دیدگاه جنجالی صالحی نجف آبادی درباره واقعه عاشورا#نعمتالله_صالحی_نجفآبادی (۱۳۰۲-۱۳۸۵ش) نویسنده کت…
انتشار: 2026/07/20 18:18 UTCدریافت: 2026/08/15 02:13 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 02:13 UTC
دیدگاه جنجالی صالحی نجف آبادی درباره واقعه عاشورا#نعمتالله_صالحی_نجفآبادی (۱۳۰۲-۱۳۸۵ش) نویسنده کتاب #شهید_جاوید معتقد است گرچه #امام_حسین مترصد فرصت بود تا پس از مرگ معاویه به اقداماتی در جهت اصلاح اوضاع مسلمانان دست بزند، زیرا بی عدالتی و فساد دستگاه اموی قیام را ایجاب می کرد، اما این کلید معمای عاشورا نیست، بلکه مهمترین مسالهای که منجر به قیام عاشورا میشود، تهاجم حکومت اموی علیه امام است.در واقع، امام تقریبا در طول مدتی که یزید سعی دارد از طریق حاکم مدینه از او بیعت بگیرد تا زمان شهادتش وضعیت تدافعی دارد و امور همه بر او تحمیل می شود، جز اینکه در هنگام حرکت امام به کوفه، به دنبال درخواست کوفیان، جنبه قیام هم مد نظرش بوده است.در این مرحله شرایط پیروزی مهیا بود، ولی حوادث پشت پرده که از مجرای طبیعی قابل پیش بینی نبود، اوضاع عراق را تغییر داد.صالحی با این مقدمات می خواهد برداشت دو گروه را رد کند: نخست آن دسته از منتقدان سنی، قیام امام را امری نسنجیده میشمارند، و دیگر آن دسته از نویسندگان شیعه که معتقدند رفتار امام که طبق اراده الهی مقدر شده بود و طبق علم انحصاری امام به او رسیده بود، بنابر این نه کاملا قابل فهم است و نه می باید الگوی رفتار سیاسی مردم قرار گیرد.بنابر نظر صالحی، روش امام در هنگام کمبود نیرو، همانند روش امام حسن بود که به صلح تن داد، از این رو، از زمانی که به محاصره نیروهای حر درآمد، تا قبل از آغاز درگیری، پنج بار به حر و عمر بن سعد پیشنهاد مراجعت داد و تلاش فراوانی کرد تا از درگیری جلوگیری کند. صالحی همچون سید مرتضی، معتقد است که به حکم عقل و نقل حرام است که امام دانسته برای کشته شدن حرکت کند.اگرچه بر استدلالات صالحی می توان نقدهای مختلفی وارد کرد، اما جهتگیری وی در تحقیق پیرامون عاشورا، علمی است و به آسانی نمیتوان به آن خدشه کرد. صالحی در بخش چهارم کتاب به اهداف امام پرداخته است و هدف ایشان را مبارزه با ظلم، تشکیل حکومت و حمایت از اسلام می داند.وی در این رابطه سخن را به مفاهیم اجتماعی و سیاسی نشات گرفته از مغرب زمین کشانده و اهداف امام را در چارچوب آن مفاهیم ذکر می کند و حتی مسائلی مثل تفکیک قوا را از اهداف قیام امام میداند، گویی چنین قالبی به طور کامل در صدر اسلام وجود داشته و امویان آن را از بین بردهاند و حتی علت شکست اسلام و جهانگیر نشدن آن را تبدیل حکومت دموکراسی صدر اسلام به حکومت دیکتاتوری معاویه می داند. پیداست که مسائل اجتماعی زمان چگونه در نظر صالحی پیرامون جریان عاشورا تاثیر گذاشته است.منبع: #محمد_مشهدی_نوشآبادی، مقاله رویکردهای جدید به نهضت عاشورا.۱۴۰۵٫۴٫۲۹