🔍از اعتبار سخن تا اعتبار شخصفرض کنید دو نفر دقیقاً یک جمله میگویند. یکی دانشمندی شناختهشده است و…
انتشار: 2026/08/05 18:55 UTCدریافت: 2026/08/06 06:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 06:22 UTC
🔍از اعتبار سخن تا اعتبار شخصفرض کنید دو نفر دقیقاً یک جمله میگویند. یکی دانشمندی شناختهشده است و دیگری فردی ناشناس. احتمالاً حرف دانشمند را جدیتر میگیریم. این واکنش لزوماً خطا نیست؛ تخصص و تجربه واقعاً مهماند و ما در زندگی ناچاریم تا حدی به دانش دیگران اعتماد کنیم.اما خطا از جایی آغاز میشود که اعتبار گوینده، جای اعتبار گفته را بگیرد.آنوقت دیگر نمیپرسیم:«دلیل این حرف چیست؟»«چه شواهدی دارد؟»«آیا میتوان آن را نقد یا آزمود؟»بلکه میپرسیم:«چه کسی این را گفته است؟»اینجاست که «صاحبنظر» آرامآرام به «صاحب حقیقت» تبدیل میشود.روانشناسی اجتماعی نشان داده است که جایگاه، تخصص و اقتدار یک فرد میتواند بر قضاوت و رفتار ما اثر بگذارد. پژوهشهای استنلی میلگرام درباره اطاعت از اقتدار نیز نشان داد که حضور یک مرجع مقتدر میتواند افراد را تا اندازه قابلتوجهی به پذیرش دستورهایی سوق دهد که در شرایط عادی ممکن است با وجدانشان ناسازگار باشد. واگذاری داوری:وقتی به یک انسان بیش از اندازه اعتماد میکنیم، ممکن است بهتدریج به جای اینکه از او «یاد بگیریم»، از او «تکلیف حقیقت» بگیریم. دیگر اندیشه را با دلیل نمیسنجیم؛ با نام صاحب اندیشه میسنجیم. اگر دوستش داشته باشیم، حرفش را درستتر میبینیم و اگر دوستش نداشته باشیم، حتی سخن درستش را هم آسانتر رد میکنیم «خطای شناختی ؛ اثر هالهای».اینجا دو خطای متقارن شکل میگیرد:«چون او گفته، پس درست است.»و در سوی دیگر:«چون او گفته، پس حتماً غلط است.»هر دو، یک اشتباه مشترک دارند: داوری درباره سخن، جای خود را به داوری درباره شخص داده است.کارل پوپر در فلسفه علم بر اهمیت نقد و امکان خطا تأکید میکرد. دانش، نه با مصون کردن اندیشهها از نقد، بلکه با طرح حدسها و کوشش برای یافتن خطاهای آنها پیش میرود. هیچ اندیشهای صرفاً به دلیل اینکه صاحبش بزرگ است، از پرسش ، آزمون و نقد معاف نمیشود.دشواری فکر کردن :وقتی به یک فرد اعتماد کردهایم، پذیرفتن نظر او راهی کوتاهتر از بررسی شواهد، مقایسه منابع و تحمل ابهام است. بهخصوص زمانی که موضوع پیچیده باشد، ما دوست داریم کسی را پیدا کنیم که به جای ما بگوید چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است.وابستگی فکری:شخصیت کمکم به نماد یک آرمان تبدیل میشود؛ سپس آرمان با شخصیت گره میخورد. بعد نقد شخصیت، حمله به آرمان تلقی میشود و دفاع از آرمان، به دفاع از شخصیت تبدیل میگردد.و این شاید خطرناکترین نقطه باشد؛ زیرا جامعه از گفتوگو درباره حقیقت به صفبندی درباره افراد منتقل میشود.با او هستی یا علیه او؟هانا آرنت، در تأملاتش درباره «تفکر» و «داوری»، بر اهمیت اندیشیدن مستقل و توانایی انسان برای سنجیدن اعمال و موقعیتها تأکید میکرد. فقط فرمانبرداری نیست؛ بلکه خطرِ فکر نکردن و داوری نکردن درباره معنای کاری است که انجام میدهیم.ما نباید مسئولیت قضاوت خود را کاملاً به دیگری واگذار کنیم و بعد بگوییم: «من فقط از کسی پیروی کردم که به او اعتماد داشتم.»البته این سخن به معنای بیاعتمادی به متخصصان نیست. برعکس، تمدن انسانی بدون اعتماد به دانش و تجربه دیگران ممکن نیست. اگر پزشک، مهندس، دانشمند یا فیلسوفی سالها در حوزهای کار کرده است، طبیعی است که سخنش را جدیتر بگیریم.تخصص به معنی مصونیت از نقد آگاهانه نیست.مرجعیت سالم باید به ما کمک کند که بهتر ببینیم، نه اینکه چشم ما را ببندد؛ کمک کند بهتر فکر کنیم، نه اینکه به جای ما فکر کند.از او بیاموزیم ، اما به جای ما فکر نکند.به او احترام بگذاریم، اما او را خطاناپذیر ندانیم.از تجربهاش استفاده کنیم، اما داوری خودمان را به او نسپاریم.بنابراین «ممکن است کسی را بسیار دوست داشته باشم و با این حال با نظرش مخالف باشم و یا کسی را دوست نداشته باشم و با این حال سخنش درست باشد.»در نهایت، حقیقت نه به نام افراد ثبت شده و نه به کسی تعلق دارد.به انسانها احترام بگذاریم، از خردشان بیاموزیم، به متخصصان اعتماد سنجیده داشته باشیم؛ اما داوری خود را واگذار نکنیم.زیرا جامعه سالم جامعهای است که هیچ مرجعی را بالاتر از نقد قرار ندهد.و انسان مستقل و بالغ کسی است که بداند «ممکن است اشتباه کند و اگر دلیل بهتری وجود داشته باشد، نظرش را تغییر دهد.»تفاوت است میان پیروی و یادگیری، ایمان به شخص و اعتماد به دلیل، وفاداری به فرد و وفاداری به حقیقت…📚 منابع منتخب:Cialdini, R. B. Influence: Science and Practice.Milgram, S. (1963). Behavioral Study of Obedience. Journal of Abnormal and Social Psychology, 67(4), 371–378. (Massachusetts Institute of Technology)Popper, K. R. Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge. (philpapers.org)Arendt, H. Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil.✍️💎🌐@CE7EN
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 0 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — 📚کانال اطلاع رسانی فصلنامه مطالعات نقد زبانی و ادبی& انتشارات رخسار صبح
کتاب گویا #امپراطوری_کوروش نویسنده : دکتر عبدالحسین زرینکوبگوینده : بهنام بزرگمهرفایل چهارم
در خلوتِ غمآورِ قبرستانبر جای ایستاده لبخند میزندلبخند در گمان کسان استدندان به هم فشردهبانگی به درد راپشتِ لبانِ بسته نهفتهستدر چشمِ بینگاهشخاموشی هزار نگفتهستوینک ز شوخچشمیِ ایامماندهست از عبور کلاغان سال و ماهبر گوشهٔ کلاهشنقشی به ریشخند!روزیدر سالهای دوراو را با یاد زندگانی از دست رفتهایاینجا نشاندهانداما در این غروبِ غریبستانبشنو ز لحنِ بیرمق بادهر یادکرد سینهٔ گوری گشودن استتندیسخود حکایتِ تلخِ نبودن است !...#هوشنگ_ابتهاج
اصل مقاله rokhsarenaqd.ir@rokhsaresobh@rokhsarenaqd
#دانشگاه_اتاوا#فاند#دکترای_تخصصی#زبانشناسی دانشگاه اتاوا در کانادا به دانشجویان دکترا در رشته زبانشناسی بورسیه تحصیلی اعطا میکند. فارغالتحصیلان دانشگاههای ایران تا 1 دسامبر 2026 فرصت دارند مدارک لازم شامل:* مدرک IELTS با نمره 6.50 یا TOEFL ibt با نمره 84 (کارنامههای صادر شده از ژانویه 2026 با نمره 4.50)، * ریز نمرات فوقلیسانس در یکی از رشتههای مرتبط با زبانشناسی یا مطالعات زبانهای انگلیسی یا فرانسوی با معدل 16،* پروپوزال،* دو توصیهنامه آکادمیک،* رزومه پژوهشی،* انگیزهنامهرا به این دانشگاه ارسال کنند. پذیرش نهایی منوط به کسب نمره قبولی در مصاحبه این دانشگاه است. دانشجویان واجد شرایط سالانه 15000 دلارکانادا حقوق دریافت خواهند کرد. هزینه بررسی مدارک 125 دلارکانادا و غیرقابل برگشت اعلام شده است.اطلاعات بیشتر در مورد شرایط اخذ فاند در مقطع دکتری رشته زبانشناسی از دانشگاه اتاوا در کانادا را از سایت این دانشگاه به نشانی زیر دریافت کنیدcatalogue.uottawa.ca/en/graduate/doctorat…
فرود عقابها _جک هیگینزرمان «فرود عقابها» نوشتهی جک هیگینز، یکی از مشهورترین شاهکارهای ادبیات جاسوسی و هیجانانگیز با محوریت جنگ جهانی دوم است که اولینبار در سال ۱۹۷۵ منتشر شد و جک هیگینز را به شهرت جهانی رساند.@welll_read
🖊 نعل وارونه✍️ احسان شریعتی @sokhanranihaa🔹در بحبوحه جنگ و محاصره و تحریم کشور از بیرون و بحران معیشتی که علاوه بر عامل خارجی، پیامد نوعی سیاستگذاری کلان و مدیریت اقتصاد کشور، بهویژه در دوران پس از جنگ هشتساله بوده است، جستوجوی مقصر و «سپر بلا»، و نیافتن دیواری کوتاهتر از گفتمان عدالتطلبی روشنفکران منتقد و یقه شریعتی را گرفتن، مانند نماد ملی و مذهبیِ همچنان زنده آن گفتمان و شگردِ «به کوچه چپ زدن»، دقیقا مصداق همان وارونهزدن نعل به قصد گمکردن نشان اسب یکهتازان مسئول نظم سابق و و وضع لاحق است و سر کار گذاشتن مردمان و «راندنشان به سمت ناکجاآباد». در این جدال نمادین با نمادها مواجهیم، همچنان که «شاندل» شخصیت نمادین ساخته علی شریعتیمزینانی بود. مثال مشابه این معرکه در این مردادماه نمادین، مورد مصدق است که آمدهاند و فرمودهاند که نه قدرت خارجی، بلکه دکتر خود در ۲۸ مرداد ۳۲ با تمرد از دستور شاهی که مطابق قانون اساسی وقت قرار بود پس از ۱۴ مرداد ۱۲۸۵، فقط سلطنت کند و نه حکومت، کودتا کرده است.🔹و اما دلیل این عطف توجه اغراقآمیز و این حجم از واکنشها، با وجود همه درشتیها، بهدرستی همین دلالت عینی و اکنونی-اینجایی آن گفتمان انتقادی از نظم یا بینظمی اقتصادی-سیاسی است که به وضع و بحران کنونی انجامیده و همچنان آبستن برشوراندن جامعه است. مگر گفتمان شریعتی در جوانی با این نقل از اباذر شروع نمیشد که «در شگفتم از کسی که در خانهاش نانی نمییابد و با شمشیر آختهاش بر مردم نمیشورد؟». پس مسئول بروز اینگونه خشونتها نه مسببان بحران معیشت و گرسنگی، بلکه خود «انسان شورشی» است؛ و یکی از روشهای از اسب و سپر انداختن حریف، به جای نقد نظر به شیوه «انظر الی ما قال»، یقه شخص را گرفتن و فحاشی و تخطئه شخصیت اوست.🔹و ازآنجاکه در سالهای اخیر استفاده از این روش مغالطه منطقی رواج فراوان یافته، و به طور کلی همزمان با گرایشی در جامعه به سمت ادب و فرهنگ پوپولیستی فاشیستی و... از این شیوه بهویژه در فضای مجازی، بسیار استقبال میشود؛ شبحی از شریعتی که پیشتر با جعل و نقل منظم و سازمانیافته قولهایی موهوم و جملاتی موهن آماج تمسخر و استهزا بود، اینبار در سطحی گسترده مورد کینتوزی چپهراسانه واقع میشود.🔹 اما این حجم از توجه و واکنش در ضمن نشان از زنده و سوزنده ماندن شعله «شمع» شاندل و بهروز و با مصداق بودن نقد عدالتطلبانه ملی-مردمی از سرمایهسالاری بیرویه و دلالمسلک «خصولتی» است و نیز نقد سنتگرایی متصلب و بنیادانگاری مذهبی، به دلیل و نشان همان دلالت عینی و مصداقیابی استدلال شریعتی مانند یک «نماد» فکری-اعتقادی. چرخش از حواشی و «بازگشت به اصل موضوع»، به تعبیر پدیدارشناسان، داستان را از هزل یا هجوسرایی، له و علیه شخص و شخصیتهای واقعی یا نمادین، خارج کرد. هرچند در این میان و میدان، حملات نه همه از سنخ واهی و موهن بود و نه همه دفاعها از سر صدق و وثوق. متن و مضمون اندیشه و پیام شریعتی در وجه سلبی، به تعبیر خود او، نفی بیگانگی با خود و «استضعاف» زیر سلطه «زر و زور و تزویر» بود و در وجه ایجابی، دفاع از تثلیث «عدالت، آزادی، و عرفان» بهمثابه خودآگاهی یا توسعه مادی جامعه و تعالی اخلاقی-معنوی فرد. و بر اساس این آموزه شریعتی بیتردید در حوزه افتصاد، سمتگیری عدالتطلبانه ضد استثماری است، چنانکه در سپهر سیاسی جهتگیری آزادیخواهانه ضد استبدادی. و در سطح جهانروا، تفکری «پسااستعماری» است؛ اما نه از نوع تجدد و غربستیزی تمدنی-دینی و از سنخ «برخورد تمدنها» و جنگافروزیهای صلیبی و... .🔹 بنابراین الفبا و مبتدیات مبرهن آموزه شاندل شریعتی، «دفاع بد» از او را برنمیتابد و برای نمونه، تأکید بر استعمارستیزی مماشاتگر با استبداد و واپسگرایی یا نوعی عدالتطلبی بیاعتنا به آزادی و حقوق بشر و شهروندی. و رویکردهایی از این دست، بیش از حملات آکنده از اتهام و اهانت و افترا و فحاشی و نفرتپراکنی، تحریفگر واقعیت و حقیقت پیام او هستند. شریعتی بیشک معلم انقلاب و نقد و نهضت بود و نه نظریهپرداز نظام و قدرت و حکومت و توجیهگر نظم و وضع مسبوق و موجود. از اینرو جویندگان امکان بازتولید گفتمان شریعتی یا «نوشریعتی»، همواره کوشیدهاند در «سمت درست تاریخ» بایستند، هرچند «از بد حادثه» در سمت بد جغرافیا قرار گرفته باشند. 📌منبع اینجا .🆔 @sokhanranihaa🆔 @sharghdaily🆑 #کانالسخنرانیها🌹