسم. t.me/yaser_arab57/14151?single%D8%AC%D9%8… عرب سلام علیکم؛ مطلب اخیر شما درباره سورنا را خواندم و جگرم سوخت و آتش نگرانی بر جانم افتاد. زیرا منهم دارای فرزند اوتیست هستم و مجبورم برای اینکه از خانه تنها بیرون نرود در را قفل کنم. حتما با آنها برخورد داشته اید و دیده اید که چقدر مهربان هستند و وقتی آرام هستند، کوهی از احساس می شوند.جناب عرب! اگر کسی به معصومیت اعتقادی ندارد کافیست یک ساعت با این بچه ها بنشیند تا بفهمد گناه نکردن هم ممکن است و انسان می تواند به این درجه از معصومیت برسد. واقعا نمی دانم این بلا از کی بر ما نازل شد. تا قبل از اینکه خودم دارای فرزند اوتیست شوم، حتی اسم این عارضه را هم نشنیده بودم و هیچکس در دوست و آشنا و قوم و خویش را ندیده بودم که بگوید مثلا در فامیل ما کودک اوتیست هست.این موضوع را به تمام جامعه تعمیم دهید تا متوجه شوید که این بچه ها چقدر تنهایند و هیچکس بفکر آنها نیست. مشکل خود این بچه ها یکسو و پس زده شدن آنها در جامعه هم یکسوی دیگر.نظام درمان هم که کاری جز سرکیسه کردن خانواده های بینوای این کودکان ندارد و می توان گفت که هیچ طرح جامعی برای این دسته از افراد جامعه تدارک دیده نشده است.وضعیت خاص این کودکان باعث شده تا والدین و خانواده ها نیز از جامعه فاصله بگیرند و همین مسئله به افسردگی پدران و مادران این کودکان دامن زده است.جناب عرب! من لحظه لحظه مشتاقم تا هر چه سریعتر بمیرم و در پیشگاه خدا بایستم و از او بپرسم این کودکان چه گناهی داشتند که اینگونه آنها را آفریدی؟در نگاه مضطرب فرزندم آنگاه که اسباب بازی مورد علاقه اش را گم کرده و یا بو یا صدایی روی مخش رفته زجر و استیصال را حس می کنم و بندبند جگرم پاره میشود. ببخشید که این درد دل اینگونه طولانی شد. پرواز سورنای نازنین را به خانواده اش و شما تسلیت عرض می کنم. خوشا بحالش حالا شبها بی درد و اضطراب می خوابد.@yaser_arab57
درد، خیلی وقتها درد نیست، چون صرفا درد زندگی شخصی مدیران ما نیست!در ایران حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون نفر دارای کمتوانی ذهنی هستند؛ اما تعداد افراد دارای اختلالات رشدی و شناختی ــ با احتساب اوتیسم، سندرم داون و سایر وضعیتهای مرتبط ــ بهمراتب بیشتر است و میتواند به چند میلیون نفر برسد....@yaser_arab57