اجرای #اعدام باید با موازین فقهی، مصلحت دین و شرایط اجتماعی سنجیده شودبخش نخست؛ بازنگري مجازات اعدا…
انتشار: 2026/08/08 14:34 UTCدریافت: 2026/08/09 23:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 23:20 UTC
اجرای #اعدام باید با موازین فقهی، مصلحت دین و شرایط اجتماعی سنجیده شودبخش نخست؛ بازنگري مجازات اعدام با رویکرد فقهی1⃣نکته “اجتهادی” نهفته در موارد اجرای حدود سنگین مانند اعدام این است که همه فقیهان قائل به اجرای حدود سختی مانند اعدام در عصر غیبت قائل نیستند و فتوا به آن نداده اند. فقیهانی هستند که اجرای «حد» را فقط مربوط به زمان حضور معصوم میدانند، و در عصر غیبت؛ حداکثر قائل به «تعزیر» هستند که نوعی تنبیه مجرم می باشد. دو فقیه مهم قرن ششم؛ ابن ادریس حلی وابن زهره، ونیز میرزای قمی، و از معاصرین؛ آیت الله سید احمد خوانساری و آیت الله صانعی به این نظرگرایش دارند.2⃣اجرای حکم اعدام در مانند؛ ارتداد و یا اهانت کننده به دین و رسول الله (ص) و ائمه اطهار (ع) -برفرض روا بودن اجرای حدود در عصر غیبت- در صورتی است که کلام اهانت آمیز او از روی شوخی و یا عصبانیت و یا اکراه و اجبار و یا غفلت نباشد. از این مقوله به حساب می آید کسی که بخاطر وجود شبهات گرفتار بازگشت از دین شود. استاد آیت الله جوادی آملی در درس می فرمودند: “کسی که از روی تحقیق دچار شبهه شد و از دین برگشت، اعدام نمیشود.” از اینجاست که فقیهان در جواز اجرای حدقطع دست سارق متوجه زمان قحطی -عام المجاعه- هستند که در زمان قحطی دست سارق قطع نمی شود. 3⃣در صورت بروز کوچکترین #شبهه ای در مورد قصد و غرض مجرم، او را از زیر تیغ خارج می کند. حدیث «حدود در موارد وجود شبهه قابل اجراء نیست / ادرئوا الحدود بالشبهات» از افتخارات فقه و حقوق اسلامی است و طبق آن؛ قاضی در مقام صدور حکم شرعی، با ورود کمترین و یا کوچکترین شبهه ای باید انشاء حکم اجرا حدود را متوقف کند. در حدیث است؛ زنی به دلیل اضطرار و نجات از تشنگی شدید، مرتکب عمل زنا شد، عمر بنای بر حکم به اعدام بر اساس حد زنا بر آن زن داشت، از امام #علی (ع) نظرخواهی کرد و امام علی (ع) پس از بررسی، با استناد به آیه ۱۷۳بقره -که اجرا حد در صورت وجود اضطرار را برداشته- از اجرای حد ممانعت نمود. (فقیه ۱۲۵/۴) ⬅⬅خلاصه؛ اهل فقه تصریح دارند؛ “بر پایه احادیث، مجازاتهای حدی با وجود شبهه نباید اِعمال شوند.”4⃣در اجرای حدود سنگین شرعی باید احتمال و یا امکان ایجاد “#ضرر” توجه شود. فقیه بزرگ محقق حلی تصریح می کند؛ باید در اجرای حدود شرعی به عدم ضرر به مال و جان اهل ایمان توجه شود. به نظر این قلم؛ #بدبینی به دین می تواند یک ضرر مهم و فراتر از ضرر شخصی باشد. برخی فقیهان که به نظریه اجرای حدود در عصر غیبت وفادارند، در تزاحم بین اجرای حدود و #آبروی_دین؛ به درستی از این حدیث استفاده کرده اند که در اجرای حدود نباید به آبروی دین آسیب وارد شود. 5⃣در اجرای حدود سنگین باید به سوء استفاده #دشمن، مورد توجه قرار گیرد. روش امام علی(ع) در اینجا شگفت آور است؛ در روایت صحیحه ای که مشایخ ثلاثه -کلینی، صدوق، طوسی- نقل کرده اند امیرالمومنین (ع) فرمود: «من هیچ حدی را در سرزمین دشمن اجرا نمیکنم، زیرا میترسم آن شخص غیرتی شده و به دشمن ملحق گردد. برخی از صاحب نظران در فقه به خوبی از این حدیث استفاده کرده اند که بر اساس تعلیلی که در روایت آمده؛ در هر موردی اجرای حد یا تعزیر موجب #فسادی باشد نباید آن حد اجرا گردد.استاد هادي سروشکانالِ قرآنپویان تدبر در قرآن ،تفقه در دين ┏━━🌹💠🌹━━┓ 🆔@quranpuyan ┗━━🌹💠🌹━━┛
