بازی قدرتبه مناسبت ۵ مرداد سالروز درگذشت محمدرضا پهلوی سخنی دربارۀ او برگرفته از بخش بررسی «شعر انق…
انتشار: 2026/07/27 04:45 UTCدریافت: 2026/08/15 02:28 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 02:28 UTC
بازی قدرتبه مناسبت ۵ مرداد سالروز درگذشت محمدرضا پهلوی سخنی دربارۀ او برگرفته از بخش بررسی «شعر انقلابی در دهۀ ۵۰» در کتاب #شعر_سایه_در_موسیقی_ایرانی:از نگونبختی محمدرضا #پهلوی، منافع دو نیروی متخاصم جهانخوار، یعنی شوروی و امریکا، با همۀ ناسازگاریها، در یک نقطه، یعنی براندازی او، همسان و همسو شده بود. شوروی شاه را، که از سالها پیش با چپگرایان از درِ دشمنی درآمده بود، مانع برآورده شدن منافع خویش میدید. همآنان بودند که از راه فرهنگی در درازنای چند دهه با ضربههای پیوستۀ قطرهوار، و شاید نهچندان آشکار، سرانجام در تختهسنگِ باورهای مردمی شکافهایی پدید آوردند و حتی با راه یافتن به دل گروههای مذهبی آنان را آمادۀ اندیشۀ انقلابی کردند و خواهناخواه گونهای رادیکالیسم اسلامی را پدید آوردند (نک: اندیشۀ سیاسی در اسلام معاصر، ص ۲۶۹-۲۶۳). از سوی دیگر امریکا با رصدِ اوضاع ایران دیگر به کوتاه بودن دست شوروی از ایران و در تنگنا قرار گرفتن او دلخوش نبود و بریده شدن دست وی را در سرنگونی شاه میدید (نیز نک: ایران بین دو انقلاب، ص ۶۴۶). شاه هرگز از دید سختافزاری آن شایستگی و برّایی بایسته برای یکسره کردنِ کار شوروی را از خود نشان نداده بود و از دید نرمافزاری پادزهری فرهنگی برای آنچه بهدست نیروهای چپ در ایران رخ میداد فراهم نیاورده بود (این شاید از بزرگترین اشتباهات او باشد). اگر باور داشته باشیم «نزاع سیاسی، نزاعی میان گروههایی با منافع متفاوت نیست» (ده تز در باب سیاست، ص ۳۵) دستکم برای امریکا و شوروی، که منافعی متفاوت را در ایران میجستند، آنچه در ایران رخ میداد نه سیاست، که بازی قدرت بود. t.me/sayeoMusighi

