چگونه تشخيص بدیم یک خبر جعلی و یا شایعه است۱. منبع:مهمترین و اصلیترین نکتهای که باید دربارهی درس…
انتشار: 2026/08/05 05:37 UTCدریافت: 2026/08/17 06:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 06:27 UTC
چگونه تشخيص بدیم یک خبر جعلی و یا شایعه است۱. منبع:مهمترین و اصلیترین نکتهای که باید دربارهی درستی یک مطلب توجه کرد داشتن منبع معتبر است. اگر مطلبی منبع معتبر نداشت نباید به راحتی باور کرد.۲. فیلم و عکس:ساختن فیلم و عکس با هوش مصنوعی به اندازهای راحت شده که کمترین مهارت قابل ساختن است. ۳. تأکید و اصرار به پخش یک خبر:اصرار کردن، التماس کردن، وعده دادن و... برای انتشار یک مطلب، فیلم یا تصویر.۴. مطالب رازگونه یا دسترسی به اسناد محرمانه: خبر یا دسترسی به نامهای محرمانه دربارهی بخصوص مسائل سیاسی.۵. جملات خبری شبهعلم و مبهم: مثال اینکه متخصصان کشف کردهاند، آخرین دستاوردهای علمی نشان میدهد که مصرف منیزیم برای درمان همه بیماریها مؤثر است.۶. ارجاع خبرهای فیک به خبرگزاریهای معتبر:در اینگونه اخبار به صورت خیلی کلی نوشته میشود منبع: سی ان ان، وال استریت ژورنال، فاکسنیوز و...۷. منابع غیر واقعی با اسمهای عجیب و غریب:شبکهی خبری Alien News فرانسه، تیم دکتر چوانگ در مرکز توکیو!۸. تبلیغ عقیدتی برای یک مذهب خاص: دهها نفر از یک قبیلهای آفریقایی به آیین مسیحیت گرویدند، دانشمندی که مسلمان شد و...۹. تحریک شدید احساسات به طریق اغراق آمیز:داستانهای ساختگی غمانگیز، عکسهای دلخراش، روابط عاطفی انسانی، تهدیدات مربوط به سلامتی، تحریک حس وطن پرستی یا اعتقادات مذهبی و …۱۰. عدم ارتباط منطقی و تخصصی منبع با متن: رئیس مرکز «قلب» ژاپن گفته است سیگنال موبایل برای «مغز» مضر است!۱۱. اینترنت و گوگل منبع نیستند:اینها ابزارهای ارتباطی و جستجو هستند. هرچیزی در آن پیدا شود درست نیست حتی اگر در چندین جای آن تکرار شده بود. انگلیسی بودن متن یک مطلب نیز به معنی معتبر بودنش نیست!۱۲. «آیا میدانید»ها:نادانستههای حتی کوچک و سطحی جهان آنقدر زیاد است که تشخیص راست و دروغ بودن آن بسیار مشکل است مگر آنکه منبع معتبر داشته باشند. ۱۳. شاهدان غیبی:همه ما افرادی را دیدهایم که گاه در دفاع از یک ادعای عجیب میگویند: یکی از دوستان یا نزدیکانم با چشم خودش دیده است.۱۴. شیوهی نگارش و سطح علمیبودن: اشتباه املایی و نگارشِ غیر حرفهای در نوشتهها.۱۵. فرصت طلبی از شرایط خاص:خیلی از شایعات به اصطلاح فصلی هستند، شایعه پردازان منتظر فرصت هستند تا متناسب با رویدادها و خبرهایی که منتشر میشود شروع به دروغ پراکنی کنند. ۱۶. فریبکاری با ظاهری زیبا:داشتن عکسها و ظاهر گرافیکی زیبا یا تدوین یک ویدئوی حرفهای برای یک شایعه دلیلی برای واقعی بودن آن نیست. بسیار دیده شده است که برای مطالب کاملا اشتباه، تصاویر گرافیکی زیبا یا حتی ویدئو ساخته اند که افراد فریب ظاهر آن را بخورند.
