✳️ «انسان سالم»؛ سرمایه‌ای که «توسعه» از آن آغاز می‌شود ✍🏼 رها معیری سال‌هاست که مفهوم سلامت از اتا…

🔹این سطح از گروگانگیری‌ در تاریخ منطقه «بی‌سابقه» است/ هدف از بیان مسائل و مشکلات «دفاع از حق مردم» است؛ باید از کسانی که این مسائل را مطرح می‌کنند تشکر شودامام‌جمعه زاهدان در ادامه خاطرنشان ساختند: گروگانگیری‌های گسترده‌ای که این روزها در جریان است، در تاریخ منطقه بی‌سابقه‌اند. این گروگانگیری‌ها نه در دوران حکومت پادشاهی و یا زمانی که حکومت قبایلی در منطقه رواج داشت سابقه دارد و نه از زمانی که نظام جمهوری اسلامی در کشور حاکم است.ایشان افزودند: اگر سخنی در راستای حفظ امنیت و رعایت حقوق مردم می‌زنیم، هدف و مقصد دیگری نداریم بلکه هدف فقط دفاع از حق مردم است که یک حق اسلامی، شرعی و بشری است. این حق مردم است که حرف‌شان شنیده شده و به حقوق‌شان رسیدگی شود؛ این سبب تسلی مردم می‌شود. باید از کسی که این مسائل را بیان می‌کند تشکر شود. 🔹اقوام و طوایف استان بر لزوم مقابله با پدیدۀ گروگانگیری و آزادی گروگان‌ها اتفاق‌نظر دارندمولانا عبدالحمید گفتند: بنده در خصوص رسیدگی به پدیدۀ گروگانگیری و حفظ امنیت مردم، فقط مسئولان یا دستگاه خاص را مخاطب قرار ندادم، بلکه هم مسئولان را خطاب کردم که با اختیارات قانونی و امکانات و تجهیزاتی که دارید به موضوع ورود کنید و گروگانگیرها را تعقیب و دستگیر کنید، و هم علما و ریش‌سفیدان را به تندی مورد خطاب قرار دادم و گفتم هر کسی که از گروگانگیر حمایت کند به دین و ملت خیانت کرده است.ایشان افزودند: در دیدارها و مراجعاتی که در همین هفته از جانب طوایف مختلف صورت گرفت، نیز بنده بر لزوم مقابله با پدیدۀ گروگانگیری تأکید کردم و ریش‌سفیدان و معتمدین طوایف نیز بر این نکته اتفاق‌نظر دارند که به خلافکاران و گروگانگیران در هر طایفه تذکر بدهند که گروگان‌ها را آزاد کنند و از این عمل زشت خود توبه کنند و دنبال رزق حلال باشند. 🔹هیچ‌کس در نماز جنازۀ گروگانگیرها شرکت نمی‌کندمولانا عبدالحمید در ادامه هشداری صریح به گروگان‌گیرها دادند و گفتند: بنده امروز یک موضوع را به صراحت اعلام می‌کنم که اگر یکی از گروگان‌گیرها از دنیا برود، نه بنده در نماز جنازه‌اش شرکت می‌کنم و نه سایر علما و مردم. کسانی که راه را بر مردم می‌بندند و مردم را به گروگان می‌برند و یا سرقت مسلحانه می‌کنند، راهزن هستند و اگر کشته شوند هیچ‌کسی در نماز جنازۀ آنها  شرکت نمی‌کند و برای تسلیت به خانواده‌های‌شان هم نمی‌رود. 🔹گروگان‌گیرها و سارقان، گروگان‌ها را آزاد کنند و اموال مردم را برگردانند، در غیر این‌صورت دست ما و مردم به سمت آسمان بلند خواهد شدامام‌جمعه زاهدان در پایان سخنان‌شان تصریح کردند: بنده خطاب به گروگانگیرها و سارقان می‌گویم اگر از مردم هستید و به قرابت مردم امید دارید، توبه کنید و گروگان‌ها را آزاد و اموال مردم را به مردم برگردانید؛ حرمت و احترام شما در همین است. اگر نگران رزق و روزیِ خود هستید به خدا سوگند بدانید که خداوند شما را روزی می‌دهد. درست است که ما از مسئولان انتقاد می‌کنیم که اوضاع کار و اقتصاد خراب است، اما اگر کسی واقعاً دنبال کار و روزی حلال باشد، در جامعه کسب‌وکار زیاد است.ایشان خاطرنشان ساختند: ما هفتۀ قبل به گروگانگیر‌ها هشدار دادیم که اگر گروگان‌ها را آزاد نکنند در حق‌شان بددعایی می‌کنیم، اما ما همچنان خوش‌بین و امیدواریم که گروگان‌ها آزاد شوند و اموالی که به سرقت برده شده‌اند به صاحبان‌شان بازگردانده شوند. اما اگر گروگانگیرها و سارقان این کار را نکنند و ما ناامید شویم، طبیعی است که دست ما و مردم به سمت آسمان بلند می‌شود و مطمئن باشید آن زمان قهر و غضب خداوند بر ظالمان نازل خواهد شد.  🆔 t.me/sunnionline➡️ sunnionline.us

🕌 مولانا عبدالحمید در مراسم نماز جمعه زاهدان:🔷 تندروی در استان و کشور جواب نداده و نمی‌دهد؛ «اعتدال»، «دوراندیشی» و «حفظ حرمت مردم» جواب می‌دهد شیخ‌الاسلام مولانا عبدالحمید، امروز (23 مرداد 1405) در مراسم نماز جمعه زاهدان، با اشاره به اظهارات اخیر یکی از مسئولان ارشد استانی در سیستان‌‌وبلوچستان، با بیان اینکه قضاوت پیرامون آن اظهارات را «به قضاوت خدا و مردم» واگذار می‌کنیم، مشکلات جاری در استان و کشور را از نتایج و ثمرات «تندروی» دانستند و تأکید کردند: مسئولان و مدیرانی که از مرکز کشور به استان سیستان‌وبلوچستان فرستاده می‌شوند باید افرادی «معتدل»، «دوراندیش» و «آشنا با فرهنگ منطقه» باشند و «حرمت و جایگاه مردم» را حفظ کنند.امام‌جمعۀ زاهدان همچنین برای سومین هفته متوالی، با تأکید بر لزوم مقابله با پدیدۀ گروگانگیری، این سطح از گروگانگیری را در تاریخ منطقه «بی‌سابقه» توصیف کردند و هشدارهایی صریح و جدی به گروگان‌گیرها و سارقان دادند. 🔹برای ما «قضاوت خدا و مردم» کافی است/ از «قضاوت عادلانۀ اقشار مختلف مردم» تشکر می‌کنمبه گزارش سنی‌آنلاین به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر امام‌جمعه اهل‌سنت زاهدان، مولانا عبدالحمید گفتند: سخنانی که اخیرا (از سوی یکی از مسئولان استانی) مطرح شد، تلقی تمام مردم این بود که مخاطب آن سخنان، این تریبون (تریبون نماز جمعه اهل‌سنت زاهدان) بوده است. بنده قبلا بارها روی همین منبر گفته‌ام که به تهمت‌ها پاسخ می‌دهیم اما به توهین پاسخ نمی‌دهیم. این موضوع را به قضاوت الله تعالی و مردم بسپاریم.ایشان در ادامه از واکنش‌ها و ابراز نگرانی اقشار مختلف مردم در خصوص جریان اخیر قدردانی کردند و گفتند: جا دارد بنده از تمام مردم اعم از مردان و زنان و شیعه و سنی در استان و بیرون از استان و از علما و ریش‌سفیدان و دانشگاهیان و سایر اقشار و طبقات مردم که در این زمینه ابراز نگرانی و قضاوت عادلانه کردند، تشکر و برای همه دعای خیر کنم.ایشان ادامه دادند: برای بنده قضاوت خدا و مردم کافی است و مناسب نمی‌دانم از خودم دفاع کنم و در خصوص مسائل شخصی از این تریبون جواب بدهم. تلاش ما همواره این است که مردمی و در کنار مردم زندگی کنیم. حقوق هیچ‌کسی را ضایع نمی‌کنیم و به کسی بد و بیراه نگفتیم. انتقادهای بنده نیز همواره سازنده و همراه با ارائه راهکار و راه‌حل بوده‌اند. 🔹مردم عزیز را به «حفظ آرامش» توصیه می‌کنم/ همه باید در راستای «حفظ امنیت» تلاش کنندامام‌جمعه زاهدان در ادامه خاطرنشان ساختند: شما مردم عزیز را به حفظ آرامش توصیه و تأکید می‌کنم، زیرا کشور در شرایط خاصی قرار دارد و منطقه نیاز به آرامش دارد. همه باید در جهت حفظ امنیت تلاش کنند. این حق مردم استان و کشور بر مسئولان است که مسئولان به وظیفۀ خودشان عمل کنند. لذا منتظر می‌مانیم مسئولان مرکز کشور که وظیفه‌شان از همه سنگین‌تر است، چه تصمیمی می‌گیرند. 🔹مسئولانی که به سیستان‌وبلوچستان فرستاده می‌شوند باید «دوراندیش» و «آشنا با فرهنگ منطقه» باشند و به مردم «فشارهای بی‌جا» وارد نکنندامام‌جمعه زاهدان در ادامه اظهار داشتند: تندروی در استان و کشور جواب نداده و نمی‌دهد. بسیاری از مشکلات کشور نتیجۀ تندروی بعضی افراد است و بخش بزرگی از تبعات این تندروی‌ها متوجه استان سیستان‌وبلوچستان می‌شود که اقوام و مذاهب و بافت‌های مختلف قومی در این استان زندگی می‌کنند.ایشان افزودند: شیعه و سنی در سیستان‌وبلوچستان با یکدیگر قرابت و خویشاوندی دارند. لذا تندروی در این استان هرگز جواب نمی‌دهد، بلکه فقط اعتدال، درایت، میانه‌روی، دوراندیشی و حفظ حرمت مردم جواب می‌دهد. به همین دلیل بنده در گذشته درخواست کردم مدیران و مسئولانی که به این استان فرستاده می‌شوند افرادی باشند که بتوانند تمام جوانب را در نظر بگیرند، دوراندیش باشند و با فرهنگ منطقه آشنایی داشته باشند و فشارهای بی‌جا به مردم وارد نکنند. 🔹کسانی که با هدف باج‌خواهی، گروگان‌ها را شکنجه می‌کنند بویی از انسانیت نبرده‌اندمولانا عبدالحمید در ادامۀ سخنان‌شان در مراسم نماز جمعه زاهدان، به موضوع گروگانگیری‌ها اشاره کردند و گفتند: گروگانگیری، راه‌بندانی، باج‌خواهی و اسارت انسان‌ها و شکنجۀ آنها بر خلاف تعالیم اسلام است و دل همۀ مردم را به درد آورده است. وقتی ما گریه و نالۀ گروگان‌ها را می‌بینیم که آنها را شکنجه کرده‌اند و عکس یا فیلم‌شان را به خانواده‌شان فرستاده‌اند و مبالغ کلانی را باج‌خواهی می‌کنند، بسیار ناراحت و نگران می‌شویم. کسانی که این کارها را می‌کنند مسلمانی که به‌جای خود، بویی از انسانیت نبرده‌اند.

✳️ ارمغان‌های شش‌گانه بعثت محمدی1⃣ عقیدهٔ خالص و روشنٍ توحیدبعثت محمدی سوغات ارزندهٔ «عقیده توحید» را که بیش از هر عقیدهٔ دیگری مجهول و فراموش‌شده و مظلوم بود، به بشریت اهدا فرمود و بعد از آن تمام جهان صدای بازگشت آن را تکرار کرد و مکتب‌های فلسفی و دعوت‌های جهانی، کم‌وبیش تحت تأثیر آن قرار گرفتند. عقیده خالص توحید؛ عقیده‌ای انقلابی و معجزه‌آسا، مملو از نیرو و حیات، دگرگون‌کنندهٔ شرایط و اوضاع و کوبندهٔ معبودان باطل و چنان عقیده‌ای است که بشر هرگز مانند آن را نیافته و تا قیامت نخواهد یافت. 2⃣ وحدت انسانی و مساوات بشری رسول اکرم ﷺ بعد از قرن‌های متمادی و در میان تاریکی‌های حاکم بر اجتماع، ندای وحدت را سر داد که یک ندای انقلابی، محیرالعقول و دگرگون‌کنندۀ اوضاع بود. آنحضرت ﷺ صراحتاً اعلام کرد: «أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ رَبَّكُمْ وَاحِدٌ وَ إِنَّ أَبَاكُمْ وَاحِدٌ، كُلُّكُمْ لِآدَمَ وَ آدَمُ مِنْ تُرَابٍ، إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اَللّٰهِ أَتْقٰاكُمْ، وَ لَيْسَ لِعَرَبِيٍّ عَلَى أَعْجَمِيٍّ فَضْلٌ إِلاَّ بِالتَّقْوَى». این منشور، متضمن دو اعلام است که هر دو، پایۀ و اساس امنیت و صلح جهانی هستند. این دو اعلام عبارتند از: وحدت ربوبی و وحدت بشری. از این نظر، انسان از دو جهت برادر انسانِ دیگر است؛ از یک طرف به دلیل یکی‌بودنِ پروردگار و از طرفی به‌خاطر یکی‌بودنِ پدرشان. 3⃣ عزت و سربلندی انسان رسول‌الله ﷺ عزت و شرافت انسان را دوباره به او بازگرداند و مجدداً به او ارزش و اعتبار داد و با صراحت اعلام کرد که انسان عزیزترین و ارزنده‌ترین جوهر کائنات و موجودات است و هیچ‌چیزی گرامی‌تر و به محبت شایسته‌تر از انسان نیست و هیچ موجودی لایق‌تر به حفظ و صیانت از او وجود ندارد. 4⃣ مبارزه با ناامیدی و ایجاد امید، آرزو، اعتماد و عزت‌نفس در انسانقبل از بعثت رسول اکرم ﷺ اکثر افراد بشر دچار یأس و ناامیدی از رحمت‌های پروردگار و مبتلا به سوءظن به فطرت سلیم انسانی بودند... آنحضرت ﷺ در چنین وضعیتی، با کمال جرأت و صراحت اعلام کرد که فطرت انسانی مانند لوحی صاف است که صلاحیت دارد در آن بهترین و جالب‌ترین نقش و نوشته درج شود. رسول اکرم ﷺ توضیح داد که هر انسان سر نو زندگی‌اش را آغاز می‌کند و بر مبنای عمل و کردارش شایستۀ پاداش و کیفر و بهشت و دوزخ است.آری، خاتم‌النبیین ﷺ با دعوت عام خود به سوی توبه و بیان فضایل و گنجایش آن، بشریت مرعوب و خوف‌زده و پریشان‌خاطر را که مدت‌ها زیر چکمه‌های یأس و ناامیدی ناله می‌زد و از افراط هشدارها و اخطارات کیفر و عذاب و غضب و جلال، لرزه بر اندام بود، کمک و دستگیری نمود و برای او فرصتی جدید و طلایی در زندگی مهیا فرمود و در قلب ناتوان و خسته و جسم سرد و پژمرده‌اش حرارت جدید و روح تازه‌ای دمید و برای جراحات او، مرهمی تدارک دید و او را کاملا از پرتگاه مذلت و خواری به اوج عزت و شرافت و اعتمادبه‌نفس و توکل و اتکاء به ذات الله، مشرف ساخت. 5⃣ جمع بین دین و دنیابزرگ‌ترین هدیه بعثت محمدی و منت جاویدان و عظیم آن بر بشریت، این ندای عمومی بود که اساس اعمال و اخلاق همان هدفی است که انسان آن را دنبال می کند و در شریعت اسلام از آن به «نیت» تعبیر می‌شود. آنحضرت ﷺ اعلام کرد که زندگی مؤمن مجموعه‌ای از چیزهای ضد و نقیض نیست، بلکه زندگانی مؤمن، دارای وحدتی است که بر آن روح عبادت و اخلاص حاکم است و ایمان و اسلام، این زندگی را به اطاعت و فرمانبرداری از اوامر الله تعالی سوق می‌دهد. رسول خدا ﷺ نظریۀ جدایی میان دین و دنیا را از بین برد و سراسر زندگی را «بندگی» و روی زمین را «محراب عبادت» اعلام نمود و دست انسان را گرفته او را از جبهه‌های ضد و نقیض و در حال نبرد، به جبهۀ واحد و گستردۀ عمل صالح، خدمت به بشریت و جستجو برای رضایت خداوند راهنمایی کرد. 6⃣ تعیین اهداف و مقاصد و زمینه‌های عمل و تلاشحضرت محمد ﷺ انسان را به مناسب‌ترین جایگاه راهنمایی کرد تا نیروهای خود را در آن صرف نماید و او را در فضایی وسیع و بلند صعود داد تا در آن بال و پر گشوده و به پرواز درآید. آنحضرت ﷺ انسانی را که از هدف حقیقی خود جاهل بود و نمی‌دانست به کجا می‌رود و بازگشت او به کجاست، با تعالیم گهربار خود رهایی بخشید و هدف حقیقی و مطلوب نهایی را پیش روی او قرار داد و در دل انسان این مطلب را راسخ نمود که زمینۀ حقیقی کوشش و جدیت او، و مصرف درست موهبت‌ها، نیروها و نگرش‌های او این است که معرفت آفریدگار آسمان‌ها و زمین را حاصل نماید و از صفات و قدرت و حکمت او آگاه شود و بدین ترتیب با تحصیل ایمان و یقین، به رضا و خشنودی خداوند متعال نایل گردد.📚 [اقتباس از کتاب گرانسنگ «نبی رحمت»/ نوشتهٔ علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه‌الله/ ترجمهٔ استاد مولانا مفتی محمدقاسم قاسمی]🆔 t.me/sunnionline➡️ sunnionline.us

🌐 اختتامیه شانزدهمین دوره ترجمه و تفسیر قرآن دارالعلوم زاهدان برگزار شدسنی‌آنلاین| اختتامیه شانزدهمین دوره ترجمه و تفسیر قرآن کریم دارالعلوم زاهدان، چهارشنبه (۲۱ مرداد ۱۴۰۵) در مسجد جامع مکی زاهدان برگزار شد.▫️به گزارش سنی‌آنلاین، در این جلسه، پس از تلاوت آیاتی از قرآن مجید توسط حافظ خالد زارعی، از شرکت‌کنندگان شانزدهمین دوره ترجمه و تفسیر قرآن کریم، شیخ‌الاسلام مولانا به ترجمه و تفسیر سوره‌های معوذتین (قل أعوذ برب الفلق - قل أعوذ برب الناس) پرداختند. ▫️در این نشست همچنین از ۱۰۶ تن از شرکت‌کنندگان که در آزمون پایان‌ دوره، نمره مطلوب را احراز کرده بودند، با اعطای لوح یادبود تجلیل شد.▫️گفتنی‌ست؛ دورهٔ ترجمه و تفسیر قرآن کریم دارالعلوم زاهدان، هر سال طی دو ماه در تعطیلات تابستان توسط مولانا عبدالغنی بدری، استاد برجسته تفسیر و حدیث و معاون آموزشی دارالعلوم برگزار می‌شود.در این دوره، اقشار مختلف مردم به‌ویژه علما، طلاب، دانشجویان و فرهنگیان (برادر و خواهر) از مناطق مختلف شرکت می‌کنند.🆔 t.me/sunnionline➡️ sunnionline.us

🔸چرا برچسب «مخل امنیت» نیازمند تأمل است؟طبیعی است که سخنان و مواضع هر شخصیت عمومی، از جمله مولانا عبدالحمید، بتواند موضوع بحث و ارزیابی و حتی نقد قرار گیرد، اما نقد یک شخصیت با حذف یا برچسب‌‌زنی متفاوت است. نسبت‌دادن عناوینی همچون «مخل امنیت» یا «وحدت‌شکن» به شخصیتی که بخش مهمی از ادبیات عمومی او بر حفظ آرامش، گفت‌وگو، مصالحه و پرهیز از خشونت استوار بوده، دست‌کم نیازمند ارائه استدلال و شواهد روشن است.در یک جامعه متکثر، امنیت پایدار تنها با سکوت منتقدان ایجاد نمی‌شود؛ بلکه امنیت زمانی پایدارتر خواهد بود که شهروندان بتوانند مطالبات خود را از مسیرهای مسالمت‌آمیز بیان کنند و برای اختلافات، امکان گفت‌وگو وجود داشته باشد.از همین رو، می‌توان استدلال کرد که تحمل صداهای متفاوت، نه الزاماً نشانه ضعف وحدت ملی، بلکه یکی از نشانه‌های بلوغ اجتماعی و ظرفیت یک جامعه برای مدیریت اختلافات است.🔸تریبون عدالت برای همهشاید یکی از مهم‌ترین میراث اجتماعی مولانا عبدالحمید را بتوان در تغییر نگاه به کارکرد تریبون‌های عمومی جست‌وجو کرد؛ اینکه تریبون مذهبی یا اجتماعی نباید صرفاً محل بیان علایق شخصی، منافع گروهی یا دفاع از یک طیف خاص باشد، بلکه می‌تواند بستری برای طرح عدالت و دفاع از حقوق عمومی باشد.از این منظر، دفاع از جایگاه مولانا عبدالحمید را می‌توان فراتر از دفاع از یک فرد دانست؛ دفاع از این اصل که تریبون‌های عمومی می‌توانند در خدمت عدالت‌خواهی، صلح، گفت‌وگو و طرح مطالبات عمومی باشند.🔸سرمایه اجتماعی و مسئولیت یک چهره ملیتبدیل‌شدن یک عالم دینی به یک چهره اثرگذار اجتماعی، پدیده‌ای نیست که صرفاً با داشتن یک تریبون یا جایگاه رسمی اتفاق بیفتد. این جایگاه در طول زمان و در تعامل با جامعه شکل می‌گیرد و مهم‌ترین پشتوانه آن نیز اعتماد اجتماعی است.مولانا عبدالحمید طی سال‌های گذشته توانسته مخاطبانی فراتر از جامعه مذهبی خود پیدا کند؛ مخاطبانی که بخشی از آنها نه به دلیل اشتراک مذهبی، بلکه به دلیل همدلی با برخی مطالبات اجتماعی و عدالت‌خواهانه ایشان، سخنانش را دنبال می‌کنند.البته چنین جایگاهی مسئولیت سنگینی نیز به همراه دارد. هرچه دامنه مخاطبان یک چهره گسترده‌تر می‌شود، مسئولیت او در حفظ ادبیات آرام و توجه به منافع عمومی نیز افزایش می‌یابد.🔸سخن پایانیمولانا عبدالحمید را می‌توان حاصل چند دهه حضور مستمر یک عالم دینی در متن تحولات اجتماعی ایران دانست؛ شخصیتی که جایگاه او از امام جمعه و مدیر حوزه علمیه، به یک کنشگر دینی ـ اجتماعی با دامنه مخاطب ملی گسترش یافته است.نقطه مهم این تحول، گسترش دایره مطالبات از مسائل مذهبی به مسائل عمومی‌تر جامعه است؛ از حقوق مذهبی تا عدالت، آزادی، رفاه، امنیت و حقوق شهروندی.در جامعه‌ای متکثر مانند ایران، وجود تریبون‌هایی که بتوانند مطالبات را به شیوه‌ای مسالمت‌آمیز و بدون دعوت به خشونت بیان کنند، می‌تواند بخشی از سازوکار گفت‌وگوی اجتماعی باشد. بنابراین، اختلاف با یک شخصیت نباید به حذف صدای او یا برچسب‌زنی بدون استدلال منجر شود.دفاع از حق مطالبه‌گری و گفت‌وگوی مسالمت‌آمیز، دفاع از یک فرد نیست؛ دفاع از اصلی است که می‌گوید عدالت، امنیت و وحدت پایدار، زمانی شکل می‌گیرد که همه شهروندان خود را در سرنوشت کشور سهیم بدانند و برای بیان مطالبات خود، تریبون و مسیر قانونی و مسالمت‌آمیز داشته باشند.🆔t.me/sunnionline➡️ sunnionline.us

✳️ از تریبون مسجد مکی تا صدای مطالبات ملی؛ بازخوانی جایگاه مولانا عبدالحمید در سپهر اجتماعی ایرانجایگاه مولانا عبدالحمید در چند دهه فعالیت دینی و اجتماعی را نمی‌توان صرفاً در چارچوب یک عالم دینی، امام جمعه یا مدیر حوزه علمیه تعریف کرد. ایشان در طول سال‌ها، به‌تدریج از یک چهره مذهبی و منطقه‌ای به شخصیتی با دامنه اثرگذاری ملی تبدیل شده‌اند؛ مسیری که در آن، دایره مطالبات مطرح‌شده از مسائل مذهبی و حقوق اقلیت‌های دینی فراتر رفته و به موضوعاتی همچون عدالت، آزادی، رفاه عمومی، امنیت، وحدت ملی و حقوق همه شهروندان ایران رسیده است.مولانا عبدالحمید در آغاز فعالیت‌های خود بیش از هر چیز به‌عنوان یک عالم اهل‌سنت، امام جمعه و مدیر حوزه علمیه شناخته می‌شد؛ اما استمرار حضور ایشان در عرصه عمومی و طرح مسائل اجتماعی، موجب شد جایگاه ایشان به‌تدریج از یک مرجع صرفاً مذهبی فراتر رود. در این مسیر، تریبون مسجد مکی نیز کارکردی گسترده‌تر پیدا کرد و از محلی برای بیان صرفاً مسائل مذهبی، به بستری برای طرح بخشی از دغدغه‌ها و مطالبات عمومی جامعه تبدیل شد.🔸عبور از مطالبات مذهبی به مطالبات ملییکی از ویژگی‌های قابل توجه در مواضع سال‌های اخیر مولانا عبدالحمید است. اگر در مقاطعی بخش مهمی از سخنان ایشان بر حقوق مذهبی و مسائل مربوط به اهل‌سنت متمرکز بود، در ادامه، موضوعات مطرح‌شده ابعاد عمومی‌تری پیدا کرد؛ به‌گونه‌ای که امروز بخش قابل توجهی از این مطالبات، محدود به یک مذهب یا قوم خاص نیست. آزادی، عدالت، رفع تبعیض، بهبود وضعیت اقتصادی، رفاه عمومی، رعایت حقوق شهروندی و ایجاد زمینه گفت‌وگو میان جامعه و حاکمیت، از جمله موضوعاتی است که در این چارچوب مورد تأکید قرار گرفته است. از این منظر، می‌توان گفت مولانا عبدالحمید در روند فعالیت اجتماعی خود، از نمایندگی مطالبات یک جامعه مذهبی به طرح مطالبات عمومی‌تر جامعه ایران حرکت کرده است؛ تغییری که طبیعتاً دامنه مخاطبان‌شان را نیز گسترده‌تر کرده است.🔸مسجد مکی؛ تریبونی فراتر از یک تریبون مذهبیمسجد مکی در زاهدان، در طول سال‌های گذشته، صرفاً یک مرکز مذهبی برای جامعه اهل‌سنت نبوده، بلکه تریبون این مسجد، به‌ویژه در خطبه‌های نماز جمعه، به محلی برای طرح مسائل اجتماعی و سیاسی روز تبدیل شده و سخنان مولانا عبدالحمید از این جایگاه، مخاطبانی فراتر از جامعه اهل‌سنت پیدا کرده است.همین تغییر رویکرد را می‌توان یکی از عوامل مهم در افزایش دامنه نفوذ اجتماعی ایشان دانست. هنگامی که یک تریبون مذهبی، مسائل عمومی جامعه را نیز مورد توجه قرار می‌دهد، مخاطب آن دیگر صرفاً پیروان یک مذهب نیست؛ بلکه هر شهروندی که دغدغه عدالت، امنیت، آزادی، رفاه و آینده کشور را دارد، می‌تواند خود را مخاطب آن بداند.از همین منظر، بخشی از محبوبیت مولانا عبدالحمید در میان گروه‌های خارج از جامعه اهل‌سنت را می‌توان ناشی از همین گسترش دایره گفتمان از مذهب به جامعه دانست.🔸ایران به‌مثابه خانه مشترک اقوام و مذاهبدر بازخوانی مواضع مولانا عبدالحمید، یک مؤلفه مهم دیگر نیز قابل مشاهده است: تأکید بر ایران به‌عنوان سرزمینی مشترک برای اقوام، مذاهب و ادیان مختلف. در این نگاه، تفاوت مذهبی، قومی و فرهنگی نباید به عاملی برای حذف یا به حاشیه‌راندن بخشی از جامعه تبدیل شود. ایران، در این چارچوب، مجموعه‌ای متکثر از اقوام و پیروان ادیان و مذاهب مختلف است که حفظ انسجام و تمامیت آن، نیازمند به‌رسمیت‌شناختن این تکثر و ایجاد احساس تعلق مشترک است.بر همین اساس، دفاع از حقوق اهل‌سنت یا دیگر گروه‌های اجتماعی را نمی‌توان الزاماً در تقابل با منافع ملی تعریف کرد. برعکس، از منظر این رویکرد، عدالت میان شهروندان و ایجاد احساس برابری، می‌تواند یکی از پایه‌های تقویت همبستگی ملی باشد.🔸 «مطالبه‌گری و گفت‌وگو»؛ لازمهٔ «امنیت و آرامش جامعه»یکی از محورهای مهم در ارزیابی شخصیت‌های اثرگذار اجتماعی، نوع مواجهه آنان با اختلافات و بحران‌هاست. مولانا عبدالحمید در سال‌های فعالیت خود، در بسیاری از مواضع، بر گفت‌وگو، پرهیز از خشونت، حفظ آرامش و حل اختلافات از مسیر مذاکره و مصالحه تأکید کرده است.از این منظر، میان انتقاد، مطالبه‌گری و اعتراض به برخی سیاست‌ها با تلاش برای ایجاد ناامنی یا خشونت، تفاوت اساسی وجود دارد. ممکن است درباره برخی مواضع یا تحلیل‌های یک شخصیت سیاسی یا اجتماعی اختلاف نظر وجود داشته باشد، اما برچسب‌زدن به یک چهره صرفاً به دلیل طرح مطالبات و انتقادات، بدون بررسی دقیق محتوای سخنان و روش او در مواجهه با بحران‌ها، نمی‌تواند جایگزین نقد مستدل شود.در واقع، مطالبه‌گری زمانی به تهدیدی برای امنیت تبدیل می‌شود که به خشونت و نفی گفت‌وگو منجر شود؛ حال‌آنکه تأکید مستمر بر گفت‌وگو و پرهیز از خشونت، در نقطه مقابل چنین رویکردی قرار دارد.👇🏼