🔷 مهربانی؛ ویژگیای که از همان سالهای نخست زندگی در کودکان شکل میگیردمهربانی، همکاری و تمایل به…
انتشار: 2026/08/05 19:00 UTCدریافت: 2026/08/07 15:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 15:45 UTC
🔷 مهربانی؛ ویژگیای که از همان سالهای نخست زندگی در کودکان شکل میگیردمهربانی، همکاری و تمایل به کمک کردن به دیگران از جمله رفتارهایی هستند که بسیاری تصور میکنند در اثر آموزش و تجربه به وجود میآیند. اما نتایج پژوهشی جدید نشان میدهد که پایههای این رفتارها از همان سالهای نخست زندگی در کودکان وجود دارد و در بسیاری از موارد، بهصورت کاملاً شهودی و بدون نیاز به تفکر طولانی بروز میکند.در این پژوهش که با مشارکت محققان مدرسه اقتصاد لندن، دانشگاه استاوانگر و دانشگاه میلان-بیکوکا انجام شد، ۵۳۷ کودک ۳ تا ۱۰ ساله در مجموعهای از بازیهای اجتماعی شرکت کردند. پژوهشگران برای بررسی تفاوت میان تصمیمهای شهودی و آگاهانه، کودکان را به دو گروه تقسیم کردند؛ گروهی باید در کمتر از ۱۰ ثانیه تصمیم میگرفتند و گروه دیگر فرصت بیشتری برای فکر کردن داشتند. سپس رفتارهایی مانند همکاری، بخشندگی، صداقت، انصاف و قضاوت اخلاقی آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد کودکان ۳ تا ۴ ساله هنگام تصمیمگیری سریع، بیشتر از زمانی که فرصت فکر کردن داشتند رفتارهای نوعدوستانه از خود نشان میدادند. این موضوع نشان میدهد که ریشههای مهربانی و همکاری از همان سالهای ابتدایی زندگی در ذهن انسان شکل گرفته است.یکی از یافتههای مهم این تحقیق آن است که با افزایش سن، مهربانی در کودکان کاهش پیدا نمیکند؛ بلکه شیوه تصمیمگیری آنها تغییر میکند. کودکان بزرگتر پیش از انجام رفتارهای اجتماعی، بیشتر درباره پیامدهای تصمیم، عدالت، قوانین اخلاقی و احساسات دیگران فکر میکنند. به بیان دیگر، رشد ذهنی باعث نمیشود غریزه مهربانی از بین برود، بلکه تفکر منطقی به تدریج در کنار آن قرار میگیرد و از رفتارهای نوعدوستانه حمایت میکند. پژوهشگران این روند را «گذار از مهربانی شهودی به مهربانی آگاهانه» توصیف کردهاند.این نتایج با یافتههای پژوهشهای دیگر نیز همخوانی دارد. در بزرگترین مطالعه بینفرهنگی انجامشده روی رفتارهای اجتماعی کودکان که دادههای مربوط به بیش از ۱۵۰ فرهنگ را بررسی کرده است، مشخص شد اگرچه شیوه آموزش کودکان در فرهنگهای مختلف متفاوت است، اما با افزایش سن، الگوهای رفتارهای اجتماعی مانند همکاری، همدلی و کمک به دیگران به یکدیگر نزدیکتر میشود. این موضوع نشان میدهد که گرایش به رفتارهای اجتماعی، صرفنظر از تفاوتهای فرهنگی، بخشی از روند طبیعی رشد انسان است.پژوهشهای پیشین نیز شواهد مشابهی ارائه کردهاند. برای مثال، مطالعهای که در Journal of Experimental Child Psychology منتشر شده نشان میدهد کودکان هنگام ارزیابی یک رفتار مهربانانه، بیشتر به میزان سودی که آن رفتار برای دیگران دارد توجه میکنند تا هزینهای که برای خودشان ایجاد میکند. این یافته نشان میدهد انگیزه کمک به دیگران در کودکان، از سنین پایین جایگاه مهمی در تصمیمهای اجتماعی آنها دارد.محققان معتقدند نتایج این پژوهش میتواند در طراحی برنامههای آموزشی و تربیتی مؤثر باشد. اگر مهربانی و همکاری از همان ابتدای زندگی در کودکان وجود دارد، نقش والدین و معلمان بیشتر در حفظ، تقویت و هدایت این ویژگیهای طبیعی خواهد بود تا ایجاد آنها. فراهم کردن محیطی که در آن کودکان فرصت همکاری، همدلی و تجربه رفتارهای مثبت اجتماعی را داشته باشند، میتواند به رشد سالمتر مهارتهای اخلاقی و اجتماعی آنها در سالهای بعد کمک کند.phys.org/news/2026-07-kindness-emerges-in… Science Persian
