داده، نه آنچه کانالهای عبری و فارسی و عربی دوست دارند باشد:۱. اینطور نیست که «هیچ فشاری وجود ندارد…
انتشار: 2026/08/03 13:11 UTCدریافت: 2026/08/05 16:32 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 16:32 UTC
داده، نه آنچه کانالهای عبری و فارسی و عربی دوست دارند باشد:۱. اینطور نیست که «هیچ فشاری وجود ندارد و نفت عادی جریان دارد». اما از طرف دیگر، این هم درست نیست که تمام جریان نفت جهان متوقف شده باشد.واقعیت بین این دو است؛ اختلال جدی وجود دارد، اما بازار با مسیرهای جایگزین، ذخایر و کاهش تقاضا توانسته شوک را مهار کند.۲. آیا نفت هنوز از تنگه هرمز عبور میکند؟بله، اما بسیار کمتر از حالت عادی. ➡️قبل از بحران، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد. اما پس از بستهشدن عملیاتی مسیر و افزایش خطرات، بسیاری از نفتکشها:عبور را متوقف کردند،مسیر خود را تغییر دادند،یا با احتیاط شدید حرکت کردند. گزارشهای بازار نشان میدهند جریان نفت خلیج فارس به شکل قابلتوجهی کاهش یافته، نه اینکه کاملاً صفر شده باشد. برخی برآوردها کاهش جریان را تا محدوده حدود ۷۰ درصد سطح عادی گزارش کردهاند.۳. آیا بستن هرمز و بابالمندب فشار اقتصادی ایجاد کرده؟بله.فشارها در چند بخش دیده میشود:هزینه حملونقل:بیمه نفتکشها و کشتیها افزایش یافته.برخی شرکتها از عبور در مناطق پرخطر خودداری کردهاند. قیمت انرژی:نفت در واکنش به بحران بالاتر رفت.در اوج نگرانیها، قیمت برنت بالای ۱۰۰ دلار رفت، هرچند بعداً کاهش یافت. گاز طبیعی مایع: بابالمندب برای تجارت دریایی انرژی و کالا مهم است و تهدید آن باعث افزایش ریسک برای مسیرهای دریایی شده است. ۴. پس چرا اقتصاد جهانی فرو نریخت؟چون چند ضربهگیر وجود داشت:الف) مسیرهای جایگزین برخی نفت از طریق خطوط لوله زمینی مانند مسیرهای عربستان و امارات منتقل میشود. ظرفیت این مسیرها محدود است، اما بخشی از شوک را کاهش میدهد. CSISب) ذخایر نفتی کشورها از ذخایر راهبردی استفاده کردهاند تا کمبود ناگهانی را کاهش دهند.ج) کاهش تقاضا وقتی قیمت انرژی بالا میرود، مصرف کاهش مییابد. صنایع و مصرفکنندگان بخشی از مصرف را کم میکنند.د) بازار احتمال پایان بحران را هم قیمتگذاری میکند قیمت نفت فقط وضعیت امروز را نشان نمیدهد؛ انتظار آینده هم مهم است. وقتی احتمال توافق یا بازگشایی مسیرها بالا میرود، قیمت سریع پایین میآید. The Wall Street Journal۵. این ضربهگیر ها دائمی هستند؟نه ➡️این ضربهگیرها دائمی نیستند؛ بیشترشان زمان میخرند، نه اینکه مشکل را حل کنند.بررسی هرکدام۱. ذخایر راهبردی نفتاین مهمترین ضربهگیر کوتاهمدت است.ذخایر نفتی آمریکا، اروپا، چین و دیگر کشورها میتوانند چند روز تا چند ماه کمبود را جبران کنند.اما مصرف جهانی حدود ۱۰۰ میلیون بشکه در روز است؛ بنابراین حتی ذخایر بزرگ هم در برابر یک قطع طولانیمدت جریان نفت، محدود هستند.استفاده طولانی از ذخایر یعنی کشورها بعداً باید دوباره آنها را پر کنند و این خودش فشار ایجاد میکند.نتیجه: این راهحل چند هفتهای است، نه چندساله.۲. مسیرهای جایگزین تنگه هرمزاین هم محدود است.مثلا:عربستان خط لوله شرق ـ غرب خود را دارد.امارات خط لوله حبشان ـ فجیره را دارد.اما ظرفیت این مسیرها فقط بخشی از نفتی را که معمولاً از هرمز عبور میکند جبران میکند.یعنی اگر هرمز کاملاً بسته شود، جهان نمیتواند بهراحتی همان حجم قبلی را از مسیر زمینی عبور دهد.نتیجه: کمککننده است، اما جایگزین کامل نیست.۳. کاهش تقاضااین عامل در بحرانهای طولانیتر قویتر میشود.اگر نفت گران شود:مردم کمتر رانندگی میکنند،صنایع مصرف انرژی را کاهش میدهند،رشد اقتصادی کند میشود.اما این هم هزینه دارد؛ یعنی اقتصاد با «مصرف کمتر» خود را تطبیق میدهد، نه اینکه بدون آسیب ادامه دهد.۴. تولیدکنندگان دیگرکشورهایی مثل آمریکا، برزیل، کانادا و برخی تولیدکنندگان دیگر میتوانند تولید را افزایش دهند.اما:افزایش تولید نفت سریع نیست،پروژههای نفتی ماهها یا سالها زمان میبرند،ظرفیت مازاد واقعی جهان محدود است.اگر بسته بودن هرمز و اختلال در بابالمندب طولانی شود چه؟در چند هفته اول، بازار با همین ضربهگیرها مقاومت میکند.اما در سناریوی چندماهه:ذخایر کاهش مییابند،هزینه حمل افزایش مییابد،بیمه نفتکشها گرانتر میشود،تورم انرژی بالا میرود،فشار روی اقتصاد جهانی بیشتر میشود.بنابراین پاسخ دقیق این است:نه، اقتصاد جهانی بدون فشار نیست؛ فقط هنوز از شوک کامل جلوگیری شده است. ضربهگیرها بیشتر شبیه کمکهای اضطراری هستند، نه یک سیستم دائمی جایگزین تنگه هرمز.اگر اختلال واقعی در هرمز برای چند ماه ادامه پیدا کند، آنوقت احتمال سناریوهای بسیار سختتر برای نفت و اقتصاد جهانی بهطور جدی افزایش پیدا میکند.برای همین است که ۹۰ سوخترسان و ۱۵۰ جنگنده و چند ده ناو در خاورمیانه حضور دارند ➡️پس بسته بودن تنگه هرمز بالای ۹۰ درصد و اختلال در باب المندب را اصلا دستکم نگیرید. 🚀 @ofoghroydadمنابع:اینجا اینجا اینجا اینجا و دهها منبع دیگر


