شاپور؛ نوآور زبان، زندانیِ یک زندگینامه✔️بابک شاکر در تاریخ ادبیات معاصر، فروغ دو بار شاپور را شکس…
انتشار: 2026/08/06 18:56 UTCدریافت: 2026/08/10 06:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 06:40 UTC
شاپور؛ نوآور زبان، زندانیِ یک زندگینامه✔️بابک شاکر در تاریخ ادبیات معاصر، فروغ دو بار شاپور را شکست؛ یکبار در زندگی و بار دیگر در حافظه تاریخی، این را می توان امروز در سالمرگ پرویز شاپور گفت که نه تریبون روایت غالب را داشت که به مدد ابراهیم گلستان حول قدیس وارگی فروغ ایجاد شدت بود . نه میدان دارانی چون فریدون و پوران فرخزاد را داشت ! پرویز شاپور را نباید صرفاً مخترع «کاریکلماتور» دانست؛ اهمیت او در تاریخ ادبیات معاصر ایران، به بنیانگذاری نوعی زیباشناسی ایجاز بازمیگردد که در آن زبان از ابزار انتقال معنا به خودِ موضوع اندیشیدن تبدیل میشود. کاریکلماتورهای او نه جملههای قصارند و نه طنزهای کوتاه؛ بلکه ساختارهایی مبتنی بر آشناییزداییاند که با برهم زدن نسبتهای متعارف میان واژه و واقعیت، مخاطب را به کشف دوباره جهان وامیدارند. از این منظر، شاپور بیش از آنکه طنزپرداز باشد، یکی از رادیکالترین نوآوران زبان فارسی است؛ نویسندهای که با حذف روایت، حذف پیرنگ و حذف نتیجهگیری، به اقتصاد زبانیای دست یافت که هنوز نیز کمتر از ظرفیت نظری آن سخن گفته شده است..با این حال، نقد ادبی ایران کمتر دریافته که کاریکلماتور، محصول یک دگرگونی بنیادین در منطق ادبیات فارسی است. شاپور روایت کلاسیک را کنار گذاشت و به «رخداد زبانی» رسید؛ جملهای که به جای انتقال پیام، معنا را در لحظه برخورد نشانهها تولید میکند. این تجربه را میتوان همسنگ برخی تجربههای مدرنیستی در ادبیات اروپا دانست، اما فضای نقد فارسی، به جای تحلیل این نوآوری، او را عمدتاً به عنوان طنزپردازی خوشذوق معرفی کرد. در نتیجه، بنیانگذار یک فرم ادبی، به حاشیه همان فرمی رانده شد که خود آفریده بود.بزرگترین تراژدی شاپور اما نه در متن آثارش، بلکه در متن تاریخ ادبیات معاصر رقم خورد. پس از آنکه فروغ فرخزاد به اسطوره شعر نو بدل شد، روایت زندگی او نیز به روایتی مسلط تبدیل گردید؛ روایتی که در آن، شاپور دیگر نه یک نویسنده مستقل، بلکه صرفاً «همسر سابق فروغ» بود. در این حافظه اسطورهساز، فروغ کمکم جایگاهی شبیه «زن اثیری» بوف کور یافت؛ حضوری که هر مردی را که در مدارش قرار میگرفت، به سایه خود فرو میبرد. در کنار این روند، روایتهایی که از سوی نزدیکان و خانواده فرخزاد درباره زندگی فروغ تثبیت شد نیز عمدتاً بر بازسازی چهره اسطورهای او متمرکز بود و طبیعی بود که در چنین روایتی، شاپور یا به حاشیه رانده شود یا تنها در نسبت با فروغ تعریف گردد. مسئله، بیش از آنکه خصومت شخصی باشد، غلبه یک روایت فرهنگی بود که مجالی برای بازشناسی استقلال فکری و هنری شاپور باقی نگذاشت.از همین رو، شاید وقت آن رسیده باشد که تاریخ ادبیات ایران از زیر سایه این روایت بیرون بیاید و پرویز شاپور را نه در آینه زندگی خصوصیاش، بلکه در جایگاه واقعیاش بازخوانی کند. اگر فروغ یکی از شاعران معاصر است، شاپور نیز بیتردید یکی از معدود نویسندگانی است که ساختار زبان فارسی را دگرگون کرد. اما حافظه فرهنگی ما، با شیفتگی به اسطورهها و زندگینامهها، این نوآوری را به حاشیه راند. قربانی نهایی این وضعیت، نه فقط پرویز شاپور، بلکه خود تاریخ ادبیات ایران بود که یکی از مهمترین انقلابهای زبانی قرن اخیر را سالها در سایه یک روایت عاطفی و اسطورهای نادیده گرفتt.me/amirnormohamadi1976
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 0 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — 📚کانال اطلاع رسانی فصلنامه مطالعات نقد زبانی و ادبی& انتشارات رخسار صبح
کتاب گویا #امپراطوری_کوروش نویسنده : دکتر عبدالحسین زرینکوبگوینده : بهنام بزرگمهرفایل چهارم
در خلوتِ غمآورِ قبرستانبر جای ایستاده لبخند میزندلبخند در گمان کسان استدندان به هم فشردهبانگی به درد راپشتِ لبانِ بسته نهفتهستدر چشمِ بینگاهشخاموشی هزار نگفتهستوینک ز شوخچشمیِ ایامماندهست از عبور کلاغان سال و ماهبر گوشهٔ کلاهشنقشی به ریشخند!روزیدر سالهای دوراو را با یاد زندگانی از دست رفتهایاینجا نشاندهانداما در این غروبِ غریبستانبشنو ز لحنِ بیرمق بادهر یادکرد سینهٔ گوری گشودن استتندیسخود حکایتِ تلخِ نبودن است !...#هوشنگ_ابتهاج
اصل مقاله rokhsarenaqd.ir@rokhsaresobh@rokhsarenaqd
#دانشگاه_اتاوا#فاند#دکترای_تخصصی#زبانشناسی دانشگاه اتاوا در کانادا به دانشجویان دکترا در رشته زبانشناسی بورسیه تحصیلی اعطا میکند. فارغالتحصیلان دانشگاههای ایران تا 1 دسامبر 2026 فرصت دارند مدارک لازم شامل:* مدرک IELTS با نمره 6.50 یا TOEFL ibt با نمره 84 (کارنامههای صادر شده از ژانویه 2026 با نمره 4.50)، * ریز نمرات فوقلیسانس در یکی از رشتههای مرتبط با زبانشناسی یا مطالعات زبانهای انگلیسی یا فرانسوی با معدل 16،* پروپوزال،* دو توصیهنامه آکادمیک،* رزومه پژوهشی،* انگیزهنامهرا به این دانشگاه ارسال کنند. پذیرش نهایی منوط به کسب نمره قبولی در مصاحبه این دانشگاه است. دانشجویان واجد شرایط سالانه 15000 دلارکانادا حقوق دریافت خواهند کرد. هزینه بررسی مدارک 125 دلارکانادا و غیرقابل برگشت اعلام شده است.اطلاعات بیشتر در مورد شرایط اخذ فاند در مقطع دکتری رشته زبانشناسی از دانشگاه اتاوا در کانادا را از سایت این دانشگاه به نشانی زیر دریافت کنیدcatalogue.uottawa.ca/en/graduate/doctorat…
فرود عقابها _جک هیگینزرمان «فرود عقابها» نوشتهی جک هیگینز، یکی از مشهورترین شاهکارهای ادبیات جاسوسی و هیجانانگیز با محوریت جنگ جهانی دوم است که اولینبار در سال ۱۹۷۵ منتشر شد و جک هیگینز را به شهرت جهانی رساند.@welll_read
🖊 نعل وارونه✍️ احسان شریعتی @sokhanranihaa🔹در بحبوحه جنگ و محاصره و تحریم کشور از بیرون و بحران معیشتی که علاوه بر عامل خارجی، پیامد نوعی سیاستگذاری کلان و مدیریت اقتصاد کشور، بهویژه در دوران پس از جنگ هشتساله بوده است، جستوجوی مقصر و «سپر بلا»، و نیافتن دیواری کوتاهتر از گفتمان عدالتطلبی روشنفکران منتقد و یقه شریعتی را گرفتن، مانند نماد ملی و مذهبیِ همچنان زنده آن گفتمان و شگردِ «به کوچه چپ زدن»، دقیقا مصداق همان وارونهزدن نعل به قصد گمکردن نشان اسب یکهتازان مسئول نظم سابق و و وضع لاحق است و سر کار گذاشتن مردمان و «راندنشان به سمت ناکجاآباد». در این جدال نمادین با نمادها مواجهیم، همچنان که «شاندل» شخصیت نمادین ساخته علی شریعتیمزینانی بود. مثال مشابه این معرکه در این مردادماه نمادین، مورد مصدق است که آمدهاند و فرمودهاند که نه قدرت خارجی، بلکه دکتر خود در ۲۸ مرداد ۳۲ با تمرد از دستور شاهی که مطابق قانون اساسی وقت قرار بود پس از ۱۴ مرداد ۱۲۸۵، فقط سلطنت کند و نه حکومت، کودتا کرده است.🔹و اما دلیل این عطف توجه اغراقآمیز و این حجم از واکنشها، با وجود همه درشتیها، بهدرستی همین دلالت عینی و اکنونی-اینجایی آن گفتمان انتقادی از نظم یا بینظمی اقتصادی-سیاسی است که به وضع و بحران کنونی انجامیده و همچنان آبستن برشوراندن جامعه است. مگر گفتمان شریعتی در جوانی با این نقل از اباذر شروع نمیشد که «در شگفتم از کسی که در خانهاش نانی نمییابد و با شمشیر آختهاش بر مردم نمیشورد؟». پس مسئول بروز اینگونه خشونتها نه مسببان بحران معیشت و گرسنگی، بلکه خود «انسان شورشی» است؛ و یکی از روشهای از اسب و سپر انداختن حریف، به جای نقد نظر به شیوه «انظر الی ما قال»، یقه شخص را گرفتن و فحاشی و تخطئه شخصیت اوست.🔹و ازآنجاکه در سالهای اخیر استفاده از این روش مغالطه منطقی رواج فراوان یافته، و به طور کلی همزمان با گرایشی در جامعه به سمت ادب و فرهنگ پوپولیستی فاشیستی و... از این شیوه بهویژه در فضای مجازی، بسیار استقبال میشود؛ شبحی از شریعتی که پیشتر با جعل و نقل منظم و سازمانیافته قولهایی موهوم و جملاتی موهن آماج تمسخر و استهزا بود، اینبار در سطحی گسترده مورد کینتوزی چپهراسانه واقع میشود.🔹 اما این حجم از توجه و واکنش در ضمن نشان از زنده و سوزنده ماندن شعله «شمع» شاندل و بهروز و با مصداق بودن نقد عدالتطلبانه ملی-مردمی از سرمایهسالاری بیرویه و دلالمسلک «خصولتی» است و نیز نقد سنتگرایی متصلب و بنیادانگاری مذهبی، به دلیل و نشان همان دلالت عینی و مصداقیابی استدلال شریعتی مانند یک «نماد» فکری-اعتقادی. چرخش از حواشی و «بازگشت به اصل موضوع»، به تعبیر پدیدارشناسان، داستان را از هزل یا هجوسرایی، له و علیه شخص و شخصیتهای واقعی یا نمادین، خارج کرد. هرچند در این میان و میدان، حملات نه همه از سنخ واهی و موهن بود و نه همه دفاعها از سر صدق و وثوق. متن و مضمون اندیشه و پیام شریعتی در وجه سلبی، به تعبیر خود او، نفی بیگانگی با خود و «استضعاف» زیر سلطه «زر و زور و تزویر» بود و در وجه ایجابی، دفاع از تثلیث «عدالت، آزادی، و عرفان» بهمثابه خودآگاهی یا توسعه مادی جامعه و تعالی اخلاقی-معنوی فرد. و بر اساس این آموزه شریعتی بیتردید در حوزه افتصاد، سمتگیری عدالتطلبانه ضد استثماری است، چنانکه در سپهر سیاسی جهتگیری آزادیخواهانه ضد استبدادی. و در سطح جهانروا، تفکری «پسااستعماری» است؛ اما نه از نوع تجدد و غربستیزی تمدنی-دینی و از سنخ «برخورد تمدنها» و جنگافروزیهای صلیبی و... .🔹 بنابراین الفبا و مبتدیات مبرهن آموزه شاندل شریعتی، «دفاع بد» از او را برنمیتابد و برای نمونه، تأکید بر استعمارستیزی مماشاتگر با استبداد و واپسگرایی یا نوعی عدالتطلبی بیاعتنا به آزادی و حقوق بشر و شهروندی. و رویکردهایی از این دست، بیش از حملات آکنده از اتهام و اهانت و افترا و فحاشی و نفرتپراکنی، تحریفگر واقعیت و حقیقت پیام او هستند. شریعتی بیشک معلم انقلاب و نقد و نهضت بود و نه نظریهپرداز نظام و قدرت و حکومت و توجیهگر نظم و وضع مسبوق و موجود. از اینرو جویندگان امکان بازتولید گفتمان شریعتی یا «نوشریعتی»، همواره کوشیدهاند در «سمت درست تاریخ» بایستند، هرچند «از بد حادثه» در سمت بد جغرافیا قرار گرفته باشند. 📌منبع اینجا .🆔 @sokhanranihaa🆔 @sharghdaily🆑 #کانالسخنرانیها🌹