پژوهش ۲۱کشوری: اوقات فراغت بدون نظارت، احتمال رفتار خشونتآمیز در نوجوانان را افزایش میدهدپژوهشی ب…
انتشار: 2026/08/13 06:25 UTCدریافت: 2026/08/15 20:02 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 20:02 UTC
پژوهش ۲۱کشوری: اوقات فراغت بدون نظارت، احتمال رفتار خشونتآمیز در نوجوانان را افزایش میدهدپژوهشی بینالمللی با بررسی بیش از ۵۸ هزار نوجوان از ۲۱ کشور نشان میدهد که اوقات فراغت بدون ساختار با افزایش احتمال رفتارهای بزهکارانه و مواجهه با خشونت در نوجوانان ارتباط دارد.منظور از این اصطلاح، زمانهایی است که نوجوان بدون نظارت بزرگسالان و بدون مشارکت در فعالیتهای هدفمند آموزشی، فرهنگی یا ورزشی، آزادانه تصمیم میگیرد چه کاری انجام دهد.پژوهشگران دادههای کنسرسیوم International Self-Report Delinquency Study (ISRD) را بررسی کردند؛ طرحی بینالمللی که با استفاده از پرسشنامههای ناشناس، مشارکت نوجوانان در جرم و همچنین قربانیشدن آنها در خشونت را پژوهش میکند.نتایج نشان داد که مهمترین عامل پیشبینیکننده درگیری نوجوانان با جرم، معاشرت با همسالان بزهکار است. اوقات فراغت بدون ساختار در رتبه بعدی قرار داشت و در تمامی کشورهای بررسیشده، بهعنوان عاملی مهم برای توضیح تفاوتهای مربوط به بزهکاری و خشونت نوجوانان ظاهر شد. ترکیب این دو عامل، یعنی گذراندن زمان بدون ساختار در کنار همسالان بزهکار، با وضعیت پرخطرتر همراه بود.پژوهشگران دو نوع اصلی اوقات فراغت بدون ساختار را بررسی کردند؛ یکی در خانه، بهویژه استفاده از اینترنت، و یکی خارج از خانه، مانند حضور بدون نظارت در خیابانها، محلهها و فضاهای عمومی.در بخش مربوط به برزیل، حدود ۱۹۰۰ نوجوان ۱۳ تا ۱۷ ساله از مدارس دولتی و خصوصی در ریبرائو پرتو و سرتائوزینی در پژوهش شرکت کردند. پژوهشگران از روش «گزارشدهی خوداظهاری بزهکاری» استفاده کردند؛ روشی که در آن نوجوانان بهصورت ناشناس درباره تجربه یا ارتکاب رفتارهای مختلف پاسخ میدهند.پژوهش همچنین تفاوتهایی میان دختران و پسران در محیط آنلاین نشان داد. افزایش مشارکت دختران در برخی رفتارهای مجرمانه آنلاین، بهویژه رفتارهای مرتبط با ظاهر فیزیکی دیگران، از یافتههای مورد توجه پژوهشگران بود.همچنین دختران بیشتر در گروهی قرار میگرفتند که همزمان قربانی و عامل خشونت بودند. این گروه با شاخصهای شدیدتر مشکلات روانشناختی، مشکلات خانوادگی و دشواریهای تحصیلی همراه بود.با این حال، پژوهش یک محدودیت مهم دارد؛ نوجوانانی که از مدرسه خارج شدهاند یا در نظامهای قضایی و تربیتی نوجوانان قرار دارند در نمونه حضور نداشتند. بنابراین ممکن است آسیبپذیرترین گروههای نوجوانان کمتر در دادهها نمایندگی شده باشند.پژوهشگران همچنین تاکید میکنند که بزهکاری نوجوانان مختص طبقات اقتصادی پایین نیست. دادههای خوداظهاری نشان میدهد رفتارهای بزهکارانه در میان نوجوانان همه طبقات اجتماعی دیده میشود؛ هرچند پیامدهای برخورد پلیسی و نهادی با این رفتارها میتواند بهطور نامتناسبی بر نوجوانان کمبرخوردار تحمیل شود.یکی از نتایج قابل توجه پژوهش این بود که کاهش ۲۰ درصدی اوقات فراغت بدون ساختار خارج از خانه با کاهش ۹٫۶ درصدی شیوع بزهکاری و کاهش ۷٫۴ درصدی وقوع موارد بزهکاری در کل نمونه همراه بود.اما این یافته نباید بهصورت ساده به این نتیجه تبدیل شود که «هرچه نوجوان وقت آزاد بیشتری داشته باشد، مجرمتر میشود». پژوهش عمدتا درباره ارتباط آماری صحبت میکند و خود پژوهشگران نیز تاکید دارند که کیفیت محیط اجتماعی، دوستان، خانواده، مدرسه و فرصتهای موجود در جامعه در این رابطه نقش دارند.بهویژه درباره اینترنت، مسئله پیچیدهتر است.اوقات فراغت آنلاین بدون نظارت میتواند تماس نوجوانان با محتوا، گروهها و فرصتهای مرتبط با رفتارهای پرخطر را افزایش دهد، اما اینترنت همزمان بخش مهمی از زندگی اجتماعی مدرن نوجوانان است و نمیتوان آن را صرفا یک عامل جرمزا تلقی کرد.از دید پژوهشگران، بنابراین هدف سیاستگذاری نباید صرفا پر کردن وقت نوجوانان باشد. برنامههای ورزشی، فرهنگی و تفریحی زمانی میتوانند نقش پیشگیرانه داشته باشند که واقعا برای نوجوانان جذاب باشند، با جامعه محلی پیوند داشته باشند و فرصت مشارکت، تعلق اجتماعی و رشد فردی ایجاد کنند.در نهایت، پیام اصلی پژوهش این است که پیشگیری از خشونت نوجوانان تنها با کنترل یا محدودکردن رفتار آنها حاصل نمیشود؛ بلکه سازمان اجتماعی زندگی روزمره نوجوانان، کیفیت روابط آنها و دسترسیشان به محیطهای سالم برای مشارکت اجتماعی نیز اهمیت اساسی دارد.سام آریامنش 🚀 @ofoghroydadhttps://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0349291


