ما آدم‌ها در تاریک‌خانه‌ی روانمان، استادِ بی‌بدیلِ «توجیه‌گری» هستیم. هر جا که منافعمان با اوامر و…

ما آدم‌ها در تاریک‌خانه‌ی روانمان، استادِ بی‌بدیلِ «توجیه‌گری» هستیم. هر جا که منافعمان با اوامر و احکام اللهی تضاد پیدا میکندو یا هر جا که صبر برحق برایمان تلخ و طاقت‌فرسا می‌شود دست به دامنِ توجیه می‌شویم. با کلماتی زیبا و استدلال‌هایی که ظاهری فریبنده دارند خطاهایمان را توجیه می‌کنیم. به خودمان می‌قبولانیم که «شرایط زمانه عوض شده»، «اینجا موقعیت فرق می‌کند»، یا «من بهتر می‌فهمم الان چه چیزی به صلاحم است». اینجاست که در یک تکبر پنهان و خاموش، در برابر پروردگاری که خالقِ تمام پیچیدگی‌های روحِ ما و تار و پودِ روابط انسانی است می‌ایستیم. ما با توجیه‌هایمان، در واقع به خداوند می‌گوییم: «نعوذ بالله، تو این موقعیتِ خاص مرا ندیده بودی، اما من می‌بینم و خودم حکمِ جدیدی صادر می‌کنم!»آری درمانِ این دردِ مهلک توجیه گری، تنها بازگشتِ خاضعانه به دامن این آیه‌ی نورانی است: «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ» (فرمان و حُکم، تنها و تنها از آنِ خداست).این آیه، آبی است بر آتشِ منیّت و توجیه‌گری‌های ما. «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ» یعنی پروردگارا، تو روانِ پر از تضاد مرا بهتر از خودم می‌شناسی. تو نیازهای جامعه و روابط پیچیده‌ی انسانی را پیش از آنکه من به دنیا بیایم، در علمِ بی‌نهایتت دیده‌ای. پس من کیستم که در برابرِ حکمِ تو، تبصره و ماده‌ی شخصی بسازم؟ تمام غربتِ دین در طول تاریخ، از همان روزی آغاز شد که آدم‌ها یاد گرفتند به جای «تسلیم» در برابرِ حکمِ خدا، آن را به نفعِ شرایطِ خود «تفسیر و توجیه» کنند. وقتی «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ» در قلبِ ما کم‌رنگ شود، دین تبدیل به ابزاری می‌شود در خدمتِ نفسانیات ما، نه چراغی برای هدایتِ روانِ سرگشته‌مان. کاش دلهایمان آن‌قدر بزرگ و خاشع شود که در برابرِ هر سختی و هر موقعیتِ وسوسه‌انگیزی،نفسِ توجیه‌گر را خاموش کنیم و با تمامِ وجود زمزمه کنیم: پروردگارا، من نمی‌دانم... تو می‌دانی و فرمان، تنها ازآنِ توست.✍شایسته احمدیt.me/abeynejat