فقط رژیم غذایی مادر مهم نیست؛ عادات غذایی پدر هم ممکن است بر رشد جنین اثر بگذاردپژوهش تازهای از دا…
انتشار: 2026/08/08 23:03 UTCدریافت: 2026/08/11 03:46 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 03:46 UTC
فقط رژیم غذایی مادر مهم نیست؛ عادات غذایی پدر هم ممکن است بر رشد جنین اثر بگذاردپژوهش تازهای از دانشمندان دانشگاه سائوپائولو در برزیل نشان میدهد که رژیم غذایی پدر پیش از لقاح نیز ممکن است با برخی ویژگیهای بدنی نوزاد ارتباط داشته باشد. این یافته، توجهی را که معمولا بر سلامت و تغذیه مادر در دوران بارداری متمرکز است، به نقش احتمالی پدر نیز گسترش میدهد.پژوهشگران در پژوهشی تازه که ۴۳ خانواده شامل مادر، پدر و نوزاد را بررسی کردند(دامنه کم). والدین درباره خوراکیها و نوشیدنیهای مصرفی خود در ۲۴ ساعت گذشته گزارش دادند و پژوهشگران سهم غذاهای فوقفرآوریشده در دریافت انرژی روزانه آنها را محاسبه کردند.پس از تولد نوزادان نیز شاخصهایی مانند وزن، قد، محیطهای مختلف بدن، ضخامت چین پوستی و ترکیب بدنی اندازهگیری شد.نتایج نشان داد میان مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده توسط پدر و چند ویژگی بدنی نوزاد همبستگی(نه علیت/سام) وجود دارد. نوزادانی که پدرانشان مصرف بیشتری از این غذاها داشتند، بهطور میانگین وزن تولد بالاتر، وزن بیشتر نسبت به قد و ضخامت بیشتر چین پوستی در ناحیه ران و اطراف لگن داشتند.با این حال، یک نکته بسیار مهم وجود دارد: این مطالعه رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند(همبستگی، نه علیت). پژوهش تنها یک ارتباط آماری را در یک نمونه کوچک نشان داده است و نمیتوان بر اساس آن گفت که مصرف غذای فوقفرآوریشده توسط پدر مستقیما باعث تغییر در بدن نوزاد میشود.(غذای فوقفرآوری شده: نوشابه و نوشیدنیهای شیرین صنعتی، چیپس و اسنکهای بستهبندیشده، بسیاری از سوسیس و کالباس و گوشتهای فرآوریشده، نودل و سوپهای فوری، برخی غلات صبحانه شیرین، بیسکویت و کلوچه صنعتی، بستنی و دسرهای صنعتی، بسیاری از غذاهای آماده و منجمد صنعتی، بعضی انواع فستفود.)پژوهشگران برای توضیح این ارتباط، یکی از احتمالات را تغییرات اپیژنتیکی در اسپرم میدانند.رژیم غذایی نامناسب میتواند با تغییراتی در وضعیت متابولیک و التهابی بدن و همچنین کیفیت اسپرم همراه باشد. برخی از این تغییرات ممکن است شامل تغییر در الگوهای متیلاسیون DNA یا سایر نشانههای اپیژنتیکی اسپرم باشند؛ سازوکاری که از نظر زیستی میتواند توضیح دهد چرا وضعیت محیطی و سبک زندگی پدر پیش از لقاح ممکن است با رشد فرزند ارتباط داشته باشد.یکی از مسیرهای احتمالی مورد توجه پژوهشگران، ژن IGF2 است؛ ژنی که در رشد جنین نقش دارد و نسخهای از آن از پدر به فرزند منتقل میشود. پژوهشهای پیشین نیز نشان دادهاند که رژیم غذایی پدر میتواند با تغییرات اپیژنتیکی در این ژن و سایر ژنهای موجود در اسپرم ارتباط داشته باشد.در این پژوهش، غذاهای فوقفرآوریشده حدود ۳۰ درصد انرژی دریافتی پدران را تشکیل میدادند و محصولاتی مانند گوشتهای فرآوریشده، نوشیدنیهای شیرین و کلوچهها از منابع مهم آن بودند.با وجود جذابیت این یافته، باید در تفسیر آن محتاط بود. حجم نمونه فقط ۴۳ خانواده بود و اطلاعات رژیم غذایی نیز بر اساس گزارش مصرف غذایی والدین در دو نوبت به دست آمده است. علاوه بر این، عوامل دیگری مانند وضعیت اقتصادی ـ اجتماعی، سلامت عمومی، فعالیت بدنی، سیگار، وزن والدین و رژیم غذایی مادر میتوانند بر رشد جنین اثر بگذارند و تفکیک اثر مستقل رژیم غذایی پدر را دشوار کنند.بنابراین، نتیجه علمی فعلی این نیست که فستفود پدر باعث چاقی نوزاد میشود. نتیجه دقیقتر این است که رژیم غذایی پدر پیش از لقاح، یک عامل بالقوه مرتبط با رشد و ترکیب بدنی فرزند است و ارزش بررسی بیشتر دارد.اگر پژوهشهای بزرگتر و طولی این ارتباط را تایید کنند، ممکن است برنامههای مربوط به سلامت پیش از بارداری، برخلاف رویکرد سنتی، سلامت و تغذیه مردان را نیز در کنار سلامت مادر مورد توجه جدیتری قرار دهند.🚀 @ofoghroydad🔗Nutrition Research


