بررسی مقوله امنیت بر اساسِ آموزه های اهلبیت ؛ از امنیت تکوینی تا امنیت سیاسی وتبیین امنیتِ حُکمرانی…

بررسی مقوله امنیت بر اساسِ آموزه های اهلبیت ؛ از امنیت تکوینی تا امنیت سیاسی وتبیین امنیتِ حُکمرانی مانند امام علی (ع) و صلح مانند امام حسن (ع)✍هادی سروشامنیت یکی از مقولات اساسی زندگی بشر است. ما به عنوان یک شیعه و بلکه یک مسلمان ؛ امنیت را از زاویه قرآن و عترت (ع) باید دیده و به بررسی آن بپردازیم.حدیث امان حدیث امان که مشهور بین شیعه و سنی است و هشت تن از صحابه پیامبر رحمت (ص) آن را  نقل کرده‌اند مورد اعتبار است.متن حدیث از پیامبر اکرم (ص) چنین است :«إِنِّی وَ أَهْلُ بَیْتِی أَمَانٌ لِأَهْلِ الْأَرْضِ، کَمَا أَنَّ النُّجُومَ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ».‌  ؛  «همانا من و اهل‌بیتم، مایه امان اهل زمین هستیم؛ همان‌گونه که ستارگان مایه امان اهل آسمان‌اند».این حدیث در منابع شیعه مانند ؛ کمال‌الدین و تمام‌النعمه، شیخ صدوق (ره)، باب ۴۵، حدیث ۵ . و  الأمالی، شیخ طوسی (ره)، مجلس ۲۴، حدیث ۵۱. و در منابع اهل‌سنت ؛ مانند ؛ المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، ج ۲، ص ۴۸۶ ، و در الصواعق المحرقه، ابن حجر هیتمی، ص۱۴۰ و کنز العمال، متقی هندی، ج ۱۲، حدیث ۳۴۶۲۳ آمده است و در برخی از این منایع مانند مستدرک تصریح به صحت صدور حدیث از رسول الله (ص) شده است.مستندات قرآنی و حدیث اماناین مفهوم ریشه در قرآن دارد. خداوند در آیه ۳۳ سوره انفال می‌فرماید: «وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ»؛ تا وقتی پیامبر(ص) در میان مردم است، عذاب نازل نمی‌شود. پس از ایشان نیز این امنیت‌بخشی در قالب «حدیث امان» برای اهل‌بیت(ع) تداوم یافت.سنخ امنیتی که اهلبیت ارائه می کننداز تشبیه امنیتی اهلبیت ارائه می کنند به ستارگان برای زمین ؛ استفاده می شود که پناهگاه امنیت اهلبیت برای شیعیان و مومنان از سنخ هدایت است.درباره امنیت شعاع بحث دامنه وسیع تری دارد که بدان خواهیم پرداخت.تأملی بر مفهوم «امنیت» در پرتو جایگاه تکوینی و سیره عملی اهل‌بیت (علیهم‌السلام)ارتباط اهل‌بیت با امنیت زمین را می‌توان در دو سطح تحلیل کرد و آن ؛ «امنیت تکوینی و امنیت تشریعی» است.امنیت تکوینیامنیت تکوینی ؛ بدین معنا که تا زمانی که حجت خدا و امامی معصوم بر روی زمین حضور دارد، زمین و اهل آن از عذاب الهی در امان هستند. این حقیقت چنانچه گذشت ؛ دارای ریشه‌ای قرآنی است.این جایگاه پس از پیامبر رحمت (ص)، به امامان معصوم (ع) منتقل شده است. در کتاب شریف اصول کافی، روایات متعددی از چهار امام بزرگوار -امیرالمؤمنین، امام باقر، امام صادق و امام رضا (علیهم‌السلام)-  نقل شده است که مضمونی مشترک دارند: «لَوْ لَا الْحُجَّةُ لَسَاخَتِ الْأَرْضُ بِأَهْلِهَا» ؛ اگر حجت خدا بر زمین نباشد، زمین اهل خود را فرو می‌برد.استدلال حکما و سخنِ عرفای درباره امنیت تکوینی زمین به وجود انسان کاملحکماء بزرگ نظیر میرداماد و ملاصدرا، در تبیین عقلی این حقیقت که زمین بدون حجت خدا نمیتواند باشد ؛ استدلال می‌کنند که امام معصوم، حلقه وصل میان عالم ماده و عالم غیب (ملکوت) است؛ همان حقیقتی که در دعای ندبه با عبارت «أَیْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَیْنَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاءِ» از آن یاد می‌شود.در کلمات عرفای شامخ ، مفاد احادیث "لولا الحجه" چنین آمده است ؛ خداوند متعال این جهان با عظمت را عبث و بی‌هدف نیافریده است؛ بلکه هدف از خلقت، «مشهود واقع شدن» و «شناخته شدن» خداوند است. انسان کامل و امام معصوم، تنها وجودی است که ظرفیت این مشاهده قلبی را دارد؛ چنان‌که امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: «مَا كُنْتُ أَعْبُدُ رَبّاً لَمْ أَرَهُ» ؛ من خدایی را که نبینم عبادت نمی‌کنم. بنابراین، اگر چنین انسان کاملی در عالم وجود نداشته باشد، فلسفه آفرینش مخدوش شده و نظام زمین فرو می‌پاشد. از این رو، حیات و امنیت تکوینی ما در گرو وجود ذی‌جود اهل‌بیت (ع) است.امنیت تشریعی و کاربردی از منظر قرآن و روایاتمعنای دوم حدیث امان، ناظر بر وجه تشریعی و کاربردی آن است. بدین معنا که انسان برای تأمین امنیت فردی و اجتماعی خود، باید از سیره اهل‌بیت (ع) الگوبرداری کند. واژه‌شناسانی چون راغب اصفهانی و مفسرانی نظیر علامه طباطبایی، «امنیت» را در لغت و اصطلاح به معنای «دوری از ترس، مصونیت از تهدید و رهایی از خطرات» تعریف کرده‌اند. این امنیت، گستره‌ای وسیع شامل امنیت مالی، جانی و خانوادگی را در بر می‌گیرد.دو راهبرد اساسی قرآن برای تحققِ امنیتقرآن کریم برای دستیابی به زندگیِ به دور از تهدید و هراس، دو راهبرد اساسی ارائه می‌دهد:۱ ) امنیت فردی در پرتو یاد خدا در آیه ۲۸ سوره رعد آمده است: «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» ؛ آگاه باشید که تنها با یاد خدا دل‌ها آرام می‌گیرد.علامه طباطبایی از این آیه ؛ امنیت در کلیه ابعاد و به ویژه بُعد معنوی که مبتنی بر تحصیل ایمان است استفاده کرده.[المیزان ، ج۱۱ ص ۴۸۷]ادامه 👇👇