پروفسور ایرانی در ۳۹ سالگی معتبرترین جایزه علوم کامپیوتر نظری جهان را از آن خود کرداستکهلمیان - شای…
انتشار: 2026/07/26 05:32 UTC
پروفسور ایرانی در ۳۹ سالگی معتبرترین جایزه علوم کامپیوتر نظری جهان را از آن خود کرداستکهلمیان - شایان اویس قرن، پژوهشگر ایرانی و استاد دانشگاه واشنگتن، در ۳۹ سالگی موفق به دریافت معتبرترین جایزه جهان در حوزه علوم کامپیوتر نظری شد و با این موفقیت، رکوردی را که بیش از چهار دهه پابرجا مانده بود، شکست.او که در سال ۱۳۶۵ در اصفهان متولد شد، تحصیلات خود را در رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف آغاز کرد و سپس برای ادامه تحصیل راهی دانشگاه استنفورد آمریکا شد. علاقه اصلی او از دوران دانشجویی، حل مسئله مشهور «فروشنده دورهگرد» بود؛ مسئلهای که یافتن کوتاهترین مسیر برای بازدید از مجموعهای از شهرها و بازگشت به نقطه آغاز را بررسی میکند و از دشوارترین چالشهای علوم رایانه به شمار میرود.اویس قرن در سال ۲۰۱۹ به همراه همکارانش موفق شد الگوریتم کلاسیک نیکوس کریستوفیدس را که از سال ۱۹۷۶ بیرقیب مانده بود، بهبود دهد. این دستاورد که نتیجه بهرهگیری از ابزارهای پیشرفته ریاضی در حوزههایی مانند نظریه احتمال، فیزیک آماری و هندسه جبری بود، یکی از مهمترین پیشرفتهای چند دهه اخیر در علوم کامپیوتر نظری محسوب میشود. مقاله مربوط به این پژوهش در سال ۲۰۲۰ منتشر شد.امین صابری، استاد پیشین او در دانشگاه استنفورد، اهمیت این موفقیت را به گذار از یک هواپیمای ابتدایی به هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ تشبیه کرده است. خود اویس قرن نیز گفته است لحظه اطمینان از موفقیت الگوریتم جدید، یکی از شیرینترین لحظات زندگی علمیاش بوده است.وی پیشتر در سال ۲۰۰۴ نیز مدال طلای المپیاد جهانی انفورماتیک را کسب کرده بود. همسر او، فرناز رونقی، شخصیت او را ترکیبی از نبوغ، بازیگوشی و روحیه شاد توصیف میکند و معتقد است همین تعادل، نقش مهمی در موفقیتهای علمی او داشته است. این زوج به همراه پسر دهساله خود، فراز، در شهر سیاتل زندگی میکنند.اویس قرن علاوه بر پژوهشهایش درباره مسئله فروشنده دورهگرد، در سال ۲۰۱۸ نیز با ارائه روشی نوآورانه برای نمونهگیری تصادفی، به حل یکی دیگر از مسائل قدیمی علوم رایانه کمک کرد؛ دستاوردی که کاربردهای گستردهای در آمار، هوش مصنوعی و فیزیک دارد. موفقیتهای او جایگاه دانشمندان ایرانی را در عرصه جهانی علوم کامپیوتر بیش از پیش برجسته کرده است.او در حال حاضر «پروفسور علوم کامپیوتر و مهندسی» در دانشگاه واشنگتن در سیاتل است و کرسی افتخاری «ادوارد دی لازوسکا» را نیز در اختیار دارد. پیش از این استادیار و سپس دانشیار بود و اکنون به مرتبه کامل پروفسوری رسیده است.با این حال، موفقیت شایان اویس قرن برای بسیاری از ایرانیان با احساسی دوگانه همراه است. این واقعیت که گروه بزرگی از نوابغ و گنجینه های علمی کشور از ایران گریخته اند جایی برای خوشحالی باقی نگذاشته است.برای نمونه اختلال گسترده در سامانههای بانکی ایران در هفته های اخیر که خدمات چند بانک بزرگ را برای مدتی با مشکلات جدی روبهرو کرد. پس از این رویداد، برخی مسئولان و کارشناسان از کمبود نیروی متخصص و مهاجرت کارشناسان خبره به خارج از کشور بهعنوان یکی از عواملی یاد کردند که هم مدیریت بحران و هم سرعت رفع مشکلات را تحت تأثیر قرار داده است.شرایطی که پیامد مستقیم مدیریت کشور در ۴۷ سال گذشته بوده است.



