تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی

💢اقلیت پایدار حامی محدودیت؛ روی دیگر افکار عمومی درباره اینترنت🔹نتایج آخرین پیمایش ملی ایسپا درباره اینترنت و فضای مجازی، در کنار یافته‌های متعدد درباره میزان مصرف شبکه‌ها اجتماعی، استفاده گسترده از VPN و حمایت از رفع محدودیت‌های اینترنتی، نکته دیگری را نیز آشکار می‌کند؛ وجود یک اقلیت نسبتاً پایدار که در اغلب شاخص‌ها از سیاست‌های محدودکننده حمایت می‌کند.🔸در نگاه نخست، ممکن است این گروه چندان به چشم نیاید، اما کنار هم قرار دادن برخی از یافته‌های پیمایش و الگوی پاسخ‌ها، احتمال وجود یک گروه حدوداً یک‌چهارمی با نگرش‌های مشابه را نشان می‌دهد: بر اساس این نظرسنجی، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد پاسخگویان، فقط از شبکه‌های اجتماعی داخلی استفاده می‌کنند؛ اساساً به اخبار منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی خارجی اعتماد ندارند؛ با قطع اینترنت در زمان جنگ موافق‌اند؛ با بازگشایی اینترنت پس از جنگ مخالفت کرده‌اند و اساساً از VPN استفاده نمی‌کنند.🔹این همگرایی آماری، این فرضیه را مطرح می‌کند که در جامعه، هسته‌ای حدود یک‌چهارمی وجود دارد که مصرفش محدود به پلتفرم‌های داخلی است، نگرش مثبت‌تری نسبت به سیاست‌های محدودسازی اینترنت دارد و رفتار دیجیتال آن نیز با این نگرش سازگار است.🔸در کنار این گروه، مجموعه دیگری از یافته‌ها از وجود هسته‌ای کوچک‌تر و منسجم‌تر، در حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد جامعه حکایت دارد؛ گروهی که نه‌تنها با رفع فیلتر هیچ‌یک از شبکه‌های اجتماعی موافق نیست، بلکه تقویت شبکه‌های اجتماعی داخلی را مهم‌ترین اولویت سیاست‌گذاری می‌داند و در عین حال از وضعیت فعلی سرعت اینترنت نیز رضایت دارد.🔹اگر این شاخص‌ها تا حد زیادی بر یکدیگر منطبق باشند، می‌توان از وجود یک هسته سخت حامی سیاست‌های محدودکننده سخن گفت؛ گروهی که نه‌تنها با محدودیت‌های موجود مسئله‌ای ندارد، بلکه تداوم و حتی تقویت این رویکرد را نیز مطلوب می‌داند.🔸با این حال، یافته‌های پیمایش نشان می‌دهد که عدم استفاده از فیلترشکن یا شبکه‌های اجتماعی خارجی، به‌تنهایی به معنای حمایت از سیاست‌های محدودکننده نیست. به بیان دیگر، به نظر می‌رسد تنها حدود نیمی از افرادی که از فیلترشکن یا شبکه‌های اجتماعی خارجی استفاده نمی‌کنند، دارای چنین نگرشی باشند. این موضوع نشان می‌دهد که الگوی مصرف رسانه‌ای، اگرچه با نگرش‌های سیاستی مرتبط است، اما به‌تنهایی قادر به تبیین آن‌ها نیست و عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری این نگرش‌ها نقش دارند.🔹از منظر سیاست‌گذاری، اهمیت این دو گروه صرفاً در اندازه آن‌ها نیست، بلکه در پایداری نگرش آن‌هاست. در حالی که اکثریت جامعه خواهان اینترنت باکیفیت‌تر، کاهش محدودیت‌ها و دسترسی آسان‌تر هستند، وجود یک اقلیت پایدار و سازمان‌یافته می‌تواند به تداوم حمایت اجتماعی از سیاست‌های محدودکننده کمک کند. به بیان دیگر، اگرچه این گروه در اقلیت قرار دارد، اما به اندازه‌ای بزرگ هست که در فرآیندهای تصمیم‌سازی، نادیده گرفته نشود.🔸در مقابل، یافته‌های همین پیمایش نشان می‌دهد که اکثریت جامعه، حتی اگر از پلتفرم‌های داخلی نیز استفاده کنند، آن‌ها را جایگزین پلتفرم‌های خارجی نمی‌دانند. رشد همزمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی، استفاده گسترده از VPN، تمایل بالا به رفع فیلترینگ و استقبال از راهکارهایی مانند استارلینک، نشان می‌دهد که جهت‌گیری غالب جامعه با استمرار محدودیت‌ها همسو نیست.❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی📲@socialMediaAnalysis

⭕️عبدی، بیضائی یا تقوایی؟ درگذشت کدام یک بیشتر در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفت؟🔹در یک سال اخیر سه هنرمند عرصه فیلم و سینمای کشورمان، ناصر تقوایی، بهرام بیضایی و اکبر عبدی، درگذشتند. در زمان درگذشت هر یک از این سه نفر، کاربران شبکه‌های اجتماعی درباره زندگی، آثار و جایگاه آنها سخن گفتند و واکنش‌های گسترده‌ای نسبت به درگذشت آنها نشان دادند. اما کدام‌یک از این سه هنرمند بیشتر در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفت؟🔸تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که اکبر عبدی با فاصله قابل توجهی بیش از دو هنرمند دیگر مورد توجه قرار گرفته است. مجموع بازدید مطالب مرتبط با درگذشت عبدی در سه شبکه اینستاگرام، توییتر و تلگرام به حدود ۱.۷ میلیارد بازدید رسیده است؛ در حالی که این رقم برای ناصر تقوایی حدود ۲۹۲ میلیون و برای بهرام بیضایی حدود ۱۶۸ میلیون بازدید بوده است.🔹این تفاوت بیش از همه در اینستاگرام دیده می‌شود؛ جایی که مطالب مربوط به درگذشت عبدی حدود ۱.۶ میلیارد بازدید داشته‌اند. این رقم حدود ۶ برابر بازدید مطالب مربوط به تقوایی و تقریباً ۱۵ برابر بیضایی است. این یافته چندان عجیب نیست؛ چرا که عبدی در مقام بازیگر، به‌طور مستقیم‌تر و برای مخاطبان بسیار گسترده‌تری در سینما و به‌ویژه تلویزیون حضور داشته است. در مقابل، تقوایی و بیضایی بیش از آنکه به واسطه حضور مستمر مقابل دوربین برای عموم مخاطبان شناخته شده باشند، به عنوان کارگردان، نویسنده و فیلمساز شناخته می‌شوند. همین تفاوت در میزان مواجهه روزمره مردم با آثار و چهره یک هنرمند می‌تواند بخشی از تفاوت در واکنش اجتماعی به مرگ آنها را توضیح دهد.🔸با این حال، فضای توییتر کاملاً متفاوت بوده است. در این پلتفرم، اگرچه تعداد توییت‌های مربوط به عبدی و تقوایی به ترتیب حدود ۲۲ هزار و ۱۸ هزار مورد بوده، درباره بیضایی بیش از ۸۹ هزار توییت منتشر شده است. مجموع بازدید توییت‌های مرتبط با بیضایی نیز به بیش از ۲۰.۷ میلیون رسیده؛ در حالی که این رقم برای تقوایی حدود ۸.۶ میلیون و برای عبدی حدود ۱۲ میلیون بوده است. بنابراین، درگذشت بیضایی در توییتر از نظر حجم و مجموع بازدید به‌وضوح بیش از دو هنرمند دیگر بوده است.🔹این وضعیت را می‌توان تا حدی با سیاسی‌شدن مرگ بیضایی در توییتر فارسی توضیح داد. انتشار پیام تسلیت فرح پهلوی و واکنش بخشی از کاربران سلطنت‌طلب به درگذشت او، مرگ یک چهره فرهنگی را به موضوعی فراتر از حوزه هنر تبدیل کرد و موجب شد نام بیضایی در میان شبکه‌های سیاسی و هویتی توییتر نیز بازنشر شود. به همین دلیل، برخلاف اینستاگرام و تلگرام که در آنها شناخت عمومی و محبوبیت چهره عبدی عامل اصلی برجستگی او به نظر می‌رسد، در توییتر شبکه‌های سیاسی و مناقشه‌های هویتی نقش پررنگ‌تری در میزان توجه به بیضایی داشته‌اند.🔸در مجموع، داده‌ها نشان می‌دهند که درگذشت اکبر عبدی، به دلیل سوابق بازیگری در خاطره مردم، بسیار بیشتر مورد توجه افکار عمومی بوده است؛ بیضایی نمونه‌ای متفاوت است که در توییتر، به واسطه پیوند خوردن مرگ یک چهره فرهنگی با سیاست، هویت و منازعات سیاسی کاربران، حجم فوق‌العاده‌ای از گفتگو را به خود اختصاص داده است؛ و آثار مربوط به ناصر تقوایی در اینستاگرام از آثار مربوط به بیضایی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی📲@socialMediaAnalysis

💢تأثیر جنگ بر مصرف شبکه‌های اجتماعی: افزایش کاربران پلتفرم‌های داخلی بدون خروج از پلتفرم‌های خارجی🔹مؤسسه افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در هفته پایانی خردادماه و پس از اتصال مجدد اینترنت، نظرسنجی‌ای درباره الگوی مصرف اینترنت و شبکه‌های اجتماعی انجام داده است. یافته‌های این نظرسنجی، تغییرات رفتار کاربران ایرانی در دوران محدودیت دسترسی به اینترنت و پس از آن را نشان می‌دهد.🔸بر اساس نتایج این نظرسنجی، استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی رشد چشمگیری داشته است؛ به‌گونه‌ای که روبیکا، در کنار اینستاگرام، اکنون بیشترین تعداد کاربر را در میان ایرانیان بالای ۱۵ سال دارد. همچنین، پلتفرم «بله» بیشترین رشد را در میان شبکه‌های اجتماعی داخلی تجربه کرده و سهم کاربران آن از ۹.۷ درصد در شهریور ۱۴۰۳ به ۵۰.۱ درصد در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است.🔹این رشد، اما، تنها به پلتفرم‌های داخلی محدود نبوده است. با وجود محدودیت‌های مکرر در دسترسی به شبکه‌های اجتماعی خارجی طی ۱۴ ماه گذشته، استفاده از این پلتفرم‌ها نیز افزایش یافته و سهم کاربران هر یک از آن‌ها نسبت به شهریور ۱۴۰۳ بین ۱۰ تا ۱۵ واحد درصد رشد کرده است.🔸در این میان، رشد کاربران یوتیوب و توییتر بیش از سایر پلتفرم‌ها جلب توجه می‌کند. تعداد کاربران این دو شبکه نسبت به سال‌های گذشته بیش از دو برابر شده است؛ به‌طوری که اکنون ۲۳ درصد کاربران اینترنت از یوتیوب و ۱۰ درصد از توییتر استفاده می‌کنند.🔹یافته‌های این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که اگرچه روبیکا از نظر تعداد کاربران از سایر پلتفرم‌ها پیشی گرفته است، اما میزان استفاده روزانه از اینستاگرام همچنان بیشتر از روبیکاست. به بیان دیگر، صرف‌نظر از تعداد کاربران، شدت استفاده روزانه از برخی پلتفرم‌های خارجی، به‌ویژه اینستاگرام، همچنان از پلتفرم‌های داخلی بیشتر است.🔸در مجموع، نتایج این نظرسنجی نشان می‌دهد که اگرچه محدودیت‌های اینترنتی و شرایط ناشی از جنگ، به افزایش قابل توجه استفاده از پلتفرم‌های داخلی انجامیده است، اما این روند به معنای جایگزینی آن‌ها با پلتفرم‌های خارجی نبوده است. کاربران ایرانی، در کنار افزایش استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی، همچنان حضور و فعالیت خود در پلتفرم‌های خارجی را حفظ کرده‌اند و رشد مصرف پلتفرم‌های داخلی، به مهاجرت کاربران از پلتفرم‌های خارجی منجر نشده است.❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی📲@socialMediaAnalysis💢تأثیر جنگ بر مصرف شبکه‌های اجتماعی: افزایش کاربران پلتفرم‌های داخلی بدون خروج از پلتفرم‌های خارجی🔹مؤسسه افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در هفته پایانی خردادماه و پس از اتصال مجدد اینترنت، نظرسنجی‌ای درباره الگوی مصرف اینترنت و شبکه‌های اجتماعی انجام داده است. یافته‌های این نظرسنجی، تغییرات رفتار کاربران ایرانی در دوران محدودیت دسترسی به اینترنت و پس از آن را نشان می‌دهد.🔸بر اساس نتایج این نظرسنجی، استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی رشد چشمگیری داشته است؛ به‌گونه‌ای که روبیکا، در کنار اینستاگرام، اکنون بیشترین تعداد کاربر را در میان ایرانیان بالای ۱۵ سال دارد. همچنین، پلتفرم «بله» بیشترین رشد را در میان شبکه‌های اجتماعی داخلی تجربه کرده و سهم کاربران آن از ۹.۷ درصد در شهریور ۱۴۰۳ به ۵۰.۱ درصد در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است.🔹این رشد، اما، تنها به پلتفرم‌های داخلی محدود نبوده است. با وجود محدودیت‌های مکرر در دسترسی به شبکه‌های اجتماعی خارجی طی ۱۴ ماه گذشته، استفاده از این پلتفرم‌ها نیز افزایش یافته و سهم کاربران هر یک از آن‌ها نسبت به شهریور ۱۴۰۳ بین ۱۰ تا ۱۵ واحد درصد رشد کرده است.🔸در این میان، رشد کاربران یوتیوب و توییتر بیش از سایر پلتفرم‌ها جلب توجه می‌کند. تعداد کاربران این دو شبکه نسبت به سال‌های گذشته بیش از دو برابر شده است؛ به‌طوری که اکنون ۲۳ درصد کاربران اینترنت از یوتیوب و ۱۰ درصد از توییتر استفاده می‌کنند.🔹یافته‌های این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که اگرچه روبیکا از نظر تعداد کاربران از سایر پلتفرم‌ها پیشی گرفته است، اما میزان استفاده روزانه از اینستاگرام همچنان بیشتر از روبیکاست. به بیان دیگر، صرف‌نظر از تعداد کاربران، شدت استفاده روزانه از برخی پلتفرم‌های خارجی، به‌ویژه اینستاگرام، همچنان از پلتفرم‌های داخلی بیشتر است.🔸در مجموع، نتایج این نظرسنجی نشان می‌دهد که اگرچه محدودیت‌های اینترنتی و شرایط ناشی از جنگ، به افزایش قابل توجه استفاده از پلتفرم‌های داخلی انجامیده است، اما این روند به معنای جایگزینی آن‌ها با پلتفرم‌های خارجی نبوده است. کاربران ایرانی، در کنار افزایش استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی، همچنان حضور و فعالیت خود در پلتفرم‌های خارجی را حفظ کرده‌اند و رشد مصرف پلتفرم‌های داخلی، به مهاجرت کاربران از پلتفرم‌های خارجی منجر نشده است.❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی📲@socialMediaAnalysis

💢جنوب؛ کانون همدلی در شبکه‌های اجتماعی🔹با تشدید درگیری‌های نظامی و افزایش حملات آمریکا به مناطق جنوبی کشور در هفته گذشته، توجه و حساسیت کاربران شبکه‌های اجتماعی نسبت به مناطق جنوبی افزایش یافت. براساس داده‌های گوگل ترندز، جست‌وجوی واژه «جنوب» نسبت به هفته قبل‌تر، ۱۴۰ درصد افزایش داشته است و عباراتی نظیر «جنوب تسلیت» و «کارزار اعزام به جنوب» از جمله کلیدواژه‌های مرتبط با جست‌وجوهای کاربران بوده است.🔸در تلگرام، مجموع محتوای منتشرشده با کلیدواژه «جنوب» در هفته گذشته، بیش از ۳۵۷ میلیون بازدید داشته است. تحلیل واکنش‌های کاربران به ۵ هزار پست حاوی کلیدواژه «جنوب» که بیشترین تعداد ری‌اکشن را داشته‌اند، نشان می‌دهد ری‌اکشن 👍 با ۷۶۶۷۱۱ تکرار، ❤️ با ۷۶۶۱۷۷ هزار و 💔 با ۶۱۰۶۷۸ هزار تکرار، از جمله پرتکرارترین واکنش‌ها بوده‌اند و در مجموع ۵۷.۸ درصد از کل ری‌اکشن‌ها را شامل شده‌اند.🔹برخلاف بسیاری از موضوعات سیاسی و اجتماعی در کانال‌های تلگرامی، ری‌اکشن 🤣 در این موضوع سهم محدودی داشته و تنها ۸ درصد از کل واکنش‌ها را تشکیل داده است. این الگو نشان‌دهنده غلبه فضای احساسی مبتنی بر همدلی، حمایت و اندوه نسبت به وضعیت مردم مناطق جنوبی کشور است؛ جزئیات هر یک از ری‌اکشن‌های پرتکرار در نمودار فوق آمده است.🔸موضوع جنگ در جنوب کشور یکی از موضوعات پرتکرار و پربازدید در توئیتر فارسی طی هفته گذشته بوده است. توئیت‌های منتشرشده در این رابطه در مجموع بیش از ۴۵ میلیون بار دیده شده‌اند. تحلیل مضامین اصلی این توئیت‌ها نشان می‌دهد سه محور اصلی در فضای توئیتر فارسی برجسته بوده است: «اعتراض به بی‌توجهی به جنوب ایران و شکل‌گیری دوگانه جنوب ایران/جنوب لبنان»، «همدلی با مردم جنوب و برجسته‌سازی رنج غیرنظامیان» و «اعتراض به تمرکز تهران‌محور در روایت جنگ».🔹پربازدیدترین توئیت منتشرشده در این زمینه، توئیت مسعود پزشکیان با بیش از ۵۷۵ هزار بازدید بوده است:در تاریخ، جنوب ایران همواره نماد مقاومت در برابر استعمار و پاسداری از استقلال بوده است. امروز نیز مردم نجیب این دیار با صبوری، ایستادگی و پایمردی، روزهای سخت ناشی از تجاوز دشمن را با عزت پشت سر می‌گذارند. در کنار و قدردان این مردم وفادار و مقاوم هستم.همه جای ایران، سرای من است.🔸در اینستاگرام نیز، محتوای مرتبط با جنوب در صفحات پرفالوئر در مجموع بیش از ۱ میلیارد و ۴۲۸ میلیون بار دیده شده است؛ عددی که نشان‌دهنده گستردگی توجه عمومی به تحولات جنوب کشور در این پلتفرم است. یکی از پربازدیدترین محتواها، پستی از صفحه کاربری «پویا موسوی‌نسب» بود که بیش از ۵۰ میلیون بار دیده شد. این کاربر با انتشار ویدئویی از خلیج فارس و مناطق جنوبی کشور نوشته بود:در تاریخ بنویسید؛جنوب فقط یک جغرافیا نیست،جنوب، نام صبوری این سرزمین است؛که بی‌هیاهو، سال‌هاست ایستاده است…▪️تفاوت الگوی توجه کاربران در هر یک از پلتفرم‌ها🔹از نظر زمانی نیز الگوی توجه کاربران در پلتفرم‌های مختلف تفاوت‌هایی داشته است. در تلگرام، حجم انتشار محتوا و میزان بازدید آن‌ها در روز جمعه ۲۶ تیرماه به شکل محسوسی بیشتر از روزهای قبل بوده است؛ موضوعی که احتمالاً با انتشار اخبار مربوط به حملات به زیرساخت‌های ارتباطی و مسیرهای مواصلاتی جنوب کشور مرتبط بوده است. در اینستاگرام، بیشترین میزان توجه به موضوع جنوب در روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ثبت شده، در حالی که در توئیتر فارسی هر دو روز ۲۴ و ۲۶ تیرماه از نقاط اوج توجه کاربران به این موضوع بوده‌اند.🔸مجموعه این یافته‌ها نشان می‌دهد که در هفته گذشته جنوب ایران به یک نماد اجتماعی در فضای مجازی تبدیل شده است. حجم بالای بازدید محتواها، غلبه واکنش‌های همدلانه و غم‌محور در تلگرام، و همچنین مضامین انتقادی درباره نحوه بازنمایی مناطق جنوبی، نشان می‌دهد کاربران شبکه‌های اجتماعی علاوه بر واکنش به ابعاد نظامی درگیری، نسبت به مسئله دیده‌شدن، عدالت جغرافیایی و جایگاه مناطق جنوبی در روایت عمومی جنگ نیز حساس بوده‌اند.❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی📲@socialMediaAnalysis