https://jahanesanat.ir/%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%…

jahanesanat.ir/%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%… می‌کند:سقوط اخلاق زیر آوار تورمفاطمه عباس پورکدخبر: 648686چهارشنبه 14 مرداد 1405بحران‌های معیشتی و تورم شدید باعث افزایش سرقت‌های خرد و فرسایش اخلاق اجتماعی در جامعه شده است.فاطمه عباس پور-این روزها دیگر دزدی فقط در پرونده‌های پلیس یا اخبار حوادث خلاصه نمی‌شود بلکه گاهی در سکوت راهروهای یک فروشگاه رخ می‌دهد؛ جایی که مردی میانسال، زنی خسته یا پدری شرمگین، نه برای طلا و پول که برای یک بسته پنیر، یک خامه یا چند قلم کالای ضروری، از خط قرمز قانون عبور می‌کند. دوربین‌های مداربسته صحنه‌هایی را ثبت می‌کنند که بیش از آنکه شبیه رفتار یک سارق حرفه‌ای باشد، تصویر انسانی است که زیر بار سنگین تورم، گرانی و تنگنای معیشت، آخرین سنگرهای مقاومتش را از دست داده است.شاید ارزش ریالی این سرقت‌ها ناچیز باشد اما معنای اجتماعی آنها بسیار سنگین است. وقتی سفره کوچک‌تر می‌شود، نخستین چیزی که آسیب می‌بیند فقط قدرت خرید نیست بلکه کرامت انسان‌ها نیز زیر فشار خرد می‌شود. جامعه‌ای که شهروندانش برای تامین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی ناچار به انتخاب میان گرسنگی و قانون شوند، تنها با یک بحران اقتصادی روبه‌رو نیست بلکه نشانه‌های فرسایش سرمایه اجتماعی و اخلاق عمومی را نیز به نمایش می‌گذارد.افزایش تورم، تداوم تحریم‌ها، نااطمینانی ناشی از جنگ و ناکارآمدی سیاست‌های حمایتی، فشار معیشتی را به نقطه‌ای رسانده که آثار آن دیگر فقط در آمارهای اقتصادی دیده نمی‌شود بلکه در رفتارهای روزمره جامعه نیز خود را نشان می‌دهد. آیا سرقت‌های خرد، زنگ خطری برای آینده جامعه است؟ آیا این اتفاقات صرفا نتیجه تنگنای معیشتی است یا باید آن را نشانه‌ای از فرسایش عمیق‌تر در ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور دانست؟مرتضی افقه، کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» به بررسی پیوند میان فقر، تورم و تغییرات رفتاری در جامعه پرداخت.این روزها یکی از پدیده‌هایی که بیش از گذشته به چشم می‌آید، سرقت‌های خرد از فروشگاه‌هاست؛ افرادی که ظاهرا سابقه مجرمانه‌ای ندارند اما به دلیل فشارهای معیشتی، برای تامین نیازهای اولیه خود به سرقت اقلامی مانند پنیر، خامه یا مواد غذایی روی می‌آورند. این پدیده را از منظر اقتصادی و معیشتی چگونه ارزیابی می‌کنید؟همیشه در کلاس‌هایم، وقتی به بحث فقر می‌رسم، می‌گویم همه انسان‌ها یک «قیمت سقوط اخلاقی» دارند. برای یک نفر ممکن است این قیمت بسیار پایین باشد، برای دیگری بسیار بالا و برای عده‌ای هم شاید هیچ‌گاه چنین نقطه‌ای وجود نداشته باشد.مثال دیگری که می‌زنم، منحنی نرمال در علم آمار است. اگر ویژگی‌های اخلاقی مردم را روی این منحنی قرار دهیم، اکثریت جامعه در میانه قرار می‌گیرند؛ نه بسیار خوب و نه بسیار بد. تعداد اندکی در دو سر طیف هستند. اگر شرایط اقتصادی و اجتماعی به‌گونه‌ای مدیریت شود که این منحنی به سمت رفتارهای ناهنجار جابه‌جا شود، طبیعی است که تعداد بیشتری از افراد به سمت خطا سوق پیدا کنند بنابراین اتفاقاتی که شما از طریق مشاهدات میدانی به آن اشاره می‌کنید، هرچند تلخ است اما در چنین شرایطی قابل پیش‌بینی است. مردم تا امروز مقاومت کرده‌اند و اساسا جامعه ایران، جامعه‌ای نیست که تمایل ذاتی به چنین رفتارهایی داشته باشد اما فشار معیشتی می‌تواند افراد را به نقطه‌ای برساند که برای تامین یک نیاز اولیه، مرتکب خطا شوند.مسوولیت دولت این است که اجازه ندهد مردم به چنین نقطه‌ای برسند زیرا نخستین لغزش اخلاقی، مسیر را برای خطاهای بعدی هموار می‌کند. کسی که تا پیش از این چنین رفتاری را به هیچ عنوان در چارچوب اخلاقی خود نمی‌دانست، اگر یک بار از آن مرز عبور کند، احتمال تکرار رفتارهای مشابه افزایش می‌یابد. این روند از سال‌۱۳۹۷ و همزمان با تشدید تحریم‌ها آغاز شد و پس از جنگ شدت بیشتری گرفت. برخلاف ادعای برخی مسوولان که تحریم را فرصت یا نعمت می‌دانستند، آثار آن امروز در اقتصاد و حتی در اخلاق اجتماعی قابل مشاهده است.مرکز آمار به‌تازگی گزارش تورم را منتشر کرده و در بسیاری از استان‌ها شاهد ثبت نرخ‌های بی‌سابقه هستیم. ارزیابی شما از روند تورم چیست؟بارها گفتیم که اگر مشکلاتی مانند جنگ، تحریم و تنش‌های خارجی حل نشود، روند تورم تشدید خواهد شد. وقتی صنایع اصلی کشور آسیب می‌بینند، زنجیره تامین مواد اولیه مختل می‌شود، تولید کاهش پیدا می‌کند، کارگران تعدیل می‌شوند و در نتیجه از یک سو رکود و از سوی دیگر کاهش عرضه، به افزایش بیشتر تورم دامن می‌زند.